روش اندازه گیری سایز لوله خرطومی و فلکسی

از جمله تجهیزات مهم و کاربردی و صنایع مختلفی از جمله ساختمان‌سازی، لوله‌های خرطومی و فلکسی هستند. این دسته از لوله برای محافظت از سیم و کابل موجود در ساختمان‌ها در برابر آسیب‌های فیزیکی یا شیمیایی به کار می‌روند و انواع مختلفی دارند. یکی از روش‌هایی که می‌توان لوله خرطومی و لوله فلکسی را به وسیله آن دسته‌بندی کرد، سایز آن‌هاست. انتخاب و اندازه‌گیری سایز این لوله‌ها، یکی از نکات مهمی‌ست که می‌باستی هنگام نصب و استفاده، موردتوجه قرار بگیرد. چرا که انتخاب لوله‌ای با سایز دقیق و مناسب، باعث می‌شود سیم و کابل به خوبی داخل لوله قرار گرفته و از هرگونه آسیب، دور بمانند.

اما چگونه سایز لوله خرطومی و فلکسی را تعیین کنیم؟ آیا روش خاصی برای اندازه‌گیری سایز این لوله‌ها وجود دارد؟ ما در این مقاله قصد داریم ضمن بررسی دقیق‌تر لوله خرطومی و لوله فلکسی، تفاوت‌ها و ساختار آن‌ها را نیز بررسی کرده و روش اندازه گیری سایز این لوله‌ها را به شما نشان دهیم. با ما همراه باشید.

لوله خرطومی و فلکسی چیست؟

قبل از اینکه به روش اندازه گیری سایز لوله خرطومی و فلکسی بپردازیم، می‌خواهیم با این دو لوله بیشتر آشنا شویم.

لوله خرطومی

لوله‌های خرطومی یک نوع لوله انعطاف‌پذیر است که برای محافظت از انواع سیم و کابل، به کار می‌رود. این دسته از لوله‌ها که معمولا از مواد پلیمری مانند پی‌وی‌سی PVC یا پلی‌اتیلن PE ساخته می‌شوند، ظاهری خرطومی‌شکل داشته و به دلیل انعطاف‌پذیری بالا، به راحتی می‌توانند در مسیرهای پیچیده داخل ساز و کارها، حرکت کنند. لوله‌های خرطومی می‌توانند روکش یا شیلد نیز داشته باشند که این موضوع به نیاز شما بستگی دارد. اما به طور کلی، جنس اصلی این لوله‌ها، از مواد پلیمری‌ست.

لوله فلکسی

لوله فلکسی، یکی دیگر از لوله‌های انعطاف‌پذیر هستند که درست مانند لوله خرطومی، از سیم و کابل‌های به کار رفته در تجهیزات مختلف، محافظت می‌کنند. اما لوله‌های فلکسی ساختاری فلزی دارند و از موادی مانند ورق گالوانیزه، ورق استیل ضدزنگ یا آلومینیوم ساخته می‌شوند. به همین دلیل مقاومت آن‌ها نیز در برابر ضربه، انتشار آتش، خوردگی و پارگی بیشتر بوده و بهتر می‌توانند از سیم و کابل‌های حساس، محافظت کنند.

این دسته از لوله‌های نیز ممکن است دارای شیلد یا روکش باشند که جنس آن‌ها نیز، با توجه به نیاز شما، متفاوت خواهد بود. 

تفاوت لوله خرطومی و فلکسی

حال که با ساختار این لوله‌ها آشنا شدیم، می‌خواهیم ببینیم در چه مواردی با یکدیگر متفاوت هستند.

سایزبندی لوله خرطومی و فلکسی

از آنجایی که سیستم ساخت و ساز در صنایع اصلی مانند ساختمان‌سازی، خودروسازی و صنایع سنگین، از یک استاندارد جهانی پیروی می‌کند، به همین دلیل سایزبندی لوله‌های خرطومی و فلکسی نیز به صورت استاندارد زیر است.

• 4
• 6
• 7
• 9
• 11
• 13
• 16
• 21
• 25
• 29
• 36
• 42
• 48
• 52
• 63
• 75
• 80
• 100
• 125
• 150
• 200

منظور از سایز یا نمره لوله فلکسی و خرطومی، قطر داخلی لوله فلکسی با واحد میلی‌متر است. مثلا لوله سایز 16، دارای قطر داخلی 16 میلی‌متر است. لوله‌های کوچک‌تر معمولا برای سیم و کابل‌های کوچک مانند سیم‌های تلفن، کابل‌های شبکه، سیم‌های برق داخل خودرو‌ها و سیم‌های برق استفاده‌شده در تجهیزات الکترونیکی به کار می‌رود.

لوله‌های فلکسی و خرطومی مختلف ممکن است به دلیل نوع کاربری، در همه این سایزها تولید نشوند. به همین دلیل قبل از خرید لوله فلکسی یا خرطومی، می‌بایست کاربری مورد نیاز خود را تعیین کرده و سپس لوله را تهیه کنید.

روش اندازه گیری سایز لوله خرطومی و فلکسی

تعیین سایز مناسب لوله‌های خرطومی و فلکسی، دارای دو بخش است که می‌بایست هر یک به صورت جداگانه تعیین کنیم. اول تعیین قطر لوله و دوم تعیین متراژ لوله.

1. تعیین قطر لوله

برای تعیین قطر لوله، به دو مورد نیاز داریم.

• تعداد سیم و کابل: ابتدا باید تعیین کنیم که قصد داریم چه تعداد سیم و کابل را از لوله عبور دهیم. هر چه تعداد سیم و کابل بیشتر باشد، به لوله‌ای با قطر بیشتر نیاز داریم. در صورتی که از لوله‌ای با قطر بیشتر یا کمتر از میزان درست استفاده شود، ممکن است سیم و کابل شما تحت آسیب فیزیکی یا شیمیایی قرار بگیرند. چرا که با کوچک بودن لوله، سیم و کابل‌ها تحت فشار خواهند بود و همچنین اگر لوله بسیار بزرگی انتخاب کنید، به دلیل هوای اضافی اطراف سیم و کابل، احتمالا آتش‌سوزی وجود دارد. با داشتن تعداد سیم و کابل و سایز آن‌ها، می‌توانیم قطر لوله مورد نیاز را به دست آوریم.
• سایز سیم و کابل: از دیگر نکات مهمی که می‌بایست برای انتخاب سایز مناسب لوله خرطومی و فلکسی به آن توجه کنید، سایز سیم و کابلی‌ست که می‌خواهید از لوله عبور دهید. سیم و کابل‌ها در صنایع مختلف، از قطر و تعداد رشته متفاوتی برخوردارند که همین موضوع باعث می‌شود ابعاد مختلفی داشته باشند. در هنگام انتخاب لوله برق برای ساختمان خود، به سایز سیم و کابل ساختمان توجه کنید.

برای اینکه بتوانیم لوله‌ای با قطر مناسب داشته باشیم، می‌بایست قطر داخلی آن را محاسبه کنیم که دارای یک فرمول ساده است.

• ابتدا مجموع قطرهای کابل‌هایی را که می‌خواهیم از لوله عبور دهیم، پیدا می‌کنیم.
• سپس عدد به دست آمده را در عدد 1.5 ضرب می‌کنیم. ایجاد این فضای اضافی برای مواقعی‌ست که می‌خواهیم کابلی را به لوله اضافه کنیم. البته این فضا نباید بیش از حد باشد.

در این قسمت با یک مثال، مفهوم را بهتر بررسی می‌کنیم. تصور کنید قصد دارید سیم و کابل‌های برق بخشی از منزل را از یک لوله خرطومی عبور دهید. تعداد این لوله‌ها 5 عدد و قطر هر یک 2، 3، 1، 1.5 و 2.5 میلی‌متر است. در این صورت مجموع قطر کابل‌ها معادل 10 خواهد بود. اگر 10 را در مقدار 1.5 ضرب کنیم، عدد 15 را خواهیم داشت.

این بدان معناست که لوله‌ای که می‌خواهیم از آن استفاده کنیم، باید حداقل قطری معادل 15 میلی‌متر داشته باشد که نزدیک‌ترین لوله با سایز استاندارد به عدد 15، لوله‌ای با سایز 16 است.

2. تعیین متراژ لوله

متراژ لوله مورد نظر، بسته به متراژ سیم و کابلی که از آن عبور می‌دهیم، متفاوت است. شما ممکن است لوله فلکسی یا خرطومی را برای استفاده در صنایع خودروسازی، تجهیزات برقی کارخانه یا حتی ساختمان، خریداری کنید. بدیهی‌ست که طول سیم برق و کابل به کار رفته در یک خودرو با سیم و کابل استفاده شده در ساختمان چند طبقه، متفاوت است. به همین دلیل، متراژ لوله خرطومی و فلکسی آن‌ها نیز متفاوت خواهد بود. معمولاً میزان لوله فلکسی یا خرطومی مورد نیاز برای یک فضا، دو برابر مساحت فضاست. مثلا در یک اتاق 60 متری، به لوله برقی با متراژ 120 متر نیاز دارید. 

نکات مهم در انتخاب لوله خرطومی و فلکسی

1. روکار یا توکار بودن سیم کشی

آیا می‌خواهید سیم‌کشی محل مورد نظر را به صورت روکار کار کنید یا توکار؟ تفاوت این دو، در شرایط محیطی آن‌هاست. سیم و کابل برق در سیم‌کشی توکار، ممکن است در معرض گرما، حرارت و حتی موجودات موذی قرار بگیرند. این موضوع برای سیم‌کشی روکار، به صورت آسیب‌های فیزیکی اعم از شرایط آب‌وهوایی خاص خواهد بود. به همین دلیل انتخاب نوع سیم‌کشی، اهمیت زیادی دارد.

2. نسوز بودن لوله

آیا ساز و کار نیاز به لوله‌های نسوز دارند؟ در این صورت بهتر است از لوله فلکسی استفاده کنید. همچنین انتخاب نوع روکش لوله نیز در این مرحله مهم است و باید توجه کنید که لوله با روکش نسوز را خریداری کنید.

3. میزان انعطاف‌پذیری

آیا مسیری که قصد دارید لوله فلکسی و خرطومی را از آن عبور دهید، مسیری پر پیچ‌وخم است؟ در این صورت به لوله‌ای با انعطاف‌پذیری بیشتر نیاز دارید. هرچند هر دو لوله خرطومی و فلکسی دارای انعطاف‌پذیری مناسب هستند اما لوله‌های خرطومی از انعطاف‌پذیری بیشتری برخوردارند.

سخن پایانی

انتخاب سایز مناسب لوله و نوع صحیح آن، می‌تواند پروژه مورد نظر شما را از بسیاری از آسیب‌های احتمالی حفظ کند. به همین دلیل حتما هنگام خرید لوله خرطومی و فلکسی، به سایزبندی‌ها و جنس لوله‌ها توجه کنید. از همراهی شما سپاسگزاریم.