جستجو کنید...

راهنمای انتخاب کابلشو + جدول سایز کابلشو

انتشار: 07 مرداد 1403
:بروزرسانی 06 مرداد 1404
راهنمای انتخاب کابلشو + جدول سایز کابلشو

یکی از موارد مهم در اجرای پروژه‌های برق صنعتی برقراری اتصال بین دو کابل یا یک کابل یا سایر تجهیزات الکتریکی است. این اتصال باید به صورتی انجام شود که در وهله اول بسیار ایمن باشد و از خطراتی مانند قطع جریان، آسیب به تجهیزات الکتریکی مختلف و همچنین آتش‌سوزی جلوگیری کند. در کنار ایمنی، اتصال بین دو کابل یا کابل با تجهیزات الکتریکی باید از کیفیت بالایی برخوردار باشد.

برای این کار از روش‌های مختلفی می‌توان استفاده کرد اما بهترین و ایمن‌تر روش استفاده از ابزاری به نام کابلشو است. خرید کابلشو یکی از اقدام‌های مهم در اجرای پروژه‌های برقی است که به منظور برقراری اتصال ایمن و انتقال جریان در سیستم‌های الکتریکی مورد استفاده قرار می‌گیرد. در واقع کابلشو را می‌توان بهترین گزینه برای جایگزینی چسب برق و دیگر اتصالات ناایمن دانست. 

کابلشو چیست؟

کابلشو یکی از مهم‌ترین تجهیزات لوازم الکتریکی است که در سیم‌کشی ساختمان‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد. این قطعه که از فلز ساخته می‌شود، می‌تواند امکان اتصال ایمن و با کیفیت بین دو کابل، یک کابل با لوازم و تجهیزات برقی مختلف را فراهم کند. در صورتی که بین کابل‌ها و تجهیزات الکتریکی اتصال به نحو صحیح برقرار نشود، مقاومت هادی افزایش می‌یابد و نتیجه آن تولید گرمای بیش از حد توسط هادی و اختلال در شارش جریان الکتریکی در مسیر انتقال است. کابلشو ابزاری است که می‌تواند از طریق برقراری اتصال ایمن، تداوم جریان الکتریکی در طول مسیر را ممکن کند و ریسک بسیاری از خطرات مانند آتش‌سوزی را به میزان قابل توجهی کاهش دهد. 

به طور کلی کابلشو ابزاری است که به منظور ثابت نگه داشتن انواع سیم و کابل و همچنین زمانی که امکان اتصال مستقیم وجود ندارد، مورد استفاده قرار می‌گیرد. نحوه طراحی کابلشو به شکلی است که نصب، نگهداری و تعمیر آن‌ها به راحتی قابل انجام است و با استفاده از آن می‌توان امنیت سیم‌کشی در قسمت‌های مختلف را به میزان قابل توجهی افزایش داد. 

علت استفاده از کابلشو چیست؟

پیش از اینکه کابلشو طراحی شود و به منظور اتصال سرسیم مورد استفاده قرار بگیرد، برای ایجاد اتصال ببین کابل‌ برق و تجهیزات الکتریکی مختلف از روش پیچاندن مستقیم هادی سیم‌ها به دور یکدیگر استفاده می‌کردند. چسب برق یکی دیگر از وسایلی بود که در گذشته برای برقراری اتصال مورد استفاده قرار می‌گرفت. هر دو روش برای برقراری اتصال الکتریکی خطرناک بودند و از نظر ایمنی در سطح پایینی قرار داشتند. 

همین امر باعث شد که پس از طراحی کابلشو این روش‌ها رفته رفته به دست فراموشی سپرده شوند و در سیستم‌های الکتریکی مختلف به منظور برقراری اتصال از کابلشو استفاده شود. مهم‌ترین ویژگی استفاده از کابلشو در مقایسه با روش‌های قدیمی، امنیت بالای اتصال ایجاد شده است. استفاده از کابلشو محدود به سیم‌کشی ساختمان نشده و کاربردهای متنوعی در سیستم‌های الکتریکی مختلف دارد. 

راهنماری خرید کابلشو - بررسی ساختار کابلشو

ساختار کابلشو

کابلشو به عنوان یک ابزار برقرار کننده اتصال الکتریکی ساختار بسیار ساده‌ای دارد. این ابزار به طور کلی از دو قسمت تشکیل شده است:

  • برل (Barrel) یا ساقه کابلشو
  • سطح تماس کابلشو با شینه

اگر در زمان استفاده از کابلشو به ناحیه سطح تماس آن دقت کنید، دو عدد بر روی آن حک شده است. عدد اول نشان دهنده سطح مقطع کابلی است که می‌تواند به کابلشو متصل شود و عدد دوم شماره سایز پیچی را نشان می‌دهد که که کابلشو را به شینه متصل می‌کند. 

اگر نمی‌دانید که سطح مقطع کابل مورد نظر چقدر است و قصد خرید کابلشو را دارید، از مقاله “سطح مقطع کابل چیست و چگونه آن را محاسبه کنیم؟ + جدول محاسبه سطح مقطع کابل” برای محاسبه سطح مقطع کابل می‌توانید کمک بگیرید.

نکاتی که باید در هنگام انتخاب کابلشو به آن توجه کنیم

کابلشو یکی از تجهیزات مهم در سیستم‌های الکتریکی به حساب می‌آید که می‌تواند اتصال ایمن بین کابل‌ها و تجهیزات مختلف را تضمین کند. از این رو در هنگام خرید و استفاده از این ابزار، با در نظر گرفتن برخی نکات می‌توان بهترین و مناسب‌ترین گزینه را برای خرید و استفاده در سیستم الکتریکی انتخاب کرده و خریداری کرد. 

1- ضخامت کابلشو

یکی از معیارهای انتخاب کابلشو مناسب، ضخامت این قطعه است که در کیفیت اتصال نقش بسیار مهمی ایفا می‌کند. در صورتی که کابلشو از نظر ضخامت صحیح انتخاب نشده باشد مشکلاتی از قبیل بالا رفتن حرارت کابل، خوردگی، جرقه و آتش‌سوزی و همچنین احتمال خطر اتصال کوتاه و برق‌گرفتگی رخ می‌دهد. ضخامت کابلشو تا حد زیادی به میزان جریان عبوری در محل اتصال بستگی دارد. در واقع نوع کابل مهم‌ترین معیاری است که باید برای تعیین ضخامت مناسب کابلشو مورد توجه قرار بگیرد. 

2- انواع کابلشو 

کابلشوها از نظر سایز، جنس و نوع اتصال در انواع مختلفی در دسترس قرار دارند که هر کدام با توجه به ویژگی‌هایی که دارند برای استفاده از شرایط متفاوتی مناسب هستند. به همین دلیل یکی از معیارهای مهم در انتخاب کابلشوی مناسب، توجه به نوع آن است که در ادامه به صورت مفصل با انواع این ابزار کاربردی و ویژگی‌های هر کدام آشنا می‌شویم. 

3- سایز کابلشو

یکی از معیارهای مهم در انتخاب کابلشو مناسب توجه به سایز آن است. کابلشوها در سایزهای مختلف از 16 تا 300 میلی‌متر مربع ساخته شده و در بازار در دسترس هستند. برای خریدی مناسب، جدول سایز کابلشو به‌طور مجزا در ادامه این مطلب نوشته شده است.

4- نوع اتصال کابلشو

کابلشوها معمولا دارای سه نوع اتصال پرسی، پیچی و لحیمی هستند که با توجه به کاربرد باید نوع اتصال مورد توجه قرار بگیرد. به طور کلی از نظر کیفیت و ایمنی اتصال مدل‌های پرسی، پیچی و لحیمی به ترتیب اولویت دارند. 

5- رطوبت و دمای محیط نصب کابلشو

شرایط جوی و محیطی مانند دما و رطوبت از عوامل مهمی هستند که می‌توانند بر عملکرد و طول عمر تجهیزات الکتریکی به خصوص اتصال کابلشو تأثیر داشته باشند. دمای زیاد می‌تواند منجر به منبسط شدن کابلشو و شل شدن اتصال آن شده و دمای پایین نیز ممکن است باعث ایجاد ترک خوردگی در آن شود. رطوبت نیز یکی از عواملی است که می‌تواند باعث ایجاد خوردگی و در نتیجه کاهش میزان رسانایی کابل شود. به همین دلیل در انتخاب اتصالات کابل مناسب، دما و رطوبت محیط نصب از اهمیت زیادی برخوردار است. 

6- اندازه و ابعاد کابلشو

یکی از ملاحظات اصلی که در انتخاب محصول باید مورد توجه قرار بگیرد، اندازه سطح مقطع و طول آن است. سطح مقطع، طول برل و قطر سوراخ اتصال از مهم‌ترین مشخصات فیزیکی کابلشو هستند. در صورتی که سطح مقطع این ابزار از اندازه کابل بزرگ‌تر باشد، نتیجه آن برقرار نشدن اتصال الکتریکی به صورت کامل است که می‌تواند منجر به آسیب دیدن کابل شود. طول ساقه یا برل هم مشخصه دیگری است که به منظور حصول اطمینان از استحکام و ایمنی اتصال باید به نحو صحیح انتخاب شود. قطر سوراخ اتصال نیز باید با توجه به پیچی که برای اتصال به ترمینال‌ها یا شینه مورد استفاده قرار می‌گیرد، انتخاب شود. 

راهنمای خرید کابلشو - بررسی ابعاد و اندازه کابلشو

7- جنس کابلشو

این قطعه ساختار فلزی دارد و معمولا از مس، آلومینیوم یا بی‌متال برای ساخت آن استفاده می‌شود که هر کدام دارای مزایا و معایب منحصر به فردی هستند. هر کدام از انواع کابلشوها بر اساس جنس دارای ویژگی‌هایی هستند که کاربرد آن‌ها را نسبت به یکدیگر متفاوت می‌کند. بطور کلی محیط مورد استفاده، کاربرد و سطح ولتاژ از مهم‌ترین عواملی هستند که برای انتخاب جنس مناسب باید مورد توجه قرار بگیرد. 

8- رنج ولتاژی کابلشو

کابلشوها را از نظر محدوده ولتاژی می‌توان به دو دسته کابلشوهای فشار قوی و فشار متوسط تقسیم‌بندی کرد. مدل‌های فشار متوسط در دو نوع L و T به بازار عرضه می‌شوند و سرعت مونتاژ بالایی دارند؛ به همین دلیل برای استفاده در بخش‌های بیرونی و درونی تابلو برق خازنی گزینه مناسبی هستند. 

9- استاندارد کابلشو

در زمان انتخاب کابلشو مناسب یکی از معیارهای مهم توجه به استاندارد آن است. در زمان انتخاب کابلشو مناسب باید دقت کرد که قطعه مورد نظر بر اساس استانداردهای بین‌المللی و ملی تعیین شده ساخته شده باشد تا بتوان از برقراری اتصال الکتریکی ایمن و با کیفیت اطمینان حاصل کرد. 

معرفی انواع کابلشو بر اساس جنس

همانطور که گفته شد کابلشوها به عنوان یکی از پرکاربردترین ابزارها و تجهیزات الکتریکی در انواع مختلفی از نظر جنس طراحی و ساخته می‌شوند. هر کدام از انواع این تجهیزات دارای ویژگی‌ها، مزایا و معایب منحصر به فردی هستند که باعث می‌شود کاربردهای متنوعی نسبت به یکدیگر داشته باشند. به همین دلیل آشنایی با انواع کابلشو از نظر جنس و ویژگی‌های هر کدام از اهمیت زیادی در انتخاب کابلشو مناسب برخوردار است. 

1- کابلشو بی متال

در شرایطی که جنس هادی کابل و محل اتصال یکسان نباشد از کابلشوهای بی‌متال استفاده می‌شود که اصلی‌ترین هدف این کار جلوگیری از بروز خوردگی است. در واقع زمانی که قصد دارید یک کابل آلومینیومی را از طریق کابلشو به یک کابل یا تجهیزاتی متصل کنید که از جنس مس است، امکان استفاده از کابلشوی مسی یا آلومینیومی وجود ندارد و باید از نوع بی‌متال استفاده شود.

کابلشوهای بی‌متال در دو نوع DTL1 و DTL2 تولید می‌شوند؛ در مدل DTL1 لوله یا برل تا قبل از اتصال پیچ به هادی آلومینیومی و در قسمت اتصال کابلشو به هادی آلیاژی از مس و آلومینیوم است. در مدل DTL2 اما جنس لوله تا قبل از اتصال پیچ به هادی از آلومینیوم و قسمت اتصال به هادی از جنس مس است. 

2- کابلشو آلومینیومی

در صورتی که با استفاده از کابلشو قصد داشته باشید دو کابل دارای هادی آلومینیومی یا یک کابل دارای هادی آلومینیومی را به شینه، کلید یا هر اتصال آلومینیومی دیگر وصل کنید، باید از کابلشو آلومینیومی استفاه شود. قابلیت هدایت جریان الکتریکی در آلومینیوم نسبت به مس کمتر است؛ به همین دلیل برای عبور جریان مساوی در محل اتصال باید از یک کابلشو آلومینیومی با سطح مقطع بالاتر نسبت به مس استفاده شود. کابلشوهای آلومینیومی از نظر کلیه پارامترهای اصلی طراحی و ساخت مطابق با استانداردهای آلمانی ساخته می‌شوند. 

جدول سایز کابلشو آلومینیومی

D4 (mm)D3 (mm)D1 (mm)D2 (mm)Cross Section
207.53.8610
208.54.5816
20125.5825
201471235
28168.21250
2818.5101270
352211.51295
352313.512120
352515.512150
4028.51716185
40321916240
503421.516300
7038.524.520400
704427.520500

3- کابلشو مسی

در ساخت و تولید این نوع از کابلشوها از یک لوله مسی استفاده شده است که روی آن هیچ شکافی وجود ندارد. در ساخت این نوع از کابلشوها از مس با کیفیت با درجه خلوص 99.5 درصد استفاده می‌شود که مطابق با استاندارد DIN 46235 است. کابلشوهای مسی در انواع مختلفی به بازار عرضه می‌شوند که شامل موارد زیر است:

  • کابلشو مسی استاندارد
  • کابلشو مسی دو سوراخه
  • کابلشو مسی چهار سوراخه
  • کابلشو مسی زاویه‌دار
  • کابلشو مسی پیچی

اصلی‌ترین و مهم‌ترین کاربرد این نوع از کابلشوها، اتصال سیم‌ها و کابل‌های مسی است. این کابلشوها از کیفیت بالایی برخوردار هستند و به همین دلیل در برابر اکسیداسیون مقاومت بسیار خوبی دارند. همچنین از نظر قیمت نیز نسبت به سایر مدل‌ها گران‌تر هستند. 

جدول سایز کابلشو مسی فشار قوی 

D4 (mm)D3 (mm)D1 (mm)D2 (mm)Cross Section
105.53.866
1064.5610
208.55.5816
20107825
2012.58.21235
2814.5101250
2816.511.51270
351913.51295
352115.512120
3523.51712150
4025.51916185
402921.516240
503224.516300
7038.527.520400
70423120500
804434.520630

جدول سایز کابلشو مسی فشار ضعیف 

D3 (mm)D1 (mm)D2 (mm)Cross Section
85.5816
107825
128.51235
1471250
16.5121270
1913.51295
19.513.512120
2116.512150
241912185
262116240
29.523.516300

انواع کابلشو بر اساس سایز

یکی از معیارهای دسته‌بندی انواع کابلشو، سایز این قطعه است. بر روی هر کابلشو یک سری علائم حک شده که بخشی از آن نشان دهنده نمره کابلشو و بخش دیگر نشان دهنده سایز آن است. در انتخاب کابلشو مناسب برای سیم و کابل توجه به سایز کابلشو از اهمیت زیادی برخوردار است. به عنوان مثال در صورتی که سطح مقطع هادی یا قطر سوراخ روی کابلشو ذکر شده باشد، سطح مقطع کابل مورد استفاده باید به صورت دقیق مطابق با آن باشد. کابلشوها از نظر سایز در انواع مختلفی از 6 تا 500 تولید می‌شوند. 

انواع کابلشوها از نظر نوع اتصال

یکی دیگر از معیارهای تقسیم‌بندی انواع کابلشو، نحوه و نوع اتصال آن‌ها است. بر این اساس کابلشوها در سه دسته اتصال پیچی، لحیمی و پرسی تقسیم‌بندی می‌شوند که در ادامه با ویژگی‌های هر کدام آشنا می‌شویم. 

1- اتصال پیچی

کابلشوهای دارای اتصال پیچی بر اساس استاندارد IEC 61238 و EN 50483 تولید می‌شوند که دارای سر سیم‌های مخصوصی هستند. این سرسیم‌ها به شکلی طراحی شده‌اند که توسط 2 پیچ متصل می‌شوند. به همین دلیل برای اتصال به پرس نیاز نداشته و برش خورده با گشتاور مناسب پیچ‌ها هستند. 

2- اتصال پرسی

کابلشوهای پرسی بر اساس استاندارد DIN 46235 تولید می‌شوند و در مقایسه با سایر کابلشوهای کاربرد ببیشتری دارند. مهم‌ترین مزیت این نوع که باعث شده کاربرد بیشتری داشته باشند، استحکام و دوام بالا پس از نصب است. به همین دلیل به منظور اتصال سیم افشان به طور معمول از این تجهیزات استفاده می‌شود. در این مدل، کابل درون کابلشو قرار گرفته و برای اتصال پرس می‌شود. 

3- اتصال لحیمی

این نوع از کابلشوها از نظر نصب و اتصال در مقایسه با سایر مدل‌ها تفاوت دارند؛ به این دلیل که در این مدل، سرسیم و سرکابل با استفاده از لحیم کاری به یکدیگر متصل می‌شوند. نکته مهم در مورد استفاده از این نوع کابلشو، نحوه لحیم‌کاری است که باید با نهایت دقت و ظرافت انجام شود. در این نوع کابلشوها، کابل درون سرسیم قرار نگرفته لکه در سر کابل به یکدیگر لحیم می‌شوند. 

راهنمای خرید کابلشو - بررسی انواع کابلشوها از نظر نوع اتصال

رنگ بندی کابلشو

دسته کابلشو از جنس پلاستیک است که رنگ روی آن بر اساس استانداردهای ملی و بین‌المللی مطابق با شماره سیمی است که باید در داخل کابلشو قرار بگیرد. بر این اساس هر یک از رنگ‌ها به شرح زیر برای سیم‌های مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرند:

  • رنگ قرمز: سیم 1.5 میلیمتر مربع
  • رنگ آبی: سیم 25 میلیمتر مربع
  • رنگ زرد: سیم 4 و 6 میلیمتر مربع

برای کابلشوهای بزرگ‌تر از این اندازه از رنگ استفاده نمی‌شود بلکه شماره سیم بر روی آن حک می‌شود و بر این اساس می‌توان کابلشوی متناسب با شماره سیم را انتخاب کرده و مورد استفاده قرار داد. 

نحوه تشخیص کیفیت انواع کابلشو

در مورد این موضوع که چگونه باید کیفیت کابلشو را در زمان خرید تشخیص دهیم باید گفت که یکی از راه‌های تشخیص بررسی ظاهری آن است. در صورتی که انتهای کابلشو صاف بوده و پلیسه‌ای در بدنه آن مشاهده نشود به این معنی است که قطعه سالم بوده و از کیفیت خوبی برخوردار است. همچنین در زمان انتخاب کابلشو به این موضوع دقت کنید که هر چه طول لوله کابلشو بیشتر باشد، به این معنی است که می‌تواند اتصال بی‌نقص‌تری برقرار کند. جنس، کیفیت مواد اولیه، رسانایی، آبکاری قلع به منظور جلوگیری از اکسیداسیون و خوردگی از دیگر مواردی است که برای تشخیص کیفیت می‌تواند مورد توجه قرار بگیرد. 

جمع‌بندی

اتصالات سیم و کابل یکی از بخش‌های جدایی‌ناپذیر در سیستم‌های الکتریکی مختلف به حساب می‌آید و این نیاز وجود دارد که کابل‌ها به یکدیگر یا به سایر تجهیزات الکتریکی متصل شوند. در گذشته این اتصال از طریق پیچاندن هادی کابل‌ها به یکدیگر و همچنین چسب برق برقرار می‌شد که از نظر ایمنی و کیفیت در سطح پایینی قرار داشت. طراحی قطعه‌ای به نام کابلشو باعث شد که رفته رفته این روش‌های قدیمی کنار رفته و در سیستم‌های مختلف به منظور برقراری اتصال ایمن و پایدار از این قطعات فلزی استفاده شود. امروزه کابلشو به یکی از کاربردی‌تری تجهیزات الکتریکی تبدیل شده است که در انواع مختلف وجود داشته و می‌توان از آن بسته به نوع نیاز و کاربرد برای برقراری اتصال ایمن استفاده کرد. 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *