روش ساخت بخاری برقی + آشنایی با اجزا و اتصالات آن

روش ساخت بخاری برقی چگونه است؟ چگونه بخاری برقی بسازیم؟ آیا می‌توان در منزل بخاری برقی ساخت؟ انواع بخاری‌ برقی از جمله سیستم‌های گرمایشی پرطرفدار و کوچک هستند که نیروی حاصل از جریان برق را به انرژی حرارتی تبدیل می‌کنند. معمولاً در ساختار هیترهای برقی که در منزل انجام می‌شود؛ لوله سفالی شکلی به نام المنت وجود دارد که توسط یک سیم نازک به طور کامل پوشش داده می‌شود. جریان برق المنت‌ها را گرم می‌کند، سپس حرارت حاصله در محیط مورد نظر انتقال می‌یابد.

در کارخانجات معتبر و خوش‌نام فرآیند ساخت هیتر برقی توسط ماشین‌آلات پیشرفته و مطابق با استانداردهای جهانی انجام می‌شود. البته می‌توانید این وسایل گرمایشی را در منزل خود و به ساده‌ترین شکل ممکن نیز بسازید. هرچند که بخاری‌های دست‌ساز به اندازه کافی ایمن نیستند و استفاده از آن‌ها خطرات جبران‌ناپذیری را به همراه خواهد داشت. اما برای اطلاعات بیشتر شما، روش ساخت بخاری برقی و عکس سیم کشی بخاری برقی در ادامه آورده شده است.

معرفی کامل اجزای بخاری برقی برای ساخت

بخاری‌های برقی از اجزای مختلفی تشکیل شده‌اند. این قطعات در مدل‌های گوناگون بخار برقی با یکدیگر تفاوت دارند. برای مثال بخاری‌های برقی فن‌دار به قطعه‌ای به نام فن مجهز هستند. درحالی‌که در ساخت بخاری‌های تابشی، فن حذف شده است. آشنایی با قطعات و اجزای دستگاه نه تنها در زمینه تعمیر بخاری برقی به شما کمک می‌کند، بلکه باعث می‌شود که بتوانید آن را بهتر و اصولی‌تر بسازید. به طور کلی اجزای بخاری برقی به شرح ذیل هستند.

1- المنت یا گرم کننده

از جمله اصلی‌ترین قطعاتی که در بخاری‌ برقی به چشم می‌خورد، المنت است‌. گرم‌کننده یا همان المنت در واقع نوعی مقاومت با ظاهری شبیه سیم مفتولی بوده که در اثر عبور جریان برق قرمز می‌شود و ایجاد حرارت می‌کند‌. المنت‌ها معمولا از جنس نیکل یا کُرُم و آلومینیوم هستند و در ابعاد ۲۰، ۲۵ و ۳۰ سانتی‌متر ساخته می‌شوند. این قطعات انواع مختلفی دارند که عبارتند از:

المنت‌هایی که به دور آجر نسوز یا سرامیک پیچیده می‌شوند.
المنت‌های طوری که همان المنت‌های سشوار در ابعاد بزرگتر هستند.
المنت‌هایی که از درون لوله‌های شیشه‌ای عبور می‌کنند. (المنت شیشه‌ای)
المنت‌های میله‌ای که پس از عبور سیم مقاومت از داخل مهره‌های چینی(سرامیکی)، روی سطح آن‌ها با فلز پوشانده می‌شود. (المنت سرامیکی)

2- بدنه

بدنه اکثر هیترها که در کارخانجات ساخته می‌شود از جنس فلز است. زیرا این ماده در مقایسه با مواد کائوچویی و پلاستیکی مقاومت بالاتری در برابر حرارت زیاد دارد. از آنجا که فلز رسانای جریان برق است، به منظور حفظ ایمنی کاربران سطح بخاری‌های برقی با مواد چینی یا سرامیکی پوشش داده می‌شود.

4- پایه فلزی نگهدارنده المنت

پایه نگهدارنده المنت قطعه‌ای فلزی است که جهت استقرار المنت‌ها روی صفحه هیتر استفاده می‌شود. این پایه‌های فلزی از گالوانیزه هستند و برای آن‎که برقدار نشوند، آن‌ها را به وسیله یک‌سری پیچ و مهره به صفحه انعکاس دهنده حرارت کنصل می‌کنند.

5- عایق چینی نر و ماده

همان‌طور که گفته شد، برای اتصال المنت‌ها به بخاری تعدادی پایه‌ فلزی به کار می‌رود. حال برای این‌که برق فاز یا نول به صفحه انعکاس‌ دهنده حرارت نرسد، لازم است که این بخش‌ها از یکدیگر جدا شوند. زیرا اگر صفحه انعکاس دهنده حرارت بیش از حد داغ شود، ممکن است که سیم‌بندی بخش پشتی آن صدمه ببیند.

در این شرایط به منظور عایق کردن المنت‌ها دو پایه چینی نر و ماده مورد استفاده قرار می‌گیرد. به این منظور شرکت‌های سازنده پایه نرینه را از بخش زیرین صفحه و پایه ماده را از روی صفحه به یکدیگر متصل می‌کنند. سپس یک مسیر عایق جهت عبور پیچ و مهره ایجاد می‌شود.

6- شبکه محافظ

شبکه محافظ برای جلوگیری از برخورد کاربران به المنت‌ها، روی بخاری برقی قرار می‌گیرد. مزیت دیگر شبکه محافظ این است که مانع چسبیدن لوازم به المنت و آتش‌سوزی می‌شود. البته برخی از افراد بدون آن‌که اطلاع داشته باشند، از محافظ برای گرم کردن غذا استفاده می‌کنند که این مسئله در اغلب موارد موجب آسیب دیدن و قطعی المنت‌ها می‌شود. زیرا قطرات آب پس از ریختن بر روی المنت‌های داغ، اکسید شدن آن‌ها را به دنبال دارند.

7- کلید

یکی دیگر از اجزای مهم بخاری‌ برقی کلیدها هستند که در دو نوع ساده و لامپ‌دار طراحی می‌شوند. تعداد کلیدهای به کار رفته در دستگاه به تعداد المنت‌ها بستگی دارد. به طوری‌که برای هیترهای سه المنتی معمولاً ۲ یا ۳ عدد کلید در نظر گرفته می‌شود.

8- سیم های رابط

منظور از سیم رابط همان سیم هادی مسی است که باید توانایی بالایی در برابر عبور جریان‌ بالای برق داشته باشد. شرکت‌های سازنده معمولاً سطح مقطع سیم‌های رابط را حدود 5.1 میلی‌متر مربع لحاظ می‌کنند. همچنین به منظور افزایش مقاومت سیم‌ها در برابر درجه حرارت بالا، روی آن پوششی از الیاف نخی معمولی یا الیاف نسوز قرار می‌دهند.

9- صفحه منعکس کننده حرارت

صفحه منعکس کننده حرارت وظیفه دارد حرارت ایجاد شده توسط المنت‌ها را هدایت نماید. از آنجا که این صفحه در ارتباط نزدیکی با المنت قرار دارد، باید جهت مقاومت بیشتر در برابر گرما از جنس فلز ساخته شود. البته برخی از شرکت‌ها برای زیباتر شدن ظاهر بخاری برقی و البته انعکاس بهتر گرما، صفحه منعکس کننده حرارت را از جنس استیل می‌سازند.

10- ترمینال چینی

ترمینال چینی بخاری برقی در واقع محلی برای ورود و توزیع جریان برق است. وجود ترمینال در هیتر‌های برقی کمک می‌کند که اتصالات به صورت امن به هم مرتبط شوند. دلیل انتخاب جنس چینی برای ترمینال این است که عملکرد مواد دیگر مانند لاستیک و کائوچو در برابر گرمای تولید شده به خوبی چینی نیست.

11- عایق نسوز (وارنیش)

وارنیش به این دلیل در هیتر‌های برقی به کار برده می‌شود که بتواند اتصالات الکتریکی را در برابر حریق عایق نماید.

12- ترموستات

قطعه‌ای در بخاری برقی است که درصورت رسیدن دمای محیط به حداکثر مجاز به المنت‌ها دستور خاموش شدن می‌دهد. ترموستات در بخاری برقی سبب کاهش مصرف برق می‌شود.

13 – فن (در بخاری برقی فن‌دار)

فن‌ها در بخاری برقی‌های فن دار و کانوکتور نصب می‌شوند و وظیفه به جریان انداختن هوای اطراف بخاری برقی را دارند. فن‌ها، هوای سرد را به درون بخاری برقی می‌کشند و جریان هوای گرم را به بیرون هدایت می‌کنند.

آموزش عیب یابی و تعمیر بخاری برقی در منزل

بررسی اتصالات و سیم کشی بخاری‌ برقی برای ساخت

همانطور که در ابتدای این مطلب اشاره کردیم، ساخت بخاری برقی در منزل یا برای کارگاه‌ها می‌تواند خطرات جبران ناپذیری را به همراه داشته باشد. با این حال اگر تصمیم به ساخت هیتر برقی گرفته‌اید برای پیشگیری از خطرات احتمالی باید درباره نقشه سیم کشی بخاری برقی اطلاعات کافی داشته باشید. اتصالات و سیم‌کشی بخاری‌های برقی ازجمله بخاری صنعتی، به سه روش مختلف انجام می‌گیرد که عبارتند از:

1- مدارهایی که دارای سه المنت و دو کلید هستند

همانطور که نقشه سیم کشی بخاری برقی سه شعله با دو کلید را در زیر مشاهده می‌کنید؛ در این مدل از بخاری‌های برقی بخشی به نام فن وجود ندارد. بنابراین فرآیند گرم کردن فضای داخلی منزل یا محل کار را سه المنت به کار رفته در دستگاه انجام می‌دهند. در مدارهایی که دارای سه المنت و دو کلید هستند، دو عدد از المنت‌ها به صورت موازی با یکدیگر در بخاری تعبیه می‌شوند. این دو المنت در نهایت به یک کلید اتصال می‌یابند. المنت سوم هم به صورت موازی با دو المنت اول قرار می‌گیرد، سپس به کلید دوم وصل می‌شود.

مدار الکتریکی بخاری برقی با دو کلید ساده

2- مدارهایی که دارای سه المنت به همراه سه کلید لامپ هستند

در این نوع مدار بخاری برقی، همه المنت‌های به کار رفته به صورت موازی با هم قرار می‌گیرند. سپس هر یک از المنت‌ها به یک کلید مجزا وصل می‌شوند. کلید‌هایی که در مدار مورد نظر به کار می‌روند، از نوع لامپ‌دار هستند. لذا برای جلوگیری از صدمه دیدن چراغ درون کلیدها، در ساختمان آن‌ها مقاومتی تعبیه می‌شود تا ولتاژ مدار را کاهش دهد.

در این مدل کلیدهای لامپ‌دار سیم فاز جریان الکتریکی مورد نیاز را از منبع دریافت می‌کند. سپس جریان از سیم‌کشی داخلی کلید عبور کرده و در نهایت به بخاری برقی می‌رسد. در مسیر برگشت هم سیم نولی که به پایه دوم لامپ اتصال دارد، وظیفه برگرداندن برق به منبع را بر عهده می‌گیرد.

3- مدارهای الکتریکی که دارای دو المنت، دو کلید و یک فن هستند

همانطور که در نقشه سیم کشی بخاری برقی دو شعله مشاهده می‌کنید؛ در این مدل هیترهای برقی پس از وصل شدن کلید، موتور و المنت R1 فعالیت خود را آغاز می‌کنند. به این صورت که در اثر چرخش موتور در المنت‌ها حرارت به وجود می‌آید. سپس کلید دوم المنت R2 شروع به کار کرده و از این طریق حرارت بیشتری ایجاد می‌گردد.

ساختار این مدل مدار بخاری برقی به این صورت است که برای ایجاد گرما اول باید کلید شماره یک راه‌اندازی شود. بنابراین در صورتی‌که نخست کلید شماره دو را روشن نمایید، موتور فعالیت خود را آغاز نمی‌کند. از طرف دیگر احتمال خراب شدن بخاری برقی نیز افزایش می‌یابد.

مدار الکتریکی بخاری برقی با موتور و پروانه فن

روش ساخت بخاری برقی حرارتی

همان‌طور که گفته شد، بخاری‌های برقی در مدل‌های متنوع تولید می‌شوند. در ادامه روش ساخت دو نمونه از هیترهای برقی آموزش داده شده است.

1- روش ساخت بخاری برقی کوچک

ساختار بخاری‌های برقی ساده پیچیدگی چندانی ندارند، کافی است مطابق مراحل زیر عمل کنید تا بتوانید یک هیتر برقی کاملاً ساده بسازید:

یکی از تجهیزاتی که برای ساخت بخاری برقی ساده به آن نیاز دارید، سیم مفتول است. از این‌رو حدود یک متر سیم آماده کنید و آن را به دور یک سرنگ بپیچانید تا حالت فنری پیدا کند.
در مرحله بعد سیم مفتولی را به سیم برق اتصال دهید.
اکنون لازم است که درون یک سرنگ مقداری گچ بریزید و کمی منتظر بمانید تا خشک شود. پس از این‌که گچ کاملاً خشک شد، آن را از سرنگ بیرون بیاورید.
در این گام به یک قوطی فلزی نیاز دارید. می‌توانید از قوطی ‌شیر خشک استفاده کنید و به جای درب آن کویل فلزی قرار دهید.
از ابزارهای مخصوص سوراخ‌کاری مانند دریل کمک بگیرید و دو سوراخ نسبتاً بزرگ روی قوطی شیر خشک ایجاد کنید.
سپس بخش انتهایی قوطی را توسط درب بازکن از بدنه آن جدا سازید.
درب قوطی را از قسمت وسط برش دهید و یک فن کامپیوتر را به بخش پشتی آن بچسبانید.
مفتول مورد نظر را دور گچ بپیچانید و درون قوطی شیر خشک بگذارید.
سپس سیم فن و سیم مفتول را در هم ادغام نموده و از سوراخ قوطی خارج نمایید.
در گام آخر نیز سیم ادغام شده را به سیمی که با منبع برق در ارتباط است، اتصال دهید.

2- روش ساخت بخاری برقی المنت‌دار ساده

نخست یک جعبه چدنی کوچک را آماده سازید. بهتر است که ابعاد این جعبه حدود 15 سانتی‌متر باشد و ضخامت دیواره‌های آن به 6 میلی‌متر برسد.
در مرحله بعد باید المنت‌هایی را درون جعبه چدنی تعبیه کنید که بتوانند تا دمای 420 درجه سانتی‌گراد دوام بیاورند. می‌توانید برای ساخت المنت‌ها از جیوه و لامپ کمک بگیرید. این تجهیزات در کنار هم یک دماسنج بزرگ را به وجود می‌آورند که لوله آن در بخش بیرونی محفظه قرار می‌گیرد.
سپس باید جعبه چدنی را با المنت‌های درون آن، از طریق سیم پیچ‌های نقره‌ای بپوشانید و درون جعبه بزرگتری بگذارید.
به منظور گرم کردن هوای داخل محفظه نیز از تعدادی فن استفاده کنید.
در نهایت کل این مجموعه را درون یک جعبه چوبی بزرگ قرار دهید.

بخاری برقی بسازیم یا بخریم؟!

خوشبختانه بخاری‌های برقی برخلاف مدل‌های گازی خطراتی مانند تولید گاز مونوکسید کربن را به همراه ندارند. اما همچنان ممکن است که کاربر با خطراتی همچون سوختگی و برق گرفتگی مواجه شود؛ مخصوصا اگر بخاری دست‌ساز باشد. بخاری‌های دست‌ساز فاقد سیستم ایمنی هستند و المنت‌ها نیز در مقابل جریان بالای برق مقاومت کافی نشان نمی‌دهند. به همین دلیل استفاده از آن‌ها در منازل، سوله‌ها و کارگاه‌ها به هیچ وجه توصیه نمی‌شود.

به جای استفاده از بخاری‌های دست‌ساز می‌توانید هیترهای برقی برندهای معتبر را که به صورت استاندارد و با رعایت اصول ایمنی ساخته شده‌اند، خریداری نمایید. در سایت آرتا الکتریک بهترین برندهای بخاری‌ برقی همچون بخاری برقی پارس خزر، آراسته، بخاری برفاب، بخاری انرژی، ارشیا، پارس کوشان، پویان خزر، هوگل و… با قیمت مناسب عرضه می‌شوند.

لیست قیمت انواع بخاری برقی کم مصرف بازار

مشاهده همه