معرفی انواع ترمینال برق با جدول سایزبندی

ترمینال برق، هسته اصلی اتصالات الکتریکی در تابلو برق و سیستم‌های صنعتی محسوب می‌شود. چون این قطعه کوچک، نظم دقیقی را در مسیر سیم‌کشی ایجاد می‌کند و ارتباطی مطمئن بین کابل‌ها به‌وجود می‌آورد. ترمینال‌ها از نظر کاربرد، ساختار و اندازه، انواع مختلفی دارند تا امکان استفاده از آن‌ها در مدارهای خانگی و پروژه‌های بزرگ صنعتی وجود داشته باشد.

اگر قصد خرید ترمینال برق را دارید، آشنایی با انواع ترمینال برق و سایز‌بندی آن‌ها به شما کمک می‌کند تا یک انتخاب درست داشته باشید. چون انتخاب نادرست ترمینال برق، موجب کاهش ایمنی و افزایش هزینه‌های نگهداری خواهد شد.

ترمینال برق چیست؟ 

ترمینال برق یک ابزار کوچک ولی بسیار مهم و کاربردی در سیستم‌های الکتریکی است. برای برقراری ارتباط بین دو تا چند سیم به‌طور موقت یا دائمی مورد استفاده قرار می‌گیرد. در واقع این قطعه، نقش واسطه را بین سیم و کابل و قطعات الکتریکی ایفا می‌کند تا مدیریت کابل‌کشی ساده‌تر و استاندارد شود. از جمله مهم‌ترین کاربردهای ترمینال برق، اتصال کابل‌های ریلی و ایجاد اتصال بین بلوک‌های ریلی است.

معرفی انواع ترمینال برق 

ترمینال‌های برق از نظر فاکتورهای مختلف مانند کاربرد، سایز، ساختار، روش‌های اتصال و… در انواع مختلف ساخته می‌شوند. زیرا برای تابلو برق و نیازهای صنعتی و مصارف خانگی کاربرد دارند. برای دسته‌بندی راحت‌تر و انتخاب سریع آن‌ها، ترمینال‌ها را در دو دسته اصلی یعنی ترمینال‌های صنعتی و ریلی قرار می‌دهند. هر دسته نیز شامل چند نوع ترمینال است.

معرفی انواع ترمینال برق صنعتی

1. ترمینال پیچی (Screw Terminal): بهترین ترمینال برای سیم‌های مفتولی و افشان است زیرا نصب آن ساده و استحکام بالایی دارد.
2. ترمینال فشاری یا فنری (Spring / Push-in Terminal): این مدل، بدون نیاز به پیچ نصب می‌شود و برای محیط‌های لرزشی یا پرتحرک مناسب است.
3. ترمینال یک به چند (Multi-Output Terminal): قابلیت توزیع یک ورودی به چند خروجی دارد و برای استفاده در تابلوها و شاخه‌بندی سیم‌ها مناسب است.
4.  ترمینال تقویتی یا آمپلی‌فایری (Amplifier Terminal): دارای قابلیت تقویت ولتاژ برای مسیرهای طولانی یا جریان‌های حساس است.
5. ترمینال فیوزدار (Fuse Terminal):این نوع ترمینال صنعتی، دارای فیوز داخلی است تا از مدار در برابر اضافه‌بار و اتصال کوتاه محافظت کند.
6. ترمینال بات یا اتصال‌دهنده (Butt / Splice Connector): مخصوص اتصال دو سیم در یک مسیر است که معمولاً این عمل با پرس کردن انجام می‌شود.
7. ترمینال سرسیمی/فرل (Ferrule Terminal): برای جمع کردن رشته سیم‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد تا اتصال بین رشته‌ها و ترمینال پیچی ایمن و مطمئن باشد. نام دیگر این نوع، وایرشو یا سرسیم است.

 معرفی انواع ترمینال برق ریلی

1.  ترمینال ریلی تابلو برق (DIN Rail Terminal): مخصوص تابلوهای توزیع و کنترل برق است زیرا به‌راحتی روی ریل DIN نصب می‌شود.
2.  ترمینال کانکتوری (Connector Terminal / Plug-in): قابلیت جدا کردن سریع با کانکتور نری/مادگی دارد و برای تجهیزاتی که به سرویس دوره‌ای نیاز دارند، مناسب است.
3.  ترمینال شاخه‌ای یا ترمینال بلوکی (Terminal Block / Barrier Strip): یک بلوک چند ترمینالی یکپارچه است که برای مرتب‌سازی و سازماندهی سیم‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد.

معرفی انواع ترمینال‌های برق بر اساس ساختار 

معرفی انواع سایز ترمینال برق 

استاندارد رنگبندی ترمینال برق 

برای تشخیص سریع نوع اتصال، یافتن سیم فاز و نول و همچنین افزایش ایمنی سیستم و کاهش خطاهای انسانی، یک استاندارد خاص برای رنگ ترمینال‌های برق در نظر می‌گیرند. به عنوان مثال، رنگ‌های زیر رایج‌ترین رنگ‌ها برای ترمینال برق هستند:

• سبز و زرد: رنگ‌های مخصوص سیم‌ ارت (Earth / Ground) که برای حفظ امنیت سیستم و کاربران کاربرد دارد.
• قرمز، زرد و آبی یا سبز: متعلق به فازهای R ،S و T در سیستم سه‌فاز است.

مزایای استفاده از ترمینال برق 

• یک اتصال ایمن و قابل اعتماد بین سیم‌ها و کابل‌ها برقرار می‌کند.
• نصب ترمینال برق سریع است و تعمیر آن به‌راحتی انجام می‌شود. زیرا باز و بسته کردن آن پیچیده نیست.
• به دلیل تنوع در سایز و نوع ترمینال، با انواع کابل‌ها و جریان‌ها سازگاری کامل دارد.
• موجب نظم‌دهی و مرتب‌ کردن سیم‌کشی‌ها خواهد شد و از به‌هم‌ریختگی کابل‌ها جلوگیری می‌کند.
• باعث کاهش افت فشار در برق‌‌کشی می‌شود و از آتش‌سوزی و برق‌گرفتگی پیشگیری خواهد کرد.
• قابل استفاده در سیستم‌های صنعتی و خانگی است زیرا از نظر کاربرد و ساختار تنوع بالایی دارد.
• در برابر دما، لرزش و فشار مکانیکی استحکام بالایی دارد و بر همین اساس از برق‌گرفتگی   جلوگیری می‌کند.

انواع ترمینال برق

مشاهده همه

• 
  پارتیشن کوتاه ترمینال سایز 2.5-10 مدل SP2.5-10 رعد
  8,500 تومان
• 
  پارتیشن کوتاه ترمینال سایز 16-35 مدل SP16-35 رعد
  8,800 تومان
• 
  ترمینال ریلی بدون درپوش 2.5 آمپر پارت الکتریک کد 872
  14,100 تومان
• 
  بست انتهایی مدل EB-3 رعد
  18,800 تومان

پارامترهای مهم انتخاب ترمینال‌ها

1. متناسب بودن نوع ترمینال با کاربرد آن: معمولا ترمینال‌های ریلی مناسب تابلو برق است و مدل‌های پیچی یا فشاری برای اتصالات سریع مورد استفاده قرار می‌گیرند.
2. سازگاری ترمینال با جریان الکتریکی مدار: ترمینال باید توانایی عبور جریان مورد نیاز مدار را داشته باشد. زیرا اگر توان ترمینال از جریان عبوری کمتر باشد، داغ می‌کند و آسیب می‌بیند.
3. متناسب بودن ترمینال با سطح مقطع و نوع سیم: یکی از شرایط لازم برای برقراری یک اتصال مطمئن و ایمن، تناسب ترمینال با قطر، جنس و نوع سیم است.
4. میزان مقاومت در برابر شرایط محیطی: ترمینال برق باید استحکام بالایی در برابر شرایط مختلف مانند محیط‌های گرم، پرفشار یا لرزشی داشته باشد.
5. با‌کیفیت بودن جنس بدنه و هادی: در صورتی که جنس بدنه و هادی مرغوب باشد، ترمینال عمر بالاتر، عملکرد بهتر و ایمنی بیشتری دارد.
6. سازگار بودن با ولتاژ نامی و استانداردهای ایمنی: چنانچه ترمینال با ولتاژ مدار، هماهنگ باشد و استانداردهای ایمنی در ساخت آن لحاظ شود، خطرات احتمالی تا حد زیادی کاهش پیدا می‌کنند.
7. سازگار بودن روش نصب ترمینال با فضای تابلو برق: ترمینال باید با روش نصب (ریل، بدنه یا PCB) و فضای تابلو به‌طور کامل سازگار باشد.
8. پشتیبانی از نصب تجهیزات جانبی کاربردی: باید امکان نصب تجهیزات جانبی مانند پل‌ها، شمش‌ها، برچسب‌ها و کاورها روی ترمینال وجود داشته باشد. چون این لوازم بهره‌وری و مدیریت کابل‌ها را ساده‌تر می‌کنند.
9. معتبر بودن برند ترمینال: برندهای معتبر ترمینال‌های استاندارد و با کیفیتی را تولید می‌کنند. در نتیجه امنیت محصولات آن‌ها بالاتر و هزینه نگهداری آن‌ها پایین‌تر است.

انواع روش اتصال ترمینال برق

انواع ترمبینال برق، با توجه به ویژگی‌هایی که دارند از 6 روش به سیم و کابل متصل می‌شوند. نحوه اتصال انواع ترمینا‌ل‌های برق را در ادامه آموزش می‌بینید.

1. نحوه اتصال ترمینال پیچی (Screw Terminal / Bolt Terminal)

در این روش اتصال، سیم را با پیچ و مهره به ترمینال می‌بندند. اتصال پیچی، پرکاربردترین شیوه اتصال در تابلوهای برق صنعتی و خانگی است. این نوع از ترمینال‌ها بیشتر برای سیم افشان و سیم مفتولی مورد استفاده قرار می‌گیرند. زیرا نصب آن‌ها بسیار آسان است و قابلیت جداسازی سریع دارند. 

2. روش اتصال ترمینال ریلی (DIN Rail Terminal)

منظور از اتصال ریلی، نصب ترمینال روی ریل استاندارد DIN است. بر همین اساس امکان اتصال هم‌زمان چند سیم در این روش وجود دارد. مدیریت آسان کابل‌ها، نظم‌دهی سیم‌کشی و استفاده راحت در تابلوهای صنعتی از جمله مزایای اتصال ریلی محسوب می‌شود.

3. نحوه اتصال ترمینال فنری یا فشاری (Spring / Push-in Terminal)

برای نصب سیم در این روش، باید سیم با فشار درون فنر داخلی ترمینال قرار بگیرد. در نتیجه نیازی به پیچ نیست و اتصال در کمترین زمان انجام خواهد شد. روش اتصال فنری یا فشاری بهترین روش برای اتصال سیم‌ها در محیط‌های لرزان و پر ارتعاش است.

4. روش اتصال ترمینال پرسی یا کرمپی (Crimp Terminal)

در شیوه اتصال پرسی، ابتدا سیم داخل سر ترمینال قرار می‌گیرد، سپس آن را با عملیات پرس محکم می‌کنند. با توجه به این که این شیوه اتصال در برابر لرزش و جریان‌های قوی، دوام بالا و مقاومت عالی دارد. پس برای کاربردهای صنعتی و خطوط پرقدرت بسیار مناسب خواهد بود.

5. آموزش اتصال سریع ترمینال (Quick Connect / Insulation Displacement Terminal)

برای اتصال به این شیوه‌، سیم بدون لخت کردن وارد ترمینال می‌شود. نتیجه این نوع اتصال، در برابر خوردگی ایزوله و مقاوم است و برای استفاده در تجهیزات قابل سرویس سریع و محیط‌هایی که به نصب و جداسازی مکرر ترمینال نیاز دارند، مورد استفاده قرار می‌گیرد.

6. آموزش اتصال لحیمی ترمینال (Solder Terminal)

همان‌طور که از نام آن مشخص است، سیم را با لحیم به ترمینال وصل می‌کنند. در نتیجه اتصال سیم به ترمینال با این روش، دائمی و بسیار مطمئن است. پس باید برای تجهیزات حساس و مدارهای دقیق از این روش استفاده شود.