آموزش ساده و کاربردی اجرای چاه ارت ساختمان

همواره احتمال افزایش میزان جریان، تغییر ولتاژ و حتی نشت جریان الکتریسیته از وسایل برقی مختلف وجود دارد. ایجاد چنین اتفاقاتی نه تنها منجر به سوختن وسایل برقی می‌شود، بلکه در اثر تماس بدن انسان با بدنه وسایل برقی، جریان به فرد منتقل خواهد شد. بنابراین باید یک مسیر جایگزین با مقاومت کمتر از بدن انسان وجود داشته باشد تا جریان برق از آن عبور کند. مقاومت الکتریکی زمین نسبت به بدن انسان کمتر است. برای شکل‌گیری مسیر عبور الکتریسیته اضافی از وسایل برقی به زمین، چاه ارت و سیستم ارتینگ اجرا می‌شود.

حفر و اجرای چاه ارت برای همه ساختمان‌ها و سازه‌های مهم به ویژه با ارتفاع زیاد، ضروری است. با اجرای چاه دیگر نگرانی از بابت ایجاد جریان اضافی ناشی از برخورد صاعقه با سازه‌های مختلف هم نخواهید داشت. امروزه انواع مختلفی از چاه ارت حفر و اجرا می‌شوند. هر یک از انواع چاه ارت ویژگی‌های مختص به خود را داشته و برای محیط‌هایی با شرایط گوناگون، مناسب هستند. بنابراین برای اجرای چاه ارت و راه‌اندازی سیستم ارتینگ باید شرایط مختلفی را در نظر بگیرید. در ادامه مطلب به بررسی جزئیات بیشتری از اجرای چاه ارت و شرایط مورد نیاز آن می‌پردازیم.

راهنمای انتخاب محل چاه ارت برای ساختمان

برای کسب بهترین نتیجه از راه‌اندازی سیستم ارتینگ باید یک محل مناسب جهت حفر چاه ارت انتخاب کنید. انتخاب محل چاه ارت به دانش، تخصص و تجربه کافی نیاز دارد. به همین علت می‌توانید از تکنسین‌های حرفه‌ای کمک بگیرید. به طور کلی برای انتخاب محل حفر چاه ارت باید نکات زیر را بررسی کنید:

خاک چاه ارت باید رطوبت کافی داشته باشد. تامین رطوبت می‌تواند از طریق سیستم آبرسانی هم انجام شود.
برای استفاده از رطوبت طبیعی می‌توانید چاه ارت را نزدیک باغچه و در فضای سبز حفر کنید.
در صورت حفر چاه ارت در باغچه، باید سطح لوله و خاک چاه ارت یکسان باشد.
چنانچه محل حفر چاه ارت مسقف است؛ باید دریچه‌ای برای عبور جریان آب و تامین رطوبت در نظر بگیرید.
هرگز نمی‌توانید از چاه آب باران، فاضلاب و سایر چاه‌های جذبی به عنوان چاه ارت استفاده کنید.
تعداد و محل چاه ارت باید مطابق با نقشه مهندسین باشد.
هیچگاه محل و تعداد چاه ارت را تغییر ندهید.
بهترین خاک برای حفر چاه ارت؛ خاکی است که تراکم و رطوبت بالا، مقاومت و اسیدیته کمی دارد.
برای کاهش مقاومت خاک از مواد کاهنده مقاومت استفاده می‌شود.
میزان عمق چاه ارت باید توسط متخصصین این حوزه تعیین شود.

توجه داشته باشید برای حفر چاه ارت و راه‌اندازی سیستم ارتینگ به استفاده از وسایل و تجهیزات مناسب نیاز دارید. انتخاب تجهیزات هم با توجه به نوع چاه ارت و شرایط محیط انجام می‌شود. اگر هنوز با انواع چاه ارت آشنایی کامل ندارید، توصیه می‌کنیم مقاله “چاه ارت چیست؟ انواع سیستم های ارتینگ کدام است؟” را بخوانید.

چاه ارت ساختمان چگونه اجرا می‌شود؟

همانطور که گفتیم امروزه انواع مختلفی از چاه ارت حفر می‌شوند. هر یک از آن‌ها ویژگی‌های مختص به خود را داشته و به یک روش مشخص اجرا می‌شوند. برای مثال اکثر چاه‌های ارت ساختمان‌های مسکونی از نوع صفحه‌ای هستند و در عمق زیاد حفر می‌شوند. برای اجرای چاه ارت صفحه‌ای در ساختمان‌های مسکونی به تجهیزاتی مانند صفحه مسی و سیم مسی بدون روکش نیاز است. تراکم خاک محل چاه نیز باید کاهش یابد و رطوبت لازم برای آن تامین شود.

مراحل اجرای چاه ارت

اجرای چاه برای تکنسین‌های حرفه‌ای و کاربلد، سخت نیست. چنانچه وقت و مهارت کافی برای حفر چاه ارت و راه‌اندازی سیستم ارتینگ ندارید؛ بهتر است انجام این کار را به مجموعه‌های حرفه‌ای بسپارید. در ادامه مطلب مراحل اجرای چاه ارت صفحه‌ای و به اصلاح عمقی را بررسی می‌کنیم:

بعد از حفر چاه در عمق مناسب باید کف چاه با آب یا آب نمک پر شود.
سپس باید 10 تا 20 سانتی‌متر از عمق چاه را با خاک نرم و سرند شده یا مواد کاهنده مقاومت خاک پر کنید.
حال باید یک کابل مسی را به صفحه مسی، جوش بدهید.
برای مناطق مرطوب باید صفحه مسی کوچک و برای مناطق گرم و خشک، صفحه بزرگ انتخاب کنید.
پس از انجام جوشکاری باید صفحه و کابل مسی را به صورت عمودی در چاه قرار دهید.
در مرحله بعدی باید تا ارتفاع 20 سانتی متر بالاتر از صفحه را با دوغاب بنتونیت یا مخلوط نمک و ذغال پر کنید.
بعد از گذشت یک روز از ریختن دوغاب بنتونیت باید یک لوله پلیکا با قطر 8 تا 10 سانتی متر را برای آبرسانی در مرکز چاه قرار دهید.
داخل لوله پلیکا باید تا سطح چاه با شن پر شود.
همچنین باید خاک سرند شده را به صورت لایه به لایه داخل چاه ریخته و بکوبید.
سپس انتهای کابل مسی خارج شده از چاه با کابلشو به شینه ارت تابلو برق وصل می‌شود.
در نهایت کابل همبندی قسمت فلزی سازه یا ساختمان و همچنین شاسی آسانسور نیز به تابلو متصل خواهند شد.

برای راه‌اندازی سیستم ارتینگ کاربردی باید تمام مراحل نامبرده را برای چاه ارت عمقی انجام دهید. مراحل اجرای هر یک از انواع چاه ارت با یکدیگر متفاوت بوده و باید از تجهیزات مناسب استفاده کنید.

نکاتی برای اجرای بهتر چاه ارت ساختمان

با توجه به نقش مهمی که چاه ارت ساختمان در کاهش احتمال سوختگی وسایل الکتریکی و برق گرفتگی انسان دارد؛ باید سیستم ارتینگ را به بهترین نحو اجرا کنید. برای انجام این کار باید چند نکته مهم را در نظر داشته و آن‌ها را رعایت کنید. از جمله مهم‌ترین نکات در اجرای چاه ارت ساختمان می‌توانیم به موارد زیر اشاره کنیم:

راه‌اندازی سیستم ارتینگ باید مطابق با مقررات ملی چاه ارت ساختمان انجام شود.
برای اتصال هادی زمین به صفحه مسی می‌توانید به جای اتصالات مسی از جوش اکسیژن یا لحیم سخت استفاده کنید.
هیچگاه در اجرای سیستم ارتینگ از لحیم نرم استفاده نکنید.
برای اتصال صفحه به کابل مسی باید از جوش کاربید استفاده کنید.
کابل مسی باید سالم و فاقد خوردگی یا زدگی باشد.
همواره باید اتصال به کابلشو و کابلشو به صفحه مسی جوشکاری شود.
حتما باید یک کابلشو مسی با حداقل دو عدد پیچ و مهره‌های قفل کننده به انتهای اتصال نصب شوند.
به جای صفحه مسی می‌توانید از 5 حلقه هادی اتصال زمین با قطر میانگین نیم متر استفاده کنید.
اتصال کابل به تابلو با استفاده از کابلشو انجام می‌شود.
برای پرس کردن کابلشو از آچار مخصوص استفاده کنید.
طول و قطر شینه تابلو به تعداد انشعابات ساختمان بستگی دارد.
حتما هر یک از وسایل داخل ساختمان را به صورت مجزا به شینه وصل کنید.
اتصال همبندی قسمت‌های فلزی ساختمان به شینه ارت با استفاده از میلگرد باید با جوش و بست مناسب انجام شود.
برای کاهش میزان مقاومت خاک باید از دوغاب بنتونیت غلیظ و پودر رسانا به اندازه کافی استفاده کنید.
کابل مسی باید از نوع غیر افشان و اندازه سطح مقطع آن حداقل 25 میلی‌متر مربع باشد.
هیچگاه از دوغاب بنتونیت بعد از پر کردن چاه با آب استفاده کنید.
کابل مسی باید در وسط چاه قرار بگیرد و کشیده نشود.
از ریختن خاک داخل چاه قبل از گیرش کامل دوغاب بنتونیت خودداری کنید.
برای استفاده کمتر از وصله باید طول مورد نیاز کابل در قسمت‌های مختلف را به طور دقیق محاسبه کنید.

رعایت این نکات به بهبود نتیجه حفر چاه ارت و راه‌اندازی سیستم ارتینگ کمک می‌کند. برای کسب بهترین نتیجه در اجرای چاه ارت ساختمان می‌توانید از مجموعه‌های حرفه‌ای و تکنسین‌های کاربلد کمک بگیرید.

لیست قیمت انواع تجهیزات چاه ارت

تجهیزات چاه ارت

مشاهده همه

تست چاه ارت

یکی از مهم‌ترین اقداماتی که بعد از اجرای چاه ارت انجام می‌شود؛ تست چاه ارت است. سیستم ارتینگ باید از یک مقاومت اهمی مشخص و قابل قبول برخوردار باشد. زمان مناسب برای انجام تست چاه ارت ساختمان؛ 2 هفته بعد از اجرای چاه و سیستم ارتینگ است. البته چاه ارت سازه‌های حساس بلافاصله پس از راه‌اندازی سیستم ارتینگ بررسی می‌شود. برای انجام تست چاه ارت می‌توانید از یک فیوز مینیاتوری 10 آمپر و همچنین دستگاه ارت سنج استفاده کنید. برای بررسی چاه ارت به کمک فیوز مینیاتوری باید یک سیم برق مجزا و سیم خروجی چاه ارت را به فیوز مینیاتوری وصل کنید. پریدن فیوز نشان‌دهنده مقاومت مناسب سیستم ارتینگ راه‌اندازی شده است.