آموزش نصب پمپ آب خانگی (با مخزن و بدون مخزن)

پمپ آب خانگی یک وسیله ضروری برای ساختمان‌های چند طبقه و مرتفع محسوب می‌شود. چون با افزایش ارتفاع، فشار آب در طبقات بالایی ساختمان کاهش پیدا می‌کند و طبق گفته ساکنین ساختمان‌ها، آب بدون پمپ، فقط تا طبقه سوم ساختمان می‌رسد. نصب و استفاده از پمپ آب در ساختمان دارای یک‌سری مراحل و قوانین است. نحوه صحیح نصب پمپ آب خانگی و قوانین نصب پمپ آب در ساختمان را در ادامه با تصویر توضیح می‌دهیم.

مهم: محل نصب پمپ آب، نحوه نصب پمپ آب را تغییر نمی‌دهد (پمپ آب فقط به‌صورت مخزن دار یا بدون مخزن نصب می‌شود. بنابراین نصب پمپ آب در پشت بام، زیرزمین و موتورخانه، پارکینگ، حیاط یا داخل واحد ساختمان نیازمند رعایت نکات مهمی است که در ادامه درباره هر یک جداگانه صحبت کرده‌ایم و شما می‌توانید در هر یک از این مکان‌ها نصب پمپ آب خانگی را به دو صورت با مخزن و بدون مخزن انجام دهید.

قوانین نصب پمپ آب در ساختمان

1. پمپ آب به‌صورت مستقیم به کنتور آب یا همان لوله‌کشی آب شهری وصل نشود.
2. در ساختمان‌های مرتفع و بزرگ باید از سازمان‌های مربوطه مانند سازمان آب، شهرداری و آتش‌نشانی مجوزهای لازم دریافت شود.
3. امکان استفاده از پمپ برای تمام طبقات و واحدهای ساختمان وجود داشته باشد و همه ساکنین از جزئیات نصب با خبر باشند.
4. در صورتی که پمپ باید در مکان‌های مشترک ساختمان مانند حیاط، پارکینگ یا پشت بام نصب شود، باید تمام اعضای مجمع ساختمان رضایت داشته باشند.
5. باید تغییر در محل نصب پمپ طبق توافق اعضای مجمع انجام شود.
6. تمام واحدها و طبقات در پرداخت هزینه‌های مربوط به خرید، اجرت نصب پمپ آب خانگی یا نگهداری آن مشارکت داشته باشند و اگر واحد یا طبقه‌ای هزینه‌ها را پرداخت نکرد، حق استفاده از پمپ را ندارد.
7. پمپ در محلی نصب شود که سر و صدای آن موجب آزار و اذیت ساکنین نشود.
8. پمپ به کلید مینیاتوری مجزا وصل شود و دارای سیم ارت باشد.
9. پمپ آب در پاگرد یا پارکینگ که محل رفت و آمد تمام اعضای ساختمان است، نصب نشود. در واقع، بهترین محل نصب پمپ آب خانگی، پشت بام ساختمان است.

نکته: قوانین نصب پمپ آب خانگی در ساختمان برای انواع پمپ آب اعم از پمپ جتی، پمپ بشقابی، پمپ محیطی، پمپ دوپروانه و… باید رعایت شود.

لوازم لازم برای نصب پمپ آب خانگی 

• درجه فشار یا گیج تنظیم فشار پمپ آب
• انواع مغزی توپی، کاهنده و زانویی
• کنتاکتور یا کلید الکترومغناطیسی
•  کلید اتوماتیک یا پرشر سوئیچ
• منبع تحت فشار یا منبع انبساط
• شیر خودکار یا شیر یک‌طرفه 
• شیلنگ فشار قوی
• مهره و ماسوره
• عایق حرارتی
• سیم و کابل
• آچار فرانسه
• آچار شلاقی
• فلنچ و واشر
• شیر قطع‌کن 
• پیچ‌ گوشتی برقی
• انبردست
• پنج‌راهی
• لوله آب
• بوشن

انواع پمپ آب

مشاهده همه

• 
  پمپ آب بشقابی دو پروانه 3 اسب تکفاز آبارا مدل CDA-3ML
  52,552,500 تومان
• 
  پمپ آب بشقابی 3 اسب تکفاز دو اینچ لئو مدل ACm220CH2
  51,597,000 تومان
• 
  پمپ آب سوپر سایلنت یک اسب 600 وات الکتروژن مدل WGZ15-45EA
  49,350,000 تومان
• 
  پمپ آب بشقابی دو پروانه 2 اسب تکفاز آبارا مدل CDA-2ML
  44,401,500 تومان

نصب پمپ آب خانگی بدون مخزن

نصب پمپ آب خانگی بدون مخزن امکان‌پذیر است، اما معایب متعدد زیر را دارد:

• افزایش مصرف برق و آب
• به وجود آمدن فشار منفی در شبکه آب شهری
• آلوده شدن آب
• کاهش فشار آب ساختمان‌های اطراف
• کاهش عمر کنتور و پمپ 

طبق قوانین شرکت آب و فاضلاب، نصب پمپ آب بدون مخزن غیر مجاز است و در صورتی که ساختمانی این خطا را انجام دهد، مشمول جریمه یا قطع انشعاب می‌شود. در نتیجه فقط در یک حالت مجاز به استفاده از روش نصب پمپ آب خانگی بدون مخزن هستید که از سازمان‌های مربوطه مانند آبفا مجوز بگیرید.

نقشه نصب پمپ آب خانگی بدون مخزن به‌صورت زیر است و برای انجام آن باید مراحلی که شرح می‌دهیم، طی کنید:

1. ابتدا از جدول انتخاب پمپ آب خانگی کمک بگیرید و یک پمپ بر حسب نیاز ساختمان که براساس تعداد طبقات، تعداد واحدها و فشار ورودی شبکه تعیین می‌شود، تهیه کنید.
2. به یک لوله متناسب با قطر پمپ، مهره و ماسوره، ست کنترل و شیر یک‌ طرفه نیاز دارید که باید آن‌ها را هم بخرید.
3. یک محل صاف و سرپوشیده برای قرار دادن پمپ انتخاب کنید. 
4.  پیچ کنتور آب را ببندید تا جریان آب در لوله اصلی ساختمان قطع شود.
5. در مرحله بعد لوله ورودی پمپ را به‌طور مستقیم با مهره و ماسوره به لوله اصلی آب وصل کنید.
6.  یک شیر یک‌طرفه قبل پمپ نصب کنید چون احتمال برگشت آب به پمپ بعد از خاموش کردن پمپ وجود دارد.
7. یک ست کنترل به لوله خروجی پمپ وصل کنید چون برای روشن و خاموش شدن پمپ به‌صورت اتوماتیک لازم است.
8. سپس لوله خروجی پمپ را به لوله ورودی اصلی آب ساختمان متصل کنید.
9. پس از وصل کردن لوله‌ها و اتصالات آن‌ها را با دقت آب‌بندی کنید تا نشتی به وجود نیاید.
10. برق ساختمان را قطع کنید. سپس کابل‌‌های برق پمپ را به ترمینال‌های مخصوص که روی بدنه قرار دارند، وصل کنید. یعنی سیم فاز به ترمینال L پمپ، سیم نول به ترمینال N پمپ و سیم ارت به ترمینال PE باید وصل شود.

نصب پمپ آب خانگی با مخزن

طریقه نصب پمپ آب خانگی مخزن‌دار کمی پیچیده‌تر از نوع بدون مخزن است، زیرا ابتدا باید مخزن پمپ آب به‌درستی نصب شود و سپس اقدامات لازم برای نصب پمپ آب خانگی صورت بگیرد. نقشه نصب پمپ آب خانگی با مخزن به صورت زیر است و اگر می‌خواهید کار خود را درست انجام دهید باید آموزش نصب پمپ آب خانگی را به‌صورت گام به گام و مطابق عکس نصب پمپ اب خانگی پیش ببرید:

گام اول: آماده کردن محل نصب

ابتدا یک مکان مناسب برای قرار دادن مخزن آب و پمپ انتخاب کنید، زیرا نصب پمپ و مخزن در یک محل نا‌‌‌‌‌مناسب، از عمر آن‌ها می‌کاهد و در عملکرد پمپ اختلال به‌وجود می‌آورد. مکان مناسب نصب پمپ و مخزن آب باید ویژگی‌های زیر را داشته باشد:

•  مرطوب نباشد.
•  صاف و تراز باشد.
•  جریان هوا در آن تبادل داشته باشد. 
• مزاحم رفت و آمد ساکنین ساختمان نباشد.
• آفتاب‌گیر نباشد، زیرا نور خورشید به مرور مخزن و پمپ را خراب می‌کند.
• سرپوشیده باشد تا در زمستان برف و باران روی مخزن یا پمپ نریزد.

گام دوم: نصب پایه مخزن

اگر زمین محل نصب مخزن پمپ آب، صاف و مسطح نیست، باید یک پایه بتنی یا فلزی تهیه کنید تا مخزن روی آن قرار بگیرد. چون مسطح نبودن زمین موجب لرزش و حرکت پمپ یا مخزن می‌شود.

گام سوم: نصب کردن لوله‌ها

1. لوله آب شهری را با یک شیر فلکه به ورودی مخزن وصل کنید. چون گاهی اوقات برای تعمیر پمپ لازم است که آب قطع باشد. 
2. در قسمت بالای مخزن، یک شناور مکانیکی (فلوتر) قرار دهید تا آب بیشتر از حد مجاز مخزن، وارد آن نشود.
3. سپس خروجی مخزن را با لوله به ورودی پمپ متصل کنید. لوله‌ مورد نظر شما باید هم‌اندازه یا بزرگتر از ورودی پمپ باشد زیرا در غیر اینصورت کاویتاسیون (ایجاد حباب و صدا در پمپ) رخ می‌دهد.
4. همچنین یک توری در قسمت ورودی پمپ قرار دهید تا ذرات جامد وارد پمپ نشوند.
5. یک شیر یک‌طرفه در قسمت ورودی پمپ قرار دهید تا از برگشت آب به لوله آب جلوگیری کند.  
6. در مرحله بعد خروجی پمپ را به لوله‌های ساختمان وصل کنید.

گام چهارم: نصب مخزن تحت فشار

برای عملکرد بهتر پمپ باید یک مخزن تحت فشار را در کنار پمپ وصل کنید تا فشار آب در لوله‌های ساختمان ثابت باشد. برای وصل کردن پمپ به مخزن تحت فشار باید از یک سه‌راهی برنجی استفاده کنید زیرا پرشر سوئیچ (کلید اتوماتیک)، گیج فشار (مانومتر) و اتصالات مخزن روی همین سه‌راهی قرار می‌گیرند.

گام پنجم: نصب پرشر سوئیچ و گیج فشار

نقش پرشر سوئیچ یا کلید اتوماتیک این است که فشار آب در سیستم را کنترل کند. همچنین گیج فشار (مانومتر) مقدار فشار آب را به‌صورت دقیق نشان می‌دهد. پس بر اساس عکس نصب پمپ اب خانگی که می‌بینید باید این دو قطعه را نصب کنید. 

گام ششم: تنظیم کردن فشار باد مخزن

مقدار فشار باد مخزن باید ۰.۲ کمتر از فشار وصل (Cut-in) یا همان فشاری که پمپ در آن روشن می‌شود، باشد. به عنوان مثال اگر فشار وصل پرشر سوئیچ روی ۲ تنظیم شده است پس باید فشار باد مخزن را روی ۱.۸ قرار دهید.

گام هفتم: برق‌کشی پمپ

1. ابتدا باید برق ساختمان را قطع کنید.
2.  پمپ را به یک فیوز مجزا و سیم ارت وصل کنید.
3. . سپس از تجهیزاتی مانند کنترل فاز، محافظ ولتاژ و کلید حرارتی استفاده کنید تا در صورت نوسان برق، موتور پمپ آسیب نبیند. 
4. در پایان هم هر سیم را طبق دستورات زیر به ترمینال مخصوص خود متصل نمایید. 

• سیم قهوه‌ای یا مشکی یا سیم فاز به ترمینال L
• سیم آبی یا سیم نول به ترمینال N
• سیم زرد/سبز یا سیم ارت به ترمینال PE یا علامت زمین

گام هشتم: درزبندی اتصالات

برای جلوگیری از نشت آب و کاهش فشار در پمپ، تمام اتصالات و لوله‌ها را بررسی کنید و دور آن‌ها نوار تفلون یا درزگیر بپیچید.

گام نهم: راه‌اندازی و تست عملکرد پمپ آب

1. ابتدا مخزن پمپ را با آب پر کنید تا از عدم وجود نشتی مطمئن شوید.
2. به منظور هواگیری پمپ، پیچ تخلیه هوا پمپ را بیابید و آن را باز کنید و پس از اتمام فرایند هواگیری آن را ببندید.
3. پمپ را به برق وصل کنید و دکمه روشن آن را بزنید.
4. منتظر بمانید که مخزن پر شود. 
5. شیرهای آب ساختمان را در طبقات و واحدهای مختلف باز کنید و فشار آب را از هر شیر مورد بررسی قرار دهید.
6. سپس خاموش و روشن شدن خودکار پمپ را بررسی کنید.
7. اگر پمپ صدا یا لرزش غیرعادی نداشت و به موقع روشن و خاموش شد یعنی کار خود را درست انجام داده‌اید.

• نحوه نگهداری و سرویس پمپ آب خانگی (راه‌های افزایش عمر پمپ آب)

نصب پمپ آب خانگی در پارکینگ

نحوه نصب پمپ آب خانگی در پارکینگ به این صورت است که ابتدا باید تمام دستورات و مقررات نصب پمپ داخل پارکینگ را که توسط شهرداری و سازمان آب تعریف شده را به‌خوبی رعایت کنید. سپس اقدامات لازم را برای نصب پیش ببرید. چون پارکینگ جزء قسمت‌های عمومی ساختمان است پس باید به حقوق تمام ساکنین توجه کنید. 

مهم‌ترین قوانین و نکات نصب پمپ آب خانگی در پارکینگ عبارتند از:

1.  پمپ آب بهتر است که در یک مکان سرپوشیده مانند اتاقک یا زیر‌پله قرار بگیرد.
2. اگر پارکینگ فاقد اتاقک است پس باید پمپ آب از دیوار و خودروها بین ۱ تا ۲ متر فاصله داشته باشد.
3. پارکینگ یا اتاقکی که پمپ داخل آن قرار می‌گیرد، دارای تهویه مناسب هوا باشد.
4. اگر پمپ سر و صدای زیادی تولید می‌کند، باید اطراف آن عایق صوتی نصب شود.
5. برای ساختمان‌هایی که تعداد طبقات آن‌ها بیشتر از دو طبقه است، نباید پمپ در پارکینگ نصب شود زیرا امکان افت فشار در طبقات بالا وجود دارد.

نصب پمپ آب خانگی در حیاط

نصب پمپ آب خانگی در حیاط مزایای متعددی دارد. مثلا صدای پمپ به داخل ساختمان منتقل نمی‌شود، فضای کافی برای قرار دادن مخزن آب وجود دارد و از همه مهم‌تر این که اگر کنتور آب ساختمان در حیاط باشد، برای برقراری اتصال بین مخزن آب پمپ و کنتور، نیازی به لوله‌کشی اضافه نیست.

نکات نصب پمپ آب خانگی در حیاط عبارتند از:

1. پمپ را به‌طور مستقیم به کنتور آب داخل حیاط وصل نکنید و حتما یک مخزن بین پمپ و کنتور قرار دهید. چون نصب مستقیم پمپ به‌ انشعاب آب شهری یا بعد از کنتور، خلاف قوانین سازمان آب و فاضلاب است.
2.  یک سایه‌بان بالای مخزن و پمپ قرار دهید تا در معرض نور مستقیم خورشید یا بارش برف و باران نباشد. 
3. از آنجایی که حیاط یک قسمت مشاع است پس برای نصب پمپ در حیاط باید مجمع عمومی ساختمان رضایت کامل داشته باشند.
4. در فصل زمستان، دور پمپ و مخزن آب را عایق‌بندی کنید زیرا ممکن است که هوای سرد به پمپ آسیب بزند و احتمال یخ زدن آب درون پمپ نیز وجود دارد.
5. پمپ آب و مخزن آن را در یک محفظه ایمن بگذارید مثلا اگر امکان دارد یک اتاقک درب‌دار کنار حیاط بسازید و پمپ را به همراه مخزن درون آن قرار دهید. چون حیاط یک محل عمومی است و امکان سرقت یا خراب کردن تجهیزات پمپ توسط افراد متفرقه وجود دارد. 
6.  اگر پمپ را داخل اتاقک قرار می‌دهید حتما یک تهویه هم برای اتاقک تهیه کنید. زیرا گرمای ناشی از کار کردن موتور پمپ در فضا حبس نشود.
7. پمپ را به فیوز جداگانه، محافظ ولتاژ و سیم ارت وصل کنید.

نصب پمپ آب خانگی در زیرزمین یا موتورخانه

درست است که به دلیل در دسترس عموم قرار گرفتن پمپ آب و آلودگی‌ها، قرار دادن پمپ و مخزن آب در موتورخانه یا زیرزمین آخرین انتخاب است اما باید نکات زیر در نصب پمپ آب خانگی در زیرزمین یا موتورخانه به‌طور کامل رعایت شود:

1. قرار دادن پمپ روی پایه بتنی یا لرزه‌گیر 
2. استفاده از تهویه و فن خروج هوا
3. نصب کلید حرارتی و کنترل فاز در تابلو برق
   

نصب پمپ آب خانگی در پشت بام

نصب پمپ آب خانگی در پشت بام برای ساختمان‌های مرتفع یک انتخاب هوشمندانه است زیرا طبقات بالایی دچار افت فشار نمی‌شوند و آب در طبقات به‌طور یکسان جریان دارد. همچنین طبق آزمایشات انجام شده، سلامت و کیفیت آب نیز تضمین خواهد شد. به همین دلیل بهترین محل نصب پمپ آب خانگی، بالای پشت بام است. برای قرار دادن پمپ در پشت بام باید نکات زیر را رعایت کنید تا عملکرد بهتری داشته باشد:

1. برای نصب پمپ در پشت بام مانند نصب پمپ در سایر قسمت‌ها، از مخزن استفاده کنید.
2. برای پمپ پایه و لرزه‌گیر نصب کنید تا صدا و لرزش آن به واحد زیرین منتقل نشود.
3. محل نصب پمپ آب را عایق‌بندی کنید.
4. لوله‌ها، مخزن و پمپ را در فصل زمستان عایق‌بندی کنید زیرا احتمال یخ زدن لوله‌ها و مخزن وجود دارد.

نصب پمپ آب خانگی در واحد

نصب پمپ آب خانگی در واحد زمانی مجاز است که هر کدام از واحدهای ساختمان دارای انشعاب آب جداگانه (کنتور مستقل) باشند. چون اگر انشعاب آب در بین تمام واحدها مشترک باشد و یک واحد برای خود به‌طور جداگانه پمپ نصب کند، سایر واحدها حق شکایت و پیگیری قانونی دارند. پس اگر می‌خواهید که پمپ آب خانگی را در واحد نصب کنید، نکات زیر را حتما در نظر بگیرید:

1. کنتور آب شما از سایر واحدها جدا باشد.
2. از نصب مستقیم پمپ بعد از کنتور یا وصل کردن پمپ به انشعاب شهری خودداری کنید چون خلاف مقررات است. در صورت اطلاع شرکت آب و فاضلاب از این موضوع، انشعاب شما قطع یا پلمپ خواهد شد.
3. فقط از پمپ مخزن‌دار استفاده کنید زیرا پمپ بدون مخزن موجب افت فشار آب در واحدهای دیگر می‌شود.
4. هنگام انتخاب پمپ به توان آن و میزان صدایی که تولید می‌کند، توجه کنید.
5. پمپ را روی یک پایه ضد لرزش نصب کنید و اطراف آن را عایق صدا قرار دهید تا صدا و لرزش آن موجب آزار و اذیت سایر واحدها نشود.
6. پمپ را به فیوز مجزا و سیم ارت متصل کنید.

پمپ آب خانگی را قبل از کنتور نصب کنیم یا بعد از کنتور؟

نصب پمپ آب بدون مخزن قبل از کنتور یا بعد از کنتور غیرقانونی است! تنها درصورتی نصب پمپ آب در ساختمان قانونی به حساب می‌آید که پمپ آب را به همراه مخزن و بعد از کنتور نصب کنید.

1. نصب پمپ آب خانگی قبل از کنتور

نصب پمپ آب خانگی قبل از کنتور یک عمل غیرقانونی است زیرا فشار آب شهری را کاهش می‌دهد و روی فشار آب ساختمان‌های اطراف شما تاثیر منفی می‌گذارد. در واقع این عمل، خلاف مقررات شرکت آب و فاضلاب و مبحث ۱۶ مقررات ملی ساختمان است و دچار چالش‌های زیر خواهید شد:

1. از سوی شرکت آب و فاضلاب جریمه مالی می‌شوید.
2. شرکت آب و فاضلاب، اشتراک آب ساختمان شما را قطع می‌کند.
3. انشعاب شما توسط سازمان‌های قانونی پلمپ می‌شود.
4. ساختمان‌های مجاور از شما شکایت می‌کنند و باید پاسخ‌گوی مراجع قضایی باشید.
5. نصب پمپ قبل از کنتور منجر به افزایش فشار می‌شود که نتیجه آن خراب شدن اتصالات و نشتی در لوله‌ها است. کنتور آب تمام نشتی‌ها را ثبت می‌کند و باید در پایان هر ماه مبلغ زیادی را برای آب‌بها بپردازید.

در نتیجه هیچ‌وقت برای نصب پمپ قبل از کنتور اقدام نکنید و به جای آن برای نصب پمپ آب خانگی با مخزن و بعد از کنتور آب اقدامات لازم را انجام دهید.

2. نصب پمپ آب خانگی بعد از کنتور

نصب پمپ آب خانگی بعد از کنتور، نوع استاندارد نصب پمپ آب خانگی است اما فقط درصورتی این عمل قانونی به‌حساب می‌آید که پمپ آب را با مخزن نصب کنید.

نکات نصب پمپ آب خانگی 

1. یکی از نکات مهم در چگونگی نصب پمپ آب خانگی این است که پمپ مورد نظر باید متناسب با تعداد طبقات و واحدهای ساختمان شما باشد. پس حتما قبل از نصب، مقاله “معرفی انواع پمپ آب خانگی | کدام پمپ خانگی برای من مناسب است؟” را بخوانید و از جدول انتخاب پمپ آب خانگی کمک بگیرید.
2. دفترچه راهنمای پمپ را با دقت بخوانید زیرا شرکت‌های سازنده معمولا توضیح می‌دهند که چگونه پمپ اب خانگی را وصل کنیم.
3. نصب پمپ آب خانگی بدون مخزن ذخیره آب ممنوع است و نصب پمپ باید به همراه مخزن ذخیره باشد. همچنین حجم مخزن باید متناسب با مصرف آب واحدها باشد.
4. نصب مستقیم ست کنترل یا منبع انبساط به بخش خروجی پمپ آب اشتباه است و باید از یک شیر یک‌طرفه بعد از خروجی پمپ آب استفاده کنید.
5. مسیر مخزن تا پمپ باید کوتاه و تعداد اتصالات و زانویی‌های مصرفی کم باشد.
6. سایز لوله مکش باید بزرگ‌تر یا مساوی قطر دهانه مکش باشد. 
7. اگر پمپ آب، مخزن و لوله‌ها در فضای سر باز هستند باید در برابر یخ‌زدگی و نور مستقیم آفتاب محافظت شوند.