تفاوت کلید rccb و rcbo چیست؟ به همراه جدول مقایسه

تفاوت کلید محافظ جان با کلید نشتی جریان چیست؟ RCCB (کلید محافظ جان) و RCBO (کلید نشتی جریان) هر دو کلیدهایی هستند که در برابر نشتی جریان از مدار محافظت می‌کنند. درحالی‌که کلیدهای محافظ جان تنها برای تشخیص نشتی و قطع مدار طراحی شده‌اند. اما کلیدهای نشتی جریان علاوه‌بر تشخیص نشتی، از مدار در برابر اتصال کوتاه و اضافه بار نیز محافظت می‌کنند.

از آنجایی که برای هر سیستم باید کلید مناسبی را انتخاب کرد تا عملکرد خوبی داشته باشد، در ادامه تفاوت‌ها و شباهت‌های این دو کلید را در جدول‌های مجزا بررسی کرده‌ایم.

کلید RCBO (کلید نشتی جریان) چیست؟

RCBO مخفف عبارت (Residual Current Circuit Breaker with Overload) است که به معنای مدار شکن جریان باقیمانده با اضافه بار است. این نوع کلید، قادر است که نشت و برش جریان را به‌طور همزمان کنترل کند و از مدار در برابر اضافه بار و اتصال کوتاه محافظت کند.

کلید RCCB (کلید محافظ جان) چیست؟

RCCB مخفف عبارت (Residual Current Circuit Breaker) است و معنای آن مدار شکن جریان باقیمانده است که در سیستم‌های الکتریکی با ولتاژ پایین کاربرد دارد. این کلید یک مدار دو قطبی دارد و کنترل جریان نشتی یکی از وظایف آن محسوب می‌شود. در واقع باید گفت، هنگامی که جریان نشتی از محدوده ایمنی فراتر می‌رود، کلید RCCB جریان را به‌صورت کاملا خودکار قطع می‌کند. در واقع، کلید محافظ جان، یک کلید امنیتی است که از انسان‌ها و دستگاه‌ها در برابر خطرات الکتریکی محافظت می‌کند و آسیب‌های احتمالی را که بر اثر شوک الکتریکی به افراد یا دستگاه‌ها وارد می‌شود، به حداقل می‌رساند.

جدول تفاوت RCCB و RCCB

این دو کلید از نظر ظاهری، ساختاری، عملکرد و… با هم تفاوت دارند مثلا کلید RCCB فقط می‌تواند نشت جریان را کنترل کند ولی rcbo علاوه‌بر نشت جریان، برش را هم کنترل می‌کند یعنی اگر در مدار برش رخ دهد، کلید rcbo فرمان قطع را صادر می‌کند. تفاوت کلید rccb و rcbo (تفاوت کلید محافظ جان با کلید نشتی جریان) به این یک مورد ختم نمی‌شود و شامل موارد زیر است:

معیارهای تفاوت	کلید rcbo	کلید RCCB
اهرم قطع‌کننده	طول بلندی دارد.	طول کوتاهی دارد.
استاندارد IEC	دارای استاندارد IEC 61009 است.	دارای استاندارد IEC 61008 است.
دیاگرام یا شماتیک	پیچیده زیرا ترکیبی از دیاگرام کلید نشتی جریان (RCCB) و کلید مینیاتوری است.	ساده است.
نوع (Type) کلید	دارای دو Type مختلف یعنی تایپ C یا کندکار و تایپ B یا تندکار است.	فاقد دسته‌بندی است.
نحوه نصب	ساده است.	کمی پیچیده است.
قیمت	قیمت نسبتا گرانی دارد.	قیمت نسبتا ارزانی دارد.
عملکرد	جریان نشتی و برش را کنترل می‌کند.	جریان نشتی را کنترل می‌کند.
کاربرد	برای سیستم‌های الکتریکی با ولتاژ بالا استفاده می‌شود.	برای سیستم‌های الکتریکی با ولتاژ پایین استفاده می‌شود.

جدول شباهت RCCB و RCCB

معیارهای شباهت	شباهت‌های کلید RCCB و RCBO
دسته‌بندی	هر دو کلید جزو کلیدهای محافظ جان هستند.
عملکرد	هر دو کلید قادر به کنترل نشت جریان هستند و عملکرد سریعی دارند.
کاربرد	امکان استفاده از هر دو کلید در طراحی تابلو برق وجود دارد.
مزایا	استفاده از این دو کلید باعث جلوگیری از خطرات جانی، حفاظت از تجهیزات الکتریکی و افزایش عمر کاری تجهیزات می‌شود.

کاربرد RCCB و RCBO در طراحی تابلو برق

در رابطه با کاربرد این دو کلید در تابلو برق باید گفت که کاربرد اصلی کلید RCCB در تابلو برق، محافظت از تجهیزات الکتریکی در برابر نوسانات و اختلالات الکتریکی است. در واقع این کلید، جریان ورودی و خروجی را به‌صورت همزمان اندازه‌گیری می‌کند و در صورت تشخیص نشت جریان، فرمان قطع جریان را می‌دهد.

کلید RCBO ترکیبی از دو کلید MCB (فیوز مینیاتوری) و RCD است، به همین دلیل بر اساس عملکرد کلید MCB از اضافه جریان و اتصال کوتاه جلوگیری می‌کند و با بهره‌گیری از عملکرد RCD، جلوی نشت جریان را می‌گیرد.

معرفی بهترین مارک‌های کلید محافظ جان

انواع کلید محافظ جان

مشاهده همه

کلید محافظ جان سه پل + نول 63 آمپر ال اس مدل RKN 30ma

4,839,100 تومان
کلید محافظ جان سه پل + نول 40 آمپر ال اس مدل RKN 30ma

4,744,900 تومان
کلید محافظ جان سه پل + نول 25 آمپر ال اس مدل RKN 30ma

4,744,900 تومان
کلید محافظ جان سه پل + نول 63 آمپر هیوندای مدل HiRC63

4,671,300 تومان

روش‌های تشخیص RCCB و RCBO

معمولا روی کلیدهای RCCB و RCBO نام آن‌ها نوشته شده است ولی این امکان وجود دارد که روی کلید چیزی نوشته نشده باشد. چنانچه روی کلید چیزی نوشته نشده بود، به روش‌های زیر امکان تشخیص این دو کلید از هم وجود دارد:

بر روی کلید RCCB جریان قابل تحمل کلید به‌شکل ۱۶A یا ۱۶ درج شده است ولی روی کلید RCBO جریان قطع و تیپ کلید یا همان (تندکار B – کندکار C بودن) آن به‌صورت B۲۵ یا C۳۲ نوشته می‌شود.
اگر روی کلید عبارت iec۶۱۰۰۸ درج شده بود یعنی کلید RCCB است، اما اگر عبارت iec۶۱۰۰۹ روی کلید بود یعنی RCBO است.
اهرم قطع‌کننده کلید RCCB کوتاه‌تر از کلید RCBO است پس از نگاه کردن به اهرم هم امکان تشخیص کلیدها از هم وجود دارد.
دیاگرام یا همان شماتیک کلید RCCB بسیار ساده است ولی چون کلید RCBO ترکیبی از کلید نشتی جریان (RCCB) و کلید مینیاتوری است، دیاگرام پیچیده‌تری دارد.

آیا می توان با استفاده از یک کلید محافظ جان و یک کلید مینیاتوری، کلید محافظ جان ترکیبی ساخت؟

ساخت کلید محافظ جان ترکیبی با کلید محافظ جان و کلید مینیاتوری

دسترسی به کلید محافظ جان برخی از برندهای خارجی در ایران کمی دشوار است، به همین دلیل فروشندگان به افرادی که به دنبال محصولات یک برند خاص هستند، پیشنهاد می‌دهند که با استفاده از یک کلید محافظ جان و یک کلید مینیاتوری که متعلق به برند خارجی مورد‌نظر آن‌ها است، یک کلید ترکیبی بسازند.

در صورتی که کلید ترکیبی با این روش ساخته شود، تعداد پل‌های آن نسبت به یک کلید محافظ جان ترکیبی افزایش پیدا می‌کند و دو اهرم قطع جداگانه نیز وجود دارد. برای جلوگیری از افزایش تعداد پل‌ها، بهتر است که از پل برای فازها و نول‌ها استفاده شود و برای آن که مدیریت اهرم‌ها بهتر صورت بگیرد هم می‌توان از یک پین فلزی مناسب برای اتصال دو اهرم استفاده کرد.