آشنایی با استاندارد رنگبندی کابل‌های مخابراتی (جامع و کاربردی)

یکی از انواع سیم و کابل که در سطح وسیعی از کاربردها مورد استفاده قرار می‌گیرد، کابل مخابراتی است که با توجه به گستردگی ارتباطات تلفنی و مخابراتی کاربرد زیادی دارد. در زندگی روزمره درصد زیادی از افراد به واسطه استفاده از این کابل‌ها می‌توانند از طریق تلفن با یکدیگر در ارتباط باشند یا بتوانند از طریق مودم به اینترنت متصل شوند. مشترکین تلفن ثابت در منزل یا داخلی‌های مختلف در یک سازمان یا شرکت همگی از طریق کابل‌ها مخابراتی برای برقراری تماس تلفنی استفاده می‌کنند. با توجه یه گستردگی استفاده از این نوع کابل‌ها، رنگ‌بندی آن‌ها از اهمیت زیادی برخوردار است. رنگ‌بندی کمک می‌کند که بتوان راحت‌تر کابل‌های مورد نیاز را تشخیص داده و از یکدیگر تفکیک کرد. 

اهمیت شناخت رنگ بندی کابل مخابراتی

برای اینکه بتوان به اهمیت شناخت رنگ‌بندی کابل‌های مخابراتی پی برد باید با دلایل استفاده از این کابل‌ها را دانست. این کابل‌ها بر اساس رنگی که دارند چیدمان می‌شوند و در واقع عملکرد و موقعیت کاربردی‌ آن‌ها تحت تأثیر رنگ‌بندی قرار دارد. به عنوان مثال در صورتی که برای درب باز کن یا آیفون نیاز به کابل دارید به راحتی می‌توانید از روی رنگ کابل مورد نظر را پیدا کنید. 

یکی دیگر از دلایلی که در خصوص اهمیت شناخت رنگ‌بندی کابل‌های مخابراتی باید مورد اشاره قرار بگیرد، عیب‌یابی سریع است. زمانی که در یک پروژه کابل‌ها دچار مشکل یا آسیب می‌شوند، کارشناسان می‌توانند با استفاده از شاخص‌های مختلف برای عیب‌یابی و رفع آن اقدام کنند. یکی از مهم‌ترین شاخص‌ها در این شرایط رنگ کابل است. در واقع رنگ‌بندی در کابل‌های مخابراتی و شناخت و آگاهی نسبت به آن‌ها می‌تواند مدت زمان عیب‌یابی را به میزان قابل توجهی کاهش دهد. 

تفاوت کابل مخابراتی و کابل برق

کابل‌های برق و کابل‌های مخابراتی دو نوع کابل پرکاربرد و مهم هستند که با یکدیگر تفاوت‌هایی دارند. مهم‌ترین تفاوت کابل مخابراتی با کابل برق این است که این کابل‌ها معمولا زوج‌بندی شده و هر کدام از زوج‌ها رنگ‌های متفاوتی دارند. در واقع کابل‌های مخابراتی مجموعه‌ای از سیم‌ها یا کابل‌ها با رنگ‌بندی متفاوت هستند که به صورت زوج در کنار هم قرار گرفته و یک کابل مخابراتی را تشکیل داده‌اند. 

استانداردهای رنگ‌بندی کابل‌های مخابراتی

در صورتی که در تولید کابل‌های مخابراتی از رنگ‌بندی استفاده نشود، در پروژه‌های بزرگ و وسیع، عیب‌یابی غیر ممکن خواهد شد. 

برای رنگ‌بندی کابل‌های مخابراتی استانداردهایی تعیین شده که تولیدکنندگان باید بر اساس این استانداردها به تولید انواع کابل مخابراتی بپردازند. از جمله مهم‌ترین و رایج‌ترین استانداردهای مربوط به رنگ‌بندی کابل‌های مخابرانی می‌توان به استانداردهای IEC 189-3 ،ICEA S-80-576 ،BT210B ،IEC 60189-2 ،CW 1236 ،CW 1224 ،CW 1171 ،IEC 60708-1 و DIN VDE 0815 اشاره کرد. 

نکته مهم در مورد این استانداردها مشخص کردن میزان مقاومت،‌ نوع کابل، سطح مقطع سیم‌ها و میزان نویز پذیری آن‌ها در کنار مشخص کردن ترتیب قرارگیری رنگ‌ها است. در کشور ایران برای رنگ‌بندی کابل‌های مخابراتی از استاندارد ANSI-ICEA S-80-576 استفاده می‌شود که استاندارد رایج در کشورهای آمریکای شمالی و اروپا است. 

رنگ بندی کابل های مخابراتی اصلی و فرعی

بر اساس استاندارد ANSI-ICEA S-80-576 که در ایران به عنوان استاندارد مربوط به رنگ‌بندی کابل‌های مخابراتی مورد استفاده قرار می‌گیرد، رنگ‌های مورد استفاده در تولید کابل‌های مخابراتی در دو دسته رنگ‌های اصلی و رنگ‌های فرعی تقسیم‌بندی می‌شوند. 

در صورتی که هر یک از رنگ‌های اصلی با رنگ‌های فرعی ترکیب شوند می‌توان به پنج زوج متفاوت دست پیدا کرد. بنابراین در نهایت با از ترکیب پنج رنگ اصلی با پنج رنگ فرعی، 25 زوج سیم متفاوت به دست می‌آید. پس از اینکه 25 زوج تکمیل شد، سایر زوج‌ها هم از همین رنگ‌ها ساخته می‌شوند. در واقع پس از ساخته شدن هر 25 زوج یک نوار رنگی بر اساس استاندارد به دور آن پیچیده می‌شود تا بتوان آن‌ها را از سایر 25 زوج‌ها تفکیک کرد. ترتیب رنگ‌بندی بر اساس رنگ‌های فرعی و اصلی در یک دسته 25 زوجی به شرح جدول زیر است:

سوالات متداول

1- تعداد زوج کابل های مخابراتی چند عدد است؟

در خصوص کابل‌های مخابراتی باید به این موضوع اشاره کرد که این کابل‌ها بر اساس تعداد زوج در انواع مختلفی تولید می‌شوند. سیم تلفن به عنوان سیم تک زوج شناخته می‌شود و نام دیگر آن سیم رانژه است. معمولا به منظور ارتباط برقرار کردن یا بخت زدن بین پورت‌ها در ترمینال‌ها کروز مورد استفاده قرار می‌گیرد. سیم تلفن دو زوج هم به منظور برقراری ارتباط گوشی تلفن با پریز تلفن استفاده می‌شود. به طور کلی تقسیم‌بندی انواع کابل مخابراتی بر اساس تعداد زوج به شرح جدول زیر است:

2- سطح مقطع کابل‌های مخابراتی چقدر است؟

معمولا این کابل‌ها در قطر مغزی‌های 0.4 میلیمتر، 0.5 میلیمتر و 0.6 میلیمتر تولید می‌شوند و در بازار به ترتیب با نام کابل صفر چهار، کابل صفر پنج و کابل صفر شش آن‌ها را می‌شناسند. 

هر چه سطح مقطع هادی در کابل بیشتر باشد، کیفیت انتقال سیگنال بالاتر است. از کابل‌های مخابراتی صفر پنج و صفر شش معمولا برای سیم‌کشی در مسافت‌های طولانی‌تر (بیشتر از 100 متر) استفاده می‌شود. این کابل‌ها با توجه به سطح مقطع بزرگ‌تری که دارند در مسافت‌های طولانی می‌توانند سیگنال یا بوق را با کیفیت بهتری انتقال دهند. در داخل ساختمان‌ها در صورتی که به سیم کشی کمتر از 80 متر نیاز باشد، کابل صفر 4 گزینه خوبی است.