لوله برق چیست؟ بررسی کاربرد، انواع و مزیت‌ها

لوله برق چیست و چرا در ساختمان‌ها و پروژه‌ها از آن استفاده می‌شود؟ در سیستم‌های الکتریکی و صنایع مختلف یکی از مهم‌ترین و اصلی‌ترین کارها، محافظت از سیم و کابل در شرایط مختلف است. برای این منظور از تجهیزات و ابزارهای مختلفی استفاده می‌شود که لوله برق یا کاندوییت یکی از مؤثرترین تجهیزات در این زمینه به حساب می‌آید. این تجهیزات می‌توانند علاوه بر محافظت از انواع سیم و کابل موجب نظم بخشیدن به سیم‌کشی نیز شوند. در واقع اصلی‌ترین کاربرد انواع لوله برق عبور دادن و محافظت از انواع سیم برق، کابل‌های مخابراتی، فیبر نوری، سیم دوربین مداربسته و سایر رشته‌های رسانا است که می‌توانند خطرآفرین باشند. 

تعریف لوله برق 

در تعریف کاندوییت یا لوله برق باید گفت که محلی است برای گذر سیم و کابل‌های برق که در نقشه اولیه ساختمان محل عبور آن‌ها مشخص شده است. در مرحله ساخت یک ساختمان این لوله‌ها درون دیوارها و کف قرار گرفته و همه سیم‌ها و کابل‌های مورد نیاز با استفاده از فنر از داخل آن‌ها عبور داده می‌شود. 

برقکاری یکی از مهم‌ترین مراحل در روند ساخت و طراحی یک ساختمان به حساب می‌آید زیرا در صورتی که هر گونه مشکلی در نحوه انجام آن بوجود آید، می‌تواند خسارات مالی و جانی به همراه داشته باشد. در این شرایط استفاده از تجهیزات و اتصالاتی مانند لوله برق می‌توان موجب افزایش ایمنی شده و همچنین سرعت برقکاری در ساختمان را به میزان قابل توجهی بهبود بخشد. در واقع لوله برق یکی از مهم‌ترین تجهیزات در سیم‌کشی و برقکاری ساختمان محسوب می‌شود که به منظور مرتب کردن ساختار سیم‌کشی و همچنین بالا بردن امنیت کاربران و ساکنین در ساختمان مورد استفاده قرار می‌گیرد. 

کاربرد لوله برق چیست؟

لوله برق به عنوان یکی از ابزارها و تجهیزات مهم در برقکاری از کاربردهای متنوعی برخوردار است و معمولا در صنایع بزرگ و به منظور انتقال برق به تجهیزات و دستگاه‌های صنعتی مورد استفاده قرار می‌گیرد. از این لوله‌ها می‌توان در صنایع نفت و گاز، صنایع پتروشیمی، صنایع فولاد، صنایع خودروسازی، صنایع الکترونیک و… استفاده کرد. در واقع لوله‌های برق یکی از ابزارهای مهم در تأمین برق به حساب می‌آیند که می‌توانند برق را به صورت امن و مطمئن به مصرف کنندگان صنعتی برسانند.  

کاربرد لوله برق تنها به صنایع محدود نشده و از این لوله‌ها می‌توان در محیط خانه‌ها و محل زندگی روزمره نیز استفاده کرد. این لوله‌ها به عنوان وسیله حفاظت از کابل‌ها و سیم‌ها برق در خانه ایفای نقش می‌کنند و می‌توانند از خطراتی مانند برق‌گرفتگی و آسیب به کابل‌ها پیشگیری کنند. یکی دیگر از مزایای استفاده از لوله برق در منازل، ارتقاء زیبایی و بهینه‌سازی نقاط نصب کابل‌ها است. از دیگر کاربردها مهم می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: 

• عبور دادن انواع سیم و کابل در محیط‌های مختلف مانند ساختمان‌ها و منازل
• اتصال دو یا چند تابلوی برق به یکدیگر
• استفاده جهت نصب سیم و کابل دوربین‌های مداربسته
• استفاده به منظور اتصال تابلوهای برق به جعبه تقسیم
• استفاده جهت عبور دادن سیم و کابل برق از زیر زمین
• محافظت از انواع سیم و کابل در برابر هرگونه آسیب فیزیکی
• جلوگیری از ورود رطوبت و آب به سیم
• افزایش و ارتقاء سطح ایمنی سیستم‌های الکتریکی

آشنایی با انواع لوله برق 

لوله برق به عنوان یکی از تجهیزات اساسی و کاربردی در برقکاری و سیم‌کشی برق در انواع مختلفی در دسترس بوده و کاربران می‌توانند بر حسب نیاز و شرایط محیط مورد استفاده بهترین نوع را انتخاب کرده و مورد استفاده قرار دهند. 

1- لوله برق فلزی

لوله برق فلزی یکی از انواع این نوع لوله‌ است که از آهن ساخته شده و به همین دلیل از مقاومت بالا در برابر خم‌شدگی و له شدن برخوردار است. از این نوع لوله در فضاهایی استفاده می‌شود که در معرض خوردگی قرار دارند. با اینکه این نوع لوله به دلیل جنسی که دارد عایق مناسبی محسوب نمی‌شود اما می‌تواند از سیم و کابل در برابر رطوبت محافظت کند. 

2- لوله پی وی سی (PVC)

یکی از کاربردی‌ترین انواع لوله برق به حساب می‌آید که از انعطاف‌پذیری بالاتری به نسبت لوله فلزی برخوردار است. همین امر باعث شده که امروزه به عنوان یکی از پرکاربردترین نوع لوله در ساختمان‌سازی شناخته شود. لوله‌های PVC بدون شکستگی و ترک خوردگی می‌توانند در سیم‌کشی برق ساختمان و حتی به عنوان لوله آب مورد استفاده قرار بگیرند. 

این لوله‌ها در برابر رطوبت، عایق بسیار خوبی بوده و از طول عمر بالایی برخوردار هستند. همچنین با توجه به قیمت در مقایسه با لوله‌های فلزی گزینه‌ مقرون به صرفه‌تری محسوب می‌شوند. از مهم‌ترین مزایای لوله برق پی وی سی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• مقاومت بسیار خوب در برابر فشار و ضربه
• عدم قابلیت واکنش با مواد شیمیایی و اسیدی
• مقاومت بالا در برابر احتراق
• مقاومت بسیار خوب در برابر خوردگی و زنگ زدگی
• حمل و نقل آسان
• نصب و استفاده آسان
• مقاومت بسیار خوب در برابر رطوبت و نفوذ آب

این نوع لوله‌ها در دماهای بسیار بالا یا بسیار پایین دچار ترک خوردگی می‌شوند و به همین دلیل کاربردهای متنوعی دارند. تولید لوله‌های PVC در اندازه و سایزهای مختلف باعث شده که کاربرد گسترده‌ای در صنایع مختلف داشته باشند. امروزه نوع دیگری از این لوله‌ها تحت عنوان لوله UPVC تولید می‌شود که فشرده و سخت بوده و به نام لوله نشکن شناخته می‌شود. طول عمر بالاتر و همچنین مقاومت بسیار بالا در برابر ضربه و مواد شیمیایی از ویژگی‌های لوله برق UPVC است. 

3- لوله برق گالوانیزه سرد

این نوع لوله‌های برق در دسته لوله‌های برق فلزی قرار می‌گیرند و بهترین گزینه برای نصب در مکان‌های سرپوشیده محسوب می‌شوند. این لوله‌ها در دو سر دارای رزوه بوده و می‌توان برای اتصال آن‌ها به یکدیگر از بوشن یا کوپلینگ گالوانیزه استفاده کرد. 

4- لوله برق گالوانیزه گرم

با توجه به اینکه در روش گالوانیزه گرم، صفحات فلز به صورت غوطه‌ور در درون روی مذاب قرار می‌گیرد، در این حالت پوشش روی بر روی صفحه فلز ضخیم‌تر بوده و این نوع صفحات از مقاومت بالایی در برابر خوردگی و زنگ‌زدگی برخوردار هستند. به همین دلیل این نوع لوله‌ها برای استفاده در مکان‌های روباز و فضاهایی که رطوبت بالایی دارند گزینه مناسبی محسوب می‌شوند. 

5- لوله برق پلی آمید

در ساخت و تولید این نوع از لوله‌های برق از پلی آمید استفاده می‌شود که باعث شده این لوله‌ها در عین برخورداری از مقاومت بالا در برابر فشار و ضربه، از انعطاف‌پذیری بالایی برخوردار باشند. این نوع لوله‌های برق از قیمت مقرون به صرفه‌ای برخوردار بوده و با توجه به قابلیت اشتعال باید در مکان‌هایی مورد استفاده قرار بگیرند که خطر آتش‌سوزی در آن وجود نداشته باشد. 

6- لوله های برق پلی اتیلن

از دیگر انواع رایج و پرکاربرد لوله برق در صنایع ساختمان‌سازی به حساب می‌آید که از پلاستیک نرم در ساخت آن استفاده شده است. این نوع از لوله‌های برق به دلیل وزن بسیار کمی که دارند به سادگی در محل مورد نظر نصب می‌شوند. این لوله‌ها را نیز می‌توان در ابعاد و سایزهای مختلف با توجه به نیاز خریداری کرده و از آن برای عبور و پوشش انواع سیم و کابل استفاده کرد. با اینکه این نوع لوله برق از انعطف‌پذیری بالایی برخوردار است اما از نظر دوام و ماندگاری نیز در شرایط بسیار خوبی قرار دارد. سهولت نصب لوله‌های پلی اتیلن باعث شده که در بین تکنسین‌های برق از محبوبیت زیادی برخوردار باشند. 

7- لوله خرطومی پی وی سی

یکی از کاربردی‌ترین انواع لوله برق که در سیم‌کشی و برقکاری ساختمان مورد استفاده قرار می‌گیرد، لوله خرطومی است. این نوع لوله به دلیل ساختار منعطف، عایق مناسبی برای سیم و کابل در ساختمان بوده و به همین دلیل به صورت گسترده برای سیم‌کشی و برقکاری ساختمان استفاده می‌شود. 

8- لوله خرطومی پلی آمید

یکی دیگر از انواع لوله برق خرطومی است که به جرأت می‌توان گفت پرمصرف‌ترین نوع لوله برق در صنعت ساختمان‌سازی است. بر اساس آمار این نوع لوله‌ها بیش از 60 درصد لوله‌های برق مورد استفاده در ساختمان‌ها را به خود اختصاص داده‌اند. وزن بسیار کم در کنار دوام و استحکام بالا باعث شده که این نوع لوله از کاربرد زیادی برخوردار باشد. لوله‌ خرطومی پلی آمید از مقاومت بالایی در برابر سایش برخوردار بوده و با توجه به قابلیت انعطاف بالایی که دارد به راحتی دچار ترک و شکستگی نخواهد شد. این نوع از لوله‌ها در اشکال مختلف بدون خط، خط‌دار و دو جداره در دسترس بوده و تنها نقطه منفی در مورد آن‌ها، قابلیت اشتعال در زمان آتش‌سوزی است. 

9- لوله فلکسی فلزی

یکی دیگر از انواع لوله برق که در صنایع مختلف به خصوص ساختمان‌سازی مورد استفاده قرار می‌گیرد، لوله فلکسی فلزی است. این لوله‌ها از جنس فلز به همراه روکش پلاستیکی نازک بوده و به همین دلیل در مقایسه با لوله‌های خرطومی ساده از مقاومت بالاتری برخوردار است. همین ویژگی باعث شده که از آن بیشتر در فضاهای کارگاهی و صنعتی مورد استفاده قرار بگیرد. 

مزیت‌های استفاده از لوله برق چیست؟

به نظر شما اصلی‌ترین مزیت استفاده از لوله برق چیست؟ محافظت از انواع سیم و کابل در شرایط مختلف وظیفه این محصول است؛ با این حال مزیت این لوله‌ها به این کار محدود نشده از دیگر مزایای آن می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• محافظت از سیم‌ها و کابل‌ها در برابر پوسیدگی
• کاهش خطر برق‌گرفتگی 
• ارتقاء سطح زیبایی فضای مربوطه در صورت استفاده به صورت توکار
• کاهش خطراتی مانند آتش‌سوری
• قیمت مقرون به صرفه و کاهش هزینه‌های ساخت
• فراهم کردن امکان تغییر آسان‌تر در سیم‌کشی یا تعویض سیم‌های فرسوده در آینده
• محافظت از سیم و کابل در برابر نفوذ رطوبت و آب
• فراهم کردن یک سیستم سیم‌کشی امن
• امکان تفکیک سیم و کابل‌ها در لوله‌های جداگانه
• رعایت استانداردهای مربوط به ایمنی در سیم‌کشی
• سهولت در انشعاب‌گیری و تقسیم‌بندی مدارها

اتصالات مورد استفاده در لوله برق چیست؟

تکنسین‌ها و برقکاران به منظور نصب لوله‌های برق از اتصالات مختلفی استفاده می‌کنند که شامل موارد زیر می‌شود:

• بوش: به نام بوشن نیز شناخته می‌شود که به منظور اتصال لوله‌های برق فلزی مورد استفاده قرار می‌گیرد. 
• براس بوش: از آن برای اتصال لوله برق فلزی به جعبه تقسیم استفاده می‌شود. 
• تبدیل: زمانی مورد استفاده قرار می‌گیرد که بخواهیم از یک جعبه تقسیم انشعاب یا خروجی‌هایی با لوله قطر کم بگیریم.
• زانو: در مواقع نیاز به خم کردن مسیر لوله استفاده می‌شود
• جعبه تقسیم: به منظور اتصال چند لوله برق استفاده می‌شود.
• بست: به منظور اتصال لوله‌های برق توکار استفاده می‌شود.