جت لایت چیست و چه ویژگی‌هایی دارد؟

نورپردازی و روشنایی نمای ساختمان‌ها و فضاهای خارجی یکی از موضوعاتی است که امروزه در طراحی و ساخت بناهای مختلف مورد توجه قرار دارد و طراحان و معماران برای آن اهمیت زیادی قائل هستند. از تجهیزات مختلفی می‌توان برای تأمین روشنایی و نورپردازی این محیط‌ها استفاده کرد. یکی از کاربردی‌ترین انواع چراغ، جت لایت است. این وسیله برای نورپردازی دیوارها و نماها یک انتخاب عالی است. در این مقاله از آرتا الکتریک به بررسی ساختار، انواع و نکات مهمی که در خرید آن باید به خاطر داشته باشید، می‌پردازیم.

جت لایت چیست؟

جت لایت را می‌توان یک نوع لامپ و نورافکن دانست که نور را به صورت خطی منتشر می‌کند. به همین دلیل به منظور نورپردازی بناها، درختان، المان‌های شهری و… مورد استفاده قرار می‌گیرد. این محصول یک چراغ قوی برای نورپردازی خارجی است و می‌تواند نور را با قدرت بالا تا فواصل طولانی پرتاب کند. همین ویژگی باعث شده که برای نورپردازی ساختمان‌های بلند کاربرد زیادی داشته باشد. جت لایت ساختاری شبیه به پروژکتور ال ای دی و وال واشر دارد، اما برای نورپردازی‌های خطی‌تر مورد استفاده قرار می‌گیرد.

چراغ جت لایت، نور را به صورت کاملا متمرکز و خطی منتشر می‌کند؛ به همین دلیل در نورپردازی ساختمان‌ها کاربرد زیادی داشته و می‌تواند زیبایی ساختمان و نمای خارجی آن را دوچندان کند. این چراغ‌ها معمولا به صورت روکار نصب می‌شوند. همچنین جت لایت بر روی نمای ساختمان‌ها، به منظور برجسته کردن برخی قسمت‌ها مانند ستون‌ها بکار گرفته می‌شوند. 

جت لایت چطور کار می‌کند؟

چراغ جت لایت در ساختار خود یک حالت ذره‌بینی دارد و این قطعه می‌تواند نور را به صورت خطی در مسافت زیادی پرتاب کند. در واقع نور لامپ به این ذره‌بین تابیده و به صورت خطی در جهت مورد نیاز منعکس می‌شود. این لامپ‌ها در توان‌های 3 تا 36 واتی تولید می‌شوند. معمولاً بسته به میزان توان می‌توانند نور را بین 30 تا 50 متر پرتاب کنند. جت لایت‌های جدید دارای لامپ ال ای دی هستند و در نتیجه مشابه یک لامپ ال ای دی کار می‌کند. جریان وارد چراغ می‌شود و به انرژی روشنایی تبدیل می‌گردد.

انواع جت لایت از نظر نوع لامپ

چراغ‌های جت لایت که به منظور نورپردازی محیط و نمای ساختمان‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد را بر اساس نوع لامپ مورد استفاده می‌توان در دو دسته تقسیم‌بندی کرد. در چراغ‌های جت لایت معمولا از لامپ‌های ال ای دی استفاده می‌کنند. زیرا هم قدرت پرتاب نور بالایی دارند و هم اینکه از مصرف انرژی کمتری برخوردار هستند. لامپ ال ای دی به دو دسته کلی SMD و COB تقسیم بندی می‌شوند. جت لایت COB از فناوری جدید LED بهره می‌برند و در مقایسه با لامپ‌های ال ای دی بازدهی نوری بیشتر، تولید گرمای کمتر و طول عمر بالاتری دارند. البته جت لایت با لامپ SMD نیز در بازار تولید می‌شود که پخش نور گسترده‌تر و قیمت ارزان‌تری دارد.

انواع جت لایت از نظر رنگ نور

با توجه به این موضوع که از لامپ‌های ال ای دی در جت لایت به منظور تأمین روشنایی استفاده می‌شود، این چراغ‌ها در رنگ‌ نورهای متنوعی در دسترس هستند. به طور کلی نورهای آفتابی و مهتابی پرکاربردترین نوع لامپ‌هایی جت لایت از نظر رنگ نور هستند اما رنگ‌های دیگری مانند قرمز، صدفی، انبه‌ای، سبز،‌ آبی، چندرنگ (RGB) و… نیز وجود دارد که می‌توان بر حسب نیاز از آن‌ها برای نورپردازی استفاده کرد. 

انواع جت لایت از نظر توان

توان که با واحد وات نمایش داده می‌شود یکی از عواملی است که به صورت مستقیم بر قدرت پرتاب نور و روشنایی جت لایت اثر می‌گذارد. معمولاً هر چه توان در این چراغ‌ها بیشتر باشد، قدرت پرتاب نور و روشنایی آن بیشتر خواهد شد. چراغ‌های جت لایت از نظر توان در دسته‌های مختلفی تقسیم‌بندی شده و در مدل‌ها 3، 10، 15، 24، 27 و 36 تولید می‌شوند. البته توان‌های کمتر یا بیشتر نیز در بازار وجود دارد، اما توان‌های پرکاربرد آن معمولاً بیش از 10 وات و کمتر از 30 وات است.

انواع جت لایت از نظر منبع انرژی

هر نوع چراغ به هر منظوری که مورد استفاده قرار می‌گیرد برای تأمین روشنایی به یک منبع انرژی نیاز دارد. جت لایت‌ها از نظر منبع انرژی برای تأمین روشنایی در سه دسته تقسیم‌بندی می‌شوند:

• پریز برق (برق شهری): این نوع چراغ‌ها برای روشن شدن و تأمین نور مورد نیاز به پریز برق نیاز دارند و در صورتی که جریان برق قطع شود این چراغ‌ها نیز خاموش می‌شوند. این چراغ‌ها با برق 220 ولت کار می‌کنند و برای اتصال به منبع انرژی نیاز به سیم‌کشی دارند. در این حالت چراغ با یک سیم و کابل ساختمان به منبع برق اصلی وصل می‌شود.
• باتری: با توجه به استفاده از فناوری LED در چراغ‌های جت لایت، مصرف برق جت لایت‌ها بسیار کم بوده و به همین دلیل با استفاده از باترِی‌های قابل شارژ نیز می‌توان انرژی الکتریکی مورد نیاز آن‌ها را فراهم نمود. این نوع چراغ‌ها معمولا دارای یک باتری داخلی هستند و با شارژ شدن باتری می‌توانند برای مدت زمانی روشن بوده و کار کنند. چنین چراغ‌هایی ممکن است به جای ولتاژ متناوب 220 ولت، با ولتاژ مستقیم 12 یا 24 ولت کار کنند.
• سولار: این نوع جت لایت‌ها دارای صفحات باتری خورشیدی هستند و در طول روز می‌توانند انرژی تابشی خورشید را جذب کرده و در یک باتری ذخیره کنند. این چراغ‌ها از انرژی ذخیره شده در هنگام شب استفاده و لامپ‌های چراغ جت لایت را روشن می‌کنند. 

ویژگی‌های مهم در هنگام خرید جت لایت

اگر قصد خرید جت لایت به منظور نورپردازی محیط و نمای ساختمان را دارید باید در زمان خرید این چراغ‌ها یک سری ویژگی‌ها را مد نظر قرار دهید و بر اساس آن بهترین مدل را خریداری نمایید. 

• توان: این ویژگی با شدت نور و میزان پرتاب نور جت لایت رابطه مستقیم دارد. هرچه توان بالاتر باشد این دو پارامتر افزایش پیدا می‌کنند. البته توجه داشته باشید که توان بالا همواره به معنای نور زیاد نیست. گاهی جنس تراشه خوب نیست و در نتیجه مقدار زیادی از توان مصرفی را هدر می‌دهد.
• میزان روشنایی: یکی دیگر از ویژگی‌هایی که در زمان خرید جت لایت باید مورد توجه قرار داد، میزان روشنایی است که چراغ بر اساس توان می‌تواند ایجاد کند. این ویژگی با واحد لومن یا لوکس مشخص می‌شود.
• رنگ و دمای نور: این دو پارامتر تأثیر زیادی بر جذابیت نورپردازی دارند. بر اساس شرایط و محیط باید جت لایت با رنگ مناسب انتخاب و خریداری شود. 
• درجه حفاظت: با توجه به نصب روکار جت لایت و اینکه این چراغ‌ها به صورت مداوم در معرض عوامل محیطیی مختلف هستند باید از درجه حفاظتی (IP) بالایی در برابر نفوذ گرد و غبار و مایعات برخوردار باشند تا دچار آسیب جدی نشوند. 
• گارانتی: در زمان خرید جت لایت به این نکته توجه کنید که چراغ مورد نظر از گارانتی معتبر توسط شرکت تولید کننده برخوردار باشد تا در صورت بروز آسیب و هرگونه ایراد بتوان نسبت به تعویض یا تعمیر آن اقدام کرد. 
• متریال: چراغ‌های جت لایت معمولا با بدنه فلزی یا پلاستیکی ساخته می‌شوند که هر دو از دوام و استحکام بالایی برخوردار هستند. اما جت لایت‌های پلاستیکی، در مقایسه با نوع فلزی از قیمت مناسب‌تری برخوردار هستند. 

کاربردهای جت لایت

اصلی‌ترین کاربرد چراغ جت لایت نورپردازی محیط‌های خارجی است که به دلیل قدرت بالا در پرتاب نور و همچنین مصرف پایین انرژی به صورت گسترده در مکان‌های مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرد. از جمله مهم‌ترین کاربردهای این چراغ می‌توان به نوپردازی مکان‌های زیر اشاره کرد:

• نمای ساختمان
• دیوار باغ
• پل‌ها و ستون‌ها
• آثار باستانی

مزیت‌های جت لایت

بدون شک یکی از مهم‌ترین دلایلی که باعث شده روز به روز شاهد محبوبیت چراغ جت لایت و استفاده از آن در مکان‌های مختلف برای نورپردازی باشیم، مزایای متعددی است که استفاده از این نوع چراغ به همراه دارد. از مهم‌ترین مزایای چرغ جت لایت می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• قدرت پرتاب نور بسیار بالا
• قابلیت هدایت نور به صورت خطی و مستقیم
• امکان نصب چراغ بر روی سطوح افقی
• برخورداری از درجه حفاظتی بالا در برابر گرد و غبار و رطوبت (IP65)
• مقاومت بالا در برابر فشار و ضربه
• قابلیت دفع حرارت
• قیمت مناسب
• صرفه‌جویی در مصرف برق و هزینه‌های مربوط به آن
• سهولت نصب و استفاده

تفاوت جت لایت و وال واشر

جت لایت و وال واشر از اصلی‌ترین منابع روشنایی هستند که به عنوان نور دکوراتیو یا مکمل و برای نورپردازی محیط‌های خارجی مورد استفاده قرار می‌گیرند. این دو چراغ پرکاربرد و محبوب تفاوت‌هایی با یکدیگر دارند که شامل موارد زیر می‌شود. 

1- شکل ظاهری

اولین و مهم‌ترین تفاوت وال واشر و جت لایت در شکل طراحی آن‌ها است. طراحی وال واشر به صورت مستطیل شکل و باریک انجام شده که در آن تعدادی چراغ LED به صورت خطی در کنار هم قرار دارند. آفتابی، مهتابی و فول کالر رنگ‌های پرفروش چراغ‌های وال واشر هستند که در توان‌های 3 وات به بالا وجود دارند. 

در مورد شکل ظاهری جت لایت باید گفت که دایره‌ای شکل طراحی می‌شود و از یک پایه پروژکتوری برخوردار است که امکان چرخش آن در جهت‌های مختلف و همچنین نصب در مکان‌های متفاوت را فراهم می‌کند. این چراغ‌ها یک لنز محدب دارند که وظیفه دارد نور را به شکل متمرکز درآورده و به صورت خطی ساطع کند. 

2- کارایی

دومین تفاوت وال واشر و جت لایت در کارایی‌ آن‌ها است. وال واشر برای نورپردازی در ساختمان‌های بلندمرتبه که محدودیت فضا دارند به کار گرفته می‌شود، زیرا در مقایسه با جت لایت فضای کمتری برای نصب نیاز دارد و به راحتی در فضاهای باریک نصب و به کار گرفته می‌شود. با توجه به ساطع شدن نور یکنواخت با عرض زیاد از وال واشرها، بهترین گزینه برای نورپردازی دیوارها و فضاهای عریض هستند. 

در مورد کارایی جت لایت باید به این نکته اشاره کرد که برای نورپردازی اماکن و ساختمان‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند. با توجه به اینکه دارای یک پایه پروژکتوری دارند می‌توانند بر روی هر سطحی نصب شوند. قابلیت نصب آسان و ساطع کردن نور خطی و متمرکز از مهم‌ترین خصوصیات جت لایت است که باعث شده برای نورپردازی نمای ساختمان‌ها،‌ آثار باستانی، گیاهان و درخت‌ها و… بهترین گزینه محسوب شوند. 

3- پرتاب نور

پرتاب نور در چراغ‌های وال واشر و جت لایت که برای نورپردازی خارجی استفاده می‌شوند به توان مصرفی LEDها بستگی دارد. در زمینه پرتاب نور جت لایت از عملکرد بهتری برخوردار بوده و بسته به توان مصرفی می‌تواند نور را بین 30 تا 50 متر پرتاب کند که این میزان در وال واشرها به مراتب کمتر است. 

4- آلودگی نوری

هر دو نوع چراغ جت لایت و وال واشر از آلودگی نوری بسیار اندکی برخوردار هستند؛ زیرا به نحوی طراحی شده‌اند که نور را به صورت یکنواخت و در یک مسیر و سمت و سوی مشخص هدایت می‌کنند. از این رو پنجره‌ها و سایر قسمت‌های ساختمان به صورت ناخواسته تحت تابش قرار نمی‌گیرند و آلودگی نوری برای ساکنین ایجاد نمی‌کنند. با این حال با توجه به اینکه جت لایت محدوده کمتری را روشن کرده و نور را به صورت خطی ساطع می‌کند، از نظر آلودگی نوری در شرایط بهتری قرار دارد. 

تفاوت جت لایت و پروژکتور

همانطور که در تعریف گفته شد، جت لایت یک نوع پروژکتور ال ای دی است و می‌تواند نور را به صورت متمرکز و خطی منتشر کند. با اینکه این نوع چراغ در دسته پروژکتورها قرار می‌گیرد اما تفاوت‌هایی با پروژکتور ال ای دی دارد که در زیر به بررسی آن‌ها می‌پردازیم.

1- مکان نصب

پروژکتورها و نورافکن‌ها را می‌توان به حالت‌های مختلف مانند سقفی، آویز و دیواری نصب کرد. در واقع مکان نصب آن‌ها به کاربرد و طراحی پروژکتور بستگی دارد. به طور کلی این چراغ‌ها را در مکان‌هایی نصب می‌کنند که به راحتی در دسترس نبوده و امکان وارد کردن آسیب به آن یا سرقت وجود نداشته باشد. جت لایت‌ها مانند پروژکتورها دارای یک پایه هستند اما معمولا بر روی یک سطح افقی نصب می‌شوند و نور آن‌ها به سمت یک سطح عمودی تابانده می‌شود. 

2- شدت روشنایی و توان

از لحاظ شدت روشنایی و توان باید به این نکته اشاره کرد که پروژکتورها از توان و شدت روشنایی بالاتری برخوردار هستند زیرا برای روشن کردن یک فضای بزرگ به کار گرفته می‌شوند. نور ساطع شده از پروژکتورها متمرکز نبوده و در فضا پخش می‌شود تا به این ترتیب بتواند مساحت بیشتری را روشن کند. شدت روشنایی و توان جت لایت در مقایسه با پروژکتور به مراتب کمتر است اما این چراغ‌ها می‌توانند نور را به صورت متمرکز و خطی ساطع کنند. به همین منظور برای نورپردازی نماهای خارجی ساختمان‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند. 

3- دمای رنگ یا رنگ نور

نورافکن‌های یا پروژکتورها که به منظور تأمین روشنایی یک محیط وسیع طراحی شده‌اند معمولا از تنوع رنگی زیادی برخوردار نیستند و در رنگ‌های آفتابی، مهتابی و طبیعی در دسترس قرار دارند. در مقابل جت لایت‌ها که به منظور ساطع کردن نور متمرکز و خطی بر روی سطوح مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرند در رنگ‌های مختلف در دسترس بوده و می‌توان بر حسب نیاز رنگ‌های مختلف را خریداری کرده و برای نورپردازی مورد استفاده قرار داد. 

بهترین مارک جت لایت

با توجه به اینکه جت لایت امروزه به یکی از منابع روشنایی محبوب و کاربردی برای نورپردازی نمای ساختمان‌ها تبدیل شده است، برندهای متنوع و معتبر انواع این چراغ‌ها را تولید و به بازار عرضه می‌کنند. با توجه به اهمیت کیفیت در عملکرد این نوع چراغ‌ها، خرید جت لایت از برندهای معتبر که می‌توان از کیفیت محصولات آن‌ها اطمینان داشت، از اهمیت زیادی برخوردار است. از معتبرترین برندهای تولید کننده انواع جت لایت با کیفیت بالا می‌توان موارد زیر را نام برد:

• برند شعاع
• برند مازی نور
• برند پارس شعاع توس
• برند ای دی سی
• برند صبا ترانس
• برند سان لوکس
• برند داتیس
• برند آوا تور
• برند لنا افراتاب
• برند فاین الکتریک

جمع‌بندی

امروزه در ساخت و طراحی بناهای مختلف یکی از مواردی که مورد توجه سازندگان و طراحان قرار گرفته نورپردازی فضای خارجی و همچنین نمای ساختمان‌ها به منظور افزایش زیبایی و جذابیت بصری آن‌ها در هنگام شب است. برای این منظور چراغ‌های مختلفی طراحی شده که به صورت اختصاصی در نورپردازی نمای ساختمان و فضاهای خارجی کاربرد دارند. جت لایت یکی از کاربردی‌ترین چراغ‌ها برای این منظور است که به شکلی طراحی شده که می‌تواند نور را به صورت متمرکز و خطی در یک جهت مشخص ساطع کند.