چراغ سیگنال چیست؟ بررسی انواع، کاربرد و ساختار

امروزه از تجهیزات مختلفی برای اعلام هشدار وقوع یک اتفاق یا حتی عادی بودن وضعیت در تابلوهای برق استفاده می‌شود. انواع لامپ یا چراغ سیگنال نیز جزء رایج‌ترین تجهیزات هشدار دهنده محسوب می‌شوند که در رنگ‌های مختلف تولید شده و هر یک از رنگ‌های آن نیز معنی خاص خود را دارند. با توجه به اینکه از لامپ سیگنال معمولا در تابلوهای برق، دستگاه‌های صنعتی و مدار فرمان استفاده می‌شود؛ اپراتور با در نظر گرفتن رنگ لامپ‌های سیگنال روشن شده؛ متوجه خواهد شد وضعیت در حالت نرمال بوده یا اینکه اتفاق خاصی در حال رخ دادن است. در ادامه مطلب به بررسی جزئیات بیشتری از انواع چراغ سیگنال می‌پردازیم. با کلیک بر روی دکمه زیر، لیست محصولات به همراه قیمت روز آن‌ها را می‌توانید مشاهده کنید.

چراغ سیگنال چیست؟

بدون شک در یک تابلو برق همواره شرایط در حالت عادی نیست و قطع ناگهانی جریان الکتریسیته، قطع شدن کلیدها یا هر موضوع دیگری ممکن است، رخ دهد. بنابراین باید از یک راهکار اصولی برای هشدار دادن و مطلع شدن اپراتور از وقوع اتفاقات جدید استفاده شود. چراغ سیگنال یکی از ساده‌ترین و در عین حال بهترین تجهیزات هشدار دهنده است که هشدار را از طریق نشان دادن نور رنگی اعلام می‌کند.

چراغ نشانگر یا لامپ سیگنال به طور گسترده در کشتی، ماشین آلات صنعتی و تابلو برق استفاده می‌شود. در تصویر زیر، شکل این چراغ را مشاهده می‌کنید. چراغ سیگنال از قطعات زیر ساخته می‌شود:

• بدنه پلاستیکی شبیه پیچ
• درپوش رنگی
• واشر
• لامپ LED

در نهایت لامپ سینگال به وسیله یک مهره بر روی تابلو برق یا بدنه دستگاه صنعتی نصب می‌شود. همانطور که گفتیم لامپ‌های سیگنال در رنگ‌های مختلف تولید می‌شوند و هر رنگ هم یک معنی مشخص دارد. از طرفی حوزه استفاده از چراغ‌های سیگنال به تابلوهای برق محدود نبوده و بر روی بدنه دستگاه‌ها و ماشین آلات صنعتی و همچنین در مدار فرمان نیز نصب می‌شوند.

انواع چراغ سیگنال از نظر رنگ

استفاده از چراغ‌های سیگنال به خصوص همراه با تجهیزات برق صنعتی، از آن جهت اهمیت دارد که وقوع هر اتفاقی در آن‌ها می‌تواند خطرناک و آسیب‌زننده باشد. بنابراین باید از انواع مختلف لامپ سیگنال برای نشان دادن وضعیت‌های مختلف یک تابلو برق یا دستگاه صنعتی استفاده شود. در حال حاضر لامپ‌های سیگنال در چند رنگ مختلف تولید می‌شوند که در ادامه مطلب به آن‌ها اشاره می‌کنیم:

1. لامپ سیگنال سبز: برای نشان دادن وضعیت عادی (Safe)، استارت یا آماده به کار از چراغ با رنگ سبز استفاده می‌شود.
2. لامپ سیگنال قرمز: برای نمایش وضعیت غیرعادی (Danger) یا خطر از رنگ قرمز استفاده خواهد شد.
3. لامپ سیگنال زرد: از چراغ سیگنال زرد رنگ نیز برای نشان دادن وضعیت هشدار (Warning) استفاده می‌شود.
4. لامپ سیگنال آبی: در شرایطی که خطر خاصی شکل نگرفته است، ولی به انجام یک کار مشخص از طرف اپراتور نیاز است؛ چراغ با رنگ آبی روشن خواهد شد.
5. لامپ سیگنال سفید: استفاده از لامپ سفید بیشتر جنبه نمایشی دارد و توجه یا عدم توجه به آن هیچ تفاوتی با یکدیگر ندارند. برای مثال فعال شدن جریان DC در مدار با چراغ سفید اعلام می‌شود.

بنابراین اپراتورهایی که با دستگاه‌های صنعتی کار می‌کنند یا فعال بودن یک تابلو برق را در نظر می‌گیرند؛ باید با معنی و مفهوم هر یک از انواع رنگ لامپ سیگنال آشنا باشند.

انواع چراغ سیگنال از نظر ولتاژ

یکی از مشخصه‌های انواع لامپ سیگنال؛ ولتاژ آن‌هاست. با توجه به اینکه از چراغ سیگنال برای نشان دادن وضعیت‌های متفاوت در مدارها و دستگاه‌های صنعتی مختلف استفاده می‌شود؛ پس باید یک طیف ولتاژ گسترده هم از این چراغ‌ها در دسترس باشد. به طور کلی ولتاژهای این لامپ‌ها به دو دسته AC و DC تقسیم‌بندی می‌شوند. در حال حاضر رایج‌ترین چراغ‌های سیگنالی که استفاده می‌شوند معمولا یکی از سه ولتاز زیر را دارند:

• 12 ولت
• 24 ولت
• 110 ولت
• 220 ولت

نکته مهمی که در مورد ولتاژ لامپ سیگنال وجود دارد این است که هر یک از این چراغ‌ها ولتاژی از 6 تا 380 ولت دارند، ولی بهتر است از چراغ‌هایی استفاده شود که ولتاژ نامی آن‌ها از ولتاژ تغذیه بیشتر است.

انواع چراغ سیگنال از نظر اندازه

بهتر است بدانید علاوه بر اینکه لامپ‌های سیگنال در رنگ‌ها و ولتاژهای مختلف تولید می‌شوند، بلکه اندازه‌هایی متفاوت هم دارند. اندازه چراغ سیگنال از یک استاندارد خاص پیروی می‌کند و همه برندهای تولید کننده انواع لامپ سیگنال؛ آن‌ها را در سایزهایی مشخص می‌سازند. اندازه لامپ‌های سیگنال شامل موارد نامبرده در ادامه مطلب است:

• 8 میلی متری
• 16 میلی متری
• 22 میلی متری
• 30 میلی متری

لازم به ذکر است استفاده از چراغ‌های 16 و 22 میلی متری در تابلوهای برق رایج‌تر است و چراغ‌های 8 و 30 میلی متری مصرف کمتری دارند.

کاربردهای چراغ سیگنال چیست؟

همانطور که گفتیم چراغ‌های سیگنال جزء تجهیزات هشدار دهنده محسوب می‌شوند. این چراغ‌ها؛ هشدار را به واسطه ساطع کردن نور اعلام کرده و هر یک از رنگ‌های نور چراغ سیگنال هم یک معنی مشخص دارند. بر همین اساس می‌توانیم به موارد زیر به عنوان کاربردهای لامپ سیگنال در تابلو برق، مدار فرمان و دستگاه‌های صنعتی اشاره کنیم:

• قطع یا وصل بودن کلیدها
• وارد شدن خازن به مدار
• نمایش تریپ یا فالت
• وصل بودن جریان DC یا AC
• نشان دادن وضعیت عادی

بنابراین نحوه نصب درست انواع لامپ سیگنال برای نشان دادن وضعیت‌های مختلف در یک مدار الکتریکی ضروری است.

چرا نصب چراغ سیگنال ضروری است؟

همانطور که در قسمت‌های قبل توضیح داده شد، این چراغ‌های کوچک برای نظارت بر وضعیت تابلو نصب می‌شوند. هر رنگ این چراغ‌ها وضعیت خاصی را نشان می‌دهد. به طور مثال وضعیتی را در نظر بگیرید که چراغ زرد روی تابلو روشن شده است، اگر در همین مرحله عیب‌یابی انجام شود، از خطرات و آسیب‌های جدی جلوگیری می‌گردد.

لامپ سیگنال به تکنسین‌ها در شناسایی و رفع سریع مشکلات در تابلو برق، موتور و… کمک می‌کنند. آنها همچنین برای کمک به جلوگیری از حوادث در سیستم استفاده می‌شوند. به عنوان مثال، اگر چراغ قرمز روی یک مدار روشن شود، تکنسین می‌تواند بلافاصله مدار را خاموش کند تا از آسیب بیشتر جلوگیری کند. در اینجا برخی از خطرات استفاده نکردن از چراغ‌های سیگنال تابلو برق آورده شده است:

• حوادث: بدون لامپ سیگنال، تکنسین‌ها ممکن است نتوانند مشکلات را به موقع شناسایی کنند و این موضوع می‌تواند منجر به حوادث جبران ناپذیر شود.
• آسیب به تجهیزات: اگر چراغ‌های سیگنال تابلو برق وجود نداشته باشد، مشکلات ممکن است به موقع شناسایی نشوند و این موضوع منجر به آسیب به تجهیزات می‌گردد.
• خسارت مالی: عدم شناسایی و رفع به موقع مشکلات، منجر به خسارت‌های مالی شدید می‌شود.
• تلفات جانی: اگر خرابی‌ها حل نشوند، می‌توانند منجر به آتش‌سوزی تجیزات، سوختگی افراد و حتی مرگ شوند.

در پایان

شرایط وسایل، تجهیزات، تابلوهای برق و به طور کلی هر مداری که جریان الکتریسیته به آن وارد می‌شود؛ همیشه پایدار و عادی نیست. بلکه گاهی اوقات مشکلاتی رخ می‌دهند که در صورت برطرف نشدن به موقع، خطرناک هستند. به همین علت از انواع چراغ سیگنال برای نشان دادن وضعیت‌های مختلف؛ عادی، خطر، هشدار، و غیره استفاده می‌شود. با توجه به اینکه لامپ‌های سیگنال در رنگ‌ها، اندازه‌ها و ولتاژهای مختلف تولید شده و هر کدام کاربرد مختص به خود را دارند؛ بنابراین تکنسین‌ها باید با معنی و مفهوم رنگ‌های لامپ سیگنال آشنا بوده و به موقع اقدامات لازم را انجام دهند.