جستجو کنید...

راهنمای نصب تابلو برق + لیست استانداردهای نصب تابلو برق

انتشار: 16 آبان 1403
:بروزرسانی 24 مهر 1404
راهنمای نصب تابلو برق + لیست استانداردهای نصب تابلو برق

در مقاله (تابلو برق چیست؟ – بررسی انواع و تجهیزات داخل تابلو) گفتیم که؛ تابلو برق یک محفظه درب‌دار فلزی است و از تجهیزات الکتریکی مختلفی مانند انواع فیوز، کلیدهای صنعتی و کنتاکتور تشکیل می‌شود و در محیط‌های خانگی و صنعتی مورد استفاده قرار می‌گیرد. تابلوهای برق از نظر کاربرد به دو دسته تابلوهای صنعتی و خانگی تقسیم‌بندی می‌شوند. این دو نوع تابلو از نظر کارایی، تجهیزات مورد استفاده، ابعاد و اندازه، جنس بدنه و… تفاوت‌هایی با یکدیگر دارند. نقطه مشترک بین این دو نوع تابلو برق، روش نصب و راه‌اندازی آن‌ها است که به یک صورت انجام می‌شود. به همین دلیل در این مقاله با استانداردهای نصب و راه‌اندازی انواع تابلو برق‌های صنعتی و خانگی آشنا می‌شویم.

مراحل نصب تابلو برق

در مورد نصب تابلو برق باید به این موضوع اشاره کرد که براساس نوعی که دارد می‌توان آن‌ها را به صورت ایستاده،‌ دیواری، روکار و توکار نصب کرد. فارغ از نحوه نصب، مراحل زیر را باید برای نصب تابلو برق انجام داد:

  • بررسی محل مورد نظر برای نصب تابلو برق خانگی یا صنعتی
  • آماده‌سازی محل مورد نظر برای نصب به صورت ایستاده یا دیواری و توکار یا روکار با توجه به ابعاد و اندازه تابلو برق
  • قرار دادن محفظه تابلو در محل مورد نظر برای نصب
  • نصب تجهیزات داخل تابلو و انجام سیم‌کشی‌های لازم برای اتصال تجهیزات

در مورد نصب تابلو برق برخی نکات وجود دارد که باید مورد توجه قرار بگیرد. در صورتی که تابلو برق بدنه فلزی دارد، توجه به وزن و ضخامت در زمان تهیه ابزارهای مورد نیاز برای نصب اهمیت زیادی دارد.

مراحل نصب تابلو برق

نکاتی که قبل از نصب تابلو برق باید رعایت کنید

پیش از اینکه برای محیط‌های خانگی یا صنعتی اقدام به نصب تابلو برق شود، باید یک سری نکات مدنظر قرار بگیرد؛ از جمله این نکات مهم می‌توان به مواد زیر اشاره کرد:

  • بین دو تابلو برق و دیوار جانبی باید حداقل 70 سانتی‌متر فاصله وجود داشته باشد.
  • محل نصب باید به نحوی انتخاب شود که حداقل فضای لازم برای باز شدن درب و با زاویه باز وجود داشته باشد.
  • فضای نصب و نگهداری از تابلو برق باید به نحوی طراحی گردد که از زنگ‌زدگی و ورود گرد و غبار به داخل تابلو جلوگیری کند.
  • همچنین محل قرارگیری و نصب تابلو و طراحی اتاقک باید به شکلی باشد که امکان ورود آب‌های سطحی به آن و وارد شدن آسیب به تابلو وجود نداشته باشد. 

استاندارد ارتفاع نصب تابلو برق

در مورد استاندارد ارتفاع نصب تابلو برق باید گفت که این استاندارد با توجه به نوع و کاربری تابلو برق متفاوت است. به طور کلی تابلو برق باید در ارتفاعی نصب شود که امکان دسترسی به تجهیزات و قسمت‌های مختلف آن برای برقکار و تعمیرکار وجود داشته باشد. استاندارد ارتفاع نصب برای انواع تابلو برق به شرح زیر است:

  • کنتورهای برق تکی: 1.8 تا 2 متر از کف
  • کنتورهای برق مجتمع‌های بزرگ: 2.2 متر از کف برای بالاترین کنتور و 1 متر از زیر پایین‌ترین تابلو
  • تابلو برق‌های دیواری: 2.1 متر از بالای تابلو تا کف
  • تابلو توزیع روشنایی در محوطه باز: 20 تا 25 سانتی‌متر از کف
  • جعبه فیوز: 1.7 متر از کف تابلو تا کف زمین
  • تابلو برق روکار و توکار: حداقل 160 سانتی متر از کف
  • جعبه‌های تقسیم توکار و روکار: حداقل 2.2 متر

استانداردهای سیم‌کشی تابلو برق

در نصب و راه‌اندازی تابلوهای برق، سیم‌کشی بین تجهیزات و قطعات مختلف استفاده شده، یکی از مسائل پیچیده به حساب می‌آید. به همین دلیل استانداردهایی برای این کار تدوین و در نظر گرفته شده است. استاندارد سیم‌کشی تابلو برق براساس استاندارد VDE به دو حالت کلی تقسیم می‌شود:

  • سیم‌کشی درون تابلو برق (اتصالات تجهیزات)
  • سیم‌کشی خارج از تابلو برق (اتصالات تابلوهای برق)

بر این اساس استانداردهای زیر در زمان نصب و راه‌اندازی تابلو برق برای سیم‌کشی باید مورد توجه قرار گرفته و لحاظ شود:

  • استفاده از سیم و مهره برای اتصالات سیم‌ و کابل
  • خالی بودن یک سوی فضای داخل کانال‌های سیم‌کشی
  • استفاده از کلید مینیاتوری مناسب به منظور جلوگیری از اتصال تجهیزات مختلف داخل تابلو مانند فن، هیتر، چراغ سیگنال و…
  • مجزا کردن سیم برق های مختلف با رنگ‌بندی به منظور جلوگیری از اتصال ولتاژ در تابلو برق
  • انتخاب سیم و کابل با سطح مقطع مناسب بر اساس کاربرد (برای رعایت این استاندار می‌توانید از جدول محاسبه سطح مقطع کابل کمک بگیرید)
  • انتخاب طول سیم مناسب به منظور جلوگیری از افت ولتاژ
  • فرم‌دهی مناسب سیم‌های عبور کرده از خارج داکت سیم و کابل به منظور جلوگیری از اتصال به بدنه و سایر لوازم در صورت گرم شدن و تکان خوردن
استانداردهای راه‌اندازی و نصب انواع تابلو برق صنعتی و خانگی

استانداردهای راه‌اندازی و نصب انواع تابلو برق صنعتی و خانگی

در ساخت و راه‌اندازی و نصب تابلوهای برق صنعتی و خانگی از استانداردهای مختلفی مانند VDE و DIN آلمان تابعیت می‌شود. بر همین اساس در زمان راه‌اندازی و نصب تابلو برق باید اصول استاندارد زیر مورد توجه قرار بگیرد:

  • مورد تایید بودن اجناس و قطعات مورد استفاده در تابلو توسط کارفرما یا فرد متخصص
  • عدم اعمال تغییر در نقشه تابلو برق
  • خرید تابلو متناسب با محل مورد نظر برای نصب (راهنمای انتخاب تابلو برق (خانگی و صنعتی) به شما کمک می‌کند که تابلو برق مناسب خود را با رعایت استانداردها خریداری کنید)
  • برخورداری از درجه حفاظت بالا برای تابلوهای قابل نصب در محیط‌های خارجی
  • تناسب طول، عرض و عمق تابلو برق از نظر فنی و زیبایی ظاهری
  • استفاده از لوله برق و اتصالات برای سیم‌کشی سیم‌های نزدیک به لولای تابلو 
  • مجهز بودن تابلو برق به پلاک شناسایی
  • مجهز بودن مدارهای فرمان و چراغ‌های سیگنال نصب شده در تابلو به فیوز محافظ
  • عدم پر کردن بیش از 60 درصد فضای تابلو با سیم‌های افشان برای سیم‌کشی داخلی
  • استفاده از واشر تخت گالوانیزه و فنری در اتصالات بدنه
  • گونیا نبودن گوشه‌های تابلو برق
  • عدم استفاده از لولاهای یکسره
  • استفاده از لولاهای گالوانیزه و ضد آب
  • استفاده از گلند مخصوص (گلند تابلو برق) در ورودی و خروجی کابل‌ها به تابلو
  • در نظر گرفتن ریل جهت اتصال کابل‌های ورودی و خروجی

ضوابط ایمنی ورودی‌ها و خروجی‌ها در نصب تابلو برق

یکی از موضوعات مهم در نصب و راه‌اندازی تابلوهای برق صنعتی و خانگی،‌ توجه و رعایت ضوابط ایمنی به منظور محافظت از خطرات برق و تامین ایمنی کارکنان و تجهیزات مختلف است. از جمله مهم‌ترین ضوابط ایمنی در مورد ورودی‌ها و خروجی‌ها در نصب تابلوهای برق می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • باز و بسته کردن درب تابلوهای برق صرفا توسط مسئول تاسیسات
  • عدم استفاده از تجهیزات گرمازا در نزدیکی تابلوهای برق
  • مجهز بودن کلیه تابلوهای برق به عایق الکتریکی و کفپوش عایق
  • خودداری از تماس هر گونه آب و مایعات با تابلو برق
  • تعبیه کپسول خاموش کننده آنش‌نشانی از نوع CO2 در نزدیکی تابلوهای برق
  • استفاده از سیم ارت یا اتصال به زمین در زمان نصب و راه‌اندازی تابلو برق
  • استفاده از تجهیزات ایمنی برای افراد در زمان تماس و لمس تابلو برق، کنتورها و خروجی‌های آن‌ها

اهمیت رعایت نکات ایمنی در هنگام نصب تابلو برق چیست؟

افرادی که در زمینه نصب و راه‌اندازی تابلوهای برق فعالیت می‌کنند باید نکات ایمنی و اصول استاندارد مربوطه را در زمان انجام کار مورد توجه قرار دهند. در صورتی که نصب و راه‌اندازی تابلو برق به افرادی سپرده شود که از تخصص و تجربه کافی در این زمینه برخوردار نیستند، می‌تواند خسارات جبران‌ناپذیری به همراه داشته باشد؛ به این دلیل که نصب تجهیزات مختلف در تابلو برق از پیچیدگی خاصی برخوردار بوده و نیاز به شناخت دقیق از ماهیت و کاربرد آن‌ها وجود دارد. در این شرایط کوچک‌ترین اشتباهی در بکار گرفتن تجهیزات و قطعات و اتصال سیم‌ها می‌تواند آسیب‌های جدی به همراه داشته باشد. به همین دلیل افراد برای نصب تابلو برق باید از دانش و تخصص و تجربه کافی برخوردار بوده و همچنین اصول و نکات ایمنی را مورد توجه قرار داده و در همه مراحل رعایت کنند.

راهنمای نصب تابلو برق در یک نگاه

تابلو برق‌های یکی از مهم‌ترین تجهیزات الکتریکی به حساب می‌آیند که به صورت گسترده در محیط‌های خانگی و صنعتی مورد استفاده قرار می‌گیرد. تابلو برق محفظه‌ای است که در وهله اول از تجهیزات مختلف الکتریکی در برابر عوامل مختلف محافظت کرده و همچنین اتصالات الکتریکی را در محیط‌های مختلف نظم‌دهی و ساماندهی می‌کند. به همین دلیل نصب و راه‌اندازی تابلوهای برق یکی از فرایندهای پیچیده و حساس به حساب می‌آید که باید توسط افراد متخصص و دارای تجربه کافی در این زمینه با رعایت استانداردهای موجود در زمینه فنی و ایمنی انجام شود. 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *