راهنمای انتخاب چسب برق (معرفی انواع و بهترین برندها)

امروزه فارغ از کارگاه‌ها و محیط‌های صنعتی، در هر خانه‌ای هم حداقل یک نوار عایق برق یا همان چسب برق وجود دارد. انواع چسب‌های برق کاربردهای خاص خود را دارند، ولی کاربرد مشترک تمام آن‌ها؛ عایق کردن سیم و کابل برق است. کسانی که کار سیم‌کشی ساختمان، خودرو و وسایل صنعتی را انجام‌‌ می‌دهند، بیشتر از دیگران از انواع مختلف نوار عایق برق استفاده‌‌ می‌کنند. 

توجه داشته باشید برای استفاده از چسب‌های برق و بهره‌مندی از مزایای آن‌ها باید نکات ‌ایمنی را رعایت کنید و با اتکا به‌‌‌ این موضوع که چسب‌های برق، عایق الکتریسیته هستند؛ اقدامات غیر اصولی انجام ندهید. با توجه به اهمیت کسب اطلاعات کافی برای خرید چسب‌های عایق برق، ما قصد داریم در‌‌‌ این مقاله از وبلاگ آرتا الکتریک صفر تا صد نحوه انتخاب و خرید چسب برق را به شما آموزش دهیم.

چسب برق چیست؟

بدون شک همه ما تا به حال نوار چسب‌های سیاه رنگ، ضخیم و با چسبندگی بالا را دیده‌ایم و‌‌ می‌دانیم آن‌ها را اصطلاحاً چسب برق‌‌ می‌نامند.‌‌‌ چسب برق که با نام‌های دیگری مانند نوار عایق برق و یا لنت برق هم شناخته‌‌ می‌شوند؛ برای عایق کاری سیم برق، کابل و هر رسانای الکتریسیته دیگری به کار برده‌‌ می‌شوند. چسب برق یک لوازم الکتریکی پرکاربرد است که در تمامی مغازه‌های الکتریکی و حتی سوپرمارکتی‌ها به فروش می‌رسد. نوار عایق برق؛ نارسانا است و اگر به درستی و با رعایت نکات ایمنی از آن استفاده شود، نباید جریان برق را از خود عبور داده و هدایت کند.‌‌‌ 

این محصولات حساس به فشار هستند و تا حدودی عایق حرارت هم محسوب‌‌ می‌شوند. البته اگر بیشتر از حد تحمل مواده سازنده آن‌ها در معرض حرارت قرار بگیرند ایمنی و مقاومت خود را از دست‌‌ می‌دهند. از جمله رایج‌‌‌ترین مواد سازنده چسب‌های برق‌‌، PVC یا همان پلی وینیل کلراید است که به اختصار وینیل نامیده‌‌ می‌شوند. به طور کلی از انواع مختلف چسب‌های برق برای عایق کاری، متصل کردن دو سیم به یکدیگر و حتی نشانه گذاری سیم‌ها و کابل‌های برق استفاده‌‌ می‌شود.

معرفی انواع چسب برق

نوارهای عایق برق از مواد متفاوتی تولید‌‌ می‌شوند و بر همین اساس انواع مختلفی هم دارند. هر یک از انواع چسب برق؛ ویژگی‌های مختص به خود را داشته و فارغ از ‌اینکه برای اتصال‌ها و عایق کاری‌های معمولی استفاده‌‌ می‌شوند، کاربردهای خاصی هم دارند. ازاین‌رو باید برای خرید چسب برق، انواع آن را به خوبی بشناسید. درواقع با کسب اطلاعات کافی در مورد انواع مختلف لنت برق‌‌ می‌توانید ‌ایمنی کار را افزایش داده و با نشانه‌گذاری سیم‌ها، کابل‌ها و اتصالات؛ از ایجاد سردرگمی جلوگیری کنید. انواع چسب لنت برق بر اساس جنس عبارتند از:

1_ نوار عایق برق PTFE

یکی از انواع لنت‌های برق که علاوه بر خاصیت نارسانا بودن و عدم هدایت جریان الکتریسیته، مقاومت شیمیایی و حرارتی خوبی هم دارند؛ نوار PTFE است.‌‌‌ این نوار عایق، پایداری حرارتی نسبتا خوبی دارد و تا دمای 300 درجه سانتی‌گراد، نامحلول است. از طرفی در دمای بسیار پایین هم در مقابل شکسته شدن مقاومت نشان‌‌ می‌دهد.

2_ نوار عایق برق PVC

رایج‌‌‌ترین انواع چسب برق از ماده پی وی سی (پلی وینیل کلراید) تولید‌‌ می‌شود و در اصطلاح پلاستیکی است.‌‌‌ این محصول علاوه بر ‌اینکه جریان الکتریسیته را از خود عبور‌‌ نمی‌دهد و در برابر حرارت هم تا حدودی مقاوم است، در برابر خوردگی فلز و سایش هم مقاومت نشان‌‌ می‌دهد، به همین علت گزینه مناسبی برای استفاده در محیط‌های باز است.

3_ نوار عایق برق ادغام شونده

برخلاف سایر چسب برق‌ها،‌‌‌ این نوار فاقد قدرت چسبندگی است. در واقع هیچ چسبی در‌‌‌ این نوار به کار برده نشده است. فرآیند عملکرد نوار ادغام شونده به‌‌‌ این صورت است که هنگام پیچیدن آن به دور اتصالات مورد نظر، نوارها در یکدیگر ادغام شده و یک لایه محافظتی را ایجاد‌‌ می‌کنند. از‌‌‌ این نوار عایق برای اتصالات کوتاه مدتی که نیاز به جدا شدن دارند استفاده‌‌ می‌شود، زیرا خاصیت چسبندگی نداشته و به راحتی از یکدیگر جدا‌‌ می‌شوند.

4_ نوار عایق برق لاستیکی سیلیکونی

اگر به دنبال پیدا کردن یک چسب برق همه کاره هستید و در عین حال مقاومت دمایی آن برایتان اهمیت دارد؛ بهتر است چسب لاستیکی سیلیکونی را انتخاب کنید.‌‌‌ این نوار عایق الکتریکی در برابر بازه دمایی گسترده‌ای از حدود 200 تا 80- درجه سانتی گراد مقاومت نشان‌‌ می‌دهد. همچنین جریان الکتریسیته را از خود عبور نداده و از لحاظ شیمیایی بی‌اثر است. از جمله دیگر ویژگی‌های‌‌‌ این نوار عایق برق‌‌ می‌توانیم به منعطف بودن و استفاده آسان از آن اشاره کنیم. البته‌‌‌ این نوار عایق معایبی نیز دارد زیرا در برابر سایش، آسیب پذیر است.

5_ نوار عایق برق پارچه‌ای

چسب برق پارچه‌ای؛ عایق خوبی برای جلوگیری از هدایت جریان الکتریسیته نیست و برای انجام کارهایی که نیاز به رعایت ‌ایمنی بالا دارند، اصلا مناسب نیست. البته از‌‌‌ این نوار عایق‌‌ می‌توانید برای‌ایجاد اتصالاتی که نیاز به مقاومت مکانیکی بالا دارند استفاده کنید.

6_ نوار عایق برق لاستیکی

نوارهای عایق برق لاستیکی شامل چند نوع مختلف هستند که برخی از آن‌ها به جای استفاده در ایجاد اتصالات و عایق کردن آن‌ها، برای روکش سیم و کابل ساختمان و تعمیرات استفاده‌‌ می‌شوند.‌‌‌ این دسته از انواع چسب برق؛ برای عایق کاری در برابر ولتاژهای مختلف از پایین تا بالا کاربرد داشته و گزینه مناسبی برای آب‌بندی رطوبتی محسوب‌‌ می‌شوند.

7_ نوار عایق برق کامبریک

‌‌ این نوع از چسب‌های برق در واقع یک نوار پارچه‌ای هستند که توسط یک لایه عایق، روکش شده‌‌‌اند. به‌‌‌ این ترتیب از نظر سایش مکانیکی، مقاومت بالایی دارند و برای انجام کارهای حفاظتی استفاده‌‌ می‌شوند. با توجه به مقاومت بالایی که از خود نشان‌‌ می‌دهند؛ برای اتصالات و نگهداری‌های دائمی مانند عایق بندی شیشه‌ها کاربرد دارند.

8_ نوار عایق برق پارچه شیشه‌ای

نوار عایق پارچه شیشه‌ای از ترکیب رشته‌های الیاف شیشه و پلی استر تولید‌‌ می‌شود. به دلیل مقاومت حرارتی خوب این نوع؛ دمای بالا را در طولانی مدت تحمل کرده و در برابر سایش‌های مکانیکی هم مقاوم است. از جمله دیگر ویژگی‌های‌‌‌ این چسب برق‌‌ می‌توانیم به استحکام کششی بالا اشاره کنیم. حوزه‌های کاربرد نوار پارچه شیشه‌ای شامل سیستم منبع تغذیه کوره، کنترل اجاق و سیم‌های موتور، سوئیچ و کویل هستند.

9_ نوار عایق برق ماستیک

نوار الکتریکی ماستیک دارای چسب فوق‌العاده قوی ماستیک است که در برابر حرارت، سایش و رطوبت مقاوم است. از‌‌‌ این چسب به عنوان لایه اولیه و پایه در تعمیرات و عایق کاری استفاده‌‌ می‌شود. همچنین چسب ماستیک چکش خوار است و انعطاف بالایی هم دارد.

10_ نوار عایق برق پلی استر

با توجه به‌ اینکه پلی استر به صورت نوارهای نازک هم مقاوم است و در برابر مواد شیمیایی، سایش‌های مکانیکی و رطوبت، مقاومت بالایی دارد؛ از آن در ترکیب با اکریلیک و ترموست استفاده‌‌ می‌شود.‌‌‌ این نوع از چسب برق خاصیت دی الکتریک دارد و جریان الکتریسیته را از خود عبور‌‌ نمی‌دهد.

11_ نوار عایق برق پلی آمید

یکی دیگر از انواع چسب برق که مقاومت حرارتی بالایی دارد، ولی برای مدت زمان کوتاه‌‌ می‌تواند از خود مقاومت نشان دهد؛ نوار عایق برق پلی آمید است. با توجه به ‌اینکه لایه‌های نازک پلی آمید مقاومت بالایی در برابر حرارت دارند از آن‌ها در حوزه‌های خودروسازی استفاده‌‌ می‌شود.

دلیل تنوع رنگ در چسب برق

چسب برق علاوه‌بر تنوع در جنس، در رنگ‌های مختلف نیز تولید می‌شود و دلیل تنوع رنگ در انواع نوار عایق برق است. چسب‌های برق در رنگ‌های مختلف تولید‌‌ می‌شوند تا حامل اطلاعات متفاوتی باشند. در واقع هر یک از رنگ‌های نوار عایق برق؛ نشان دهنده یک سری جزئیات هستند که باعث جلوگیری از سردرگمی و رخ دادن اشتباه توسط متخصصین و کاربران‌‌ می‌شوند. به‌‌‌ این ترتیب از چسب‌های برق با رنگ‌های مختلف‌‌ می‌توانید برای نشانه گذاری استفاده کنید.

هر رنگ چسب برق چه کاربردی دارد؟

با توجه به کاربردهای مختلف انواع چسب برق، چنانچه به صورت تخصصی در حوزه برق فعالیت‌‌ می‌کنید؛ بهتر است کاربردهای مختلف نوارهای الکتریکی را به خاطر بسپارید.

• چسب برق با رنگ سیاه نشان دهنده ولتاژ پایین و فاز دوم است و برای عایق کاری عادی استفاده‌‌ می‌شود.
• چسب برق با رنگ آبی نشان دهنده ولتاژ 230 و خنثی است.
• چسب برق با رنگ قرمز برای نشان دادن پوسته و ولتاژ 415 سه فاز کاربرد دارد.
• چسب برق با رنگ نارنجی نشان دهنده پوسته و ابزار باغبانی است.
• چسب برق با رنگ قهوه‌ای برای نشان دادن ولتاژ پایین و فاز اول استفاده‌‌ می‌شود.
• چسب برق با رنگ خاکستری نشان دهنده ولتاژ پایین و فاز سوم است.
• چسب برق با زنگ زرد نشان دهنده جریان فشار قوی 110 ولت است.
• چسب برق با رنگ سبز برای نشان دادن اتصال به زمین و ارت استفاده‌‌ می‌شود.

چسب برق خوب چه ویژگی‌هایی دارد؟

بدون شک هر کسی تمایل دارد یکی از بهترین انواع نوار عایق برق را انتخاب کند تا ایمنی کاری که انجام‌‌ می‌دهد افزایش یابد. به طور کلی چسب برق خوب باید منعطف باشد، چسبندگی کافی داشته و جریان الکتریسیته را از خود عبور ندهد. نوع چسب برق و جنس مواد سازنده آن هم جزء ویژگی‌های یک نوار عایق خوب محسوب‌‌ می‌شود. 

از طرفی باید کاری را که قصد استفاده از چسب عایق برق برای آن دارید، در نظر بگیرید و متناسب با آن‌‌‌اندازه نوار چسب، رنگ و جنس را انتخاب کنید. به طور کلی بهتر است از برندهای شناخته شده‌ای که کیفیت چسب‌های تولید شده توسط آن‌ها مورد تایید سایر خریداران است، لنت برق مورد نظر خود را انتخاب کنید.

کاربرد چسب برق

انواع نوار عایق برق کاربردهای مختلفی دارند که اغلب افراد از آن‌ها مطلع نیستند. ساده‌‌‌ترین و شناخته شده‌‌‌ترین کاربرد چسب برق؛ اتصال دو سیم یا کابل حامل جریان برق به یکدیگر است. به‌‌‌ این ترتیب اگر عایق کاری به کمک نوار عایق برق به درستی انجام شده باشد؛ کاربر و سیستم مورد نظر از خطرات ناشی از هدایت اشتباه الکتریسیته و همچنین اشتعال در امان‌‌ می‌مانند. 

از طرفی سیم‌ها و کابل‌ برق بلندی که نیاز به عایق کاری دارند با نوار عایق برق سیاه رنگ پوشانده شده و انتهای آن‌ها به واسطه حلقه‌های رنگی علامت گذاری خواهند شد. هر یک از انواع چسب‌های برق رنگی هم برای نشانه گذاری میزان ولتاژ و فاز سیم استفاده‌‌ می‌شوند. البته در‌‌‌ این میان از انواع چسب‌های برق برای اتصال قطعات مختلف به یکدیگر چه به صورت دائم و چه موقت هم استفاده‌‌ می‌شود که اتصال دائمی آن‌ها مطابق با اصول ایمنی نیست. به طور کلی نباید از چسب‌های برق برای جایگزین کردن اتصالات سیم استفاده کنید.