لامپ رشد گیاه چه تفاوتی با لامپ معمولی دارد؟

لامپ رشد گیاه چه تفاوتی با لامپ معمولی دارد؟ آیا می‌توان از لامپ معمولی برای رشد گیاهان آپارتمانی یا گیاهان گلخانه‌ای استفاده کرد؟ گل و گیاه در داخل خانه علاوه بر تاثیر بسیار بر دکوراسیون و بهبود فضای کلی، باعث بهتر شدن روحیه افراد، افزایش خلاقیت، کاهش استرس و از بین بردن آلاینده‌های هوا می‌شوند. می‌توان به طور کلی گفت که استفاده از گیاهان و رشد آن‌ها در منزل یا محل کار باعث سالم‌تر و شاداب‌تر شدن افراد می‌شود.

اما به دلیل کمبود نور در محیط‌ خانه، محل کار یا گلخانه‌ها برای رشد گیاهان نیاز به نورهای غیرطبیعی است. نورهای غیرطبیعی مثل نور خورشید منجر به رشد گیاهان و سالم ماندن آن‌ها می‌شود. به شرط آن‌که نور غیرطبیعی که از آن استفاده می‌کنید، دارای طیف نوری مناسب بوده و قابلیت تنظیم تابش نور را داشته باشد. لامپ‌های مخصوصی برای رشد گیاهان در بازار عرضه شده است که دارای تمام ویژگی‌های نوری است که یک گیاه به آن برای رشد نیاز دارد.

این لامپ‌ها با نام لامپ رشد گیاه در بازار شناخته می‌شوند که دارای انواع گوناگونی نیز هستند. سوالی که برای کسانی‌که قصد پرورش گل و گیاهان آپارتمانی را دارند پیش می‌آید، این است که فرق لامپ رشد گیاه با لامپ معمولی در چیست؟ آیا لامپ‌های ال ای دی معمولی نمی‌توانند همانند لامپ‌های رشد گیاه عمل کنند؟ در ادامه پاسخ کامل این سوالات داده شده است. اما ابتدا به این سوال پاسخ می‌دهیم که چرا نیاز به پرورش گیاه داریم؟

چرا نیاز به پرورش گیاه داریم؟

همانطور که می‌دانید هر گیاهی برای رشد نیاز به آب، خاک و نور کافی دارد. تامین درست و به موقع خاک و آب و کوددهی به آن بسیار آسان است اما مشکل اصلی نبود نور کافی است. زندگی در خانه‌های آپارتمانی و عدم دسترسی به نور کافی یک چالش بزرگ برای پرورش گیاهان است. اما برای حل این مشکل یک راه حل بسیار آسان وجود دارد.

لامپ یا چراغ رشد گیاه راهی آسان و ارزان برای پرورش انواع گیاه در شرایطی است که به نور کافی و طبیعی دسترسی نداریم. با استفاده از این چراغ‌ها می‌توان انواع گیاهان آپارتمانی، گل‌ها و حتی میوه و سبزیجات را پرورش داد. در واقع این چراغ‌ها برای کاشت بذر ایده‌آل هستند زیرا به ما اطمینان می‌دهند که نهال‌های سبز و پرباری به وجود آورند.

در ادامه این مقاله ابتدا تفاوت لامپ رشد گیاه را با یک لامپ معمولی بررسی می‌کنیم و بعد از آن به فاکتورهای مهمی که پیش از خرید یک چراغ رشد باید در نظر بگیرید می‌پردازیم.

لامپ رشد گیاه چیست و چه تفاوتی با لامپ معمولی دارد؟

لامپ‌های معمولی (مانند لامپ‌ ال ای دی و رشته‌ای) که برای روشنایی استفاده می‌شوند عمدتاً شامل طیف نور زرد یا سفید می‌شوند. اما لامپ رشد گیاه بیشتر از طیف نورهای قرمز و آبی که برای رشد گیاه ضروری هستند تشکیل می‌شود. در یک لامپ رشد گیاه برای جلوگیری از تقسیم سلولی از طیف امواج مادون قرمز (IR) و برای رشد سریع‌تر از طیف امواج فرابنفش (UV) استفاده می‌شود. به طور کلی می‌توان گفت که لامپ‌های ال ای دی و یا فلورسنت رشد گیاه، نور فول اسپکتروم که طیف کاملی از طیف نور موثر برای فتوسنتز در گیاهان است را می‌تابانند.

آیا لامپ معمولی بر رشد گیاهان تاثیر دارد؟

آیا لامپ معمولی بر رشد گیاهان تاثیر دارد؟ خیر. زیرا لامپ‌های معمولی (رشته‌ای یا LED) از نوع جامد هستند و طیف نوری آن‌ها کاملا با طیف نوری خورشید متفاوت است. برخی از گیاهان برای رشد نیاز به لامپ با نور تک رنگ (آبی، قرمز، بنفش) دارند. درحالی‌که لامپ‌های معمولی دارای نورهای مهتابی یا آفتابی است و تنوع رنگی ندارند. همچنین قابلیت تنظیم نور و کنترل شدن لامپ‌های معمولی وجود ندارد. در نتیجه لامپ‌های معمولی نمی‌توانند شرایط را برای رشد گیاهان فراهم کنند و استفاده از لامپ‌های معمولی به رشد گیاهان هیچ کمکی نمی‌کند.

نور خورشید شامل طیف کاملی از نور است از تمام‌رنگ‌های رنگین‌کمان است: قرمز، زرد تا آبی و بنفش. از سوی دیگر این نکته را در مورد پرورش گیاهان در خانه باید در نظر گرفت که مانند گیاهانی که در فضای باز و در زیر نور آفتاب رشد می‌کنند، گیاهان داخلی نیز با لامپ‌های تمام طیف یا فول اسپکتروم بهترین رشد را دارند.

انواع چراغ رشد گیاه

چراغ‌های رشد گیاه همانند دیگر چراغ‌های نورپردازی، انواع مختلفی دارند. لامپ رشد گیاه، وال واشر رشد گیاه، پروژکتور رشد گیاه و ریسه رشد گیاه، 4 نوع از چراغ‌های رشد گیاه هستند که از نظر ظاهری متفاوت اما کارایی آن‌ها یکسان است.

1- لامپ رشد گیاه

ظاهر این لامپ‌ها به لامپ‌های معمولی بسیار شبیه است، اما رنگ نوری که می‌تابانند به بنفش بسیار نزدیک است. یک لامپ رشد گیاه را اگر در ارتفاع 75 سانتی‌متر از گیاهان قرار دهید، برای یک فضای مربعی شکل با ابعاد 75 در 75 سانتی‌متر کافی هستند. در واقع یک مکعب را باید در نظر بگیرید که لامپ در وسط وجه بالایی آن قرار می‌گیرد. لامپ‌های رشد گیاه معمولاً توان 5، 7 یا 12 وات هستند. یک لامپ 7 وات برای پرورش 3 گیاه کوچک کافی است.

2- وال واشر رشد گیاه

اگر گیاهان را به صورت خطی کنار هم قرار دادید و تعدادشان زیاد است، بهترین راه برای تامین نورشان استفاده از وال واشرهای فول اسپکتروم است. به صورت کلی یک چراغ رشد گیاه با توان 7 وات برای پرورش 3 الی 4 گلدان کوچک مناسب است. بنابراین یک وال واشر 12 وات برای تامین نور تا 8 گلدان کافی است.

3- پروژکتور رشد گیاه

اگر به دنبال راه اندازی یک گلخانه کوچک هستید و یا تعداد گیاهان منزلتان بسیار زیاد است، توصیه می‌شود به جای استفاده از تعداد زیادی لامپ یک پروژکتور رشد گیاه نصب کنید. انواع پروژکتور رشد گیاه عرضه شده در بازار توان‌های مختلفی دارند که با توجه به مساحت و تعداد گیاهان باید خریداری شوند.

4- ریسه رشد گیاه

ممکن است تا الان با اسم چنین محصولی را حتی نشنیده باشید اما ریسه رشد برای شرایطی که با کمبود فضا روبرو هستید، یک راه حل عالی است. البته این ریسه‌ها به صورت سفارشی ساخته می‌شوند و توان زیادی ندارند، ولی فضای کمی را اشغال می‌کنند.

تنوع در لامپ چراغ‌های رشد گیاه

در هر یک از چراغ‌های رشد گیاه، لامپ‌هایی تعبیه شده است. این لامپ‌ها نیز از نظر فنی می‌توانند متفاوت باشند. لامپ‌های که در چراغ‌های رشد گیاه به شرح زیر هستند:

• لامپ LED
• لامپ بخار سدیم (HID)
• لامپ‌ تخلیه گاز (HPS)
• لامپ فلورسنت

در خرید چراغ رشد گیاه به چه نکاتی باید توجه شود؟

اگرچه خرید این چراغ‌ها بسیار آسان است، اما پیش از اینکه به خرید اقدام کنید، به سوالات زیر پاسخ دهید تا بهترین انتخاب را داشته باشید:

• چه نوع گیاهانی را پرورش می‌دهید؟
• آیا در تمام طول سال رشد خواهد کرد یا فقط بذرها را در بهار باید کاشت؟
• قد گیاهان چقدر خواهد بود؟
• چراغ را کجا قرار می‌دهید؟
• آیا نور باید متحرک باشد؟

همچنین می‌توانید برای بهترین انتخاب در خرید لامپ رشد گیاه، مقاله “راهنمای خرید لامپ رشد گیاه | کامل و کاربردی” را بخوانید.

شدت نور لامپ‌های رشد گیاه

شدت نوری که گیاه دریافت می‌کند با توجه به روشنایی لامپ و نزدیک بودن گیاه به منبع نور تعیین می‌شود. گیاهان در نیاز به شدت نور متفاوت هستند. به طور معمول، آن دسته از گیاهانی که در مناطق گرمسیری هستند، به‌اندازه گیاهانی که در آب‌وهوای خشک و آفتابی تکامل‌یافته‌اند، به نور نیاز ندارند

برخی از گیاهان آپارتمانی گل‌دار، مانند بنفشه و بگونیا، از فاصله 25 تا 30 سانتی‌متر از منبع نور باید بهره‌مند شوند. گیاهانی مانند پیچک را می‌توان با فاصله 90 سانتی‌متری از منبع نور قرارداد. اما بسیاری از گیاهان گل‌دار، مانند ارکیده، گل‌های باغچه و مرکبات … برای گلدهی و تولید میوه به شدت نور بیشتری نیاز دارند. بنابراین سعی کنید فاصله ی نور تا گیاه، حداقل تا فاصله 80 سانتی متر تا تاج گل باشد.

پرورش گیاه در خانه با خرید لامپ و وال واشر

همانگونه که گفته شد اگر نور کافی ندارید خیلی آسان با خرید چراغ‌های مخصوص پرورش گیاهان با طیف نور فول اسپکتروم می‌توانید در خانه هر نوع گیاهی را پرورش دهید. برای مشاهده قیمت و خرید لامپ‌های رشد گیاه بر روی دکمه زیر کلیک کنید تا انواع تجهیزات رشد گیاه را با مشخصات فنی کامل مشاهده کنید.

سوالات پر تکرار درباره لامپ و چراغ رشد گیاه

از آنجایی‌که افراد معمولا برای خرید چراغ رشد گیاه تعلل می‌کنند و خرید آن را جدی نمی‌گیرند، سوالات زیادی درباره چراغ رشد گیاه، نحوه استفاده از آن یا مزیت‌های خرید و میزان توان مصرفی آن دارند. ازاین‌رو، تمام سوالاتی که تاکنون مشتریان از ما پرسیده‌اند را در ادامه این مطلب به همراه پاسخ در لیست زیر جمع‌آوری کرده‌ایم.

1- ال ای دی رشد گیاه چیست و با ال ای دی معمولی چه تفاوت‌های دارد؟

در پاسخ سوال تفاوت LED معمولی با LED رشد گیاه باید گفت که؛ طیف نوری لامپ ال ای دی معمولی آفتابی یا مهتابی است و از نظر طیف نوری لامپ ال ای دی رشد گیاه، کاملا متفاوت است. همچنین طول موج‌های لامپ ال ای دی معمولی شرایط را برای فتوسنتز گیاهان فراهم نمی‌کند. درحالی‌که وجود کلمه ال ای دی در لامپ ال ای دی رشد گیاه، ممکن است مشتریان را به شک بی‌اندازد و احساس کنند که با نصب لامپ ال ای دی می‌توان به پرورش گیاهان آپارتمانی پرداخت؛ باید گفت که این دو لامپ از نظر زاویه پرتو نور و میزان گرمایی که از خود تولید می‌کنند نیز با یکدیگر فرق دارند.

2- آیا چراغ‌های رشد گیاه باید همیشه روشن باشند؟

پاسخ به این سوال نه قطعی است. گیاهان در چرخه رشد خود همان‌قدر که به نور نیاز دارند، به تاریکی هم نیاز دارند تا بتوانند استراحت کنند و مواد مغذی را به اندام‌های خود انتقال دهند. مدت زمانی که هر گیاه به نور نیاز دارد، بستگی به نوع گیاه دارد. به طور متوسط هر گیاه، 12 ساعت باید زیر نور لامپ رشد گیاه باشد. 

3- لامپ رشد گیاه چند ساعت لازم است روشن باشد؟

این‌که دقیقا چند ساعت لامپ رشد گیاه باید روشن باشد، زمان مشخصی ندارد و به میزان نوری که گیاه نیاز دارد، وابسته است. مثلا برخی از گیاهان برای فتوسنتز به نور بیشتری نیاز دارند (مثل آلوئه ورا و حسن یوسف). درحالی‌که گیاه سانسوریا و انجیر در دسته گیاهان ‏‏(‏Low-light Plants‏) قرار دارند و به کمتر از 6 الی 7 ساعت نور برای رشد میاز دارند. برای این‌که دقیقا بدانید باید چمد ساعت لامپ رشد گیاه را روشن بگذارید، از متصدی گلخانه‌ای که از آن گیاهان خود را خریداری کرده‌اید مشورت بگیرید.

4- لامپ رشد گیاه برق زیادی مصرف می‌کند؟

مصرف لامپ رشد گیاه مانند لامپ معمولی است، یعنی هر چقدر توان آن است، برق مصرف می‌کند. یک لامپ رشد گیاه 10 وات، معادل یک لامپ 10 وات معمولی برق مصرف می‌کند. لامپ‌های رشد گیاه جدید مبتنی بر فناوری ال ای دی ساخته می‌شوند و برق بسیار کمی مصرف می‌کنند و طول عمر بالایی دارند.

5- اگر لامپ رشد گیاه بیش از حد روشن بماند چه اتفاقی می‌افتد؟

همانطور که اگر گیاه در شرایط نور ناکافی قرار بگیرد، زنده نخواهد ماند. بیش از حد قرار گرفتن گیاهان در برابر نور خورشید نیز منجر به پژمرده شدن و از بین رفتن شادابی گیاه خواهد شد. زیرا گیاهان زمانی‌که در برابر نور خورشید قرار می‌گیرند، موادی نظیر گلوکز، کربن دی اکسید و آب تولید می‌کنند (عمل فتوسنتز). سپس در زمان تاریکی از مواد تولید شده تغذیه می‌کنند. اگر گیاهان مدت زمان زیادی در برابر لامپ رشد گیاه قرار بگیرند، فقط عمل فتوسنتز صورت می‌گیرد و گیااهان نمی‌توانند از مواد معدنی تولید شده تغذیه کنند.

6- خرید چراغ رشد گیاه چه مزیت‌هایی دارد؟

• باعث افزایش بازده در رشد گیاهان می‌شود
• تامین طول موج مورد نیاز از 450 نانومتر تا 660 نانومتر را پوشش می‌دهند
• قابلیت نصب مستقیم بالای گیاه، بر روی دیوار، کابینت را دارند.
• معمولا طول عمر بیش از 30000 ساعت دارند.

7- برای چه گیاهانی حتماً چراغ رشد گیاه بخریم؟

مشکل اصلی بسیاری از خانه‌ها، کمبود نور است، بنابراین اگر نور کمی دارید، حتماً باید یک چراغ خوب بخرید. البته خانه‌های بسیاری هستند که پنجره زیاد دارند اما نور کافی از آن‌ها به گیاهان نمی رسد. شدت نور چراغ رشد گیاه را به آسانی می‌توان کنترل کرد، مدت زمانی که در طول روز باید روشن باشند، آسان کنترل پذیر است. 

گیاهانی که پشت پنجره قرار می‌گیرند در روزهای سرد زمستانی علاوه براینکه، نور کافی دریافت نمی کنند، در معرض سرما نیز هستند و آسیب می‌بینند. 

نکته بد دیگری که درباره پنجره‌ها وجود دارد، انعکاس بیشتر گرما است، در نتیجه اگر گیاه حساس به گرمایی داشته باشید، در پشت پنجره و زیر تابش مستقیم پژمرده می‌شود. چراغ‌های رشد به ما این امکان را می‌دهند که گیاهان را در برابر سرما و گرمای شدید محافظت کنیم.

8- چطور بفهمیم هر گیاه به چند ساعت نور نیاز دارد؟

گیاهان از نظر دریافت نور بطور کلی به سه دسته تقسیم می‌شوند. گیاهانی که به نور زیادی برای رشد نیاز دارند (‏High-light Plants‏). گیاهانی که با نور متوسط رشد می‌کنند (‏Medium-light Plants‏) و گیاهانی که رشد آن‌ها با نور کم انجام می‌شود (‏Low-light Plants‏). شما باید بدانید دقیقا گیاه شما در کدام یک از گروه‌های نام برده شده جای می‌گیرد تا بر اساس آن، گیاه را در برابر لامپ یا چراغ رشد گیاه قرار دهید.

• گیاهان (‏Low-light Plants‏) باید حدود 4 ساعت در برابر نور لامپ رشد گیاه قرار بگیرند.
• روشن بودن 6 ساعت لامپ رشد گیاه برای گیاهان (‏Medium-light Plants‏) کافی است.
• برای رشد گیاهان (‏High-light Plants‏) باید لامپ رشد گیاه را 14 الی 16 ساعت روشن بگذارید.

9- آیا نور خورشید بهتر از نور لامپ رشد گیاه است؟

بدون نور کافی هیچ گیاهی رشد نمی‌کند و معمولاً گیاهان از نور خورشید برای رشد استفاده می‌کنند. تا چند سال گذشته، پرورش گیاه در نبود نور خورشید غیرممکن بود و اگر نمی‌توانستیم نور کافی برای آن‌ها تأمین کنیم، باید قید رشد گیاه هم می‌زدیم. اما در چند سال اخیر و با ساخت لامپ‌های مخصوص رشد گیاه، این مشکل حل شده است. 

نور در طیف رنگ‌های مختلفی وجود دارد و گیاهان برای رشد بیشتر به نور قرمز و آبی نیاز دارند. همانطور که در قسمت های بالاتر اشاره شد، نور قرمز باعث می‌شود تا گیاه گل و میوه بدهد و نور آبی باعث رشد برگ‌های آن می‌شود. 

نور خورشید طیف کامل نور مورد نیاز که به فول اسپکتروم معروف است، تامین می‌کند. بیشتر لامپ‌های رشد تا چند سال پیش نور زرد و سبز یا نور قرمز و آبی تولید می‌کردند. امروزه اما بیشتر لامپ‌هایی که ساخته می‌شوند، فول اسپکتروم هستند و طیف کامل نور مورد نیاز گیاه را فراهم می‌کنند. 

لامپ‌های فول اسپکتروم تمامی نیاز گیاهان را پوشش می‌دهند، البته به اندازه نور خورشید قوی نیستند. یک گیاه اگر تقریباً 13 ساعت زیر نور رشد باشد، انرژی معادل 6 ساعت تابش نور خورشید را دریافت می‌کند. مزیت دیگر نور خورشید، رایگان بودن آن است. در صورتی که چراغ رشد را باید خریداری کنید و از طرف دیگر باید هزینه برق آن‌ها را پرداخت کنید؛ البته بیشتر لامپ هایی که برای رشد گیاه استفاده می‌شوند، بر اساس فناوری اس ام دی است، عمر بالایی دارند و برق کمی مصرف می‌کنند.

نیاز به مشاوره تخصصی دارید؟ برای دریافت مشاوره با کارشناسان فروش ما تماس بگیرید. البته اگر نیاز به راهنمایی بیشتری دارید و یا سوالی دارید که در این مقاله به آن پاسخ ندادیم، برای ما بنویسید، خیلی سریع جواب می‌دهیم.