آموزش کامل سیم کشی خانه در 10 مرحله!

سیم کشی یک فضا، از جمله مهم‌ترین سیستم‌هایی است که می‌تواند نقش حیاتی را در برق‌رسانی و عملکرد دستگاه و تجهیزات برقی و الکتریکی ایفا کند. به کار بردن سیم و کابل صحیح با استفاده از روش درست سیم کشی در خانه، تضمین می‌کند که برق منزل شما به طور ایمن و موثر به تمام قسمت‌ها رسیده و در عین حال، دستگاه‌ها را از هر گونه خطری دور نگه می‌دارد.

با این حال،‌ سیم کشی خانه فقط برای تامین برق وسایل الکتریکی نیست. بلکه ایمنی، عملکرد و سلامت بلندمدت منزل شما را فراهم می‌کند. اما شاید این سوال پیش بیاید که اگر بخشی از منزلمان نیاز به سیم کشی داشت، چطور آن را انجام دهیم؟ آیا می‌توانیم سیم کشی منزل را خودمان هم انجام دهیم؟ ما در این مقاله آموزش کامل سیم کشی خانه را ارائه کرده‌ایم که شامل 10 مرحله جامع خواهد بود. با ما همراه باشید.

ابزارهای مورد نیاز برای سیم کشی خانه

انجام هر کار برقی و الکتریکی، نیازمند تجهیزات ویژه‌ای‌ست. سیم کشی خانه نیز از این قاعده مستثنی نبوده و تجهیزات مورد نیاز برای آن به صورت زیر است.

• سیم‌لخت‌کن برای برداشتن روکش سیم و کابل
• تستر کابل جهت تست سلامت سیم و کابل
• تستر ولتاژ  برای تست کردن ولتاژ محل سیم کشی
• کاتر جهت بریدن سیم و کابل در صورت نیاز
• سیم و کابل ساختمان
• جعبه برق برای قرار دادن سیم‌کشی‌ها
• اتصالات سیم و کابل برای متصل کردن چند سیم و کابل در صورت نیاز
• پریزها
• دریل برقی یا شارژی یا پیچ‌گوشتی برای محکم کردن پیچ به دیوار
• چکش برای زدن میخ
• متر جهت اندازه‌گیری
• چسب برق جهت ایمن‌سازی سیم‌ها بعد از اتصالات
• خودکار برای علامت زدن

حال که تجهیزات مورد نیاز را آماده کردیم، به یک نقشه راه نیاز داریم!

نمودار سیم کشی خانه چیست؟

در زبان ساده، نمودار یا نقشه سیم کشی خانه، دقیقا راهنما و نقشه راه قرار دادن و اتصال سیم‌ها با دستگاه‌های مختلف خانه، اداره، فروشگاه، مراکز تجاری یا هر ساختمان دیگری است. این نقشه تمام اتصالات فیزیکی بین سیستم الکتریکی و کلیدهای مینیاتوری در فضا را نشان داده و همچنین متصل کردن کلید و پریزهای مختلف را آسان‌تر می‌کند.

همانطور که گفتیم، وظیفه اصلی سیم کشی اصولی خانه، فراهم کردن انرژی الکتریکی مورد نیاز برای تمام تجهیزات و دستگاه‌های برقی در منزل است. به همین دلیل این کار نیازمند برنامه‌ریزی دقیقی‌ست تا ما به راحتی بتوانیم بر طبق آن، کلیدها، پریزها و جعبه‌های برق که باعث فعال شدن چراغ‌ها و وسایل برقی می‌شوند را نصب کنیم.

نقشه سیم کشی منزل یکی از مهم‌ترین و اصلی‌ترین بخش‌های سیم‌کشی است. همانطور که قبل از نصب فیوز مینیاتوری، به یک نقشه الکترونیکی برای آن نیاز داریم، سیم کشی خانه نیز نیازمند یک نقشه مشخص و کامل است تا از بروز هرگونه مشکل و ناامنی جلوگیری شود. همچنین در صورت بروز مشکل در سیم کشی خانه، با نگاه کردن به نقشه سیم کشی به راحتی می‌توان محل بروز مشکل را پیدا کرد!

البته در صورتی که نتوانستید نقشه سیم‌کشی منزل خود را پیدا کنید، نگران نباشید! بدون آن هم می‌توانید کار را اتمام برسانید.

نکات مهم برای تهیه نقشه سیم کشی منزل

هنگام تهیه نمودار سیم کشی یک فضا، نکات زیادی وجود دارد که باید به آن‌ها توجه کنید که ما در این قسمت، مهم‌ترین آن‌ها را آورده‌ایم.

1. توجه به چیدمان وسایل خانه

یکی از مهم‌ترین چیزهایی که می‌تواند به شما برای تهیه نقشه سیم کشی دقیق، کمک کند، مشخص کردن محل قرارگیری تجهیزات مختلف منزل است. به عنوان مثال، برای هر اتاق به چند لامپ یا پنل نیاز دارید؟ برای هال و پذیرایی چطور؟ آیا قصد نصب کردن چراغ دیواری را نیز دارید؟ آیا می‌خواهید برای راهروهای منزل از چراغ خطی استفاده کنید؟ پاسخ دادن به سوالاتی از این قبیل، به شما دید کلی از سیم کشی و تعداد کلیدها، پریزها، فیوزهای مینیاتوری و… می‌دهد.

2. در نظر گرفتن تعداد مناسب پریز

در نظر گرفتن تعداد پریز برای هر فضا نیز، از دیگر نکات مهم در نقشه سیم‌کشی محسوب می‌شود. توجه داشته باشید که در نظر گرفتن تعداد زیاد پریز، می‌تواند سیم‌کشی فضا نیز پیچیده کند. قبل از هر چیز، باید تعداد استاندارد برای پریز را بدانید.

• هال و پذیرایی: هر 3.5 متر یک پریز به دیوار که برای تی‌وی‌وال و محل قرارگیری شومینه برقی یک پریز جدا و هر آباژور ایستاده، یک پریز جداگانه در نظر گرفته می‌شود.
• آشپزخانه: هر 3.5 متر یک پریز روی دیوار – در فاصله یک متری سینک یک پریز جداگانه از هر طرف.
• سرویس‌های بهداشتی: یک پریز نزدیک سینک دستشویی در هر دو سرویس
• اتاق خواب: حداقل یک پریز روی هر دیوار.
• اتاق کار: هر 2 متر یک پریز روی دیوار.

قبل از شروع سیم کشی خانه

شاید سیم کشی ساختمان با داشتن یک نقشه راه و آموزش کامل، کار ساده و حتی جالبی به نظر برسد. ولی احتمالا در میان راه با دیدن آن تعداد سیم برق و کابل سرگیجه می‌گیرید! به همین دلیل قبل از شروع کار، نکاتی وجود دارد که بهتر است رعایت کنید.

1. طرح‌ریزی دقیق و مناسب

برای سیم کشی منزل، اول از همه به یک برنامه‌ریزی دقیق نیاز دارید. شما می‌بایست در نظر داشته باشید که می‌خواهید در کدام قسمت‌های منزل، پریز، کلید یا جعبه برق نصب کنید. حتی مشخص کردن محل نصب لامپ‌ها و چراغ‌های آویز نیز، ضروری‌ست! به همین دلیل بهتر است قبل از شروع کار، تعداد چراغ‌ها، کلیدها و پریزها و سایر تجهیزات نصب‌شونده را شمرده و روی کاغذ یادداشت کنید.

2. کدینگ سیم و کابل

رنگ سیم‌ها در تجهیزات DC معمولا قرمز و مشکی‌ست که نشان‌دهنده مثبت و منفی بودن آن‌هاست. اما در AC، سیم‌ها در رنگ‌های مختلف قرمز، سبز، آبی، مشکی، زرد و… ظاهر می‌شوند. شما می‌توانید از رنگ‌های خاص برای سیم‌کشی قسمت‌های خاص خانه استفاده کرده و کار خود را برای فهمیدن معنی سیم‌ها، راحت کنید. با استفاده از رنگ‌های مختلف، اگر برقکار برای رفع مشکل سیم‌کشی به منزل شما بیاید، به راحتی می‌داند که کدام سیم برای چه هدفی استفاده شده است. به عنوان مثال سیم سبز معمولا برای سوکت‌ها و مشکی برای کلیدها به کار می‌رود. شما می‌توانید برای آشنایی بیشتر با رنگ‌بندی سیم‌ها، مقاله “استاندارد رنگ سیم برق در ایران و سایر کشورها” را مطالعه کنید.

3. ارتینگ یا سیم زمین

در ارتینگ، ما بخش خاصی از سیستم قدرت الکتریکی را به وسیله سیمی با مقاومت کم (سیم ارت)، به زمین متصل می‌کنید که با این کار، در آن واحد انرژی الکتریکی را به زمین منتقل یا تخلیه می‌کند. سیستم ارتینگ مناسب، از هرگونه شوک خفیف در هنگام استفاده از وسایل منزل، جلوگیری می‌کند. این کار، انرژی الکتریکی را از طریق یک رسانای فلزی که به زمین متصل است، به زمین منتقل می‌کند. به همین دلیل، ارتینگ یکی از مهم‌ترین بخش‌ها در سیم کشی خانه محسوب می‌شود.

4. نقشه فیوز مینیاتوری

نقشه فیوز مینیاتوری درست مانند نقشه سیم کشی، یک راهنمای راه برای قرار دادن فیوزهای مینیاتوری و وصل کردن تجهیزات مختلف به آن است. یک نقشه فیوز مینیاتوری یکی از عوامل ضروری برای سیم‌کشی منزل محسوب می‌شود. چرا که با استفاده از شما می‌توانید اتصالات خود را طرح‌ریزی کرده و از بروز هرگونه اشتباه جلوگیری کنید.

چگونه خانه را سیم کشی کنیم؟

در این قسمت سیم کشی خانه را مرحله به مرحله انجام می‌دهیم. البته توجه داشته باشید که برای سیم‌کشی داخلی خانه به صورتی که سیم و کابل از پشت دیوارها عبور کند، می‌بایست قبل از اتمام ساخت خانه این کار را انجام دهید یا اینکه از فردی متخصص کمک بگیرید. ما در این مقاله سیم‌کشی خانه را به صورت نیمه‌روکار، بررسی خواهیم کرد.

1. مکان‌هایی که قصد نصب تجهیزات برقی را دارید، علامت بزنید

قبل از اینکه سیم‌کشی قسمت خاصی از منزل خود شروع کنید، می‌بایست ابتدا محل نصب جعبه‌های برق و پریز‌ها را علامت بزنید. شما می‌توانید این کار را حتی قبل از تهیه جعبه برق نیز انجام دهید. کافی‌ست محل مورد نظر خود را با استفاده مداد علامت بزنید و در مراحل بعد بالا و پایین بودن آن را با استفاده از جعبه برق، تعیین کنید. این کار به شما برای تعیین مقدار سیم و کابل برق لازم نیز کمک می‌کند.

2. قاب تجهیزات را در جایگاه علامت‌زده قرار دهید

حال که محل حدودی جعبه برق را مشخص کرده‌اید، با قرار دادن خود جعبه روی جایگاه، محل و ابعاد آن را به صورت دقیق علامت بزنید. اینکه می‌خواهید دقیقا کجای دیوار قرار بگیرد و چقدر بالاتر یا پایین‌تر باشد. توجه داشته باشید که ارتفاع استاندارد برای قرار دادن پریز روی دیوار، ستون یا سطح چوبی، 30 تا 50 سانتی‌متر از سطح زمین بوده و کلیدهای برق در ارتفاع 120 سانتی‌متری سطح زمین نصب می‌شوند. حال با استفاده از دریل، دیوار در محل علامت‌زده را برای قرار دادن قاب‌ها، سوراخ کنید.

3. سطح را برای عبور کابل‌ها، سوراخ کنید

در مرحله بعد، می‌بایست برای عبور دادن سیم و کابل‌های مربوط به تجهیزات برقی، سطح مورد نظر را در محل‌های مناسب، سوراخ کنید. این کار باعث می‌شود که سیم و کابل‌ها از دیوار یا ستون آویزان نباشند و منزل شما مرتب باقی بماند. سوراخ‌های ایجاد شده باید حداقل قطری معادل 1.5 سانتی‌متر و عمق 3 سانتی‌متری داشته باشند. این کار باعث می‌شود که کابل‌ها درست از وسط دیوار کشیده شده و با دیوارهای اطراف در تماس نباشند.

4. کابل را از سوراخ‌های ایجاد شده عبور دهید

حال، سیم و کابل را از هر یک از سوراخ‌هایی که ایجاد کرده‌اید عبور دهید. این کار ممکن است با توجه به تعداد و طول کابل‌های شما، کمی طول بکشد. اما حتما این کار را به آرامی و با دقت انجام دهید تا سیم و کابل‌ها بدون ایجاد هیچگونه برآمدگی یا پیچ‌خوردگی در محل قرار بگیرند. عبور دادن یک سیم یا کابل، به صورت دستی انجام‌پذیر است اما اگر بخواهید یک دسته سیم و کابل را از سوراخ‌ها عبور دهید، احتمالا به یک دم‌باریک نیاز دارید تا کار سریع‌تر انجام شود.

5. قسمت اضافی سیم و کابل‌ها را ببرید

وقتی طول سیم و کابل مورد نظرتان به کلید مینیاتوری مربوطه رسید، می‌بایست مقدار اضافی آن را به وسیله سیم‌چین ببرید. اما قبل از بریدن سیم و کابل، به مقدار 30 سانتی‌متر از سر آن را باقی گذاشته و باقی را جدا کنید. به میزان 27 سانتی‌متر از سیم را لخت کرده و به مرحله بعد بروید.

6. سیم‌ها را برای ورود به کلید مینیاتوری آماده کنید

در این مرحله، قسمت سیم لخت را برداشته و با استفاده از تجهیزات ایمنی دستکش و عینک، وارد فیوز مینیاتوری کنید. در همین حین، هر کدام از سیم‌ها را با استفاده از لیبل، نام‌گذاری کنید تا در آینده برای شناسایی آن‌ها به مشکل نخورید. 

7. سیم و کابل‌ها را وارد فیوز مینیاتوری کنید

روی جعبه فیوز مینیاتوری، معمولا سوراخ‌هایی برای ورود سیم و کابل وجود دارد که از قبل آماده‌سازی شده‌اند. با استفاده از پیچ‌گوشتی، سوراخ را باز کرده و سیم‌ها را وارد جعبه فیوز مینیاتوری کنید. وقتی سیم‌ها وارد جعبه شدند، برای ثابت ماندن آن‌ها، می‌توانید سیم و کابل‌ها را در فاصله 20 تا 25 سانتی‌متری از جعبه، با استفاده از منگنه به دیوار متصل کنید. سپس سیم‌ها را لخت کرده و آن‌ها را اتصال به کلید مینیاتوری یا کلید برق، آماده‌سازی  کنید. 

8. سیم‌ها را علامت‌گذاری کنید

در این مرحله، شما می‌بایست سیم‌ها را دسته‌بندی و سپس علامت‌گذاری کنید که راه‌های مختلفی برای این کار وجود دارد. بهترین کار استفاده از چسب برق و ماژیک است. همچنین شما می‌توانید از جمع‌کننده سیم و کابل نیز برای این کار استفاده کنید. 

9. سیم‌ها را برای بار آخر بررسی کنید

مطمئن شوید که همه اتصال و قرارگیری سیم‌ها، کامل انجام شده‌اند. 

10. پریز‌ها، کلیدها و تجهیزات برقی را متصل کنید

مرحله آخر، وصل کردن تجهیزات مختلف برقی از جمله کلیدها، پریزها، تجهیزات روشنایی و… است. 

استفاده از داکت سیم و کابل

زمانی که سیم و کابل خود به صورت روکار وصل می‌کنیم، ممکن است نمای نازیبایی در فضایی خانه ایجاد کند. به همین دلیل می‌توانیم به وسیله تجهیزات مخصوصی به نام داکت، سیم و کابل را بپوشانیم. داکت‌ها انواع مختلف داشته برای دقیقا برای همین کار تولید شده‌اند! شما می‌توانید با خواند مقاله “راهنمای انتخاب داکت سیم و کابل” داکت مناسب خود را بیابید!

سخن پایانی

انجام سیم کشی خانه، احتمالا یکی از کارهای جالب و البته نسبتا خطرناک در عرصه برق و الکترونیک است. اگر فکر می‌کنید برای انجام این کار به کمک نیاز دارید، همیشه می‌توانید از یک برق کار و متخصص سیم‌کشی کمک بگیرید.