آموزش نحوه‌ انشعاب گرفتن از کلید و پریز، تجهیزات روشنایی و تابلو برق برای مبتدی‌ها

انشعاب جریان برق، عملیاتی است که در طی آن از طریق سیم‌کشی یا ‌به‌کمک جعبه تقسیم، امکان بهره‌مندی از جریان الکتریکی وجود دارد. به بیان دیگر باید گفت؛ اگر بخواهیم، یک کلید یا پریز جدید را ایجاد کنیم و از کلید یا پریز مجاور آن به کمک سیم برق، جریان الکتریکی بگیریم، در واقع عملیات انشعاب‌گیری را انجام دادیم.

 برای اجرای عملیات انشعاب جریان برق مانند هر کار دیگری باید به یک‌سری اصول و قوانین پایبند بود زیرا اگر انشعاب بدون رعایت قوانین و اصول آن انجام شود، یک عمل خطرناک است و مشکلاتی را به‌بار خواهد آورد. در ادامه این مطلب، قوانین و نحوه انشعاب گرفتن برق از لوازم مختلف را بررسی می‌کنیم تا اگر نیاز به انشعاب گرفتن و بهره‌وری از جریان الکتریکی را دارید، دچار چالش نشوید.

نکات مهم در سرهم‌بندی سیم‌ها برای رعایت ایمنی در انشعاب گرفتن جریان برق

• سیم مسی افشان و سیم مفتولی را در یک ترمینال نپیچانید.
• با چسب برق ۱۹ میلی‌متری دو لایه سیم‌ها را بپوشانید.
• سیم‌های زیر ۱.۵ میلی‌متر را قبل از پیچاندن، لحیم کاری کنید.

اگر در برقکاری مهارت ندارید و می‌خواهید برای نصب کلید و پریز جدید از جریان برق انشعاب بگیرید، حتما درباره استاندارد نصب کلید و پریز اطلاعات کافی را بدست آورید تا کلید و پریزهای جدید را طبق مبحث ۱۳ مقررات ملی ساختمان و با رعایت ایمنی کامل نصب کنید.

انشعاب گرفتن از کلید برق | چگونه از کلید برق انشعاب بگیریم؟

پیش از بیان هر نکته‌ای باید گفت که انشعاب گرفتن از کلید برق برای ایجاد پریز یک کار کاملا اشتباه است، زیرا بر اساس قوانین نظام مهندسی، خط کلید و پریز باید از هم جدا باشند، همچنین سطح مقطع سیم کلید و پریز با هم فرق دارد و سطح مقطع سیم در کلید ۱.۵ و در پریز ۲.۵ است. به علاوه باید افزود که کار اصلی کلید، کنترل روشنایی است و این کار فقط توسط سیم فاز انجام می‌شود در نتیجه داخل کلید فقط سیم فاز و برگشت فاز وجود دارد و خبری از سیم نول نیست. 

پس لازم به‌ذکر است که مهم‌ترین قانون در رابطه با انشعاب گرفتن از کلید برق این است که از کلید تک پل یا دو پلی که داخل آن فقط سیم فاز وجود دارد، برای پریز برق انشعاب نگیرید. تنها در دو صورت مجاز هستید که از کلید برق برای پریز انشعاب بگیرید که دو شرط زیر وجود داشته باشد:

1.  داخل قوطی کلید، سیم نول تعبیه شده باشد.
2. سیم‌کشی ساختمان قدیمی باشد و جعبه تقسیم در مجاورت کلید وجود داشته باشد و سیم نول مورد نیاز را از داخل جعبه تقسیم انشعاب بگیرید.

مراحل انشعاب گرفتن از کلید برق

چنانچه داخل قوطی کلید مورد‌نظر شما سیم نول وجود دارد، برای انشعاب گرفتن اقدام کنید و نحوه انجام آن به صورت زیر است:

1.   ابتدا به‌کمک یک فازمتر، سیم فاز را پیدا کنید.
2. سپس به سراغ یافتن سیم نول بروید. سیم‌هایی که به کلید متصل هستند، سیم نول نیستند. سیم‌های نول، سیم‌هایی هستند که داخل قوطی با چسب جمع‌شده‌‌اند تا در عملکرد کلید مشکلی ایجاد نشود.
3.  پس از یافتن سیم‌های نول و فاز فقط کافی است که آن‌ها را به سیم‌های جدید وصل کنید که برای انجام آن باید ابتدای سیم‌های جدید را کمی لخت کنید و عایق سیم‌های داخل کلید را بردارید.
4. سپس سرِ سیم‌های جدید را به سیم‌های داخل کلید وصل کنید و قسمت اتصال را با چسب برق بپوشانید.
5. در پایان، سیم‌ها را از طریق لوله‌ برق که داخل دیوار تعبیه شده است، به سمت پریز برق ببرید و عملیات انشعاب‌گیری شما به پایان می‌رسد.

انشعاب گرفتن از پریز برق | چگونه از پریز برق انشعاب بگیریم؟

انشعاب گرفتن از پریز برق برای ایجاد یک پریز برق جدید، کار پیچیده‌ای نیست و در کمترین زمان ممکن قابل انجام است. فقط باید قوانین مربوط به آن را رعایت کنید:

1. برای اتصال سیم‌ها به یکدیگر، سیم‌های جدید را به سیم‌های داخل پریز وصل کنید.
2. جهت وصل کردن سیم‌ها به یکدیگر و عایق‌کاری آن‌ها، از چسب برق کمک بگیرید.
3. فاصله طولی بین دو پریز به هم باید استاندارد باشد و نزدیک بودن یا دور بودن بیش از حد آن‌ها از یکدیگر ممکن است که مشکلاتی را به‌بار آورد.
4. عایق‌کاری سیم‌ها را باید با نهایت دقت و ظرافت انجام دهید و جهت تاباندن چسب برق باید هم‌جهت با جهت تابیدگی سیم‌ها باشد.
5. قبل از انشعاب گرفتن حتما ظرفیت و توان پریز را مورد بررسی قرار دهید.
6. اگر پریز شما دارای سیم ارت است، برای پریز جدید باید از سیم ارت هم انشعاب بگیرید.
7. هنگام عبور سیم بین دو ارتفاع، از مسیر مورب پرهیز کنید.

مراحل انشعاب گرفتن از پریز برق

1. ابتدا قاب پریز را بردارید و بعد از برداشتن قاب دو پلاتین فلزی مشاهده خواهید کرد که درون آن‌ها سیم فاز و نول قرار دارد. چنانچه پریز شما دارای سیم ارت باشد، تعداد پلاتین‌ها سه عدد است.
2. در مرحله دوم باید سیم‌ها را شناسایی کنید. سپس با احتیاط کامل، عایق ابتدایی سیم‌های داخل پریز را بردارید و سرِ سیم‌های جدید را که قرار است آن را به پریز جدید انشعاب دهید، لخت کنید.
3. بعد از عایق‌برداری قسمت بالایی و لخت کردن سیم‌ها، باید سیم‌های جدید را به سیم‌های داخل پریز وصل کنید و سپس با چسب مخصوص برق آن قسمت را عایق‌بندی کنید.
4. سپس از طریق سوراخ‌هایی که کنار قوطی پریز وجود دارد، سیم‌هایی که به هم وصل کردید را به پریز مجاور انتقال دهید و آن‌ها را به پیچ‌های مخصوص وصل کنید.
5. در پایان کار هم قاب پریز را بگذارید و پیچ‌های آن را ببندید. 

انشعاب گرفتن از تجهیزات روشنایی | چگونه از لامپ و مهتابی انشعاب بگیریم؟

انشعاب گرفتن از تجهیزات روشنایی مانند لامپ و مهتابی برای پریز به سه دلیل زیر اشتباه است:

1. زمانی که لامپ یا مهتابی خاموش باشد، پریز کار نمی‌کند.
2. انشعاب گرفتن از تجهیزات روشنایی، هم به لامپ و مهتابی و هم به لوازم برقی که به پریز متصل می‌شوند، آسیب وارد می‌کند.
3. از آنجایی که تجهیزات روشنایی مانند لامپ و مهتابی مصرف کمتری نسبت به لوازم برقی دارند، سیم‌کشی آن‌ها ضعیف است. اگر از آن‌ها برای ایجاد پریز انشعاب بگیرید، سیم‌کشی ساختمان آسیب می‌بیند.

برای انشعاب گرفتن از تجهیزات روشنایی دو راه زیر وجود دارد:

•  یک لامپ یا مهتابی در اتاق خود دارید و می‌خواهید یک لامپ یا مهتابی دیگر اضافه کنید و تمایل دارید که هر دو با هم روشن و خاموش شوند. برای انجام این کار، اگر داخل پاتروم یا قاب مهتابی را بررسی کنید دو سیم را می‌بینید که به سیم مصرف کننده وصل شده‌اند. از این دو سیم، برای لامپ یا مهتابی جدید انشعاب بگیرید تا همزمان با هم روشن و خاموش شوند.

• یک لامپ با یک کلید تک پل در اتاق دارید و می‌خواهید یک مهتابی دیگر در اتاق اضافه کنید و کلید شما دو پل شود. برای انجام این کار، طبق تصویر زیر باید سیم نول را به‌طور مستقیم از جعبه تقسیم به لامپ و مهتابی وصل کنید. ولی سیم‌های فاز را ابتدا داخل پیچ‌های تعبیه شده در کلید قرار دهید و سپس به لامپ و مهتابی وصل کنید.

انشعاب گرفتن از تابلو برق و جعبه تقسیم | چگونه از تابلو برق انشعاب بگیریم؟

انشعاب گرفتن از تابلو برق و جعبه تقسیم یا جعبه فیوز به‌راحتی و در کمترین زمان ممکن قابل انجام است. جهت اجرای انشعاب برای سیم نول باید از شینه نول انشعاب بگیرید. برای سیم فاز هم بر اساس خط‌بندی تابلو انشعاب، از فیوز مخصوص پریزها انشعاب‌گیری کنید. همچنین می‌توانید یک جعبه فیوز جدید اضافه کنید و از آن انشعاب بگیرید.

انشعاب گیری از جعبه تقسیم یکی دیگر از راهکارهای انشعاب گرفتن است. در صورتی که ساختمان شما قدیمی باشد، در فاصله ۴۰ سانتی‌متری سقف و بالای هر کلید معمولا یک جعبه تقسیم وجود دارد که سیم فاز و نول در آن تعبیه شده است. برای انشعاب گرفتن از جعبه تقسیم، ابتدا به‌کمک فازمتر یا یک لامپ، سیم فاز و نول را مشخص کنید. سپس از هر کدام برای ایجاد یک کلید یا پریز جدید انشعاب بگیرید.