راهنمای خرید کابل کولر و آشنایی با انواع آن

با نزدیک شدن به روزهای گرم سال یکی از پرکاربردترین وسایلی که در منازل و محیط‌های مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرد،‌ کولر است. کولرها که معمولا در دو نوع آبی و گازی در دسترس هستند برای کار کردن و خنک کردن هوای محیط نیاز به جریان الکتریکی دارند. جریان الکتریکی مورد نیاز این دستگاه‌ها باید به وسیله سیم و کابل مناسب تأمین شود. با توجه به تفاوت‌هایی که در ساختار و عملکرد این دستگاه‌ها وجود دارد، خرید سیم و کابل مناسب به منظور تامین برق مورد نیاز از اهمیت زیادی برخوردار است و می‌تواند از وارد شدن آسیب به آن‌ها جلوگیری کند. 

کابل کولر چیست و چه وظیفه‌ای دارد؟

یکی از پرمصرف‌ترین وسایل برقی که در روزهای گرم سال مورد استفاده قرار می‌گیرند، کولرهای آبی و گازی هستند. به همین دلیل انتخاب سیم و کابل مناسب در کنار خرید استابلایزر یا محافظ برق، می‌تواند در عملکرد مناسب و همچنین افزایش طول عمر و کارایی این تجهیزات نقش بسیار مهمی ایفا کند. با توجه به این که کولرها جزو وسایل برقی هستند باید به وسیله یک نوع کابل مناسب به منبع برق شهری متصل شوند. به این کابل که وظیفه دارد انرژی الکتریکی مورد نیاز برای روشن شدن کولر را تامین کند، کابل کولر گفته می‌شود. 

کابل کولر در کولرهای آبی وظیفه دارد که انرژی الکتریکی مورد نیاز را به موتور کولر منتقل و آن را به حرکت درآورد. در کولرهای گازی نیز این کابل وظیفه دارد که علاوه بر تامین برق مورد نیاز، سیگنال‌های کنترلی را نیز ارسال کند و به گونه‌ای نقش کنترلی و القاء توان را دارد. 

بررسی ساختار کابل کولر

در ساختار کابل کولر یکی از بخش‌های مهم غلاف کابل است زیرا این بخش می‌توان سیم‌های داخلی را پوشش داده و از آن‌ها در برابر هرگونه آسیب محافظت کند. به همین دلیل هر چه این غلاف از کیفیت بالاتری برخوردار باشد، به این معنی است که کابل از طول عمر بیشتری برخوردار است و صرفه اقتصادی دارد. بخش دیگری که در کابل از اهمیت بالایی برخوردار است، مغز کابل یا هادی کابل نام دارد که مهم‌ترین وظیفه آن انتقال جریان الکتریکی مورد نیاز برای موتور کولر است. 

در ساختار کابل‌های کولر معمولا از هادی مسی استفاده می‌شود؛ هر چند مدل‌هایی از کابل کولر مجهز به هادی آلومینیومی نیز وجود دارند اما عملکرد و کیفیت کابل‌های مسی در مقایسه با کابل آلومینیومی بهتر است. یکی از مواردی که بر اساس آن انواع کابل کولر دسته‌بندی می‌شود، تعداد رشته‌های کابل است؛ بر این اساس کابل‌های کولر را می‌توان در دو دسته کابل افشان و کابل مفتولی تقسیم‌بندی کرد. 

چک لیست راهنمای خرید کابل کولر

با توجه به اینکه کولرها برای عملکرد خود نیاز به جریان الکتریکی دارند، به همین دلیل خرید کابل کولر مناسب یکی از مهم‌ترین اقدامات برای استفاده از کولرها به حساب می‌آید. نکات متعددی وجود دارد که کاربران در زمان خرید کابل کولر باید مورد توجه قرار داده و بر اساس آن‌ها بهترین گزینه را انتخاب کنند. 

آشنایی با انواع کابل کولر 

در خصوص کابل کولر باید به این موضوع اشاره کرد که در انواع مختلفی تولید و هر کدام بر اساس مشخصات و ویژگی‌هایی که دارند، از کاربرد متفاوتی برخوردار هستند. به همین دلیل شناخت انواع کابل کولر و ویژگی‌ها و کاربردهای هر کدام از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است. 

۱- کابل کولر آبی

در خصوص کابل‌هایی که برای تامین برق کولر آبی مورد استفاده قرار می‌گیرند باید گفت که این کابل‌ها معمولا دارای پوششی از جنس PVC و در محدوده ولتاژ 300 تا 500 ولت کار می‌کنند. هر چند نقش اصلی کابل کولر آبی این است که جریان الکتریکی مورد نیاز برای موتور را تامین کند. اما به این معنی نیست که می‌توان از جنبه ایمنی آن غافل شد. به همین دلیل کابل‌های کولر آبی سلولزی و پوشالی باید دارای روکش مرغوب و با کیفیت باشند تا بتواند از کابل در برابر عواملی مانند پوسیدگی و فرسودگی محافظت کند. 

استانداردهای کابل کولر آبی

در خصوص استاندارد کابل کولر آبی باید به این موضوع اشاره کرد که مهم‌ترین و ابتدایی‌ترین نکته این است که در کابل‌کشی به 3 رشته سیم مجزا نیاز است. این سه رشته سیم باید از جعبه فیوز کولر تا کلید کولر کشیده شده و فاقد هرگونه پارگی یا کشیدگی باشد. علت اینکه از سه رشته سیم مجزا در این قسمت استفاده می‌شود، این است که یکی از سیم‌ها نول، و دو سیم دیگر فاز و ارت هستند. 

در ادامه کابل‌کشی کولر آبی پوشالی یا سلولوزی به 5 رشته سیم دیگر نیاز است که باید از کلید تا کولر کشیده شود. این رشته سیم‌ها شامل سیم‌های نول، ارت، دور تند، دور کند و پمپ هستند. سیم‌هایی که مربوط به دور تند و دور کند کولر هستند و همچنین سیم پمپ به کلید متصل می‌شوند و نیازی به اتصال سیم نول به کلید کولر وجود ندارد. در زمان اتصال پنج رشته سیم در پشت کولر آبی دقت کنید که هر کدام از این سیم‌ها جایگاه اتصال مخصوص به خود را داشته که این جایگاه با حروف انگلیسی مشخص شده است. 

• حرف L برای ورودی فاز
• حرف P برای سیم پمپ
• حرف S برای سیم دور کند
• حرف F برای سیم دور تند

۲- کابل کولر گازی

در خصوص کابل کولر گازی باید به این موضوع اشاره کرد که عواملی مانند فاصله کولر گازی تا پریز برق و میزان BTU (ظرفیت کولر گازی) سایز و نوع کابل مورد نیاز را تعیین می‌کنند. به عنوان مثال در صورتی که ظرفیت کولر بین 18000 تا 24000 باشد، نیاز به کابل 2 در 4 وجود دارد. اما در صورتی که ظرفیت به 36000 افزایش پیدا کند باید از کابل 2 در 6 استفاده شود. 

استاندارد کابل کولر گازی 

در خصوص استاندارد کابل کولر گازی باید به این نکته اشاره کرد که این استاندارد برای هر کولر گازی متفاوت است و باید برخی محاسبات برای این کار انجام شود. بر روی هر مدل از کولر گازی یک پلاک وجود دارد که مشخصات و اطلاعات مربوط به دستگاه بر روی آن نوشته شده تا بتوان از این اطلاعات برای محاسبه استاندارد کابل مورد نیاز استفاده کرد. 

۳- کابل کولر مفتولی

یکی از انواع کابل‌های کولر که کاربرد زیادی دارد، کابل کولری مفتولی است. کابل‌ مفتولی کولری دارای ویژگی‌های خاصی هستند. یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های آن‌ها، مقاومت بسیار بالایی است که دارند. این ویژگی باعث می‌شود بتوان به راحتی از این نوع کابل در شرایط سخت استفاده کرد و بهترین عملکرد را انتظار داشت. استاندارد مرجع این نوع کابل کولری IEC 60227-4 و استاندارد ملی آن ISIRI (607) 10 است. بر روی این کابل حروف اختصاری H05VV-U و NYM درج شده که نشان می‌دهد هادی آن از جنس مس مفتولی است. جنس عایق در این کابل از PVC/C،‌ فیلر از جنس PVC، روکش از جنس PVC و غلاف از جنس PVC/ST4 است. 

در مورد کابل‌های مفتولی کولری باید به این موضوع اشاره کرد که رنگ غلاف آن‌ها مشکی یا سفید است. همچنین می‌توان آن‌ها را بر روی دیوار آجری یا بتنی، زیر یا روی گچ، درون لوله برق یا داخل داکت سیم و کابل نصب کرد. این کابل‌ها در محیط‌های خشک و مرطوب نصب کرده و مورد استفاده قرار داد. 

۴- کابل کولر افشان

یکی دیگر از انواع پرکاربرد کابل کولر به حساب می‌آید که در شرایط خاص عملکرد خوبی دارد. کابل‌ افشان در مقایسه با کابل‌ مفتولی از مقاومت کمتری برخوردار است. اما با توجه به قیمت اقتصادی و مناسب‌تری که دارند، یکی از بهترین گزینه‌های خرید برای استفاده در انواع کولر به حساب می‌آیند. همین امر باعث می‌شود که امروزه کابل‌های افشان کولری از کاربرد بالایی برخوردار باشند. 

۵- کابل فرمان کولر

کابل فرمان کولر که مخصوص استفاده در کولر گازی است، از انواع کابل کولری محسوب می‌شود و قسمت عایق آن‌ها از PVC است. این کابل‌ها حاوی 5 رشته سیم مختلف با رنگ‌های متفاوت هستند. غلاف این کابل‌ها به رنگ مشکی و از مس برای ساخت هادی آن‌ها استفاده شده است. 

هادی کابل کولر

یکی از مهم‌ترین نکاتی که در زمان خرید و انتخاب کابل کولری باید مورد توجه قرار بگیرد، نوع هادی داخل کابل است. معمولا کابل‌های کولری دارای هادی از جنس مس آنیل شده هستند تا بتوانند جریان برق مورد نیاز برای کار کردن کولر را به بهترین شکل عبور داده و جابجا کنند. همچنین هادی به کار رفته در کابل کولر ممکن است از نوع افشان یا مفتولی باشد. کابل‌های افشان در مقایسه با مفتول از انعطاف‌پذیری بالاتری برخوردار هستند. اما مقاومت در کابل‌های مفتولی بالاتر است. به همین دلیل از کابل‌های مفتولی بیشتر جهت سیم‌کشی و کابل‌کشی کولر در محیط‌های سخت استفاده می‌شود. 

روکش کابل کولر

از دیگر نکاتی که در زمان انتخاب و خرید کابل کولر باید مورد توجه قرار بگیرد، جنس بکار رفته در ساخت روکش کابل است. معمولا برای کابل‌های کولری از PVC به عنوان روکش استفاده می‌شود. این ماده علاوه بر اینکه از انعطاف‌پذیری بالایی برخوردار است، می‌تواند در برابر شرایط آب و هوایی مختلف مقاومت بالایی داشته باشد. نوع دیگری از روکش برای کابل‌های کولری وجود دارد که با نام XLPE شناخته می‌شود. این روکش‌ها خاصیت ضد آب داشته و به همین دلیل از مقاومت بالایی در برابر پوسیدگی برخوردار هستند. 

سایز کابل کولر

سایز و قطر کابل کولر از دیگر نکات مهمی است که در زمان خرید کابل مناسب باید مورد توجه قرار بگیرد. اکثر کابل‌هایی که به عنوان کابل کولر شناخته می‌شوند، در قطر 1.5 میلیمتری تولید و عرضه می‌شوند. اما تولیدکنندگانی وجود دارند که این کابل‌ها در قطرهای 1 و 2 میلیمتری نیز تولید و عرضه می‌کنند. در مورد کولر گازی و کابل مورد نیاز آن باید به این نکته اشاره کرد که معمولا مشخصات کابل مورد نیاز از نظر تعداد رشته، نوع و سطح مقطع بر روی پلاک کولر درج نمی‌شود. به همین دلیل نصاب باید کولر را بررسی و پس از محاسبه BTU و مقدار جریان مصرفی، بهترین کابل را انتخاب و خریداری نماید. 

بررسی پلاک ثبت شده روی کولر

همانطور که گفتیم؛ در مورد کولر گازی، استاندارد کابل کمی متفاوت است و به انجام برخی محاسبات نیاز دارد. بر روی هر کولر گازی یک پلاک وجود دارد که می‌توان از طریق آن مشخصات و اطلاعات دستگاه را مشاهده کرد. یکی از اطلاعاتی که بر روی این پلاک وجود دارد، ظرفیت سرمایش کولر است که بر حسب وات محاسبه و درج شده است. اما برای این‌که بتوان بهترین خرید کابل کولر را برای کولر گازی انجام داد باید جریان آن را محاسبه کرد. محاسبه آمپر مورد نیاز به این دلیل اهمیت دارد که کابل مناسب برای کولر گازی باید بر اساس عدد آمپر یا جریان مصرفی انتخاب شود. برای درک بهتر به مثال زیر توجه کنید:

فرض کنید کولر گازی را خریداری کرده‌اید که با ولتاژ 220 ولت کار می‌کند و 10000 BUT دارد. برای محاسبه جریان آن باید از فرمول (جریان = توان / ولتاژ) استفاده کنید. از آنجایی که هر BUT تقریبا معادل 0.293 وات است‌. با توجه به فرمول، مقدار جریان عبارت است از:

آمپر 13.32 = (0.293 * 10000 BUT) وات / 220 ولت

نکته مهم و قابل ذکر در مورد کولر گازی و انتخاب کابل مناسب این است که عدد بدست آمده از فرمول بالا فقط یک محاسبه تقریبی است و جریان دقیق کولر گازی را نمی‌تواند محاسبه کند. برای محاسبه دقیق به اطلاعاتی مانند مدل کولر گازی و ولتاژ دقیق آن نیاز است. این مورد را نیز در نظر داشته باشید که قدرت کولرهای گازی در سطوح‌های مختلف متفاوت است. ازاین‌رو، جریان آن‌ها در حین کار نیز می‌تواند تغییر کند.

نکات مهم در خرید سیم و کابل کولر

پس از بررسی راهنمای خرید کابل مناسب برای کولر و نحوه انتخاب آن بر اساس ویژگی‌های مختلف باید به این موضوع اشاره کرد که پس از انتخاب کابل مناسب برای کولر، نکاتی وجود دارد که در زمان خرید باید مورد توجه قرار بگیرد. توجه به این نکات باعث می‌شود که بتوان با اطمینان کامل از کابل خریداری شده برای کابل‌کشی و سیم‌کشی هر نوع کولر استفاده کرد. از جمله مهم‌ترین نکات در زمان خرید کابل کولر می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• عدم وجود پارگی، خراش یا ساییدگی بر روی روکش سیم یا کابل مورد نظر
• اطمینان از قرار گرفتن هادی سیم و کابل در مرکز 
• انتخاب و خرید کابل دارای استانداردهای ISIRI
• توجه به وجود هولوگرام UL بر روی کابل و سیم مورد نظر
• خرید سیم یا کابل مورد نظر از مراکز و مراجع معتبر 

تفاوت کابل کولر آبی و کابل کولر گازی چیست؟

همانطور که مشخص است، کولر گازی و کولر آبی از نظر عملکرد و کارایی کاملا متفاوت هستند. به همین دلیل نوع کابل‌هایی که برای تامین انرژی الکتریکی در این دو نوع کولر استفاده می‌شود نیز متفاوت است. در کولرهای آبی معمولا از کابل‌هایی استفاده می‌شود که ظرفیت جریان‌پذیری کمتری دارند. معمولا این نوع کابل‌ها می‌توانند از 16 آمپر شدت جریان تا نهایت 20 آمپر را پشتیبانی کنند. البته توجه به این نکته مهم است که در صورتی که کابل در شرایط استاندارد تولید و طول زیادی نداشته باشد می‌تواند از این میزان آمپر پشتیبانی کند. 

در مورد کابل کولر گازی باید گفت که کابل مورد استفاده برای این نوع کولر در زمان روشن کردن دستگاه باید بتواند جریانی معادل یک و نیم برابر شرایط فعلی از خود عبور دهد. در حالی که کابل کولر آبی در زمان روشن شدن باید بتواند جریان 2 برابری را نسبت به جریان عادی، عبور دهد. به طور کلی می‌توان گفت کابل‌هایی که برای کولرهای آبی مورد استفاده قرار می‌گیرند سطح مقطع پایین‌تر و همچنین قطر کمتری دارند. اما کابل‌های کولر گازی باید حداقل سطح مقطع 4 میلیمتری داشته باشند. 

معرفی بهترین مارک کابل کولر

در خصوص بهترین برند و مارک کابل کولر باید به این موضوع اشاره کرد که شرکت‌های متعددی وجود دارند که در زمینه تولید انواع سیم و کابل به ویژه کابل کولر در کشور در حال فعالیت هستند. این برندهای مطرح، محصولات خود را بر اساس استانداردهای بین‌المللی تولید و به بازار عرضه می‌کنند. بدون شک محصولات برخی از این برندها از کیفیت بالاتری برخوردارند و به همین دلیل ارزش خرید بالایی دارند. از جمله بهترین مارک‌های تولید کننده کابل کولر می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• سیم و کابل افشارنژاد
• سیم و کابل همدان
• سیم و کابل مغان
• سیم و کابل آرین ابهر
• سیم و کابل البرز الکتریک نور (لینکو)
• سیم و کابل زرکابل کرمان
• سیم و کابل یزد
• سیم و کابل سیمکو
• سیم و کابل آمل (سوکا)
• سیم و کابل مشهد
• سیم و کابل افلاک الکتریک خراسان

جمع‌بندی

در فصول گرم سال افراد از کولرها به عنوان یک وسیله سرمایشی به منظور خنک کردن هوای محیط در منازل و محیط‌های مختلف استفاده می‌کنند. این تجهیزات که در دو نوع کولر آبی و کولر گازی در دسترس هستند برای ارائه بهترین عملکرد خود به جریان الکتریکی نیاز دارند. این جریان از طریق یک سری کابل تأمین می‌شود. به همین دلیل نوع کابل‌های مورد استفاده در این تجهیزات سرمایشی می‌تواند در عملکرد و کارایی آن‌ها به منظور خنک کردن محیط نقش اساسی ایفا کند. از این‌رو با شناخت کافی نسبت به شرایط و ویژگی‌های کابل کولر می‌توان بهترین نوع کابل را انتخاب و در زمان نصب مورد استفاده قرار داد.