آموزش تعمیر ست کنترل پمپ آب + بررسی 8 علت خرابی

ست کنترل وظیفه روشن و خاموش کردن پمپ آب هنگام باز و بسته شدن شیرهای آب ساختمان را برعهده دارد. عملکرد ست کنترل به اندازه‌گیری فشار آب داخل لوله‌ها و پشت پمپ آب وابسته است. برای انجام این کار هم یک فشارسنج در ساختار ست کنترل قرار می‌گیرد. به طور کلی ست کنترل یک تجهیز با عملکرد الکتریکی مکانیکی است. یکی از علت‌های یکسره کار کردن پمپ آب، خرابی ست کنترل یا نصب نشدن آن بر روی پمپ آب است. یکسره کار کردن پمپ آب هم باعث افت فشار، خشک کار کردن و در نتیجه سوختن پمپ می‌شود. ویژگی بسیار مهم دیگری که ست کنترل دارد، ولی در کلیدهای اتوماتیک ساده و مکانیکی دیده نمی‌شود؛ جلوگیری از خشک کار کردن پمپ آب است. از جمله مهم‌ترین نشانه‌های خرابی ست کنترل عبارتند از:

• یکسره کار کردن پمپ آب
• افت فشار جریان آب ساختمان
• خشک کار کردن پمپ
• تغییر صدای پمپ ناشی از کارکرد یکسره
• ایجاد بوی سوختگی پس از یکسره کار کردن پمپ

نصب اصولی و سالم ماندن ست کنترل از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است. بر همین اساس در ادامه مطلب به بررسی جزئیات بیشتری از علت خرابی‌های ست کنترل پمپ آب، عیب یابی و برطرف کردن مشکلات این تجهیز مهم در پمپ آب می‌پردازیم.

آموزش تعمیر ست کنترل پمپ آب

چنانچه ست کنترل خراب شود؛ پمپ یکسره کار می‌کند و احتمال سوختن آن افزایش می‌یابد، یا اینکه اصلا روشن نمی‌شود. به همین علت در صورت مواجه شدن با خرابی ست کنترل باید به فکر تعمیر یا تعویض آن باشید.

ست کنترل پمپ آب دارای یک برد الکترونیکی است که خرابی ست کنترل می‌تواند به مشکلات این قطعه مربوط باشد. تعمیر برد ست کنترل پمپ آب باید توسط تکنسین‌های کاربلد این حوزه انجام شود. با این حال چنانچه به تعمیر ست کنترل پمپ آب علاقه دارید و از مهارت نسبی هم برخوردار هستید، باید موضوعات زیر را در نظر بگیرید:

1_ تعمیر برد ست کنترل پمپ آب

بر روی برد الکترونیکی ست کنترل پمپ آب، تجهیزات مختلفی مانند مقاومت، دیود، خازن و رید رله (Reed Relay) وجود دارند. عملکرد اصلی برد الکترونیکی برای روشن و خاموش کردن پمپ به دو عدد رید رله قرار گرفته بر روی آن وابسته است. داخل محفظه ست کنترل یک آهنربا وجود دارد که برد الکترونیکی در تماس با آن قرار می‌گیرد. این آهنربا با افزایش فشار آب به سمت بالا رفته و رید رله بالایی برد الکترونیکی این تغییر را متوجه می‌شود.

با کاهش فشار آب نیز آهنربا پایین آمده و رید رله پایینی این تغییر را تشخیص می‌دهد. در نتیجه فرمان روشن یا خاموش شدن پمپ توسط برد الکترونیکی صادر می‌شود. در صورتی که هر یک از تجهیزات برد الکترونیکی اعم از رید رله‌ها، مقاومت، دیود و… بسوزند، عملکرد پمپ مختل می‌شود. در این شرایط برای تعمیر برد ست کنترل پمپ آب می‌توانید اقدامات زیر را انجام دهید:

1. ابتدا اتصال برق ست کنترل را قطع کنید.
2. سپس درپوش محفظه قرارگیری برد الکترونیکی را باز کنید.
3. با انجام مرحله قبلی، حال می‌توانید برد الکترونیکی را از طریق پایه آن از محفظه خارج کنید.
4. به کمک یک مولتی متر اجزاء مختلف برد را تست کنید.
5. در صورت خرابی هر یک از اجزاء برد الکترونیکی، باید آن را تعویض کنید.

چنانچه برای تعویض قطعات برد الکترونیکی تجربه، مهارت و ابزار مناسب در اختیار ندارید؛ انجام این کار را به تکنسین‌های فنی ماهر بسپارید.

2_ تعویض برد الکترونیکی ست کنترل

گاهی اوقات چندین قطعه از برد الکترونیکی ست کنترل خراب می‌شوند. در این شرایط تعمیر برد ست کنترل به صرفه نیست. بلکه باید به فکر تعویض برد الکترونیکی باشید. برای تعویض برد ست کنترل مراحل زیر را طی کنید:

1. در مرحله اول برای افزایش ایمنی کار، برق ست کنترل را قطع کنید.
2. سپس با استفاده از ابزار مناسب، درپوش محفظه قرارگیری برد الکترونیکی را باز کنید.
3. برای راحتی کار حتما از نحوه قرارگیری اتصالات برد الکترونیکی عکس بگیرید.
4. به کمک پایه برد الکترونیکی، آن را از محفظه خارج کنید.
5. اتصالات برد ست کنترل را قطع کنید.
6. سپس اتصالات برد جدید را مطابق با عکس برد قبلی، برقرار کنید.
7. قبل از قرار دادن برد در محفظه ست کنترل، عملکرد آن را تست کنید.
8. در نهایت برد الکترونیکی را در محفظه ست کنترل قرار داده و درپوش را ببندید.

علت خرابی ست کنترل هرچه که باشد، باید به موقع برطرف شود. در غیر این صورت پمپ آب هم دچار مشکل شده و می‌سوزد. سوختن پمپ آب نیز از نظر اقتصادی به صرفه نیست.

انواع پمپ آب

مشاهده همه

• 
  ست کنترل ایکارا مدل IC-8.2
  2,310,000 تومان
• 
  ست کنترل پمپ آب آروا مدل 5170
  3,463,800 تومان
• 
  ست کنترل آبارا
  3,575,000 تومان
• 
  پمپ آب محیطی نیم اسب تکفاز نوید موتور مدل PM45
  5,426,500 تومان

اهمیت نگهداری و پیشگیری از خرابی‌ ست کنترل

ست کنترل به طور مداوم به وسیله فشارسنجی که دارد، فشار آب داخل لوله‌های ساختمان و پشت پمپ را اندازه‌گیری می‌کند. هنگام باز شدن شیرهای آب ساختمان، فشار آب افت پیدا کرده و ست کنترل این موضوع را تشخیص می‌دهد. در این شرایط اجازه روشن شدن پمپ را صادر و زمینه افزایش فشار آب را فراهم می‌کند. زمانی که فشار آب ساختمان به اندازه تعیین شده برای ست کنترل می‌رسد، فرمان خاموش شدن پمپ آب صادر خواهد شد.

برخی از مدل‌های ست کنترل دارای پیچ تنظیم هستند تا فشار تعیین شده برای آن‌ها قابل تغییر باشد. از طرفی برخی دیگر از مدل‌ها این پیچ تنظیم را نداشته، تنظیم ست کنترل امکان‌پذیر نیست و فشار در محدوده تعیین شده توسط کارخانه تولید کننده باقی می‌ماند. چنانچه ست کنترل خراب باشد؛ پمپ آب یکسره کار می‌کند. در نتیجه فشار آب افت پیدا کرده، پمپ داغ می‌کند و در نهایت می‌سوزد. بنابراین باید با علت خرابی‌های ست کنترل پمپ آب آشنا باشید.

علت خرابی‌ ست کنترل چیست؟

خرابی شیر یکطرفه پمپ آب، آسیب دیدن برد الکترونیکی ست کنترل، کار نکردن پیچ تنظیم فشار ست کنترل، قطعی کابل برق، ضربه خوردن بدنه پلاستیکی ست کنترل، تجمع رسوب و جرم در پمپ، آسیب دیدن دیافراگم و خرابی گیج فشار یا مانومتر ست کنترل؛ 8 علت خرابی ست کنترل هستند. در ادامه این مطلب یاد می‌گیرید که هر یک از علت‌ها براساس چه پارامترهایی به وجود می‌آیند و در هر مورد چگونه باید تعمیر ست کنترل پمپ آب را انجام داد.

1_ خرابی شیر یکطرفه

شیر یکطرفه از برگشت آب به داخل لوله‌ها و پمپ جلوگیری می‌کند. این موضوع باعث ممانعت از هواگرفتن پمپ آب، افت فشار، کارکرد یکسره پمپ، خرابی ست کنترل و پمپ آب می‌شود. بر همین اساس اگر شیر یکطرفه خراب باشد، ست کنترل هم آسیب می‌بیند. اصلی‌ترین علت خرابی شیر یکطرفه هم تجمع ذرات رسوب و سختی آب است.

راه حل

چنانچه با کارکرد یکسره پمپ آب مواجه هستید، از تکنسین‌های فنی بخواهید شیر یکطرفه را بررسی کنند. در صورت خرابی شیر یکطرفه باید آن را تعویض کنید. به منظور افزایش طول عمر شیر یکطرفه هم می‌توانید صافی مناسب نصب کنید تا ذرات رسوب آب به داخل قسمت‌های حساس پمپ، ست کنترل و شیر یکطرفه وارد نشوند. خرید شیر یکطرفه با جنس مرغوب برنجی هم به افزایش طول عمر این تجهیز و ست کنترل کمک می‌کند.

2_ آسیب دیدن برد الکترونیکی ست کنترل

همه مدل‌های ست کنترل دارای برد الکترونیکی هستند. چنانچه برد الکترونیکی و خازن ست کنترل پمپ آب آسیب ببیند، فرمان روشن و خاموش شدن پمپ صادر نخواهد شد. در نتیجه عملکرد ست کنترل و پمپ مختل می‌شود. تماس آب و رطوبت با برد الکترونیکی و نوسان جریان برق، دلایل اصلی خرابی برد الکترونیکی ست کنترل هستند.

راه حل

برای جلوگیری از خرابی برد الکترونیکی ست کنترل باید برای این تجهیز یک محفظه مناسب نصب کنید تا با آب تماس پیدا نکند. همچنین نصب ترانس یا استابلایزر هم از ورود جریان نوسانی به ست کنترل و پمپ آب جلوگیری می‌کند. به این ترتیب طول عمر برد الکترونیکی افزایش می‌یابد. چنانچه برد الکترونیکی ست کنترل آسیب جزئی دیده باشد، تکنسین‌های فنی آن را تعمیر می‌کنند. در غیر این صورت باید به فکر تعویض کلی برد الکترونیکی باشید. تعمیر برد ست کنترل پمپ آب را حتما به تکنسین‌های ماهر و کاربلد بسپارید.

3_ کار نکردن پیچ تنظیم فشار ست کنترل

انواع مختلف ست کنترل بر اساس وجود پیچ تنظیم فشار در دو دسته مختلف قرار می‌گیرند. دسته اول، پیچ تنظیم فشار ندارند و برای دسته دوم، این پیچ نصب شده است. ست کنترل‌هایی که پیچ تنظیم فشار دارند، از قابلیت تنظیم مجدد فشار مناسب برای روشن و خاموش شدن پمپ آب برخوردار هستند. همچنین اگر آب به داخل ست کنترل نفوذ کند، از طریق همین پیچ می‌توانید آب را خارج کنید. چنانچه این پیچ به درستی تنظیم نشده باشد، پمپ به موقع روشن و خاموش نمی‌شود.

راه حل

اگر تا به حال تجهربه تنظیم پیچ فشار ست کنترل، به‌درستی داشته‌اید، مجددا این کار را انجام دهید. در غیر این صورت از تکنسین‌های فنی ماهر کمک بگیرید.

4_ قطعی کابل برق و کار نکردن ست کنترل

ست کنترل از طریق کابل برق و دوشاخه به پریز برق متصل می‌شود. چنانچه کابل برق آسیب دیده باشد یا به پریز متصل نباشد، ست کنترل روشن نمی‌شود. این مورد از علت روشن نشدن ست کنترل پمپ آب، ساده‌تر از سایر موارد است و به آسانی برطرف می‌شود.

راه حل

در صورت مواجه شدن با عدم کارکرد ست کنترل، ابتدا از اتصال کابل برق آن به پریز مطمئن شوید. اگر کابل برق ست کنترل پوسیده و قطع شده باشد، باید آن را تعویض کنید. چنانچه برای انجام این کار مهارت، تجربه و ابزار مناسب ندارید، حتما از تکنسین‌های ماهر کمک بگیرید.

5_ ضربه خوردن بدنه پلاستیکی ست کنترل

مدل‌های مختلف ست کنترل دارای بدنه پلاستیکی و درپوش‌هایی در قسمت جلو و عقب هستند. اگر بدنه پلاستیکی و درپوش‌های ست کنترل ضربه بخورند، ممکن است عملکرد دستگاه مختل شود.

راه حل

برای جلوگیری از وارد شدن ضربه فیزیکی به ست کنترل، این تجهیز را در جای مناسب قرار دهید. همچنین از تابش مستقیم نور آفتاب به ست کنترل هم جلوگیری کنید. بنابراین انتخاب محل مناسب برای نصب ست کنترل پمپ آب اهمیت بسیار زیادی دارد.

6_ آسیب دیدن دیافراگم ست کنترل

تامین فشار مناسب در ست کنترل توسط دیافراگم انجام می‌شود. اگر این قطعه آسیب ببیند و سوراخ شود؛ میزان هوای داخل ست کنترل کاهش یافته و عملکرد آن مختل می‌شود. هنگام کارکرد یکسره پمپ آب، تکنسین‌های فنی دیافراگم ست کنترل را نیز بررسی و تست می‌کنند.

راه حل

دیافراگم سوراخ شده، تعمیر نمی‌شود. بنابراین هنگام مواجه شدن با این مشکل باید به فکر تعویض دیافراگم باشید.

7_ تجمع رسوب و جرم در پمپ

از جمله دیگر علت خرابی‌ ست کنترل پمپ آب می‌توانیم به تجمع رسوب و جرم آب اشاره کنیم. وارد شدن جریان آب به پمپ می‌تواند باعث تجمع ذرات رسوب، آسیب دیدن ست کنترل و پمپ آب شود. در نتیجه ست کنترل فعال نشده، پمپ کلا روشن نمی‌شود یا اینکه یکسره کار می‌کند.

راه حل

به منظور جلوگیری از ورود ذرات رسوب به ست کنترل و قسمت‌های حساس پمپ آب باید صافی مناسب نصب کنید. همچنین سرویس دوره‌ای به موقع و تمیز کردن این تجهیزات نیز به جلوگیری از خرابی ست کنترل و پمپ آب کمک می‌کند.

8_ خرابی گیج فشار یا مانومتر ست کنترل

عملکرد ست کنترل به اندازه‌گیری فشار آب داخل لوله‌ها و پمپ آب وابسته است. بنابراین اگر گیج فشار و مانومتر درست کار نکنند، ست کنترل هم به موقع فعال نمی‌شود.

راه حل

بررسی وضعیت مانومتر باید توسط تکنسین‌های فنی ماهر انجام شود. در غیر این صورت احتمال رخ دادن خطا و پیدا نشدن علت خرابیهای ست کنترل پمپ آب افزایش می‌یابد.

• لیست قیمت پمپ آب جتی
• لیست قیمت پمپ آب بشقابی
• لیست قیمت پمپ آب محیطی

علت یکسره شدن ست کنترل چیست؟

از جمله دیگر موضوعات مرتبط با خرابی‌های ست کنترل می‌توانیم به یکسره شدن این تجهیز اشاره کنیم. علت‌های یکسره شدن ست کنترل (علت قطع نکردن ست کنترل پمپ آب) عبارتند از:

• خشک کار کردن پمپ
• خرابی پمپ آب
• تنظیم نبودن ست کنترل
• نوسان برق
• هواگرفتگی پمپ
• خرابی شیر یکطرفه
• باز ماندن شیر آب
• نشتی لوله‌کشی ساختمان
• مشکل در منبع تحت فشار
• انسداد مسیر مکش آب

علت روشن نشدن ست کنترل پمپ آب چیست؟

عملکرد ست کنترل باعث روشن و خاموش شدن به موقع پمپ آب می‌شود. همین موضوع هم به جلوگیری از کارکرد یکسره پمپ، داغ شدن و سوختن آن کمک می‌کند. گاهی اوقات ست کنترل به طور کلی روشن نمی‌شود. در ادامه مطلب علت روشن نشدن ست کنترل پمپ آب را معرفی می‌کنیم:

1_ کاهش فشار آب شهری

در برخی موارد علت روشن نشدن ست کنترل پمپ آب به قطعات، ساختار و عملکرد این تجهیز وابسته نیست. بلکه فشار آب منطقه کاهش پیدا کرده است.

راه حل

برای بررسی سالم بودن ست کنترل و اطمینان از کاهش فشار آب شهری، اتصال برق ست کنترل را یک بار قطع و مجددا وصل کنید. سپس دکمه ریست مربوط به ست کنترل را فشار دهید.

2_ خرابی کابل برق ست کنترل

اگر کابل برق ست کنترل آسیب دیده باشد، برق دستگاه تامین نشده و ست کنترل روشن نمی‌شود.

راه حل

کابل برق ست کنترل را بررسی و در صورت نیاز تعویض کنید. توجه داشته باشید، فرسودگی و خرابی کابل برق ست کنترل می‌تواند سطح ایمنی محیط و اشخاص را هم کاهش دهد.

چرا ست کنترل پمپ آب بدون باز کردن شیر روشن می‌شود؟

برخی از کاربران بیان می‌کنند که ست کنترل پمپ آب ساختمان آن‌ها بدون باز کردن شیر آب، روشن می‌شود. این موضوع، عادی نبوده و بنا به دلایل زیر رخ می‌دهد:

1_ فشار استارت از فشار آبی شهری بالاتر است

در صورتی که فشار استارت ست کنترل از فشار آب شهری بالاتر باشد؛ ست کنترل برای افزایش پمپاژ آب، روشن شده و پمپ را فعال می‌کند.

راه حل

برای رفع این مشکل پیچ تنظیم ست کنترل را به سمت منفی بچرخانید. به همین علت تنظیم درست و اصولی ست کنترل اهمیت بسیار زیادی دارد.

2_ پمپ آب نشتی دارد

گاهی اوقات شیرهای آب ساختمان کاملا بسته هستند، ولی همچنان ست کنترل و پمپ آب روشن می‌شوند. در این شرایط ممکن است سیستم لوله‌کشی، پمپ آب و اتصالات آن نشتی داشته باشند.

راه حل

برای اطمینان از وجود نشتی در پمپ یا لوله‌کشی ساختمان، همه شیرهای آب را ببندید. سپس عدد درج شده بر روی کنتور آب را یادداشت کنید. بعد از گذشت حداقل یک ساعت، مجددا عدد کنتور را مشاهده کنید. چنانچه عدد تغییر کرده باشد، نشتی آب وجود دارد. برای پیدا کردن محل دقیق نشتی از تکنسین‌های فنی کمک بگیرید.

علت نشت آب از داخل ست کنترل چیست؟

نشت آب از داخل ست کنترل هم یکی دیگر از مشکلات این تجهیز کارآمد است. علت آب دادن ست کنترل هرچه که باشد باید به موقع برطرف شود. مهم‌ترین علت آب دادن ست کنترل شامل موارد زیر است:

1_ اتصالات ست کنترل پمپ آب سست هستند

اصلی‌ترین علت نشت آب از زیر ست کنترل، سستی اتصالات است. در صورتی که اتصالات ست کنترل به درستی و به اندازه کافی محکم نشوند، آب از زیر ست کنترل نشت می‌کند.

راه حل

با استفاده از ابزار مناسب، فیتینگ لوله‌های متصل به ست کنترل را در جهت حرکت عقربه‌های ساعت بچرخانید.

2_ آب به داخل ست کنترل وارد می‌شود

اگر آب از داخل ست کنترل به بیرون نشت می‌کند؛ باید به فکر تعویض ست کنترل باشید، زیرا در این شرایط ست کنترل به درستی کار نکرده و تعمیر آن به صرفه نیست.

راه حل

به فروشگاه‌های معتبر مراجعه و یک ست کنترل باکیفیت و متناسب با مشخصات پمپ آب خریداری کنید.

3_ از لوله با سایز مناسب استفاده نشده است

از جمله دیگر علت نشت آب ست کنترل می‌توانیم به عدم استفاده از لوله با سایز مناسب اشاره کنیم. در این موقعیت، لوله به درستی با ست کنترل اتصال پیدا نکرده و آب نشت می‌کند.

راه حل

به کمک تکنسین‌های فنی ماهر، سایز لوله مناسب ست کنترل را پیدا کنید. سپس لوله‌های جدید را با قبلی جایگزین کنید.

چرا ست کنترل مدام خاموش و روشن می‌شود؟

آیا شما هم با روشن و خاموش شدن مداوم ست کنترل مواجه هستید؟ این مشکل می‌تواند بنا به دلایل زیر رخ دهد:

1_ خرابی برد الکترونیکی ست کنترل

عملکرد درست ست کنترل به سالم بودن برد آن بستگی دارد. چنانچه برد الکترونیکی خراب باشد، ممکن است ست کنترل به طور مداوم روشن و خاموش شود.

راه حل

ابتدا قطعات مختلف برد ست کنترل را تست کنید. اگر امکان تعمیر آن‌ها وجود داشت، می‌توانید مراحل تعمیر برد الکترونیکی را انجام دهید. در غیر این صورت باید به فکر تعویض برد الکترونیکی باشید. در اغلب موارد، تعویض برد ست کنترل به صرفه‌تر است.

2_ مشکل و خرابی اتصالات برقی

روشن و خاموش شدن مداوم ست کنترل همیشه به خرابی برد الکترونیکی مربوط نیست. بلکه گاهی اوقات فقط اتصالات برقی مشکل دارند.

راه حل

چنانچه خودتان تجربه و مهارت کافی برای تست اتصالات برقی ست کنترل دارید، این کار را با ابزارهای مناسب انجام دهید.

3_ نشتی پمپ آب

اگر پمپ آب نشتی داشته باشد، ست کنترل به طور مداوم روشن و خاموش می‌شود. این موضوع هم باعث کاهش طول عمر ست کنترل خواهد شد.

راه حل

پمپ، اتصالات و لوله‌ها را برای پیدا کردن نشتی بررسی کنید. چنانچه نشتی به موقع برطرف نشود، ست کنترل می‌سوزد.

علت افت فشار ست کنترل چیست؟

چنانچه فشار داخلی ست کنترل کاهش پیدا کند، نمی‌تواند پمپ را به موقع روشن و خاموش و در نتیجه فشار آب را تنظیم کند. این مشکل هم بنا به دلیل زیر رخ می‌دهد:

فرسودگی دیافراگم

تامین فشار مناسب در ست کنترل برعهده دیافراگم قرار دارد. چنانچه دیافراگم سوراخ و فرسوده شود، فشار هوای داخل ست کنترل کاهش می‌یابد. در نتیجه ست کنترل نمی‌تواند فشار آب را تنظیم کند.

راه حل

از تکنسین‌های فنی بخواهید دیافراگم ست کنترل را بررسی و در صورت نیاز این تجهیز را تعویض کنند.