جستجو کنید...
هشتگهای محبوب:
برای جلوگیری از انتقال جریان الکتریسیته از وسایل برقی به بدن انسان؛ چاه ارت حفر و سیستم ارتینگ راهاندازی میشود. زمانی که اضافه بار ایجاد شده یا جریان برق نشتی پیدا میکند؛ در اثر تماس بدن انسان با وسایل برقی، جریان به فرد منتقل خواهد شد. از طرفی احتمال ایجاد جریان و انتقال آن به بدن انسان از طریق برخورد صاعقه با تجهیزات مختلف نیز وجود دارد. در صورتی که ساختمانها دارای سیستم ارتینگ باشند؛ جریان برق از مسیری با مقاومت کمتر، یعنی زمین عبور میکند. در نتیجه جریان اضافی در زمین تخلیه شده و انسان دچار برق گرفتگی نخواهد شد. برای حفر چاه ارت و راهاندازی سیستم ارتینگ به استفاده از تجهیزات مختلفی نیاز است. در ادامه مطلب به بررسی کامل تجهیزات چاه ارت میپردازیم.
برای اجرای چاه ارت طبق سازمان ملی استاندارد ایران (ISIRI) نیاز به تهیه لوازم چاه ارت مناسب است. لوازم چاه ارت برای اجرای سیستم ارتینگ باید متناسب با پروژه و بر اساس نوع خاک، منطقه اجرایی، میزان اهم مورد نیاز برای لوازم برقی، نوع چاه ارت (سطحی یا عمقی) و… انتخاب و خریداری شود. لیست تجهیزات چاه ارت عبارتند از:
انواع لوازم چاه ارت
امروزه انواع مختلفی از چاه ارت در عمقهای مختلف حفر میشوند. برخی از چاهها عمق بیشتری داشته و راهاندازی سیستم ارتینگ در آنها به استفاده از صفحه مسی نیاز دارد. صفحه مسی به همراه سیم مسی و چندین اتصال مهم دیگر وظیفه انتقال جریان الکتریسیته از وسایل برقی به زمین را بر عهده دارند. صفحههای مسی چاه ارت با خلوص 99/9 درصد مس، کمتر از 99/9 درصد مس (حدود 70 درصد مس)، ترکیب فولاد و روکش مس و روکش گالوانیزه تولید میشود.

| جدول سایز صفحه مسی با خلوص 99/9 درصد مس | |
| ابعاد (سانتی متر) | ضخامت (میلی متر) |
| 30×30 | 3 |
| 30×30 | 5 |
| 40×40 | 3 |
| 40×40 | 5 |
| 50×50 | 3 |
| 50×50 | 5 |
| 60×60 | 3 |
| 60×60 | 5 |
| 66×66 | 3 |
| 66×66 | 5 |
| 70×70 | 3 |
| 70×70 | 5 |
| جدول سایز صفحه مسی ذوبی آلیاژی از مس (70 درصد مس) | |
| ابعاد (سانتی متر) | ضخامت (میلی متر) |
| 30×30 | 3 |
| 30×30 | 5 |
| 40×40 | 3 |
| 40×40 | 5 |
| 50×50 | 3 |
| 50×50 | 5 |
| 60×60 | 3 |
| 60×60 | 5 |
| 70×70 | 3 |
| 70×70 | 5 |
| جدول سایز صفحه مسی مغز فولاد (مغزی آهن) با روکش مس (مس اندود) | |
| ابعاد (سانتی متر) | ضخامت مس (میلی متر) |
| 30×30 | بالای 200 میکرون |
| 40×40 | |
| 50×50 | |
| 60×60 | |
| 70×70 | |
| جدول سایز صفحه ارت گالوانیزه | |
| ابعاد (سانتی متر) | ضخامت (میلی متر) |
| 50×50 | 3 |
| 50×50 | 5 |
| 70×70 | 3 |
| 70×70 | 5 |
سیم مسی بدون روکش یکی از اصلیترین تجهیزات راهاندازی سیستم ارتینگ است. از سیم مسی در کنار صفحه مسی برای انتقال جریان برق از وسایل مختلف به زمین استفاده میشود. سیم مسی که برای راهاندازی سیستم ارتینگ کاربرد دارد؛ نوعی سیم بدون روکش است که به آن سیم مسی هوایی نیز گفته میشود. مدلهای مختلفی از سیم مسی ارت تولید میشوند که در تعداد رشته و ضخامت با یکدیگر تفاوت دارند.
سایزهای کابل مناسب چاه ارت (یا سیم مسی لخت هوایی) عبارتند از: 16، 25، 35، 50، 70، 95، 120، 15، 185، 240. تعداد رشته و ضخامت سیم ارت تاثیر مهمی بر انتقال جریان برق به زمین دارد. به عبارتی سطح مقطع، تعداد رشتهها و محل نصب (دفن در زمین یا هوای آزاد) سیم ارت بدون روکش، با میزان جریان مجازی که از خود عبور میدهد رابطه مستقیم دارد. به همین علت برقکارهای حرفهای با بررسی شرایط موجود، سیم ارت مناسب را انتخاب میکنند. سیم مسی ارت نمره ۱۶، ۲۵، 35 و 50 در سیستم ارتینگ نسبت به دیگر سیمهای ارت مصرف بیشتری دارند.

دو جدول زیر شامل مشخصات و جریان مجاز سیم چاه ارت در سطح مقطعهای مختلف است.
| مشخصات و ویژگیهای سیم مسی هوایی (سیم بدون روکش) | ||||
| سطح مقطع (mm²) | تعداد و قطر رشته (mm) | قطر خارجی سیم مسی (mm) | وزن در واحد طول (Kg/Km) | مقاومت در واحد طول در 20°C (Ω/Km) |
| 16 | 1.70×7 | 5.1 | 142.4 | 1.28 |
| 25 | 2.10×7 | 6.3 | 217.3 | 0.7391 |
| 35 | 2.50×7 | 7.5 | 308 | 0.5215 |
| 50 | 3.00×7 | 9 | 443.5 | 0.3622 |
| 50 | 1.80×19 | 9 | 435.8 | 0.3727 |
| 70 | 2.10×19 | 10.5 | 593.2 | 0.2538 |
| 95 | 2.50×19 | 12.5 | 840.7 | 0.1932 |
| 120 | 3.80×19 | 14 | 1055 | 0.154 |
| 150 | 2.25×37 | 15.7 | 1344 | 0.1233 |
| 185 | 3.55×19 | 17.5 | 1695 | 0.09582 |
| 185 | 2.50×37 | 17.5 | 1647 | 0.09981 |
| 240 | – | 20.2 | – | – |
| میزان جریان مجاز سیم مسی بدون روکش | |||
| سایز کابل چاه ارت | تعداد لایهها | میزان جریان مجاز در هوای آزاد | میزان جریان مجاز در خاک |
| سیم مسی نمره 16 | 7 لایه هوایی | 81 | 103 |
| سیم مسی نمره 25 | 7 لایه هوایی | 110 | 134 |
| سیم مسی نمره 35 | 7 لایه هوایی | 134 | 162 |
| سیم مسی نمره 50 | 7 یا 19 لایه هوایی | 162 | 192 |
| سیم مسی نمره 70 | 19 لایه هوایی | 205 | 235 |
| سیم مسی نمره 95 | 19 لایه هوایی | 253 | 283 |
| سیم مسی نمره 120 | 19 لایه هوایی | 294 | 323 |
| سیم مسی نمره 150 | 37 لایه هوایی | 334 | 363 |
| سیم مسی نمره 185 | 37 لایه هوایی | 386 | 412 |
| سیم مسی نمره 240 | 37 یا 61 لایه هوایی | 457 | 478 |
| سیم ارت (روکش دار) | سطح مقطع (mm²) |
| سیم ارت روکش دار سبز و زرد (مفتول یا افشان) | 10 |
| 16 | |
| 25 | |
| 35 | |
| 50 | |
| 70 | |
| 95 | |
| 120 | |
| 150 | |
| 185 | |
| 240 |
برای راهاندازی سیستم ارتینگ باید یک میله راد ارت را در چاه حفر شده قرار دهید. سپس میله ارت زمین را به کمک جوش و سایر اتصالات مناسب به سیم مسی متصل کنید. استفاده از میله راد ارت به جلوگیری از ایجاد شوک الکتریکی و افزایش ایمنی کار کمک میکند. نصب این میله از نظر صرفه جویی اقتصادی به راهاندازی سیستم ارتینگ کمک کرده و بازدهی مناسبی هم دارد. انواع میلههای ارت عبارتند از میله راد مسی، میله ارت اتمایز یا مس اندود، میله ارت کاپر باند، میله راد کاپر شیلد، میله ارت استنلس استیل و گالوانیزه که در ادامه با جدول سایزبندی آنها آشنا خواهید شد.

| جدول سایزبندی میله ارت مسی (تمام مس) | |
| طول (متر) | قطر (میلی متر) |
| 1.5 | 14 |
| 1.5 | 16 |
| 1.5 | 20 |
| جدول سایزبندی میله ارت اتمایز یا مس اندود (آبکاری مس) | ||
| طول (متر) | قطر (میلی متر) | ضخامت روکش مس (میلیمتر) |
| 1.5 | 14 | 100 تا 200 میکرون |
| 1.5 | 16 | |
| 1.5 | 20 | |
| میله ارت کاپر باند (ضخامت بالای 240 میکرون مس مغز فولاد CK45) | |
| طول (متر) | قطر (میلی متر) |
| 1.5 | 16 |
| 1.5 | 20 |
| 1 | 20 |
| میله ارت کاپر شیلد (ضخامت بیش از 30 میکرون مس) | |
| طول (متر) | قطر (میلی متر) |
| 1.5 | 14 |
| 1.5 | 16 |
| 15 | 20 |
| 3 | 14 |
| 3 | 16 |
| جدول سایزبندی میله ارت استنلس استیل | |
| طول (متر) | قطر (میلی متر) |
| 1.5 | 16 |
| 1.5 | 20 |
| جدول سایزبندی میله ارت گالوانیزه | |
| طول (متر) | قطر (میلی متر) |
| 1.5 | 16 |
از جمله دیگر تجهیزات لازم برای اجرای چاه ارت انواع تسمه یا شمش مسی است. به طور کلی مس یک هادی منحصر به فرد برای انتقال جریان برق است. به همین علت هر نوع تجهیزی که از مس تولید میشود؛ قابلیت عبور، هدایت و انتقال جریان برق را دارد. از انواع تسمه مکعب مستطیل به منظور انتقال جریان برق به زمین استفاده میشود. تمام تجهیزات مانند میله، تسمه، صفحه و سیم مسی به کمک جوش و اتصالات مناسب به یکدیگر متصل خواهند شد.

جدول شمش مسی و محاسبه آمپراژ قابل تحمل آن به شرح زیر است:
| نوع کالا | اندازه | جریان قابل تحمل (آمپر) | طول شاخه | وزن هر شاخه |
| تسمه مسی (شمش مسی) | 3 × 15 | 170 | شاخه 4 متری | (وزن هر شاخه تقریبا 1.2 کیلو گرم) |
| تسمه مسی (شمش مسی) | 3 × 20 | 220 | شاخه 4 متری | (وزن هر شاخه تقریبا 2.3 کیلو گرم) |
| تسمه مسی (شمش مسی) | 5 × 20 | 319 | شاخه 4 متری | (وزن هر شاخه تقریبا 3.7 کیلو گرم) |
| تسمه مسی (شمش مسی) | 10 × 20 | 497 | شاخه 4 متری | (وزن هر شاخه تقریبا 7.3 کیلو گرم) |
| تسمه مسی (شمش مسی) | 3 × 25 | 287 | شاخه 4 متری | (وزن هر شاخه تقریبا 2.7 کیلو گرم) |
| تسمه مسی (شمش مسی) | 5 × 25 | 350 | شاخه 4 متری | (وزن هر شاخه تقریبا 4.7 کیلو گرم) |
| تسمه مسی (شمش مسی) | 3 × 30 | 337 | شاخه 4 متری | (وزن هر شاخه تقریبا 3.3 کیلو گرم) |
| تسمه مسی (شمش مسی) | 5 × 30 | 447 | شاخه 4 متری | (وزن هر شاخه تقریبا 5.5 کیلو گرم) |
| تسمه مسی (شمش مسی) | 10 × 30 | 676 | شاخه 4 متری | (وزن هر شاخه تقریبا 10.8 کیلو گرم) |
| تسمه مسی (شمش مسی) | 5 × 40 | 573 | شاخه 4 متری | (وزن هر شاخه تقریبا 7.3 کیلو گرم) |
| تسمه مسی (شمش مسی) | 10 × 40 | 850 | شاخه 4 متری | (وزن هر شاخه تقریبا 14.4 کیلو گرم) |
| تسمه مسی (شمش مسی) | 5 × 50 | 676 | شاخه 4 متری | (وزن هر شاخه تقریبا 9.1 کیلو گرم) |
| تسمه مسی (شمش مسی) | 10 × 50 | 1020 | شاخه 4 متری | (وزن هر شاخه تقریبا 18 کیلو گرم) |
| تسمه مسی (شمش مسی) | 5 × 60 | 826 | شاخه 4 متری | (وزن هر شاخه تقریبا 10.8 کیلو گرم) |
| تسمه مسی (شمش مسی) | 10 × 60 | 1180 | شاخه 4 متری | (وزن هر شاخه تقریبا 21.7 کیلو گرم) |
| تسمه مسی (شمش مسی) | 5 × 80 | 1070 | شاخه 4 متری | (وزن هر شاخه تقریبا 14.4 کیلو گرم) |
| تسمه مسی (شمش مسی) | 10 × 80 | 1500 | شاخه 4 متری | (وزن هر شاخه تقریبا 28.7 کیلو گرم) |
| تسمه مسی (شمش مسی) | 5 × 100 | 1300 | شاخه 4 متری | (وزن هر شاخه تقریبا 18.1 کیلو گرم) |
| تسمه مسی (شمش مسی) | 10 × 100 | 1810 | شاخه 4 متری | (وزن هر شاخه تقریبا 35.8 کیلو گرم) |
| تسمه مسی (شمش مسی) | 20 × 100 | – | شاخه 4 متری | (وزن هر شاخه تقریبا 72.1 کیلو گرم) |
| تسمه مسی (شمش مسی) | 10 × 120 | 2110 | شاخه 4 متری | (وزن هر شاخه تقریبا 42.7 کیلو گرم) |
| تسمه مسی (شمش مسی) | 20 × 120 | – | شاخه 4 متری | (وزن هر شاخه تقریبا 86.5 کیلو گرم) |
| جدول ابعاد و وزن تقریبی تسمه مسی (شمش مسی) | ||||||||||||
| پهنا(میلیمتر) | 10 | 12 | 15 | 20 | 25 | 30 | 40 | 50 | 60 | 80 | 100 | 120 |
| ضخامت(میلیمتر) | ||||||||||||
| 3 | 0/276 | 0/321 | 0/401 | 0/535 | 0/669 | 0/803 | 1/071 | 1/339 | 1/607 | 2/143 | 2/679 | 3/214 |
| 5 | 0/446 | 0/535 | 0/669 | 0/893 | 1/116 | 1/339 | 1/786 | 2/232 | 2/679 | 3/572 | 4/679 | 5/358 |
| 10 | 0/893 | 1/071 | 1/339 | 1/786 | 2/232 | 2/679 | 3/572 | 4/465 | 5/358 | 7/144 | 8/93 | 10/716 |
| 15 | 1/339 | 1/607 | 2/009 | 2/679 | 3/348 | 4/018 | 5/358 | 6/697 | 8/037 | 10/716 | 13/395 | 16/074 |
| 20 | 1/786 | 2/143 | 2/679 | 3/572 | 4/465 | 5/358 | 7/144 | 8/93 | 10/72 | 14/288 | 17/86 | 21/432 |


| نوع کالا | سایز | طول تسمه |
| تسمه گالوانیزه | 3 × 30 | – |
| تسمه استیل | 2 × 25 | حدودا یک رول تسمه استنلس استیل، 85 متر |
| 3 × 20 |
میلگرد مسی داخل فونداسیون و بین آرماتورها قرار میگیرد تا یک مسیر رسانای یکنواخت و کممقاومت را در سیستم ارت ساختمان ایجاد کند. این میلگرد نقش یک هادی مطمئن را در همبندی و انتقال جریانهای خطا سازه برعهده دارد؛ یعنی جریانهای خطا را از سازه جمع کرده و به سیستم ارت منتقل میکند. در واقع میلههای مسی، جزئی از ارت فونداسیون به حساب میآیند، نه الکترود اصلی چاه ارت.

جدول سایزبندی میلگردهای مسی (میلههای مسی) در شاخههای سه متری و چهار متری به شرح زیر است:
| نوع کالا | اندازه | طول شاخه | وزن هر شاخه |
| میله مسی | 10 | شاخه 3 متری | (وزن هر شاخه تقریبا 2.2 کیلو گرم) |
| میله مسی | 12 | شاخه 3 متری | (وزن هر شاخه تقریبا 3.1 کیلو گرم) |
| میله مسی | 14 | شاخه 3 متری | (وزن هر شاخه تقریبا 4.4 کیلو گرم) |
| میله مسی | 16 | شاخه 3 متری | (وزن هر شاخه تقریبا 5.6 کیلو گرم) |
| میله مسی | 18 | شاخه 3 متری | (وزن هر شاخه تقریبا 6.6 کیلو گرم) |
| میله مسی | 20 | شاخه 3 متری | (وزن هر شاخه تقریبا 8.7 کیلو گرم) |
| میله مسی | 25 | شاخه 3 متری | (وزن هر شاخه تقریبا 13.3 کیلو گرم) |
| میله مسی | 30 | شاخه 3 متری | (وزن هر شاخه تقریبا 19.1 کیلو گرم) |
| میله مسی | 35 | شاخه 3 متری | (وزن هر شاخه تقریبا 25.9 کیلو گرم) |
| میله مسی | 40 | شاخه 3 متری | (وزن هر شاخه تقریبا 33.8 کیلو گرم) |
| میله مسی | 45 | شاخه 3 متری | (وزن هر شاخه تقریبا 42.7 کیلو گرم) |
| میله مسی | 50 | شاخه 3 متری | (وزن هر شاخه تقریبا 52.7 کیلو گرم) |
| میله مسی | 60 | شاخه 3 متری | (وزن هر شاخه تقریبا 76.5 کیلو گرم) |
| میله مسی | 80 | شاخه 3 متری | (وزن هر شاخه تقریبا 135.6 کیلو گرم) |
| نوع کالا | اندازه | طول شاخه | وزن هر شاخه |
| الکترو لبه گرد | 10 × 30 | شاخه 4 متری | (وزن هر شاخه تقریبا 10 کیلو گرم) |
| الکترو لبه گرد | 10 × 40 | شاخه 4 متری | (وزن هر شاخه تقریبا 14 کیلو گرم) |
| الکترو لبه گرد | 10 × 50 | شاخه 4 متری | (وزن هر شاخه تقریبا 17.1 کیلو گرم) |
| الکترو لبه گرد | 10 × 60 | شاخه 4 متری | (وزن هر شاخه تقریبا 20.6 کیلو گرم) |
| الکترو لبه گرد | 10 × 80 | شاخه 4 متری | (وزن هر شاخه تقریبا 28.9 کیلو گرم) |
| جدول ابعاد و وزن تقریبی میل گردهای مسی (میله مسی) | ||||||||||||||
| قطر(میلیمتر) | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| وزن(گرم) | 0/007 | 0/027 | 0/063 | 0/112 | 0/174 | 0/252 | 0/343 | 0/448 | 0/567 | 0/701 | 0/848 | 1/009 | 1/148 | 1/373 |
| قطر | 15 | 16 | 18 | 20 | 22 | 25 | 30 | 35 | 40 | 45 | 50 | 55 | 60 | 65 |
| وزن | 1/577 | 1/794 | 2/271 | 2/804 | 3/392 | 4/381 | 6/309 | 8/587 | 11/22 | 14/145 | 17/725 | 21/305 | 25/236 | 29/617 |
| قطر | 70 | 80 | 90 | 100 | 110 | 120 | 130 | 140 | 150 | 160 | 170 | 180 | 190 | 200 |
| وزن | 34/349 | 44/894 | 56/781 | 70/1 | 84/821 | 100/944 | 118/5 | 137/396 | 157/7 | 179/457 | 202/59 | 227/125 | 253/062 | 280/402 |
شینه تجهیز جمع و پخش کننده جریان برق است. در چاه ارت برای جمع کردن جریان الکتریسیته از تجهیزات مسی و انتقال آن به زمین باید از شینههای نول و ارت استفاده کنید. در شرایطی که تجهیزات دیگری مانند سیم، صفحه و میله مسی در فاصله بسیار کم در چاه ارت قرار میگیرند؛ نصب شینه نول و ارت ضروری است. شمش نول و ارت به انتقال جریان برق کمک کرده و بازدهی اجرای چاه ارت را افزایش میدهد.

| نوع کالا | تعداد پیچها |
| شینه ارت | 4 |
| 6 | |
| 8 | |
| 10 | |
| 12 | |
| 18 | |
| 24 | |
| شینه نول | 4 |
| 6 | |
| 8 | |
| 10 | |
| 12 | |
| 18 | |
| 24 |
ارت بار یک شینه فلزی رسانا از جنس مس خالص است که روی پایه استنلس استیل نصب میشود و نقطه مشترک اتصال زمین در تابلو برق، جعبه تقسیم و سیستم ارت است. تمام سیمهای ارت ساختمان، بدنه تجهیزات و مسیرهای حفاظتی روی همین شمش جمع میشوند تا یک مرکز همبندی مطمئن و کممقاومت ایجاد شود. ارت بار بهعنوان یک مرکز اتصال، مسیر چاه ارت را به تمام بخشهای ساختمان وصل میکند و اجازه میدهد سیستم حفاظت زمین پیوسته، منظم و قابل تست باشد. بدون ارت بار، اتصالات زمین پراکنده، نامطمئن و غیراستاندارد میشوند.
کاربردهای ارت بار در سیستم ارتینگ عبارتند از:
| نوع کالا | ابعاد |
| ارت بار مسی | 5 × 40 × 300 |
| ارت بار مسی | 5 × 40 × 400 |
| ارت بار مسی | 5 × 40 × 500 |
| ارت بار مس قلع اندود | 5 × 40 × 300 |
| ارت بار مس قلع اندود | 5 × 40 × 400 |
| ارت بار مس قلع اندود | 5 × 40 × 500 |

راند وایر یک سیم مفتول تکرشتهای با سطح مقطع گرد از جنس گالوانیزه، آلومینیوم یا استنلس استیل است که در سیستم ارت و برای ایجاد مسیر همبندی یکنواخت، اتصال سازهها استفاده میشود. راند وایرها مقاومت بالا در برابر خوردگی و رطوبت، عمر طولانی و قیمت اقتصادی دارند. برای همین، جایگزین خوبی برای سیم مسی ارت است.

| نوع کالا | نمره |
| راندوایر گالوانیزه یا مفتول گالوانیزه گرم (ضحامت پوشش گالوانیزه بالای 50 میکرون) | 8 |
| 10 | |
| راند وایر آلومینیوم یا مفتول آلومینومی | 8 |
| 10 | |
| راندوایر استنلس استیل یا مفتول استیل | 8 |
| 10 |
سیم آلومینیوم در داخل چاه ارت کاربرد ندارد ( بلکه بهترین عملکرد رو میله راد و اتصالات مسی دارند). درواقع، از سیم لخت آلومینیومی در مسیر برگشت ارت (مسیرهای بیرونی) مثل انتقال ارت از چاه تا تابلو، رایزر ساختمان و همبندی بخشهای مختلف سازه استفاده میشود. این سیمها با وزن کم، مقاومت مناسب در برابر خوردگی و قیمت بسیار پایینتر نسبت به سیم مسی، انتخابی اقتصادی و کاربردی برای مسیرهای طولانی بیرون از چاه ارت هستند.
کاربرد سیمهای آلومینیومی در اجرای چاه ارت عبارتند از:

سیمهای آلومینیومی در سایزهای زیر، بیشترین کاربرد را در در مسیر بارگشت چاه ارت دارند.
| نوع سیم | سایز سیم آلومینیوم | تعداد لایهها |
| سیم آلومینیومی | 50 | (مقطع 43، 7 لایه هوایی) |
| 70 | (مقطع 73، 19 لایه هوایی) | |
| 120 | (مقطع 126، 19 لایه هوایی) |
برای قرارگیری صفحه، میله، سیم، شینه و سایر تجهیزات مسی مورد نیاز اجرای سیستم ارتینگ باید از اتصالات مناسب استفاده کرد. کلمپها یکی از بهترین اتصالات برای متصل کردن تجهیزات مسی به یکدیگر هستند. این اتصالات از برنج ساخته شده و در برابر عوامل محیطی، مقاوم هستند. در حال حاضر انواع مختلفی از کلمپ با مشخصات متنوع تولید میشوند. در ادامه انواع کلمپ مورد نیاز برای اجرای چاه ارت را به صورت تصویری معرفی کردهایم.
به قطعاتی که وظیفه دارند سیم یا تسمه ارت را با اتصال مطمئن به میله راد متصل کنند تا مسیر تخلیه جریان خطا کامل شود، اتصالات میله ارت میگویند. استفاده از این اتصالات، درستی چاه ارت را تضمین میکند. جدول معرفی اتصالات میله ارت به همراه کاربردهای آنها را در ادامه بخوانید.
| اتصال میله ارت | کاربرد |
| کوپلر | اتصال دو میله ارت نمره 16 |
| کوپلر | اتصال دو میله ارت نمره 20 |
| داول | جهت اتصال دو میله ارت تمام مس یا استنلس استیل به یکدیگر |
| ضربه خور استکانی | جهت کوبیدن میله ارت نمره 16 |
| ضربه خور استکانی | جهت کوبیدن میله ارت نمره 20 |
| ضربه خور آلنی | جهت کوبیدن میله ارت تمام مس یا استنلس استیل |
| نوک فولادی | جهت تسهیل در هدایت میله ارت به درون زمین |
انواع کلمپ ارت عبارتند از:

کاربربرد کلمپ سیم یا تسمه مسی به میله ارت، فیکسکردن سیم یا تسمه مسی روی میله راد و تضمین انتقال صحیح جریان خطا است.

| کلمپ انگشتی جهت اتصال سیم مسی به میله ارت | |
| قطر میله (mm) | سایز سیم (mm²) |
| 16 | 16-70 |
| 20 | 50-120 |
| 20 | 70-185 |

| کلمپ یو شکل جهت اتصال دو سیم عبوری هم مقطع به میله راد | |
| قطر میله (mm) | سایز سیم (mm²) |
| 16 | 50-185 |
| 20 | 50-185 |

| کلمپ یو شکل جهت اتصال دو سیم به صورت موازی و هم مقطع با میله ارت | |
| قطر میله (mm) | سایز سیم (mm²) |
| 16 | 50-120 |
| 20 | 50-120 |

| کلمپ اتصال از طریق کابلشو به میله ارت | |
| قطر میله (mm) | سایز سیم (mm²) |
| 16 | 16-185 |
| 20 | 16-185 |

| کلمپ اتصال تسمه مسی به میله ارت | |
| قطر میله (mm) | سایز سیم (mm²) |
| 16-20 | 20 × 3 |
| 20 × 5 | |
| 30 × 3 | |
| 30 × 5 | |

| کلمپ اتصال سیم مسی به سازه فلزی و میله ارت | |
| قطر میله (mm) | سایز سیم (mm²) |
| 16-20 | 35 |
| 50 | |
| 70 | |
| 95 | |
| 120 | |

| کلمپ اتصال سیم و تسمه مسی به میله ارت | ||
| سایز سیم (mm²) | سایز تسمه (mm×mm) | قطر میله (mm) |
| 50 و 35 | 25 × 3 | 20 و 16 |
| 20 × 3 | ||
| 30 × 3 | ||
ایجاد اتصال ارت میان مسیر ارت (بین سیم یا تسمه) و استراکچر فلزی ساختمان، کلمپ مخصوص به خود را دارد.

| کلمپ اتصال سیم مسی به سازه فلزی | |
| سایز سیم (mm²) | سایز داول (mm) |
| 70-120 | M10 |
| 150-240 | M12 |

| کلمپ اتصال دو سیم هم مقطع به سازه فلزی | |
| سایز سیم (mm²) | سایز پیچ (mm) |
| 35-185 | M10 |
| 120-240 | M12 |

| کلمپ اتصال چهار سیم به سازه فلزی (دو زوج هم سایز به سازه) | |
| سایز سیم (mm²) | سایز پیچ (mm) |
| 35-185 | M10 |
| 120-240 | M12 |

| کلمپ اتصال سیم مسی بصورت افقی به سازه فلزی (کلمپ سیم به صفحه) | |
| سایز سیم (mm²) | سایز پیچ (mm) |
| 35-50 | M8 × 35 |
| 70-185 | M10 × 40 |

| کلمپ اتصال دو سیم هم مقطع بصورت افقی به سازه فلزی | |
| سایز سیم (mm²) | سایز پیچ (mm) |
| 35-50 | M8 × 40 |
| 70-95 | M10 × 50 |
برای همبندی و پیوستگی دو مسیر ارت بین دو کابل یا دو تسمه از انواع کلمپ اتصال دهنده زیر استفاده میشود.

| کلمپ اتصال دو سیم هم مقطع به یکدیگر (کلمپ دوپیچ) | |
| سایز سیم (mm²) | سایز پیچ (mm) |
| 35-70 | M6 |
| 95-185 | M8 |

| کلمپ اتصال دو سیم هم مقطع به یکدیگر (کانکتور) |
| سایز سیم (mm²) |
| 35 – 16 |
| 70 – 50 |
| 120 – 95 |
| 185 – 150 |

| کلمپ اتصال دو سیم غیر هم مقطع بصورت عبوری به یکدیگر |
| سایز سیم (mm²) |
| 35 |
| 50 |
| 70 |
| 95 |
| 120 |

| کلمپ اتصال دو سیم عبوری به یکدیگر |
| سایز سیم (mm²) |
| 35 |
| 50 |
| 70 |
| 95 |
| 120 |

| کلمپ آلومینیومی اتصال دو سیم هم مقطع به یکدیگر | |
| سایز سیم (mm²) | سایز پیچ (mm) |
| 6-95 | M8 × 50 |

| کلمپ مسی پرسی (C کلمپ سی) |
| سایز سیم اول و دوم (mm) |
| 10 |
| 16 |
| 25 |
| 35 |
| 50 |
| 70 |
| 95 |
| 120 |
| 150 |
| 185 |
| 240 |
برای برقرارکردن اتصال ارت بین سیم مسی و شبکه آرماتور فونداسیون، از این کلمپ استفاده میشود.

| کلمپ اتصال سیم به آرماتور | ||||||||
| سایز سیم (mm²) | ||||||||
| 240 | 185 | 120 | 95 | 70 | 50 | 35 | 25 | 16 |
| سایز آرماتور (mm) | ||||||||
| 24 | 22 | 20 | 18 | 16 | 14 | 12 | 10 | 8 |
کلمپ اتصالات راند وایر (مفتول) گالوانیزه فقط مخصوص اتصال و همبندی راند وایر (مفتول گالوانیزه) در مسیر سیستم ارت است.

| کلمپ اتصال راند وایر به راند وایر(مفتول گالوانیزه) | |
| سایز مفتول راند وایر (mm) | |
| 10 | 8 |

| کلمپ اتصال راند وایر به راند وایر(مفتول گالوانیزه)، آرماتور، میله و میلگرد به یکدیگر | |||||||||
| سایز مفتول راند وایر (mm) | |||||||||
| 10 | 8 | ||||||||
| سایز آرماتور (mm) | |||||||||
| 24 | 22 | 20 | 18 | 16 | 14 | 12 | 10 | 8 | |

| کلمپ اتصال راند وایر به راند وایر به صورت متقاطع (مفتول گالوانیزه) | |
| سایز مفتول راند وایر (mm) | |
| 10 | 8 |

| کلمپ اتصال راند وایر (مفتول گالوانیزه) به تسمه گالوانیزه یا تسمه استیل و آلومینیومی | |
| سایز مفتول راند وایر (mm) | |
| 10 | 8 |
| سایز تسمه (mm.mm) | |
| 3 × 30 | |
کلمپ نگهدارنده سیم یا تسمه مسی به سطوح، مسیر ارت را روی دیوار، کف یا بدنه سازه ثابت نگه میدارد و مانع از جابهجایی اتصالات میشود. در واقع محل کنترل و سنجش سلامت مسیر ارت است.

| کلمپ نگهدارنده سیم مسی (بست سوتی) |
| سایز سیم (mm²) |
| 16 |
| 25 |
| 35 |
| 50 |
| 70 |
| 95 |
| 120 |
| 185 |
| 240 |

| کلمپ نگهدارنده سیم مسی جایگزین با بست سوتی |
| سایز سیم (mm²) |
| 35 |
| 50 |
| 70 |
| 95 |
| 120 |
| 185 |

| کلمپ نگهدارنده سیم مسی |
| سایز سیم (mm²) |
| 35 |
| 50 |
| 70 |
| 95 |
| 120 |

| کلمپ نگهدارنده تسمه مسی (کلمپ تسمه خور) |
| سایز تسمه (mm.mm) |
| 3 × 25 و 3 × 20 |
| 3 × 30 |
| 5 × 50 |

| کلمپ نگهدارنده تسمه مسی چهار طرفه |
| سایز تسمه (mm.mm) |
| 3 × 25 و 3 × 20 |
| 3 × 30 |

| کلمپ نگهدارنده تسمه مسی |
| سایز تسمه (mm.mm) |
| 3 × 25 و 3 × 20 |
| 3 × 30 |
| 5 × 50 |
قطعهای کاربردی در سیستم ارتینگ است که کمک میکند بدون نیاز به قطع کامل اتصالات چاه ارت، بهصورت دورهای مسیر ارت را تست کنند.

| تست کلمپ تسمه به تسمه |
| سایز تسمه (mm.mm) |
| 3 × 25 و 3 × 20 |
| 3 × 30 |

| تست کلمپ سیم به سیم |
| سایز سیم (mm²) |
| 35 |
| 50 |
| 70 |
| 95 |
| 120 |

| تست کلمپ سیم به تسمه | |
| سایز سیم (mm²) | سایز تسمه (mm.mm) |
| 50 | 3 × 25 و 3 × 20 |
| 70 | |
| 95 | |
| 50 | 3 × 30 |
| 70 | |
| 95 | |

| تست کلمپ تسمه به سیم | |
| سایز تسمه (mm.mm) | سایز سیم (mm2) |
| 3 × 25 و 3 × 20 | 35 |
| 50 | |
| 70 | |
کابلشو: در اجرای چاه ارت، کابلشو یکی از اتصالات مهمی است که کابلها را به شینه وصل میکند. اتصال مطمئن و اصولی سیم و کابل به تجهیزات الکتریکی، شینه یا دیگر سطوح؛ تنها با کابلشو امکانپذیر است. جدول سایزبندی کابلشوها که در اجرای چاه ارت کاربرد دارند را در ادامه مشاهده کنید.

| سایزهای کابلشو |
| 16 |
| 25 |
| 35 |
| 50 |
| 70 |
| 95 |
| 120 |
| 150 |
| 185 |
| 240 |
انواع کابلشو
| دستگاه پرس کابلشو |
| پرس کابلشو هیدرولیکی مدل HP300 سه ضرب |
| پرس کابلشو هیدرولیکی زوپر (10 – 300) مدل Zupper YQK-300 |
| پرس کابلشو کوچک هیدرولیکی |
سرسیم و وایرشو: در اجرای چاه ارت برای اتصال مطمئن و کممقاومت سیم ارت به کلمپها، ارتبار و نقاط اتصال استفاده میشوند تا مسیر ارت قطع نشود. وایرشو مانع از کاهش افت جریان در سیستم ارتینگ میشوند و نقش مهمی در پایداری کل سیستم ارت دارند.
| سایز سرسیم برای چاه ارت |
| 1.5 |
| 2.5 |
| 4 |
| 6 |
انواع وایرشو و سرسیم
برای محافظت از تجهیزات قرار گرفته داخل چاه ارت، نظم بخشیدن به دهانه چاه حفر شده، عبور سیم مسی و انشعاب آب از تابلو تست ارت استفاده میشود. این تجهیز نامهای دیگری مانند ارت باکس، دریچه بازدید، تست باکس ارت و حوضچه تست چاه ارت نیز دارد. محل نصب استاندارد تابلو ارت روی دیوار است تا ولتاژ اضافی از ساختمان ابتدا به تابلو و بعد از ان به زمین برسد. تابلو تست ارت در دو مدل روکار و توکار و از جنس ورق گالوانیزه در ابعاد زیر تولید میشود:

| ابعاد استاندارد تست باکس چاه ارت |
| 20 × 15 |
| 20 × 20 |
| 25 × 20 |
| 25 × 25 |
| 20 × 30 |
دریچه بازدید چاه ارت، جعبهای است دارای یک شینه یا تسمه مسی که از نظر جنس در سه نوع بتنی، پلی اتیلن و چدنی تولید میشود. همانطور که پیداست، درب و بدنه حوضچه ارت بتنی، از بتن تشکیل شده است. دریچه بازدید چاه ارت از جنس پلی اتیلن تا 5 تن فشار را میتواند تحمل کند و حوضچه ارت چدنی، معمولا دایرهای شکل است.

| نوع ارت پیت | اندازه X.Y.H | توضیحات |
| حوضچه ارت بتونی با لینک | 15 × 30 × 30 | – |
| حوضچه ارت بتونی بدون لینک | 20 × 40 × 40 | – |
| حوضچه ارت بتونی بدون لینک | 60 × 40 × 40 | – |
| حوضچه ارت بتونی بدون لینک | 50 × 50 × 50 | – |
| حوضچه ارت بتونی بدون لینک | 50 × 65 × 65 | – |
| لینک استاندارد (ارت بار) | 5 × 40 × 240 | (با دو مقره برای حوضچههای 40 × 40) |
| حوضچه ارت فایبرگلاس با لینک و قفل | 30 × 35 × 45 | (قابل تحمل 1000 کیلوگرم، ساخت ایران) |
| حوضچه ارت پلی اتیلن فشار قوی با لینک | 20 × 30 × 30 | (قابل تحمل 5000 کیلوگرم، ساخت ایران) |
برای متصل کردن صفحه، سیم، میله و سایر تجهیزات مسی به یکدیگر از اتصالات مختلف و جوش استفاده میشود. جوشکاری نقره یا آرگون یکی از بهترین روشها برای اتصال تجهیزات چاه ارت به یکدیگر است. انجام جوشکاری آرگون یا همان TIG به ایجاد قوس الکتریکی و استفاده از الکترود وابسته است. سرعت انجام جوشکاری آرگون بسیار زیاد بوده و به همین علت مورد توجه قرار گرفته است. از جوش نقره برای اتصال سیم به صفحه، اتصال سیم به سیمریال اتصال سیم به میله ارت و اتصال سیم ارت به آرماتور استفاده میکنند که نحوه این اتصالات و کاربرد آنها به شرح زیر است:

برای اتصال تجهیزات مسی سیستم ارتینگ علاوه بر جوش آرگون، از یک روش جوشکاری دیگر هم استفاده میشود. جوشکاری احتراقی یا کدولد یکی از بهترین روشها برای برقراری اتصال بین تجهیزات مسی است. ضخامت جوش ایجاد شده از طریق جوشکاری کدولد زیاد است، به همین علت میزان مقاومت الکتریکی کاهش مییابد و جریان برق به آسانی منتقل میشود. برای انجام این نوع جوشکاری باید تجهیزات مرتبط و مناسب در اختیار داشته باشید. قالب جوش کدولد نوعی قالب گرافیتی است که مقاومت بسیار زیادی در برابر حرارت دارد. مشخصات این قالب هم متناسب با اندازه سیم مسی انتخاب میشود.

| انواع قالب کدولد | سیم به سیم 16-25-35-50-70-95 |
| سیم به سیم 120-150-185 | |
| سیم به سیم موازی 16-25-35-50-70-95 | |
| صفحه به سیم 16-25-35-50-70 | |
| صفحه به سیم 95-120 | |
| ستون یا استراکچر به سیم | |
| میله به سیم 16-25-35-50-70 | |
| میله به سیم 95-120 | |
| سیم به تسمه | |
| میله به تسمه | |
| سیم به آرماتور | |
| تسمه به تسمه | |
| تسمه به صفحه | |
| سیم به لوله | |
| سیم به ریل | |
| تسمه به ریل |
ارت پلیت یک صفحه فلزی مقاوم است که داخل فونداسیون یا سازه بتنی قرار میگیرد و نقطه همبندی و محل اتصال هادیهای ارت است. این صفحه امکان اتصال استاندارد بین سیم ارت، راندوایر، تسمه یا آرماتور را فراهم میکند و باعث میشود همبندی سازه در زمان بتنریزی بهصورت صحیح و پایدار اجرا شود. در واقع، ارت پلیت پایهایترین قطعه برای ایجاد نقطه اتصال مطمئن داخل بتن است و اجرای همبندی و ارت فونداسیون بدون آن، ناقص و غیراستاندارد خواهد بود.
ارت پلیتها بسته به نوع هادی و شرایط پروژه در جنسهای برنجی برای اتصال سیم مسی، گالوانیزه گرم برای اتصال راندوایر یا تسمه گالوانیزه و استنلساستیل برای اتصال سازهها یا تجهیزات استنلساستیل تولید میشوند.
بهترین خاک برای حفر چاه ارت و راهاندازی سیستم ارتینگ؛ خاکی با تراکم پایین، رطوبت نسبتا بالا، مقاومت و اسیدیته کم است. بدون شک خاک همه مناطقی که قصد حفر چاه ارت دارید، از این شرایط برخوردار نیست. به همین علت باید از مواد کاهنده مقاومت ارت زمین مانند بنتونیت استفاده کنید. بنتونیت یک ماده معدنی از گروه خاکهای رس و سدیم دار است که مقدار زیادی آب جذب کرده و متورم میشود. افزایش رطوبت خاک و کاهش تراکم نیز جزء مشخصات بهترین خاک برای حفر چاه ارت هستند.

| نام محصول | مقدار یا وزن |
| بنتونیت (فاقد تاییدیه) (بنتونیت درجه 2) | کیسه 30 کیلوگرمی |
| بنتونیت اکتیو (اکتیودار) (فاقد تاییدیه) (بنتونیت بیس درجه 2) | کیسه 30 کیلوگرمی |
| بنتونیت میکرونیزه BSAD درجه 1 (پایه سدیم) | کیسه 20 کیلوگرمی |
| بنتونیت سوپر اکتیو کاهنده BSAD در جه 1 (پایه کلسیم) | کیسه 20 کیلوگرمی |
| مواد کاهنده OHM (مواد کاهنده مقاومت زمین (پایه کربن)) | کیسه 15 کیلوگرمی |
| مواد کاهنده GIM (مواد کاهنده مقاومت زمین) | کیسه 15 کیلوگرمی |
| مواد کاهنده CEM (مواد کاهنده مقاومت زمین) | کیسه 15 کیلوگرمی |
| مواد کاهنده LOM (مواد کاهنده مقاومت زمین) | کیسه 15 کیلوگرمی |
| زغال پودر شده | کیسه 20 کیلوگرمی |
| نمک | کیسه 40 کیلوگرمی |
| خاک رس | کیسه 20 کیلوگرمی |
| بنتونیت حفاری | کیسه 30 کیلوگرمی |
| خاک بنتونیت حفاری | 1 تن |
| خاک بنتونیت حفاری API & OCMA | 1 تن |
برای کاهش مقاومت خاک محل حفر چاه ارت باید از مواد کاهنده مقاومت استفاده شود. یکی از بهترین ترکیبها برای انجام این کار نیز ژل کاهنده مقاومت زمین است. تکنسینهای حرفهای ژل کاهنده مقاومت را در صفحه یا اطراف میله مسی میریزند تا جریان برق بهتر منتقل شود.
| ژل کاهنده مقاومت زمین TEGEL-4 | گالن 4 لیتری |
| ژل کاهنده مقاومت زمین TEGEL-10 | گالن 10 لیتری |

این تجهیز در سیستم ارتینگ فرودگاهی هنگام پارک یا مورینگ هواپیما مورد استفاده قرار میگیرد و وظیفه آن ایجاد اتصال ایمن بین بدنه هواپیما و سیستم ارت سطح باند است. با این اتصال، بارهای ساکن تخلیه شده و خطر جرقه، شوک الکتریکی یا آسیب به تجهیزات کاهش مییابد. درواقع این قطعه حلقه اتصال میان ارت هواپیما و زمین فرودگاه است تا عملیات زمینی با ایمنی کامل انجام شود.