جستجو کنید...

معرفی کامل لوازم مورد نیاز برای اجرای چاه ارت

انتشار: 17 مرداد 1403
:بروزرسانی 08 بهمن 1404
معرفی کامل لوازم مورد نیاز برای اجرای چاه ارت

برای جلوگیری از انتقال جریان الکتریسیته از وسایل برقی به بدن انسان؛ چاه ارت حفر و سیستم ارتینگ راه‌اندازی می‌شود. زمانی که اضافه بار ایجاد شده یا جریان برق نشتی پیدا می‌کند؛ در اثر تماس بدن انسان با وسایل برقی، جریان به فرد منتقل خواهد شد. از طرفی احتمال ایجاد جریان و انتقال آن به بدن انسان از طریق برخورد صاعقه با تجهیزات مختلف نیز وجود دارد. در صورتی که ساختمان‌ها دارای سیستم ارتینگ باشند؛ جریان برق از مسیری با مقاومت کمتر، یعنی زمین عبور می‌کند. در نتیجه جریان اضافی در زمین تخلیه شده و انسان دچار برق گرفتگی نخواهد شد. برای حفر چاه ارت و راه‌اندازی سیستم ارتینگ به استفاده از تجهیزات مختلفی نیاز است. در ادامه مطلب به بررسی کامل تجهیزات چاه ارت می‌پردازیم.

راهنمای خرید تجهیزات چاه ارت

برای اجرای چاه ارت  طبق سازمان ملی استاندارد ایران (ISIRI) نیاز به تهیه لوازم چاه ارت مناسب است. لوازم چاه ارت برای اجرای سیستم ارتینگ باید متناسب با پروژه و بر اساس نوع خاک، منطقه اجرایی، میزان اهم مورد نیاز برای لوازم برقی، نوع چاه ارت (سطحی یا عمقی) و… انتخاب و خریداری شود. لیست تجهیزات چاه ارت عبارتند از:

  • صفحه مسی
  • سیم مسی بدون روکش
  • میله راد
  • تسمه مسی
  • بنتونیت و مواد کاهنده مقاومت زمین
  • انواع کلمپ برای اتصالات تجهیزات چاه ارت
  • حوضچه ارت
  • تابلو ارت و یا تکس باکس
  • انواع جوش کدولد و آرگون
  • کابلشو و سرسیم
  • تسمه مسی (شمش مسی)
  • شینه نول و ارت
  • سیم آلومینیومی
  • میله مسی

انواع لوازم چاه ارت

1. صفحه مسی چاه ارت

امروزه انواع مختلفی از چاه ارت در عمق‌های مختلف حفر می‌شوند. برخی از چاه‌ها عمق بیشتری داشته و راه‌اندازی سیستم ارتینگ در آن‌ها به استفاده از صفحه مسی نیاز دارد. صفحه مسی به همراه سیم مسی و چندین اتصال مهم دیگر وظیفه انتقال جریان الکتریسیته از وسایل برقی به زمین را بر عهده دارند. صفحه‌های مسی چاه ارت با خلوص 99/9 درصد مس، کمتر از 99/9 درصد مس (حدود 70 درصد مس)، ترکیب فولاد و روکش مس و روکش گالوانیزه تولید می‌شود.

صفحه مسی چاه ارت
  • صفحه مسی با خلوص 99/9 درصد مس در ابعاد مختلف زیر و ضخامت 3 و 5 میلیمتر توسط تولید می‌شود.
جدول سایز صفحه مسی با خلوص 99/9 درصد مس
ابعاد (سانتی متر)ضخامت (میلی متر)
30×303
30×305
40×403
40×405
50×503
50×505
60×603
60×605
66×663
66×665
70×703
70×705
  • با این‌که حدود 10 تا 20 درصد از صفحه مسی ذوبی شامل فلزات دیگر است اما تخلیه بار الکتریکی در سیستم ارتینگ را به خوبی انجام می‌دهد. هر یک از ابعاد صفحه مسی ذوبی نیز دارای ضخامت‌های 3 و 5 میلی‌متر است.
جدول سایز صفحه مسی ذوبی آلیاژی از مس (70 درصد مس)
ابعاد (سانتی متر)ضخامت (میلی متر)
30×303
30×305
40×403
40×405
50×503
50×505
60×603
60×605
70×703
70×705
  • صفحه مسی مس اندود ترکیبی از فولاد و مس است که روکشی با ضخامت بالای 200 میکرون دارد. ضخامت روکش مس در صفحه مس اندود پایین است برای همین قابل مقایسه با صفحه مسی 99/9 درصد خلوص و صفحه مسی ذوبی نیست.
جدول سایز صفحه مسی مغز فولاد (مغزی آهن) با روکش مس (مس اندود)
ابعاد (سانتی متر)ضخامت مس (میلی متر)
30×30بالای 200 میکرون
40×40
50×50
60×60
70×70
  • صفحه ارت گالوانیزه شامل فولاد و روکشی از گالوانیزه گرم است. آبکاری صفحه فولاد با گالوانیزه گرم استحکام صفحه ارت را بالا می‌برد. صفحه ارت گالوانیزه در چاه ارت و زیر خاک طول عمر بالایی دارد؛ برای همین بیشتر در اجرای چاه ارت مناطق مرطوب قابل استفاده است. صفحه ارت گالوانیزه مقرون‌به‌صرفه‌تر از صفحه‌های مسی است اما در انتقال جریان الکتریکی ضعیف‌تر عمل می‌کند.
جدول سایز صفحه ارت گالوانیزه
ابعاد (سانتی متر)ضخامت (میلی متر)
50×503
50×505
70×703
70×705

2. سیم مسی ارت

سیم مسی بدون روکش یکی از اصلی‌ترین تجهیزات راه‌اندازی سیستم ارتینگ است. از سیم مسی در کنار صفحه مسی برای انتقال جریان برق از وسایل مختلف به زمین استفاده می‌شود. سیم مسی که برای راه‌اندازی سیستم ارتینگ کاربرد دارد؛ نوعی سیم بدون روکش است که به آن سیم مسی هوایی نیز گفته می‌شود. مدل‌های مختلفی از سیم مسی ارت تولید می‌شوند که در تعداد رشته و ضخامت با یکدیگر تفاوت دارند.

سایزهای کابل مناسب چاه ارت (یا سیم مسی لخت هوایی) عبارتند از: 16، 25، 35، 50، 70، 95، 120، 15، 185، 240. تعداد رشته و ضخامت سیم ارت تاثیر مهمی بر انتقال جریان برق به زمین دارد. به عبارتی سطح مقطع، تعداد رشته‌ها و محل نصب (دفن در زمین یا هوای آزاد) سیم ارت بدون روکش، با میزان جریان مجازی که از خود عبور می‌دهد رابطه مستقیم دارد. به همین علت برقکارهای حرفه‌ای با بررسی شرایط موجود، سیم ارت مناسب را انتخاب می‌کنند. سیم مسی ارت نمره ۱۶، ۲۵، 35 و 50 در سیستم ارتینگ نسبت به دیگر سیم‌های ارت مصرف بیشتری دارند.

سیم مسی ارت

دو جدول زیر شامل مشخصات و جریان مجاز سیم چاه ارت در سطح مقطع‌های مختلف  است.

مشخصات و ویژگی‌های سیم مسی هوایی (سیم بدون روکش)
سطح مقطع (mm²)تعداد و قطر رشته (mm)قطر خارجی سیم مسی (mm)وزن در واحد طول (Kg/Km)مقاومت در واحد طول در 20°C (Ω/Km)
161.70×75.1142.41.28
252.10×76.3217.30.7391
352.50×77.53080.5215
503.00×79443.50.3622
501.80×199435.80.3727
702.10×1910.5593.20.2538
952.50×1912.5840.70.1932
1203.80×191410550.154
1502.25×3715.713440.1233
1853.55×1917.516950.09582
1852.50×3717.516470.09981
24020.2
  • مثال: سیم مسی بدون روکش ارت نمره 35 از ۷ رشته مفتول مس که ضخامت هر کدام از این رشته‌ها 2.5 میلی‍‌متر است، تشکیل می‌شود. 
میزان جریان مجاز سیم مسی بدون روکش
سایز کابل چاه ارتتعداد لایه‌هامیزان جریان مجاز در هوای آزادمیزان جریان مجاز در خاک
سیم مسی نمره 167 لایه هوایی81103
سیم مسی نمره 257 لایه هوایی110134
سیم مسی نمره 357 لایه هوایی134162
سیم مسی نمره 507 یا 19 لایه هوایی162192
سیم مسی نمره 7019 لایه هوایی205235
سیم مسی نمره 9519 لایه هوایی253283
سیم مسی نمره 12019 لایه هوایی294323
سیم مسی نمره 15037 لایه هوایی334363
سیم مسی نمره 18537 لایه هوایی386412
سیم مسی نمره 24037 یا 61 لایه هوایی457478
  • سیم ارت روکش‌دار همان سیم مسی افشان یا خشک است که یک لایه عایق سبز رنگ با نوارهای زرد روی آن را پوشانده است. کاربرد سیم ارت روکش‌ دار، همبند کردن دستگاه‌ها به یکدیگر است.
سیم ارت (روکش دار)سطح مقطع (mm²)
سیم ارت روکش دار سبز و زرد (مفتول یا افشان)10
16
25
35
50
70
95
120
150
185
240

3. میله ارت زمین (میله راد ارت)

برای راه‌اندازی سیستم ارتینگ باید یک میله راد ارت را در چاه حفر شده قرار دهید. سپس میله ارت زمین را به کمک جوش و سایر اتصالات مناسب به سیم مسی متصل کنید. استفاده از میله راد ارت به جلوگیری از ایجاد شوک الکتریکی و افزایش ایمنی کار کمک می‌کند. نصب این میله از نظر صرفه جویی اقتصادی به راه‌اندازی سیستم ارتینگ کمک کرده و بازدهی مناسبی هم دارد. انواع میله‌های ارت عبارتند از میله راد مسی، میله ارت اتمایز یا مس اندود، میله ارت کاپر باند، میله راد کاپر شیلد، میله ارت استنلس استیل و گالوانیزه که در ادامه با جدول سایزبندی آن‌ها آشنا خواهید شد.

میله ارت زمین (میله راد ارت)
  • کاربرد میله راد تمام مس برای سیستم ارتینگ در مناطقی با خاک مرطوب است و راحت‌تر در زمین کوبیده می‌شود. این میله‌ها به دلیل تمام مس بودن، به نسبت دیگر انواع میله راد، قیمت و سرعت انتقال جریان الکتریکی بالاتری دارند.
جدول سایزبندی میله ارت مسی (تمام مس)
طول (متر)قطر (میلی متر)
1.514
1.516
1.520
  • میله راد اتمایز، نوعی میله فولادی است که پس از چربی‌گیری و اسیدشویی، آن را با یک لایه مس می‌پوشانند. این نوع میله ارت، استحکام و مقاومت الکتریکی بالایی دارد اما مناسب برای استفاده از مناطق با خاک سخت نیست. چسبندگی فوق‌العاده بین فولاد و مس تضمین می‌کند که هنگام کوبش میله در زمین از هم جدا نشوند.
جدول سایزبندی میله ارت اتمایز یا مس اندود (آبکاری مس)
طول (متر)قطر (میلی متر)ضخامت روکش مس (میلی‌متر)
1.514100 تا 200 میکرون
1.516
1.520
  • میله راد کاپر باند از مغز فولاد CK45 و یک لایه ضخیم مس که روی آن را پوشانده، تشکیل شده؛ برای همین همه آن را با لقب محکم‌ترین میله ارت، می‌شناسند. این میله طبق استاندارد جهانی UL-467 ساخته شده، طول عمر زیادی دارد و موقع کوبش در زمین، مقاومت خیلی زیادی دارد. از این‌رو برای اجرای چاه ارت در زمین‌های با خاک بسیار سفت، استفاده می‌شود.
میله ارت کاپر باند (ضخامت بالای 240 میکرون مس مغز فولاد CK45)
طول (متر)قطر (میلی متر)
1.516
1.520
120
  • میله ارت کاپر شیلد، برای چاه ارت در ایران کاربرد زیادی ندارد. زیرا کیفیت آن به نسبت دیگر انواع میله‌های ارت کمتر است. پیمانکاران معمولا میله ارت کاپر شیلد را تحت هیچ شرایطی توصیه نمی‌‌کنند (حتی در شرایطی که خاک بسیار نرم است). زیرا دیده شده که این میله در مدت زمان کوتاهی کارایی خود را از داده و در تست چاه ارت، مقاومت بالایی را از خود نشان می‌دهد. همچنین ممکن است در زمان کوبش، روکش مس میله ارت، از میله آهنی جدا شود.
میله ارت کاپر شیلد (ضخامت بیش از 30 میکرون مس)
طول (متر)قطر (میلی متر)
1.514
1.516
1520
314
316
  • میله ارت استنلس استیل مناسب برای اجرای چاه ارت در مناطق شمالی کشور (منطقه‌هایی با رطوبت بسیار) است و تحت هیچ شرایطی خورندگی برای آن‌ها اتفاق نمی‌افتد.
جدول سایزبندی میله ارت استنلس استیل
طول (متر)قطر (میلی متر)
1.516
1.520
  • میله ارت گالوانیزه نیز مانند میله ارت استنلس استیل در برابر رطوبت و خورندگی مقاومت دارد و مقرون به‌صرفه است. همچنین دارای گالوانیزه گرم با ضخامت حدود ۵۰ میکرون است.
جدول سایزبندی میله ارت گالوانیزه
طول (متر)قطر (میلی متر)
1.516

4. تسمه مسی (شمش مسی)

از جمله دیگر تجهیزات لازم برای اجرای چاه ارت انواع تسمه یا شمش مسی است. به طور کلی مس یک هادی منحصر به فرد برای انتقال جریان برق است. به همین علت هر نوع تجهیزی که از مس تولید می‌شود؛ قابلیت عبور، هدایت و انتقال جریان برق را دارد. از انواع تسمه مکعب مستطیل به منظور انتقال جریان برق به زمین استفاده می‌شود. تمام تجهیزات مانند میله، تسمه، صفحه و سیم مسی به کمک جوش و اتصالات مناسب به یکدیگر متصل خواهند شد.

معرفی و جدول سایزبندی تسمه مسی (شمش مسی)

جدول شمش مسی و محاسبه آمپراژ قابل تحمل آن به شرح زیر است:

نوع کالااندازهجریان قابل تحمل (آمپر)طول شاخهوزن هر شاخه
تسمه مسی (شمش مسی)3 × 15170شاخه 4 متری(وزن هر شاخه تقریبا 1.2 کیلو گرم)
تسمه مسی (شمش مسی)3 × 20220شاخه 4 متری(وزن هر شاخه تقریبا 2.3 کیلو گرم)
تسمه مسی (شمش مسی)5 × 20319شاخه 4 متری(وزن هر شاخه تقریبا 3.7 کیلو گرم)
تسمه مسی (شمش مسی)10 × 20497شاخه 4 متری(وزن هر شاخه تقریبا 7.3 کیلو گرم)
تسمه مسی (شمش مسی)3 × 25287شاخه 4 متری(وزن هر شاخه تقریبا 2.7 کیلو گرم)
تسمه مسی (شمش مسی)5 × 25350شاخه 4 متری(وزن هر شاخه تقریبا 4.7 کیلو گرم)
تسمه مسی (شمش مسی)3 × 30337شاخه 4 متری(وزن هر شاخه تقریبا 3.3 کیلو گرم)
تسمه مسی (شمش مسی)5 × 30447شاخه 4 متری(وزن هر شاخه تقریبا 5.5 کیلو گرم)
تسمه مسی (شمش مسی)10 × 30676شاخه 4 متری(وزن هر شاخه تقریبا 10.8 کیلو گرم)
تسمه مسی (شمش مسی)5 × 40573شاخه 4 متری(وزن هر شاخه تقریبا 7.3 کیلو گرم)
تسمه مسی (شمش مسی)10 × 40850شاخه 4 متری(وزن هر شاخه تقریبا 14.4 کیلو گرم)
تسمه مسی (شمش مسی)5 × 50676شاخه 4 متری(وزن هر شاخه تقریبا 9.1 کیلو گرم)
تسمه مسی (شمش مسی)10 × 501020شاخه 4 متری(وزن هر شاخه تقریبا 18 کیلو گرم)
تسمه مسی (شمش مسی)5 × 60826شاخه 4 متری(وزن هر شاخه تقریبا 10.8 کیلو گرم)
تسمه مسی (شمش مسی)10 × 601180شاخه 4 متری(وزن هر شاخه تقریبا 21.7 کیلو گرم)
تسمه مسی (شمش مسی)5 × 801070شاخه 4 متری(وزن هر شاخه تقریبا 14.4 کیلو گرم)
تسمه مسی (شمش مسی)10 × 801500شاخه 4 متری(وزن هر شاخه تقریبا 28.7 کیلو گرم)
تسمه مسی (شمش مسی)5 × 1001300شاخه 4 متری(وزن هر شاخه تقریبا 18.1 کیلو گرم)
تسمه مسی (شمش مسی)10 × 1001810شاخه 4 متری(وزن هر شاخه تقریبا 35.8 کیلو گرم)
تسمه مسی (شمش مسی)20 × 100شاخه 4 متری(وزن هر شاخه تقریبا 72.1 کیلو گرم)
تسمه مسی (شمش مسی)10 × 1202110شاخه 4 متری(وزن هر شاخه تقریبا 42.7 کیلو گرم)
تسمه مسی (شمش مسی)20 × 120شاخه 4 متری(وزن هر شاخه تقریبا 86.5 کیلو گرم)
جدول ابعاد و وزن تقریبی تسمه مسی (شمش مسی)
پهنا(میلیمتر)10121520253040506080100120
ضخامت(میلیمتر)
30/2760/3210/4010/5350/6690/8031/0711/3391/6072/1432/6793/214
50/4460/5350/6690/8931/1161/3391/7862/2322/6793/5724/6795/358
100/8931/0711/3391/7862/2322/6793/5724/4655/3587/1448/9310/716
151/3391/6072/0092/6793/3484/0185/3586/6978/03710/71613/39516/074
201/7862/1432/6793/5724/4655/3587/1448/9310/7214/28817/8621/432
  • تسمه مسی قابل انعطاف که به تسمه مسی بافته شده یا تسمه ارت مسی بافته شده نیز معروف است برای همبندی در تجهیزات چاه ارت مورد استفاده قرار می‌گیرد. این تسمه‌ها قابل سفارش در ابعاد مختلف هستند.
  • تسمه گالوانیزه ارت و تسمه استنلس استیل ارت، جایگزینی برای تسمه‌های مسی در اجرای چاه ارت هستند. این تسمه‌ها انعطاف‌پذیر هستند و طول عمر بالایی دارند و درصورت بروز جریان الکتریکی اضافی، آن را از مدار خارج می‌کند. همچنین استفاده از این تسمه‌ها به جای تسمه مسی، هزینه‌های جانبی اجرای چاه ارت را کاهش می‌دهد.
معرفی تسمه گالوانیزه ارت و تسمه استنلس استیل ارت
نوع کالاسایزطول تسمه
تسمه گالوانیزه3 × 30
تسمه استیل2 × 25حدودا یک رول تسمه استنلس استیل، 85 متر
3 × 20

5. میله مسی (میلگرد مسی)

میلگرد مسی داخل فونداسیون و بین آرماتورها قرار می‌گیرد تا یک مسیر رسانای یکنواخت و کم‌مقاومت را در سیستم ارت  ساختمان ایجاد کند. این میلگرد نقش یک هادی مطمئن را در هم‌بندی و انتقال جریان‌های خطا سازه برعهده دارد؛ یعنی جریان‌های خطا را از سازه جمع کرده و به سیستم ارت منتقل می‌کند. در واقع میله‌های مسی، جزئی از ارت فونداسیون به حساب می‌آیند، نه الکترود اصلی چاه ارت.

  • تفاوت میلگرد مسی با میله راد: میلگرد مسی برای ارت فونداسیون استفاده می‌شود، اما میله راد، الکترود اصلی چاه ارت است که در زمین دفن می‌شود و وظیفه اصلی آن انتقال نهایی جریان خطا به خاک است. به‌زبان ساده، از میلگرد مسی داخل سازه و از میله راد داخل چاه ارت استفاده می‌شود.

جدول سایزبندی میلگردهای مسی (میله‌های مسی) در شاخه‌های سه متری و چهار متری به شرح زیر است:

نوع کالااندازهطول شاخهوزن هر شاخه
میله مسی10شاخه 3 متری(وزن هر شاخه تقریبا 2.2 کیلو گرم)
میله مسی12شاخه 3 متری(وزن هر شاخه تقریبا 3.1 کیلو گرم)
میله مسی14شاخه 3 متری(وزن هر شاخه تقریبا 4.4 کیلو گرم)
میله مسی16شاخه 3 متری(وزن هر شاخه تقریبا 5.6 کیلو گرم)
میله مسی18شاخه 3 متری(وزن هر شاخه تقریبا 6.6 کیلو گرم)
میله مسی20شاخه 3 متری(وزن هر شاخه تقریبا 8.7 کیلو گرم)
میله مسی25شاخه 3 متری(وزن هر شاخه تقریبا 13.3 کیلو گرم)
میله مسی30شاخه 3 متری(وزن هر شاخه تقریبا 19.1 کیلو گرم)
میله مسی35شاخه 3 متری(وزن هر شاخه تقریبا 25.9 کیلو گرم)
میله مسی40شاخه 3 متری(وزن هر شاخه تقریبا 33.8 کیلو گرم)
میله مسی45شاخه 3 متری(وزن هر شاخه تقریبا 42.7 کیلو گرم)
میله مسی50شاخه 3 متری(وزن هر شاخه تقریبا 52.7 کیلو گرم)
میله مسی60شاخه 3 متری(وزن هر شاخه تقریبا 76.5 کیلو گرم)
میله مسی80شاخه 3 متری(وزن هر شاخه تقریبا 135.6 کیلو گرم)
نوع کالااندازهطول شاخهوزن هر شاخه
الکترو لبه گرد10 × 30شاخه 4 متری(وزن هر شاخه تقریبا 10 کیلو گرم)
الکترو لبه گرد10 × 40شاخه 4 متری(وزن هر شاخه تقریبا 14 کیلو گرم)
الکترو لبه گرد10 × 50شاخه 4 متری(وزن هر شاخه تقریبا 17.1 کیلو گرم)
الکترو لبه گرد10 × 60شاخه 4 متری(وزن هر شاخه تقریبا 20.6 کیلو گرم)
الکترو لبه گرد10 × 80شاخه 4 متری(وزن هر شاخه تقریبا 28.9 کیلو گرم)
جدول ابعاد و وزن تقریبی میل گردهای مسی (میله مسی)
قطر(میلیمتر)1234567891011121314
وزن(گرم)0/0070/0270/0630/1120/1740/2520/3430/4480/5670/7010/8481/0091/1481/373
قطر1516182022253035404550556065
وزن1/5771/7942/2712/8043/3924/3816/3098/58711/2214/14517/72521/30525/23629/617
قطر708090100110120130140150160170180190200
وزن34/34944/89456/78170/184/821100/944118/5137/396157/7179/457202/59227/125253/062280/402

6. شینه ارت و نول

شینه تجهیز جمع و پخش کننده جریان برق است. در چاه ارت برای جمع کردن جریان الکتریسیته از تجهیزات مسی و انتقال آن به زمین باید از شینه‌های نول و ارت استفاده کنید. در شرایطی که تجهیزات دیگری مانند سیم، صفحه و میله مسی در فاصله بسیار کم در چاه ارت قرار می‌گیرند؛ نصب شینه نول و ارت ضروری است. شمش نول و ارت به انتقال جریان برق کمک کرده و بازدهی اجرای چاه ارت را افزایش می‌دهد.

معرفی و جدول سایزبندی شینه ارت و نول
نوع کالاتعداد پیچ‌ها
شینه ارت4
6
8
10
12
18
24
شینه نول4
6
8
10
12
18
24

7. ارت بار (باسباره ارت یا دیسپاچر ارت)

ارت بار یک شینه فلزی رسانا از جنس مس خالص است که روی پایه استنلس‌ استیل نصب می‌شود و نقطه مشترک اتصال زمین در تابلو برق، جعبه تقسیم و سیستم ارت است. تمام سیم‌های ارت ساختمان، بدنه تجهیزات و مسیرهای حفاظتی روی همین شمش جمع می‌شوند تا یک مرکز هم‌بندی مطمئن و کم‌مقاومت ایجاد شود. ارت بار به‌عنوان یک مرکز اتصال، مسیر چاه ارت را به تمام بخش‌های ساختمان وصل می‌کند و اجازه می‌دهد سیستم حفاظت زمین پیوسته، منظم و قابل تست باشد. بدون ارت بار، اتصالات زمین پراکنده، نامطمئن و غیراستاندارد می‌شوند.

کاربردهای ارت بار در سیستم ارتینگ عبارتند از:

  • جمع‌کردن تمام هادی‌های ارت (بدنه تابلو، تجهیزات، مسیرهای هم‌بندی) در یک نقطه منظم و استاندارد
  • تقسیم و انشعاب‌دهی کابل ارت به چند مسیر مختلف
  • فراهم‌کردن نقطه تست و قطع ارتباط برای سنجش مقاومت سیستم ارت
  • تحمل جریان‌های نشتی، اتصال‌بدنه و حتی صاعقه در سیستم‌های حفاظتی
نوع کالاابعاد
ارت بار مسی5 × 40 × 300
ارت بار مسی5 × 40 × 400
ارت بار مسی5 × 40 × 500
ارت بار مس قلع اندود5 × 40 × 300
ارت بار مس قلع اندود5 × 40 × 400
ارت بار مس قلع اندود5 × 40 × 500
معرفی ارت بار (باسباره ارت یا دیسپاچر ارت)
  • ارت بار استوانه‌ای: یک نوع باس‌بار ارت به شکل استوانه است که برای جمع‌کردن جریان‌های ورودی و خروجی ارت در تابلوهای صنعتی، محفظه‌های گذرگاه و نقاطی با جریان‌های بالا استفاده می‌شود. این مدل به‌دلیل سطح تماس زیاد، مقاومت مکانیکی بالا و توانایی پخش یکنواخت جریان و ضربه‌های لحظه‌ای مثل صاعقه، در پروژه‌های سنگین‌تر کاربرد دارد. وجود ایزولاتور و قطع‌کننده در این نوع ارت بار باعث می‌شود بخش معیوب به‌سادگی از مدار جدا شود و تست و نگهداری سیستم ارت راحت‌تر انجام گیرد. ارت بارهای استوانه‌ای در دو نوع ارت بار استوانه‌ای با مغزی فولاد و ارت بار استوانه‌ای مغزی فولاد و آبکاری مس به نسبت کاربرد بیشتری دارند.

8. راند وایر و مفتول گالوانیزه (راندوایر و مفتول آلومینیوم)

راند وایر یک سیم مفتول تک‌رشته‌ای با سطح مقطع گرد از جنس گالوانیزه، آلومینیوم یا استنلس استیل است که در سیستم ارت و برای ایجاد مسیر هم‌بندی یکنواخت، اتصال سازه‌ها استفاده می‌شود. راند وایرها مقاومت بالا در برابر خوردگی و رطوبت، عمر طولانی و قیمت اقتصادی دارند. برای همین، جایگزین خوبی برای سیم مسی ارت است.

معرفی راند وایر و مفتول گالوانیزه (راندوایر و مفتول آلومینیوم)
نوع کالانمره
راندوایر گالوانیزه یا مفتول گالوانیزه گرم (ضحامت پوشش گالوانیزه بالای 50 میکرون)8
10
راند وایر آلومینیوم یا مفتول آلومینومی8
10
راند‌وایر استنلس استیل یا مفتول استیل8
10

9. سیم آلومینیوم و سیم لخت هوایی آلومینیومی ارت

سیم آلومینیوم در داخل چاه ارت کاربرد ندارد ( بلکه بهترین عملکرد رو میله راد و اتصالات مسی دارند). درواقع، از سیم لخت آلومینیومی در مسیر برگشت ارت (مسیرهای بیرونی) مثل انتقال ارت از چاه تا تابلو، رایزر ساختمان و هم‌بندی بخش‌های مختلف سازه استفاده می‌شود. این سیم‌ها با وزن کم، مقاومت مناسب در برابر خوردگی و قیمت بسیار پایین‌تر نسبت به سیم مسی، انتخابی اقتصادی و کاربردی برای مسیرهای طولانی ‌بیرون از چاه ارت هستند.

کاربرد سیم‌های آلومینیومی در اجرای چاه ارت عبارتند از:

  • انتقال ارت از محل چاه تا تابلو و رایزر با هزینه کمتر نسبت به سیم مسی
  • هم‌بندی سازه و مسیرهای جانبی ارت در پروژه‌هایی با طول کابل‌کشی زیاد
  • ایجاد مسیر کم‌مقاومت و قابل‌اعتماد بیرون از چاه ارت
معرفی سیم آلومینیوم و سیم لخت هوایی آلومینیومی ارت

سیم‌های آلومینیومی در سایزهای زیر، بیشترین کاربرد را در در مسیر بارگشت چاه ارت دارند.

نوع سیمسایز سیم آلومینیومتعداد لایه‌ها
سیم آلومینیومی50(مقطع 43، 7 لایه هوایی)
70(مقطع 73، 19 لایه هوایی)
120(مقطع 126، 19 لایه هوایی)

10. اتصالات چاه ارت

برای قرارگیری صفحه، میله، سیم، شینه و سایر تجهیزات مسی مورد نیاز اجرای سیستم ارتینگ باید از اتصالات مناسب استفاده کرد. کلمپ‌ها یکی از بهترین اتصالات برای متصل کردن تجهیزات مسی به یکدیگر هستند. این اتصالات از برنج ساخته شده و در برابر عوامل محیطی، مقاوم هستند. در حال حاضر انواع مختلفی از کلمپ با مشخصات متنوع تولید می‌شوند. در ادامه انواع کلمپ مورد نیاز برای اجرای چاه ارت را به صورت تصویری معرفی کرده‌ایم.

10-1. اتصالات میله ارت

به قطعاتی که وظیفه دارند سیم یا تسمه ارت را با اتصال مطمئن به میله راد متصل کنند تا مسیر تخلیه جریان خطا کامل شود، اتصالات میله ارت می‌گویند. استفاده از این اتصالات، درستی چاه ارت را تضمین می‌کند. جدول معرفی اتصالات میله ارت به همراه کاربردهای آن‌ها را در ادامه بخوانید.

اتصال میله ارتکاربرد
کوپلراتصال دو میله ارت نمره 16
کوپلراتصال دو میله ارت نمره 20
داولجهت اتصال دو میله ارت تمام مس یا استنلس استیل به یکدیگر
ضربه خور استکانیجهت کوبیدن میله ارت نمره 16
ضربه خور استکانیجهت کوبیدن میله ارت نمره 20
ضربه خور آلنیجهت کوبیدن میله ارت تمام مس یا استنلس استیل
نوک فولادیجهت تسهیل در هدایت میله ارت به درون زمین

10-2. اتصالات کلمپ ارت

  • انواع بست‌های فلزی که برای ایجاد اتصال ایمن و بدون لقی بین اجزای سیستم ارت استفاده می‌شوند، اتصالات کلمپ ارت می‌گویند. وظیفه اتصالات کلمپ ارت وصل‌ کردن دقیق و محکم بخش‌های مختلف سیستم ارت به یکدیگر است. درواقع اتصالات کلمپ ارت، نگه‌دارنده‌هایی هستند که جریان خطا را بدون افت کیفیت، از سیم به زمین منتقل می‌کنند. ویژگی‌های زیر استفاده از کلمپ ارت در اجرای چاه ارت را مهم می‌کند:
  • محکم کردن اتصالات بدون لقی
  • مقاومت در برابر خوردگی و رطوبت (معمولا از جنس برنج، برنز یا گالوانیزه هستند.)
  • تضمین پیوستگی و ایمنی سیستم ارت ساختمان

انواع کلمپ ارت عبارتند از:

  • کلمپ سیم یا تسمه مسی به میله راد ( میله ارت )
  • کلمپ سیم یا تسمه مسی به سازه فلزی (استراکچر)
  • کلمپ اتصال دهنده سیم یا تسمه مسی به یکدیگر
  • کلمپ اتصال سیم به آرماتور و فونداسیون
  • کلمپ اتصالات راند وایر (مفتول) گالوانیزه
  • کلمپ نگهدارنده سیم یا تسمه مسی به سطوح
  • تست کلمپ
اتصالات چاه ارت؛ کلمپ و بست و اتصالات سیم و میله و تسمه

(2-1)-10. کلمپ سیم یا تسمه مسی به میله راد ( میله ارت )

کاربربرد کلمپ سیم یا تسمه مسی به میله ارت، فیکس‌کردن سیم یا تسمه مسی روی میله راد و تضمین انتقال صحیح جریان خطا است.

  • کلمپ انگشتی جهت اتصال سیم مسی به میله ارت
سایزبندی کلمپ اتصال سیم مسی به میله راد (کلمپ انگشتی)
کلمپ انگشتی جهت اتصال سیم مسی به میله ارت
قطر میله (mm)سایز سیم (mm²)
1616-70
2050-120
2070-185
  • کلمپ یو شکل جهت اتصال دو سیم عبوری هم مقطع به میله راد
سایزبندی کلمپ اتصال دو سیم عبوری هم مقطع به میله راد (کلمپ یو)
کلمپ یو شکل جهت اتصال دو سیم عبوری هم مقطع به میله راد
قطر میله (mm)سایز سیم (mm²)
1650-185
2050-185
  • کلمپ یو شکل جهت اتصال دو سیم به صورت موازی و هم مقطع با میله ارت
سایزبندی کلمپ اتصال دو سیم بصورت موازی و هم مقطع به میله راد
کلمپ یو شکل جهت اتصال دو سیم به صورت موازی و هم مقطع با میله ارت
قطر میله (mm)سایز سیم (mm²)
1650-120
2050-120
  • کلمپ اتصال از طریق کابلشو به میله ارت
سایزبندی کلمپ اتصال از طریق کابلشو به میله راد
کلمپ اتصال از طریق کابلشو به میله ارت
قطر میله (mm)سایز سیم (mm²)
1616-185
2016-185
  • کلمپ اتصال تسمه مسی به میله ارت
کلمپ اتصال تسمه مسی به میله ارت
قطر میله (mm)سایز سیم (mm²)
16-2020 × 3
20 × 5
30 × 3
30 × 5
  • کلمپ اتصال سیم مسی به سازه فلزی و میله ارت
سایزبندی کلمپ اتصال سیم مسی به سازه فلزی و میله راد
کلمپ اتصال سیم مسی به سازه فلزی و میله ارت
قطر میله (mm)سایز سیم (mm²)
16-2035
50
70
95
120
  • کلمپ اتصال سیم و تسمه مسی به میله ارت
سایزبندی کلمپ اتصال سیم و تسمه مسی به میله راد
کلمپ اتصال سیم و تسمه مسی به میله ارت
سایز سیم (mm²)سایز تسمه (mm×mm)قطر میله (mm)
50 و 3525 × 320 و 16
20 × 3
30 × 3

(2-2)-10.کلمپ سیم یا تسمه مسی به سازه فلزی (استراکچر)

ایجاد اتصال ارت میان مسیر ارت (بین سیم یا تسمه) و استراکچر فلزی ساختمان، کلمپ مخصوص به خود را دارد.

  • کلمپ اتصال سیم مسی به سازه فلزی
سایزبندی کلمپ اتصال سیم مسی به سازه فلزی
کلمپ اتصال سیم مسی به سازه فلزی
سایز سیم (mm²)سایز داول (mm)
70-120M10
150-240M12
  • کلمپ اتصال دو سیم هم مقطع به سازه فلزی
سایزبندی کلمپ اتصال دو سیم هم مقطع به سازه فلزی
کلمپ اتصال دو سیم هم مقطع به سازه فلزی
سایز سیم (mm²)سایز پیچ (mm)
35-185M10
120-240M12
  • کلمپ اتصال چهار سیم به سازه فلزی (دو زوج هم سایز به سازه)
سایزبندی کلمپ اتصال چهار سیم دو زوج هم مقطع به سازه فلزی
کلمپ اتصال چهار سیم به سازه فلزی (دو زوج هم سایز به سازه)
سایز سیم (mm²)سایز پیچ (mm)
35-185M10
120-240M12
  • کلمپ اتصال سیم مسی بصورت افقی به سازه فلزی (کلمپ سیم به صفحه)
سایزبندی کلمپ اتصال سیم مسی بصورت افقی به سازه فلزی (کلمپ سیم به صفحه)
کلمپ اتصال سیم مسی بصورت افقی به سازه فلزی (کلمپ سیم به صفحه)
سایز سیم (mm²)سایز پیچ (mm)
35-50M8 × 35
70-185M10 × 40
  • کلمپ اتصال دو سیم هم مقطع بصورت افقی به سازه فلزی
سایزبندی کلمپ اتصال دو سیم هم مقطع بصورت افقی به سازه فلزی
کلمپ اتصال دو سیم هم مقطع بصورت افقی به سازه فلزی
سایز سیم (mm²)سایز پیچ (mm)
35-50M8 × 40
70-95M10 × 50

(2-3)-10.کلمپ اتصال دهنده سیم یا تسمه مسی به یکدیگر

برای هم‌بندی و پیوستگی دو مسیر ارت بین دو کابل یا دو تسمه از انواع کلمپ اتصال دهنده زیر استفاده می‌شود.

  • کلمپ اتصال دو سیم هم مقطع به یکدیگر (کلمپ دوپیچ)
سایزبندی کلمپ اتصال دو سیم هم مقطع به یکدیگر (کلمپ دوپیچ)
کلمپ اتصال دو سیم هم مقطع به یکدیگر (کلمپ دوپیچ)
سایز سیم (mm²)سایز پیچ (mm)
35-70M6
95-185M8
  • کلمپ اتصال دو سیم هم مقطع به یکدیگر (کانکتور)
سایزبندی کلمپ اتصال دو سیم هم مقطع به یکدیگر (کانکتور)
کلمپ اتصال دو سیم هم مقطع به یکدیگر (کانکتور)
سایز سیم (mm²)
35 – 16
70 – 50
120 – 95
185 – 150
  • کلمپ اتصال دو سیم غیر هم مقطع بصورت عبوری به یکدیگر
سایزبندی کلمپ اتصال دو سیم غیر هم مقطع بصورت عبوری به یکدیگر
کلمپ اتصال دو سیم غیر هم مقطع بصورت عبوری به یکدیگر
سایز سیم (mm²)
35
50
70
95
120
  • کلمپ اتصال دو سیم عبوری به یکدیگر
سایزبندی کلمپ اتصال دو سیم عبوری به یکدیگر
کلمپ اتصال دو سیم عبوری به یکدیگر
سایز سیم (mm²)
35
50
70
95
120
  • کلمپ آلومینیومی اتصال دو سیم هم مقطع به یکدیگر
سایزبندی کلمپ آلومینیومی اتصال دو سیم هم مقطع به یکدیگر
کلمپ آلومینیومی اتصال دو سیم هم مقطع به یکدیگر
سایز سیم (mm²)سایز پیچ (mm)
6-95M8 × 50
  • کلمپ مسی پرسی (C کلمپ سی)
سایزبندی کلمپ مسی پرسی (C کلمپ سی)
کلمپ مسی پرسی (C کلمپ سی)
سایز سیم اول و دوم (mm)
10
16
25
35
50
70
95
120
150
185
240

(2-4)-10. کلمپ اتصال سیم به آرماتور و فونداسیون

برای برقرارکردن اتصال ارت بین سیم مسی و شبکه آرماتور فونداسیون، از این کلمپ استفاده می‌شود.

  • کلمپ اتصال سیم به آرماتور
سایزبندی کلمپ اتصال سیم به آرماتور
کلمپ اتصال سیم به آرماتور
سایز سیم (mm²)
240185120957050352516
سایز آرماتور (mm)
24222018161412108

(2-5)-10. کلمپ اتصالات راند وایر (مفتول) گالوانیزه

کلمپ اتصالات راند وایر (مفتول) گالوانیزه فقط مخصوص اتصال و هم‌بندی راند وایر (مفتول گالوانیزه) در مسیر سیستم ارت است.

  • کلمپ اتصال راند وایر به راند وایر(مفتول گالوانیزه)
سایزبندی کلمپ اتصال راند وایر به راند وایر(مفتول گالوانیزه)
کلمپ اتصال راند وایر به راند وایر(مفتول گالوانیزه)
سایز مفتول راند وایر (mm)
108
  • کلمپ اتصال راند وایر به راند وایر(مفتول گالوانیزه)، آرماتور، میله و میلگرد به یکدیگر
سایزبندی کلمپ اتصال راند وایر به راند وایر(مفتول گالوانیزه)، آرماتور، میله و میلگرد به یکدیگر
کلمپ اتصال راند وایر به راند وایر(مفتول گالوانیزه)، آرماتور، میله و میلگرد به یکدیگر
سایز مفتول راند وایر (mm)
108
سایز آرماتور (mm)
24222018161412108
  • کلمپ اتصال راند وایر به راند وایر به صورت متقاطع (مفتول گالوانیزه)
سایزبندی کلمپ اتصال راند وایر به راند وایر به صورت متقاطع(مفتول گالوانیزه)
کلمپ اتصال راند وایر به راند وایر به صورت متقاطع (مفتول گالوانیزه)
سایز مفتول راند وایر (mm)
108
  • کلمپ اتصال راند وایر (مفتول گالوانیزه) به تسمه گالوانیزه یا تسمه استیل و آلومینیومی
سایزبندی کلمپ اتصال راند وایر (مفتول گالوانیزه) به تسمه گالوانیزه یا تسمه استیل و آلومینیومی
کلمپ اتصال راند وایر (مفتول گالوانیزه) به تسمه گالوانیزه یا تسمه استیل و آلومینیومی
سایز مفتول راند وایر (mm)
108
سایز تسمه (mm.mm)
3 × 30

(2-6)-10. کلمپ نگهدارنده سیم یا تسمه مسی به سطوح

کلمپ نگهدارنده سیم یا تسمه مسی به سطوح، مسیر ارت را روی دیوار، کف یا بدنه سازه ثابت نگه می‌دارد و مانع از جابه‌جایی اتصالات می‌شود. در واقع محل کنترل و سنجش سلامت مسیر ارت است.

  • کلمپ نگهدارنده سیم مسی (بست سوتی)
سایزبندی کلمپ نگهدارنده سیم مسی (بست سوتی)
کلمپ نگهدارنده سیم مسی (بست سوتی)
سایز سیم (mm²)
16
25
35
50
70
95
120
185
240
  • کلمپ نگهدارنده سیم مسی جایگزین با بست سوتی
سایزبندی کلمپ نگهدارنده سیم مسی جایگزین با بست سوتی
کلمپ نگهدارنده سیم مسی جایگزین با بست سوتی
سایز سیم (mm²)
35
50
70
95
120
185
  • کلمپ نگهدارنده سیم مسی
سایزبندی کلمپ نگهدارنده سیم مسی
کلمپ نگهدارنده سیم مسی
سایز سیم (mm²)
35
50
70
95
120
  • کلمپ نگهدارنده تسمه مسی (کلمپ تسمه خور)
سایزبندی کلمپ نگهدارنده تسمه مسی (کلمپ تسمه خور)
کلمپ نگهدارنده تسمه مسی (کلمپ تسمه خور)
سایز تسمه (mm.mm)
3 × 25 و 3 × 20
3 × 30
5 × 50
  • کلمپ نگهدارنده تسمه مسی چهار طرفه
سایزبندی کلمپ نگهدارنده تسمه مسی چهار طرفه
کلمپ نگهدارنده تسمه مسی چهار طرفه
سایز تسمه (mm.mm)
3 × 25 و 3 × 20
3 × 30
  • کلمپ نگهدارنده تسمه مسی
سایزبندی کلمپ نگهدارنده تسمه مسی
کلمپ نگهدارنده تسمه مسی
سایز تسمه (mm.mm)
3 × 25 و 3 × 20
3 × 30
5 × 50

(2-7)-10. تست کلمپ

قطعه‌ای کاربردی در سیستم ارتینگ است که کمک می‌کند بدون نیاز به قطع کامل اتصالات چاه ارت، به‌صورت دوره‌ای مسیر ارت را تست کنند.

  • تست کلمپ تسمه به تسمه
سایزبندی تست کلمپ تسمه به تسمه
تست کلمپ تسمه به تسمه
سایز تسمه (mm.mm)
3 × 25 و 3 × 20
3 × 30
  • تست کلمپ سیم به سیم
سایزبندی تست کلمپ سیم به سیم
تست کلمپ سیم به سیم
سایز سیم (mm²)
35
50
70
95
120
  • تست کلمپ سیم به تسمه
سایزبندی تست کلمپ سیم به تسمه
تست کلمپ سیم به تسمه
سایز سیم (mm²)سایز تسمه (mm.mm)
503 × 25 و 3 × 20
70
95
503 × 30
70
95
  • تست کلمپ تسمه به سیم
سایزبندی تست کلمپ سیم به تسمه
تست کلمپ تسمه به سیم
سایز تسمه (mm.mm)سایز سیم (mm2)
3 × 25 و 3 × 2035
50
70

11. سرسیم و کابلشو (اتصالات نگهدارنده سیم)

کابلشو: در اجرای چاه ارت، کابلشو یکی از اتصالات مهمی است که کابل‌ها را به شینه وصل می‌کند. اتصال مطمئن و اصولی سیم و کابل به تجهیزات الکتریکی، شینه یا دیگر سطوح؛ تنها با کابلشو امکان‌پذیر است. جدول سایزبندی کابلشو‌ها که در اجرای چاه ارت کاربرد دارند را در ادامه مشاهده کنید.

معرفی سایزبندی کابلشو و وایرشو برای چاه ارت
سایزهای کابلشو
16
25
35
50
70
95
120
150
185
240
  • اتصال کابلشو به کابل‌های چاه ارت تنها با ابزاری به نام پرس کابلشو انجام می‌شود. پرس کابلشو می‌تواند دستی، هیدرولیکی یا شارژی باشد. سه پرس کابلشوی نام برده شده در ادامه، پرس‌های هیدرولیکی کابلشو درجه یک و با کیفیتی هستند که برای اجرای چاه ارت و اتصال سیم و کابل‌های آلومینیومی و مسی ارزش خرید دارند:
دستگاه پرس کابلشو
پرس کابلشو هیدرولیکی مدل HP300 سه ضرب
پرس کابلشو هیدرولیکی زوپر (10 – 300) مدل Zupper YQK-300
پرس کابلشو کوچک هیدرولیکی

سرسیم و وایرشو: در اجرای چاه ارت برای اتصال مطمئن و کم‌مقاومت سیم ارت به کلمپ‌ها، ارت‌بار و نقاط اتصال استفاده می‌شوند تا مسیر ارت قطع نشود. وایرشو مانع از کاهش افت جریان در سیستم ارتینگ می‌شوند و نقش مهمی در پایداری کل سیستم ارت دارند.

سایز سرسیم برای چاه ارت
1.5
2.5
4
6

12. تابلو تست ارت (ارت باکس)

برای محافظت از تجهیزات قرار گرفته داخل چاه ارت، نظم بخشیدن به دهانه چاه حفر شده، عبور سیم مسی و انشعاب آب از تابلو تست ارت استفاده می‌شود. این تجهیز نام‌های دیگری مانند ارت باکس، دریچه بازدید، تست باکس ارت و حوضچه تست چاه ارت نیز دارد. محل نصب استاندارد تابلو ارت روی دیوار است تا ولتاژ اضافی از ساختمان ابتدا به تابلو و بعد از ان به زمین برسد. تابلو تست ارت در دو مدل روکار و توکار و از جنس ورق گالوانیزه در ابعاد زیر تولید می‌شود:

تابلو تست ارت (ارت باکس)
ابعاد استاندارد تست باکس چاه ارت
20 × 15
20 × 20
25 × 20
25 × 25
20 × 30

13. حوضچه ارت – ارت پیت (دریچه بازدید چاه ارت)

دریچه بازدید چاه ارت، جعبه‌ای است دارای یک شینه یا تسمه مسی که از نظر جنس در سه نوع بتنی، پلی اتیلن و چدنی تولید می‌شود. همانطور که پیداست، درب و بدنه حوضچه ارت بتنی، از بتن تشکیل شده است. دریچه بازدید چاه ارت از جنس پلی اتیلن تا 5 تن فشار را می‌تواند تحمل کند و حوضچه ارت چدنی، معمولا دایره‌‌ای شکل است.

معرفی و جدول سایزبندی حوضچه ارت - ارت پیت (دریچه بازدید چاه ارت)
نوع ارت پیتاندازه X.Y.Hتوضیحات
حوضچه ارت بتونی با لینک15 × 30 × 30
حوضچه ارت بتونی بدون لینک20 × 40 × 40
حوضچه ارت بتونی بدون لینک60 × 40 × 40
حوضچه ارت بتونی بدون لینک50 × 50 × 50
حوضچه ارت بتونی بدون لینک50 × 65 × 65
لینک استاندارد (ارت بار)5 × 40 × 240(با دو مقره برای حوضچه‌های 40 × 40)
حوضچه ارت فایبرگلاس با لینک و قفل30 × 35 × 45(قابل تحمل 1000 کیلوگرم، ساخت ایران)
حوضچه ارت پلی اتیلن فشار قوی با لینک20 × 30 × 30(قابل تحمل 5000 کیلوگرم، ساخت ایران)

14. جوش نقره (آرگون)

برای متصل کردن صفحه، سیم، میله و سایر تجهیزات مسی به یکدیگر از اتصالات مختلف و جوش استفاده می‌شود. جوشکاری نقره یا آرگون یکی از بهترین روش‌ها برای اتصال تجهیزات چاه ارت به یکدیگر است. انجام جوشکاری آرگون یا همان TIG به ایجاد قوس الکتریکی و استفاده از الکترود وابسته است. سرعت انجام جوشکاری آرگون بسیار زیاد بوده و به همین علت مورد توجه قرار گرفته است. از جوش نقره برای اتصال سیم به صفحه، اتصال سیم به سیمریال اتصال سیم به میله ارت و اتصال سیم ارت به آرماتور استفاده می‌کنند که نحوه این اتصالات و کاربرد آن‌ها به شرح زیر است:

  • جوش نقره سیم به صفحه: اتصال انتهای سیم ارت به مرکز صفحه مسی با جوش آرگون و الکترود نقره برای ایجاد پیوندی یکنواخت و کم‌مقاومت.
  • جوش نقره سیم به سیم: قرارگیری دو سیم به‌صورت ضربدری و جوش کامل سطح تماس با الکترود نقره برای ایجاد اتصال پایدار و یکپارچه.
  • جوش نقره سیم به میله ارت: ثابت نگه داشتن سیم روی محل اتصال میله ارت و جوش حدود ۲۰ سانتی‌متر از طول سیم؛ با رعایت فاصله ۵–۱۰ سانتیمتر از نوک میله برای جلوگیری از آسیب هنگام کوبیدن.
  • جوش نقره سیم ارت به آرماتور: قرار دادن سیم روی میلگرد هم‌بندی و جوش چندنقطه‌ای با الکترود نقره برای ایجاد هم‌بندی مطمئن با شبکه آرماتور.
جوش نقره (آرگون) سیم به صفحه

15. قالب جوش کدولد (احتراقی / اگزوترمیک)

برای اتصال تجهیزات مسی سیستم ارتینگ علاوه بر جوش آرگون، از یک روش جوشکاری دیگر هم استفاده می‌شود. جوشکاری احتراقی یا کدولد یکی از بهترین روش‌ها برای برقراری اتصال بین تجهیزات مسی است. ضخامت جوش ایجاد شده از طریق جوشکاری کدولد زیاد است، به همین علت میزان مقاومت الکتریکی کاهش می‌یابد و جریان برق به آسانی منتقل می‌شود. برای انجام این نوع جوشکاری باید تجهیزات مرتبط و مناسب در اختیار داشته باشید. قالب جوش کدولد نوعی قالب گرافیتی است که مقاومت بسیار زیادی در برابر حرارت دارد. مشخصات این قالب هم متناسب با اندازه سیم مسی انتخاب می‌شود.

قالب جوش کدولد (احتراقی / اگزوترمیک)
انواع قالب کدولدسیم به سیم 16-25-35-50-70-95
سیم به سیم 120-150-185
سیم به سیم موازی 16-25-35-50-70-95
صفحه به سیم 16-25-35-50-70
صفحه به سیم 95-120
ستون یا استراکچر به سیم
میله به سیم 16-25-35-50-70
میله به سیم 95-120
سیم به تسمه
میله به تسمه
سیم به آرماتور
تسمه به تسمه
تسمه به صفحه
سیم به لوله
سیم به ریل
تسمه به ریل

16. ارت پلیت

ارت پلیت یک صفحه فلزی مقاوم است که داخل فونداسیون یا سازه بتنی قرار می‌گیرد و نقطه همبندی و محل اتصال هادی‌های ارت است. این صفحه امکان اتصال استاندارد بین سیم ارت، راندوایر، تسمه یا آرماتور را فراهم می‌کند و باعث می‌شود هم‌بندی سازه در زمان بتن‌ریزی به‌صورت صحیح و پایدار اجرا شود. در واقع، ارت پلیت پایه‌ای‌ترین قطعه برای ایجاد نقطه اتصال مطمئن داخل بتن است و اجرای همبندی و ارت فونداسیون بدون آن، ناقص و غیراستاندارد خواهد بود.

ارت پلیت‌ها بسته به نوع هادی و شرایط پروژه در جنس‌های برنجی برای اتصال سیم مسی، گالوانیزه گرم برای اتصال راندوایر یا تسمه گالوانیزه و استنلس‌استیل برای اتصال سازه‌ها یا تجهیزات استنلس‌استیل تولید می‌شوند.

17. بنتونیت و مواد کاهنده مقاومت ارت زمین

بهترین خاک برای حفر چاه ارت و راه‌اندازی سیستم ارتینگ؛ خاکی با تراکم پایین، رطوبت نسبتا بالا، مقاومت و اسیدیته کم است. بدون شک خاک همه مناطقی که قصد حفر چاه ارت دارید، از این شرایط برخوردار نیست. به همین علت باید از مواد کاهنده مقاومت ارت زمین مانند بنتونیت استفاده کنید. بنتونیت یک ماده معدنی از گروه خاک‌های رس و سدیم دار است که مقدار زیادی آب جذب کرده و متورم می‌شود. افزایش رطوبت خاک و کاهش تراکم نیز جزء مشخصات بهترین خاک برای حفر چاه ارت هستند.

بنتونیت و مواد کاهنده مقاومت ارت زمین
نام محصولمقدار یا وزن
بنتونیت (فاقد تاییدیه) (بنتونیت درجه 2)کیسه 30 کیلوگرمی
بنتونیت اکتیو (اکتیودار) (فاقد تاییدیه) (بنتونیت بیس درجه 2)کیسه 30 کیلوگرمی
بنتونیت میکرونیزه BSAD درجه 1 (پایه سدیم)کیسه 20 کیلوگرمی
بنتونیت سوپر اکتیو کاهنده BSAD در جه 1 (پایه کلسیم)کیسه 20 کیلوگرمی
مواد کاهنده OHM (مواد کاهنده مقاومت زمین (پایه کربن))کیسه 15 کیلوگرمی
مواد کاهنده GIM (مواد کاهنده مقاومت زمین)کیسه 15 کیلوگرمی
مواد کاهنده CEM (مواد کاهنده مقاومت زمین)کیسه 15 کیلوگرمی
مواد کاهنده LOM (مواد کاهنده مقاومت زمین)کیسه 15 کیلوگرمی
زغال پودر شدهکیسه 20 کیلوگرمی
نمککیسه 40 کیلوگرمی
خاک رسکیسه 20 کیلوگرمی
بنتونیت حفاریکیسه 30 کیلوگرمی
خاک بنتونیت حفاری1 تن
خاک بنتونیت حفاری API & OCMA1 تن

18. ژل کاهش مقاومت خاک

برای کاهش مقاومت خاک محل حفر چاه ارت باید از مواد کاهنده مقاومت استفاده شود. یکی از بهترین ترکیب‌ها برای انجام این کار نیز ژل کاهنده مقاومت زمین است. تکنسین‌های حرفه‌ای ژل کاهنده مقاومت را در صفحه یا اطراف میله مسی می‌ریزند تا جریان برق بهتر منتقل شود.

ژل کاهنده مقاومت زمین TEGEL-4گالن 4 لیتری
ژل کاهنده مقاومت زمین TEGEL-10گالن 10 لیتری
ژل کاهش مقاومت خاک

19. ارت فرودگاهی و ارت مورینگ (کناره گیری) هواپیما

این تجهیز در سیستم ارتینگ فرودگاهی هنگام پارک یا مورینگ هواپیما مورد استفاده قرار می‌گیرد و وظیفه آن ایجاد اتصال ایمن بین بدنه هواپیما و سیستم ارت سطح باند است. با این اتصال، بارهای ساکن تخلیه شده و خطر جرقه، شوک الکتریکی یا آسیب به تجهیزات کاهش می‌یابد. درواقع این قطعه حلقه اتصال میان ارت هواپیما و زمین فرودگاه است تا عملیات زمینی با ایمنی کامل انجام شود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *