لامپ FPL چیست و چه تفاوتی با PLL دارد؟

به نظر شما یک خانه با وسایل لوکس و پر نور جذاب‌تر است یا یک خانه با نور ضعیف؟ روشنایی محیط‌های مسکونی و اداری، یکی از موارد بسیار مهمی است که در زیبایی و جذابیت آن تاثیر می‌گذارد. به همین دلیل خانه‌های جدید معمولا توسط متخصص‌هایی نورپردازی می‌شوند که علاوه‌بر اصول نورپردازی، به مدیریت مصرف  انرژی نیز اهمیت می‌دهند. با پیشرفت فناوری‌های نورپردازی و تولید نسل‌های جدید لامپ‌ها، این امکان فراهم شده که ترکیب ایده‌آل «صرفه‌جویی + نور با کیفیت» را تجربه کنیم.

زمانی‌که با هدف خرید لامپ با دو ویژگی “مصرف انرژی بسیار پایین و کیفیت روشنایی بالا و یکنواخت” وارد بازار می‌شوید؛ با نام‌ لامپ‌های FPL و PLL روبه‌رو خواهید شد. دو مدل لامپی که اکثر کاربران ایرانی تصور می‌کنند کاملا از یکدیگر متفاوت هستند یا یکی از آن‌ها نسل جدیدی از دیگری است! اما بر اساس استانداردهای جهانی نورپردازی، لامپ FPL از خانواده PL-L یا همان لامپ فلورسنت کامپکت (CFL) با پایه (سرپیچ) 2G11 است که تنها در ظاهر و کاربرد تفاوت دارند و از یک فناوری تولید می‌شوند. FPL معمولاً طراحی فشرده‌تر و U-شکل دارد و در پنل‌های سقفی اداری و مسکونی استفاده می‌شود، در حالی که PLL کشیده‌تر و خطی‌تر است و در راهروها، سالن‌ها و فضاهای طولی کاربرد بیشتری دارد.

لامپ اف پی ال (FPL) چیست؟

Fluorescent Parallel Lamp یا همان لامپ فلورسنت موازی، جایگزین لامپ مهتابی و فلورسنت گازی قدیمی است که کاربران ایرانی فکر می‌کنند فناوری مستقلی دارند و بدون ترانس کار می‌کنند. درحالی‌که  این باور کاملا اشتباه  و شناخت لامپ FPL به عنوان یک فناوری مستقل، تنها در بازار ایران رایج است. براساس منابع معتبر جهانی مانند Philips،

FPL، نام یک مدل از لامپ‌های PL-L است؛ یعنی همان لامپ‌های فلورسنت کامپکت (CFL) با پایه استاندارد 2G11 که از طریق تحریک بخار جیوه و تبدیل نور UV به نور مرئی، روشنایی را از خود ساطع می‌کند. اف پی ال برای روشن شدن به بالاست لامپ نیاز دارند و جایگزین لامپ‌ ال ای دی نیستند.

در نتیجه، لامپ مهتابی fpl یکی از انواع لامپ فلورسنت است که در ساختار آن‌ها از جیوه استفاده می‌شود، برای روشن شدن به بالاست (بالاست چیست و چه فرقی با ترانس دارد؟) احتیاج دارد، چند ثانیه تا چند دقیقه بعد از زمان روشن شدن نیاز دارند تا نورشان پایدار شود (Warm-Up Time یا زمانِ گرم شدن) و در دمای پایین افت نور دارند. ساختاری U-شکل یا مستطیلی و نور یکنواختی که از خود ساطع می‌کند باعث شده تا کاربران ایرانی تصور کنند در این لامپ از تکنولوژی جدید استفاده شده است.

لامپ پی ال ال (PLL) چیست؟

PLL همان لامپی است که در ایران به نام لامپ ال ای دی می‌شناسند! بر اساس استانداردهای جهانی؛ لامپ پی ال ال، یک لامپ فلورسنت کامپکت (CFL) است که پایه 2G11 دارد و با بالاست روشن می‌شود. این لامپ با استفاده از فناوری فلورسنت یعنی تحریک بخار جیوه، تولید نور فرابنفش (UV) و تبدیل آن به نور سفید توسط پوشش فسفر روشن می‌شود. در واقع لامپ PLL همان لامپ FPL است، نه لامپ ال ای دی!

اما چرا PLL با LED اشتباه گرفته می‌شود؟ 

چون در حال حاضر لامپ‌هایی تولید می‌شوند که ظاهراً شبیه PLL هستند، پایه 2G11 دارند و در قاب FPL و PLL قرار می‌گیرند. اما در آن‌ها از فناوری ال ای دی استفاده شده است. همین موضوع موجب شده تا بسیاری از افراد فکر کنند، PLL همان «لامپ LED» است.

 جدول تفاوت‌ لامپ FPL و  PLL

لامپ FPL چه تفاوتی با لامپ PLL دارد؟ این دو لامپ هر دو فلورسنت هستند و از نظر فناوری یکسان‌اند. تنها تفاوت آن‌ها در ظاهر و کاربرد است، نه در نحوه نوردهی یا عملکرد الکتریکی.

نحوه کار و تولید نور در لامپ‌های پی ال ال و اف پی ال (CFL)

شیوه تولید نور در لامپ‌های فلورسنت بر پایه تحریک گاز و جیوه است. با رسیدن  ولتاژ به دو سر لامپ، گاز آرگون موجود درون لوله شیشه‌ای یونیزه شده و شرایط برای عبور جریان الکتریکی محیا می‌شود. در این مرحله، الکترودهای دو سر لامپ کم کم گرم شده و الکترودها از خود الکترون آزاد می‌کنند. الکترون‌‌های آزاد شده، درون لامپ حرکت کرده و با اتم‌های بخار جیوه برخورد می‌کنند و آن‌ها را برای لحظه‌ای تحریک می‌کنند. البته این پدیده، یعنی تحریک اتم‌های بخار جیوه‌ مدت زمان کوتاهی دارد و به نوعی گذرا است و آن‌ها سریع به حالت اولیه خود برمی‌گردند. اتم‌های جیوه در بازگشت به حالت پایدار، اشعه فرابنفش (UV) را آزاد می‌کنند. نور فرابنفش قابل مشاهده نیست. بنابراین وقتی با پوشش فسفر داخل جداره لامپ برخورد می‌کند، به نور مرئی سفید تبدیل می‌شود.

این فرآیند یعنی یونیزاسیون گاز، تحریک جیوه، تولید UV و تبدیل UV به نور مرئی، اساس عملکرد تمام لامپ‌های فلورسنت کامپکت (CFL) از جمله FPL و PLL است. به دلایل زیر این لامپ‌ها کنارگذاشته شده و مهتابی ال ای دی جایگزین آن‌ها شده‌اند:

•  نیاز به مدار راه‌انداز
•  سمی‌بودن مواد درون لامپ
• کاهش طول عمر و مصرف انرژی بالا
•   ضرر رساندن به طبیعت و جانوران در صورت شکستن قسمت شیشه‌ای لامپ

انواع مهتابی ال ای دی

مشاهده همه

• 
  براکت ال ای دی 15 وات روکار60 سانتیمتری دلتا
  450,000 تومان
• 
  براکت ال ای دی 12 وات شاه چراغ مدل FTL
  130,000 تومان
• 
  براکت ال ای دی 20 وات شاه چراغ مدل FTL
  190,000 تومان
• 
  لامپ ال ای دی 9 وات تیوب 60 سانتی متری سری FL نور
  196,000 تومان

مزایا لامپ FPL  و  PLL

• مصرف انرژی کمتری نسبت به فلورسنت‌های T8/T12 دارند.
• FPL مناسب برای تولید پنل‌ سقفی مربعی و PLL  مناسب برای چراغ خطی هستند.
• توزیع نور یکنواختی دارند.

معایب لامپ FPL  و  PLL

• با محیط زیست سازگار نیست زیرا جیوه دارد (در صورتی که لامپ بر اثر ضربه بشکند، بخار جیوه در فضا پخش می‌شود که سرطان‌زا است).
• برای روشن شدن به چند ثانیه تا چند دقیقه زمان نیاز دارند (روشن شدن تدریجی- Warm-Up).
• در سرما (دمای پایین) نور آن کاهش می‌یابد.
• داشتن فلز سمی جیوه در لوله‌های شیشه‌ای لامپ (در صورتی که لامپ بر اثر ضربه بشکند، بخار جیوه در فضا پخش می‌شود که متاسفانه بسیار سرطان‌زا است.
• طول عمر کمتری نیست به لامپ‌های LED دارند.

لامپ PLL و FPL یا ال ای دی؟

لامپ‌های فلورسنت قدیمی پس از مدت کوتاهی دچار مشکل می‌شدند یا به عبارتی چشمک می‌زدند. همچنین بعد از چند بار روشن و خاموش شدن می‌سوختند و دیگر کار نمی‌کردند. اما لامپ‌ها و مهتابی ال ای دی به دلیل داشتن تکنولوژی جدید با چند بار خاموش و روشن شدن دیگر دچار مشکل نمی‌شوند و بازدهی و نوردهی لامپ‌های ال ای دی در مقایسه با لامپ‌های PLL و FPL بسیار بیشتر است.

جدول تفاوت لامپ PLL و FPL یا ال ای دی

با مشاهده جدول زیر، به خوبی متوجه خواهید شد که چرا ال ای دی جایگزین پی ال ال و اف پی ال شد.

لامپ LED 2G11، جایگزین مدرن FPL و PLL: تولیدکننده‌های لامپ و روشنایی، LEDهایی را  با پایه 2G11 ساختند که دقیقا همان جای FPL و PLL نصب می‌شوند اما جیوه ندارند. عمر بیشتر، نور بهتر و مصرف برق کمتری دارند. این موضوع باعث شد مردم فکر کنند «PLL شده LED»، در حالی که فقط ظاهر پایه ثابت مانده و تکنولوژی کاملاً تغییر کرده است.

تکنولوژی LED  چیست؟

تکنولوژی LED یا همان دیود‌های منتشر کننده نور (دیودهای نیمه‌هادی) یکی از ابزارهای مهم در صنعت دیجیتال و نمایشگرهای امروزی است. معمولا از تکنولوژی LED در رایانه، تلویزیون، کنترل از راه دور، چراغ قوه، چراغ راهنمایی و نورپردازی (تولید انواع لامپ) استفاده می‌شود.

• لامپ ال ای دی چیست؟ بررسی ساختار، مزایا و معایب لامپ LED

از این تکنولوژی اولین بار در سال 1962 استفاده شد و تنها به رنگ قرمز بود. اما رفته رفته با پیشرفت تکنولوژی این دیود‌ها هم پیشرفت کردند‌. از جمله مزایا استفاده از تکنولوژی ال ای دی در لامپ‌ها عبارتند از:

• عدم تولید گازهای سمی در صورت شکستن لامپ
• طول عمر بیشتر لامپ‌های دارای تکنولوژی LED به نسبت لامپ‌های رشته‌ای و فلورسنت (حداقل طول عمر آن‌ها 15000 ساعت است و تا 35000 ساعت هم می‌رسد)
• مصرف انرژی کمتر
• عدم افت نوری با گذشت زمان
• عدم از دست دادن بازدهی در سرما
• قابلیت بازیافت شدن و بازگشتن به چرخه طبیعت

انواع لامپ ال ای دی

مشاهده همه

• 
  لامپ ال ای دی 10 وات دلتا پایه E27 مدل کلاسیک
  115,000 تومان
• 
  لامپ ال ای دی هالوژنی 6 وات TCL
  45,000 تومان
• 
  لامپ شمعی فیلامنتی 4 وات کندل میتره
  135,000 تومان
• 
  لامپ LED حبابی 7 وات پارسه شید سری G سرپیچ E14
  64,000 تومان