جستجو کنید...
هشتگهای محبوب:
در دورهای که در حال حاضر در آن زندگی میکنیم، وابستگیمان به برق بهحدی رسیدهاست که قطع آن میتواند باعث ایجاد مشکلات جدی برای زندگی روزمره و فعالیتهای اقتصادیمان شود. به همین دلیل، برای تامین انرژی برق در مواقع اضطراری یا در مکانهایی که دسترسی به برق شهری وجود ندارد، حتما باید بهدنبال یک راهحل مناسب باشیم. بهترین و معقولانهترین راهحل در چنین مواقعی، خرید موتور برق و در برخی از مواقع خرید یو پی اس است.
اما سوال اصلی کسانی که موتور برق را برای تامین برق انتخاب میکنند؛ این است که موتور برق چند وات بخریم؟ انتخاب وات یا همان توان مصرفی مناسب موتور برق، به نیازهای روزمره و همچنین به نوع وسایل برقی که قصد دارید از آنها استفاده کنید، بستگی دارد.
خوشبختانه محاسبه مقدار وات یا توان مصرفی موتور برق کار بسیار راحتی است و میتوانید با یک کاغذ و قلم و ماشینحساب ساده، آن را محاسبه کنید. در این مقاله، یاد میگیرید که با در نظر گرفتن مجموع توان مصرفی وسایل برقی، نوع موتور برق و شرایط استفاده از آن، چطور بهترین موتور برق را انتخاب و خریداری کنید.
قبل از اینکه مورتو برق مورد نظر خود را از بین بهترین برندهای بازار انتخاب و خریداری کنید باید بدانید که موتور برق چند وات نیاز دارید. توان مورد نیاز موتور برق برابر است با انرژی الکتریکی که دستگاههای برقی شما مصرف میکنند.

در ادامه، مراحل محاسبه توان موتور برق را با یکدیگر یاد میگیریم:
برای محاسبه توان مصرفی، باید فهرستی از دستگاههایی که میخواهید با مولد برق کار کنند، تهیه کنید. ممکن است مولد برق را برای راهاندازی ماشینآلات سنگین در یک محل ساختوساز نیاز داشتهباشید یا بخواهید از آن برای تامین برق کل خانه یا کل ساختمان در زمان قطع برق استفاده کنید. از آنجاییکه مقدار وات کل، اندازه مناسب مولد را تعیین میکند، باید درک درستی از دستگاههایی که باید به آنها برق بدهید و میزان انرژی مورد نیاز هر کدام داشته باشید.
معمولا میزان وات موردنیاز وسایل خانگی در پایین، پشت یا بالای نام دستگاه حک شدهاست. هر دستگاه برقی بسته به نحوه استفاده میتواند تنظیمات برق یک یا چندمرحلهای داشتهباشد. بهعنوان مثال، همزن برقی دارای چندین سرعت مختلف است و هرچه سرعتش بیشتر باشد، به انرژی برق بیشتری هم نیاز دارد.
اگر نمیتوانید مقدار وات را روی دستگاه پیدا کنید، بررسی کنید که آیا بر روی دستگاه یا کارتن آن مقدار آمپر نوشته شدهاست یا خیر. در این شرایط، میتوانید با استفاده از فرمول زیر و با ضرب آمپر در ولتاژ، مقدار وات را محاسبه کنید:
بهعنوان مثال، اگر دستگاهی دارید که با 10 آمپر و برق 220 ولت کار میکند، مقدار توان آن 2200 وات خواهد بود (10 × 220 = 1200). اکثر دستگاههای خانگی با برق 220 ولت کار میکنند. درصورتی که دستگاه شما با ولتاژ متفاوتی مانند ولتاژ 110 ولت یا برق سهفاز (380 ولت) کار میکند، باید مقدار آن را در محاسباتتان لحاظ کنید.
نکته: اگر میزان آمپر و ولت بر روی دستگاهتان نوشته نشدهاست، میتوانید دفترچه راهنمای دستگاه یا وبسایت سازنده آن را بررسی کرده تا مقدار وات را پیدا کنید.
برای انتخاب اندازه مناسب موتور برق، باید مقدار وات موردنیاز برای کار و مقدار وات موردنیاز شروع به کار کل دستگاههایی را که میخواهید بهطور همزمان استفاده کنید، بدانید.
توان راهاندازی یا توان پیک (Surge Power) به مقدار حداکثر توانی گفته میشود که برخی از دستگاههای الکتریکی در هنگام روشنشدن یا راهاندازی در حد چند ثانیه به آن نیاز دارند. این توان معمولا بیشتر از توان عادی یا توان کاری (Running Power) دستگاه است و به همین دلیل، باید در زمان محاسبه توان کل، آن را درنظر بگیرید. اما چطور این توان را در محاسباتمان لحاظ کنیم؟
برای پاسخ به این سوال، به جدول زیر نگاه کنید. این جدول، میزان توان در حال کار و توان راهاندازی چند دستگاه خانگی رایج را نشان میدهد:
| دستگاه برقی | توان در حال کار | توان راهاندازی |
| دریل برقی 1/2 اسب بخار | ۱۰۰۰ | ۱۰۰۰ |
| کمپرسور هوا 1/2 اسب بخار | ۲۵۰۰ | ۲۵۰۰ |
| چکش برقی | ۱۰۰۰ | ۳۰۰۰ |
| چراغ کار هالوژن کوارتز-۳۰۰ | ۳۰۰ | – |
| اره برقی | ۹۶۰ | – |
| سمپاش برقی | ۶۰۰ | ۱۲۰۰ |
همانطور که در جدول بالا مشاهده میکنید، توان راهاندازی چکش و سمپاش برقی بیشتر از توان در حال کار آنهاست. پس توان کل در حال کار دستگاههای موردنظر برابر است با ۶۳۶۰ وات.
برای محاسبه توان کل راهاندازی، از بین تمام توانهای راهاندازی، توانی که بیشترین مقدار را دارد انتخاب شده و با حاصل توان کل در حال کار جمع بسته میشود؛ یعنی ۳۰۰۰ (بیشترین توان راه اندازی برای چکس برقی است) + 6360 برابر است با توان کل راهاندازی.
برای اینکه بدانید به چه میزان توان موتور برق نیاز دارید، بهتر است حداقل توانی که درنظر میگیرید برابر با توان کل راهاندازی باشد. اما چرا باید این کار را انجام دهید؟
جواب ساده است. شما به موتوری نیاز دارید که بتواند برق تمام دستگاهها را بدون استفاده از ۱۰۰٪ وات خود تامین کند. از آنجاییکه هیچ سیستم الکتریکی ۱۰۰٪ کارآمد نیست، موتورهای برق در حالت ایدهآل باید در محدوده ۵۰٪ تا ۸۰٪ از ظرفیت توان در حال کار خود کار کنند. درنتیجه، برای اینکه فشار زیادی به موتور برق شما وارد نشود، میزان توان کل را حدود ۲۰ الی ۳۰ درصد بیشتر از توان کل در حال کار دستگاه درنظر بگیرید.
در زمان انتخاب موتور برق، باید نوع مصرف خود را هم درنظر بگیرید. آیا موتور برق را برای مصارف خانگی میخواهید یا صنعتی؟ سپس باید تصمیم بگیرید که موتور برقتان باید سیار باشد یا ثابت؟ آیا فقط برای مدتزمان محدودی میخواهید از آن استفاده کنید یا فقط برای موارد اضطراری که برق قطع میشود؟
با پاسخ به سوالات بالا، تا حد زیادی میتوانید نوع موتور برقتان را مشخص کنید. موتورهای برق رایجی که در بازار هستند، در ۴ دسته کلی قرار میگیرند:

در ادامه برای اینکه بدانید موتور برق چند وات بخرید؛ باید پارامترهای مهم فرمول محاسبه توان موتور برق و نحوه محاسبه هر یک را بدانید.
ضریب توان (Power Factor) یک معیار مهم در مهندسی برق است و به ما کمک میکند تا بفهمیم که چقدر از انرژی الکتریکی که مصرف میکنیم، به کار مفید تبدیل میشود. برای مثال، در بارهای مقاومتی (مانند لامپ رشتهای یا بخاری برقی) ضریب توان نزدیک به 1 است. این به این معنی است که تقریبا تمام انرژی مصرفی به کار مفید تبدیل شدهاست. اما در بارهای القایی (مانند موتورها و ترانسفورماتورها)، ضریب توان معمولا کمتر از 1 است و نشاندهنده این است که بخشی از انرژی بهصورت غیرواقعی مصرف و به کار مفید تبدیل نمیشود.
این ضریب از تقسیم توان واقعی (Real Power) به توان ظاهری (Apparent Power) محاسبه میشود:
توان واقعی همان مقدار انرژی است که برای انجام کار مفید (مانند روشنکردن یک لامپ یا کارکردن یک موتور) استفاده میشود.
این مقدار شامل کل انرژیای است که از منبع تغذیه به بار منتقل میشود و شامل هر دو نوع توان واقعی و توان غیرواقعی (Reactive Power) است. درصورتی که مقدار توان ظاهری دستگاه بر روی آن نوشته نشدهباشد، میتوانید آن را طبق فرمول بالا با یک طرفین/وسطین از تقسیم توان واقعی بر ضریب توان بدست آورید.
راهحل دیگر محاسبه توان ظاهری این است که با توجه به تک فار/ سه فاز بودن، از یکی از فرمولهای زیر استفاده کنید:

فرض کنید برای تامین برق دستگاههای زیر، به یک موتور برق نیاز دارید:
پس از یادداشت توان هر یک از وسایل برقی، باید ضریب همزمانیشان را نیز مشخص کنید. این ضریب نشان میدهد که چه نسبتی از بارهای مختلف در یک زمان خاص بهطور همزمان فعال هستند. ضریب همزمانی ۱ به این معنی است که همه وسایل بهطور همزمان در حال کار کردن هستند.
– درنتیجه با توجه به نکات مهم بالا، مقدار توان ظاهری (ولتآمپر) دستگاهها برابر است با: (9150 = (3×2000)+(1500×1.5)+400+500)
– حالا برای لحاظ کردن 30 درصد حاشیه امن، عدد بدست آمده را ضرب در 1.3 میکنیم. حاصل برابر با 11895 ولتآمپر است.
– در قدم بعد، برای تبدیل واحد ولتآمپر به وات، باید این عدد را در 0.8 ضرب کنیم که برابر میشود با 9516 وات.
این به این معنی است که برای تامین بدون مشکل برق تمام دستگاههای موردنظرتان باید یک موتور برق با توان حداقلی 9500 وات خریداری کنید.

باتوجه به وجود تنوع گسترده در مدلهای موتور برق باید پس از اینکه توان موتور برق را محاسبه کردید، نکات مهم دیگری اعم از نوع موتور، جنس بدنه، سیار یا ثابتبودن، رنگ، نوع سوخت مصرفی، میزان تولید صدا و… را در نظر بگیرید. چنانچه بدون بررسی چک لیست راهنمای خرید موتور برق، اقدام به خرید کنید ممکن است دستگاه انتخابی با مشخصات موتور برق مورد نیاز شما همخوانی نداشته باشد. برای خرید یک دستگاه کارآمد نکات زیر را در نظر بگیرید:
برندهای اصل و معتبر مثل رونیکس، کنزاکس، آروا و هیوندای، ژنراتورهای باکیفیتی تولید میکنند. محصولات این برندها طول عمر بالایی داشته، از قابلیتهای ویژهای برخوردار هستند و گارانتی هم دارند. گارانتی و خدمات پس از فروش معتبر برای موتور برق اهمیت بسیار زیادی دارد، زیرا این دستگاه یک وسیله گران قیمت محسوب میشود.
یکی از مهمترین نکاتی که برای خرید موتور برق باید در نظر بگیرید، محل استفاده از ژنراتور است. محل نصب این دستگاه بر بسیاری از مشخصات آن اثرگذار است. برای مثال چنانچه قصد استفاده از موتور برق برای مغازه دارید، بهتر است مدلهای بیصدا را انتخاب کنید. از طرفی برای تامین جریان برق مورد نیاز پمپ آب کشاورزی یا کارگاههای تولیدی باید دستگاههایی با توان بالاتر را انتخاب کنید.
همچنین میزان تولید صدای موتور برق برای محیطهای کشاورزی یا صنعتی از اهمیت چندان زیادی برخوردار نیست، ولی برای بخش خانگی بهتر است از مدلهای بیصدا استفاده کنید. به طور کلی انواع موتور برق با در نظر گرفتن محل استفاده از آنها در یکی از دستههای صنعتی و خانگی قرار میگیرند. پس از تعیین صنعتی یا خانگی بودن موتور برق، انتخاب سایر مشخصات مانند توان خروجی آغاز میشود.
وسایل برقی بر اساس نوع بار مصرفی در دو دسته مختلف قرار میگیرند. برخی از وسایل مانند کامپیوتر، تلویزیون و سیستمهای صوتی برای راه اندازی و شروع کار به توان اضافی نیاز ندارند. این دسته از وسایل برقی اصطلاحا بدون بار راهاندازی نامیده میشوند. تعداد دیگری از وسایل برقی هم برای روشن شدن باید جریان برق بیشتری دریافت کنند. بنابراین توان مصرفی با توان راهاندازی آنها متفاوت است. دسته دوم وسایلی با بار راهاندازی محسوب شده و این موضوع باید هنگام خرید موتور برق در نظر گرفته شود.
برای مثال چنانچه قصد خرید موتور برق برای کولر آبی دارید، باید توان خروجی ژنراتور را 20 تا 30 درصد بیشتر از توان مصرفی کولر در نظر بگیرید. از طرفی باید به آمپر اولیه کولر هم توجه کنید. آمپر اولیه چنین دستگاههایی 2 تا 3 برابر بیشتر از آمپر مصرفی آنهاست. آمپر مصرفی این وسایل از تقسیم کردن توان دستگاه بر عدد 220 ولتاژ برق شهری تعیین میشود.
موتور برق وظیفه تولید جریان برق را برعهده دارد. بنابراین یکی از مشخصات ژنراتور، توان خروجی است. هر یک از وسایل برقی هم یک توان مصرفی تقریبا مشخص دارند. توان خروجی ژنراتور باید با توان مصرفی وسایل برقی تناسب داشته باشد. همانطور که گفتیم توان خروجی موتور برق باید 20 تا 30 درصد بیشتر از توان مصرفی وسایل برقی در نظر گرفته شود.

موتور برقهای قدیمی صدای بسیار زیادی تولید میکنند. امروزه اغلب شرکتها به سمت تولید موتور برق بی صدا روی آوردهاند. مدلهای مختلف موتور برق سایلنت یا همان بیصدا باعث ایجاد آزار و اذیت برای افراد حاضر در محیط نمیشوند. یکی از مهمترین مشخصاتی که برای موتور برقهای تولید شده توسط شرکتهای معتبر ارائه میشود هم میزان صدای تولیدی بر حسب دسی بل است.
از جمله دیگر نکات مهم در راهنمای خرید موتور برق میتوانیم به نوع سوخت مصرفی اشاره کنیم. در حال حاضر مدلهای مختلفی از موتور برق با سوخت مصرفی گازوئیل، بنزین و گازسوز تولید میشوند. در این میان ژنراتورهای گازسوز انتخاب مناسبتری برای محیطهای خانگی هستند. موتور برق دیزلی یا همان گازوئیلی هم برای محیطهای صنعتی یا زمینهای کشاورزی مناسبتر است. انواع ژنراتور بنزینی هم در همه محیطها اعم از خانگی، صنعتی، کشاورزی و… کاربرد دارند. البته برای انتخاب نوع سوخت مصرفی ژنراتور باید به آسان بودن تامین سوخت هم توجه کنید.
هنگام خرید موتور برق برای خانه یا مغازه حتما به ابعاد و وزن آن توجه کنید، زیرا جابجایی موتور برق سنگین و بزرگ کار آسانی نیست. بدون شک در اغلب خانهها و مغازههایی که موتور برق نصب میشود، محدودیت فضا وجود دارد. بنابراین انتخاب ژنراتور هایی با ابعاد کوچک، منطقی است. حتما پیش از خرید محل نصب را مشخص کنید.
در کنار سایر نکاتی که برای خرید موتور برق نام بردیم، باید به حمل و جابجایی آسان هم اشاره کنیم. برای جابجایی آسانتر موتور برق، مدلهایی را انتخاب کنید که چرخهای محکم و مقاوم دارند. نصب دسته بر روی بدنه موتور برق هم به جابجایی بهتر دستگاه کمک میکند.
قیمت مدلهای مختلف موتور برق با یکدیگر متفاوت است، زیرا این دستگاهها مشخصات یکسانی ندارند. البته با مراجعه به فروشگاههای معتبر میتوانید موتور برق اصل را با قیمت مناسب خریداری کنید. برای انتخاب موتور برق به قیمت خرید محصول، هزینههای مربوط به نگهداری آن و تناسب این موضوع با بودجه مالی خود توجه کنید.
انواع موتور برق
منابع: