جستجو کنید...
هشتگهای محبوب:
ماندن شارژر در پریز برق بدون اتصال گوشی، لزوماً خطرناک نیست؛ اما کاملاً بدون خطر هم نیست. اگر شارژر سالم و استاندارد باشد و به یک پریز برق سالم متصل شود، احتمال بروز مشکل در حالت عادی پایین است. بااینحال، خرابی شارژر، اتصالات نامناسب، رطوبت و گرمای بیش از حد میتوانند احتمال آتشسوزی یا برقگرفتگی را افزایش دهند.
نکته مهم این است که حتی وقتی گوشی به شارژر متصل نیست، مدار داخلی شارژر همچنان به برق شهری متصل است و مقدار کمی انرژی مصرف میکند. بنابراین بهتر است پس از استفاده، شارژر را از پریز جدا کنید؛ بهخصوص اگر برای چند روز خانه نیستید. در ادامه بررسی میکنیم چه شرایطی ماندن شارژر در برق را خطرناک میکند، چگونه نشانههای خرابی را تشخیص دهیم و آیا استفاده از محافظ برق برای کاهش این خطرات کافی است یا خیر.
اگر شارژر بدون گوشی در برق بماند، معمولاً اتفاق خاصی نمیافتد. شارژرهای استاندارد برای کار در شرایط مختلف طراحی شدهاند و در حالت بدون گوشی، مصرف برق بسیار کمی دارند. بااینحال، متصل ماندن به پریز به این معنی است که شارژر همچنان در معرض برق شهری قرار دارد. در صورت وجود نقص در قطعات داخلی یا اتصالات برق، احتمال بروز مشکلات زیر وجود دارد:

گرم شدن ملایم شارژر هنگام شارژ گوشی طبیعی است؛ زیرا بخشی از انرژی الکتریکی به گرما تبدیل میشود. اما وقتی گوشی متصل نیست، فعالیت شارژر بسیار کمتر است و نباید داغی غیرعادی داشته باشد. اگر قطعات داخلی شارژر آسیب دیده باشند یا گرمای آن بهخوبی دفع نشود، احتمال افزایش دما وجود دارد. در این مواقع، گرما میتواند به تغییر شکل بدنه، آسیب به قطعات و حتی آتشسوزی منجر شود.
اتصال کوتاه زمانی اتفاق میافتد که جریان برق به دلیل خرابی قطعات یا عایقبندی، از مسیری غیرعادی عبور کند. برای مثال، اگر آب وارد شارژر شود یا قطعات داخلی آن آسیب ببینند، ممکن است بین بخشهایی از مدار که نباید به یکدیگر متصل باشند، تماس الکتریکی ایجاد شود. این اتفاق میتواند باعث افزایش ناگهانی جریان، داغ شدن قطعات و حتی جرقهزدن شود. البته هر جرقهای به معنی اتصال کوتاه نیست. اگر شارژر داخل پریز لق باشد، ممکن است اتصال دوشاخه با پریز مرتب قطع و وصل شود. این وضعیت میتواند باعث ایجاد جرقه، داغ شدن محل اتصال و در نهایت سوختگی یا تغییر شکل پریز شود.
در ساختمانها، کلید مینیاتوری وظیفه حفاظت مدار در برابر اضافهبار و اتصال کوتاه را بر عهده دارد. اگر جریان ناشی از اتصال کوتاه به حد عملکرد کلید مینیاتوری برسد، برق مدار را قطع میکند. اما جرقهزدن ناشی از شل بودن پریز همیشه جریان کافی برای قطع برق توسط فیوز مینیاتوری ایجاد نمیکند. بنابراین جرقههای مکرر، صدای ترقوتروق، بوی سوختگی یا تغییر رنگ پریز نشانههایی هستند که نباید نادیده گرفته شوند.
بدنه سالم و عایق یک شارژر استاندارد، از تماس مستقیم کاربر با قسمتهای برقدار جلوگیری میکند. اما اگر بدنه شکسته باشد، قطعات داخلی نمایان شوند یا شارژر از عایقبندی مناسبی برخوردار نباشد، احتمال برقگرفتگی افزایش پیدا میکند. تماس شارژر با آب نیز خطرناک است. برای مثال، قرار گرفتن شارژر کنار سینک آشپزخانه، روی سطح خیس یا در محیطی که احتمال پاشیدن آب وجود دارد، میتواند شرایط ناایمن ایجاد کند. حتی اگر گوشی به شارژر متصل نباشد، نباید شارژر آسیبدیده یا خیس را وسیلهای بیخطر در نظر گرفت.
خطر ماندن شارژر در پریز فقط به مدت اتصال آن بستگی ندارد؛ سلامت شارژر و پریز و شرایط محیط اطراف نیز اهمیت زیادی دارند. در شرایط زیر، احتمال داغ شدن، جرقهزدن یا بروز مشکلات برقی افزایش پیدا میکند:

شارژرهای تقلبی و بیکیفیت ممکن است قطعات محافظتی مناسب، عایقبندی کافی یا طراحی استاندارد نداشته باشند. در نتیجه، احتمال خرابی، داغ شدن غیرعادی و برقگرفتگی در آنها بیشتر است. برای پیشگیری از خطرات ماندن شارژر در پریز برق، هنگام خرید شارژر به این نکات توجه کنید:
گاهی مشکل از شارژر نیست، بلکه پریز برق اتصال مناسبی ندارد. برای مثال، اگر شارژر بهسختی در پریز ثابت میماند یا با کوچکترین حرکت جابهجا میشود، احتمال اتصال نامناسب وجود دارد. این وضعیت میتواند باعث افزایش دما و آسیبدیدگی دوشاخه و پریز شود. وجود لکههای تیره، آثار سوختگی، ترکخوردگی یا صدای غیرعادی نیز از نشانههای هشدار است و باید پریز را تعویض کنید.
آیا ماندن شارژر در پریز باعث آتشسوزی میشود؟ اگر شارژر و پریز سالم باشند، احتمال آتشسوزی در شرایط عادی پایین است؛ اما قرار گرفتن شارژر در نزدیکی مواد قابلاشتعال میتواند خطرات ناشی از خرابی آن را افزایش دهد. برای مثال، اگر شارژر پشت پرده یا در تماس با لباس و رختخواب قرار داشته باشد، در صورت داغ شدن غیرعادی یا بروز نقص الکتریکی، احتمال آسیب دیدن یا آتش گرفتن مواد اطراف بیشتر میشود. بنابراین شارژر را در محل باز، خشک و دور از پارچه، کاغذ و وسایل قابلاشتعال قرار دهید. همچنین از قرار دادن آن در مجاورت بخاری برقی و سایر تجهیزات گرمایشی خودداری کنید.
قرار گرفتن شارژر در محیط مرطوب یا تماس مستقیم آن با آب میتواند به قطعات داخلی آسیب برساند و احتمال اتصال کوتاه یا برقگرفتگی را افزایش دهد. بنابراین، بهتر است شارژر را در نزدیکی شیر آب آشپزخانه، روی سطوح مرطوب یا محلهایی که امکان ریختن نوشیدنی وجود دارد، قرار ندهید. از طرف دیگر، پوشاندن شارژر با پارچه، پتو یا لباس باعث محدود شدن دفع گرما میشود. این موضوع بهخصوص هنگام شارژ گوشی اهمیت بیشتری دارد، اما برای شارژر بدون گوشی نیز بهتر است فضای اطراف آن باز باشد.
بسیاری از شارژرهای امروزی محدوده نسبتاً وسیعی از ولتاژ ورودی را پشتیبانی میکنند. برای مثال، روی برخی مدلها عبارت Input: 100-240V درج شده است؛ یعنی شارژر میتواند در این محدوده ولتاژ کار کند. بااینحال، افزایش ولتاژ خارج از محدوده مجاز یا جهشهای شدید و لحظهای برق ممکن است به قطعات داخلی آسیب برساند. استفاده از چندراهیهای فرسوده، دارای اتصالات شل یا بیکیفیت نیز خطرناک است. بهخصوص اگر چند وسیله پرمصرف را همزمان به یک چندراهی نامناسب متصل کنید، احتمال داغ شدن اتصالات افزایش پیدا میکند. بهتر است شارژر را به پریز سالم یا محافظ برق متصل کنید و از اتصال دو یا سه چندراهی به یکدیگر خودداری کنید.
خرابی شارژر همیشه با از کار افتادن آن مشخص نمیشود. گاهی شارژر همچنان کار میکند، اما نشانههایی در بدنه آن یا پریز برق وجود دارد که باید جدی گرفته شوند. اگر با هرکدام از موارد زیر روبهرو شدید، آن را جدی بگیرید:

هنگام مشاهده این نشانهها چه کنیم؟
پس از ایمن شدن شرایط، شارژر معیوب را دوباره استفاده نکنید و در صورت وجود آثار آسیب روی پریز، بررسی آن را به برقکار بسپارید.
برای استفاده ایمنتر از شارژر، نیازی به انجام کار پیچیدهای نیست. رعایت چند نکته ساده زیر میتواند احتمال بروز آتشسوزی و برق گرفتگی را کاهش دهد:

بهتر است پس از اتمام شارژ گوشی، آداپتور را از پریز جدا کنید. این کار بهویژه زمانی اهمیت دارد که برای چند روز به سفر میروید یا قرار است خانه برای مدت طولانی خالی بماند. همچنین اگر شارژر در اتاقی قرار دارد که بهندرت از آن استفاده میکنید، حتما پیش از خارج شدن از اتاق آن را از برق بکشید.
توصیه مهم: برای جدا کردن شارژر سالم در شرایط عادی، بدنه آداپتور را بگیرید و آن را بدون فشار یا کشیدن سیم از پریز خارج کنید.
از شارژر اصلی یا مدل جایگزین معتبر و سازگار با گوشی استفاده کنید. خرید شارژر ارزان و بدون مشخصات معتبر، بهخصوص از فروشندگان نامطمئن، ارزش پذیرش خطرات احتمالی را ندارد. پیش از استفاده نیز به سلامت بدنه، دوشاخه و پریز توجه کنید. در صورت مشاهده ترک، تغییر شکل یا آثار سوختگی، از اتصال شارژر به برق خودداری کنید.
شارژر را در محلی خشک قرار دهید که احتمال پاشیدن آب یا تماس با وسایل خیس وجود نداشته باشد. همچنین بهتر است اطراف آن فضای کافی وجود داشته باشد و زیر پتو، میان لباسها یا پشت پرده قرار نگیرد. بهویژه هنگام شارژ گوشی، از پوشاندن آداپتور و دستگاه خودداری کنید.
اگر در محل زندگی شما افت یا افزایش ولتاژ برق اتفاق میافتد، استفاده از محافظ برق میتواند احتمال آسیب دیدن شارژر و سایر لوازم برقی را کاهش دهد. علاوه بر محافظهای پریزی که برای یک یا چند دستگاه استفاده میشوند، محافظ ولتاژ ورودی کنتور یکی از راهکارهای کاربردی برای محافظت همزمان از لوازم برقی خانه است. این دستگاه در ورودی تابلو برق واحد نصب میشود و بهجای محافظت از یک وسیله، ولتاژ برق ورودی ساختمان را کنترل میکند.
برای مثال، اگر ولتاژ برق ساختمان بیش از حد بالا یا پایین برود، محافظ کنتوری بهصورت خودکار برق را قطع میکند تا وسایلی مانند یخچال، تلویزیون، ماشین لباسشویی و شارژر گوشی در معرض ولتاژ نامناسب قرار نگیرند. پس از بازگشت ولتاژ به محدوده مجاز نیز، بسته به مدل محافظ، برق با تأخیر مشخصی دوباره وصل میشود.
مهمترین مزیت محافظ کنتوری این است که میتوانید چندین وسیله برقی خانه را بهصورت یکجا در برابر افت و افزایش ولتاژ محافظت کنید، بدون اینکه برای هر پریز محافظ جداگانه بخرید.
همچنین اگر برق ساختمان شما نوسان ولتاژ مکرر دارد، بهترین گزینه، خرید استابلایزر (تثبیتکننده ولتاژ) است. تفاوت مهم این دو دستگاه در نحوه عملکرد آنهاست؛ محافظ هنگام خروج ولتاژ از محدوده مجاز برق را قطع میکند، اما استابلایزر میتواند در محدوده عملکرد خود، ولتاژ را تنظیم کند تا دستگاههای برقی با ولتاژ مناسبتری به کار ادامه دهند.
البته محافظ کنتوری و استابلایزر هیچکدام از تمام خرابیهای احتمالی جلوگیری نمیکنند. انتخاب دستگاه مناسب به وضعیت برق ساختمان، توان مصرفی وسایل و نوع حفاظت موردنیاز بستگی دارد و نصب تجهیزات ورودی برق باید توسط برقکار انجام شود.
خیر. محافظ برق میتواند احتمال آسیب دیدن شارژر بر اثر افت یا افزایش ولتاژ را کاهش دهد، اما از تمامی خطرات ناشی از ماندن شارژر در پریز جلوگیری نمیکند. برای درک بهتر، باید بدانیم محافظ برق دقیقاً در چه شرایطی عمل میکند و چه محدودیتهایی دارد.
فرض کنید شارژر گوشی به یک محافظ ولتاژ متصل است. اگر ولتاژ برق ساختمان از محدوده مجاز بالاتر یا پایینتر برود، محافظ برق خروجی را بهطور خودکار قطع میکند تا شارژر در معرض ولتاژ نامناسب قرار نگیرد. در بعضی مدلها نیز پس از بازگشت ولتاژ به محدوده مجاز، برق با کمی تأخیر دوباره وصل میشود.
این قابلیت، تفاوت اصلی محافظ ولتاژ با چندراهی کلیددار معمولی است. چندراهی کلیددار فقط به شما اجازه میدهد برق را بهصورت دستی قطع و وصل کنید؛ درحالیکه محافظ ولتاژ، تغییرات ولتاژ را بررسی میکند و در شرایط تعیینشده، بدون دخالت شما برق را قطع میکند.

اما نکته مهم این است که محافظ ولتاژ نمیتواند تمام مشکلات زیر را تشخیص دهد:
همچنین همه محافظهای ولتاژ برای مقابله با جهشهای شدید و لحظهای برق طراحی نشدهاند. حفاظت در برابر این اتفاقها به امکانات و مشخصات فنی هر محصول بستگی دارد. بنابراین، حتی اگر از محافظ برق استفاده میکنید، باید شارژر استاندارد و پریز سالم داشته باشید. محافظ برق یک وسیله کمکی برای کاهش برخی خطرات مربوط به ولتاژ است، نه تضمینی برای جلوگیری از آتشسوزی، برقگرفتگی یا خرابی شارژر.
اگر شارژر سالم و استاندارد است، پریز مشکلی ندارد و برق ساختمان در محدوده مناسب قرار دارد، صرفاً برای اینکه شارژر بدون گوشی در پریز میماند، نیازی به خرید محافظ جداگانه نیست. اما اگر در خانه شما افت و افزایش ولتاژ زیاد اتفاق میافتد، یک محافظ ولتاژ معتبر میتواند حفاظت بیشتری در برابر این مشکل ایجاد کند. هنگام خرید، فقط به عبارت «محافظ برق» روی بستهبندی اکتفا نکنید و قابلیت قطع ولتاژ، محدوده عملکرد و مشخصات محصول را بررسی کنید.
در نهایت، محافظ برق جایگزین شارژر استاندارد، پریز سالم و جدا کردن شارژر بلااستفاده نیست. اگر شارژر بدون گوشی بهشدت داغ میشود، بوی سوختگی میدهد یا پریز آن جرقه میزند، حتی با وجود محافظ برق هم نباید به استفاده ادامه دهید.
بله، بهتر است شارژر را وقتی استفاده نمیکنید از پریز خارج کنید. هرچند باقی ماندن یک شارژر سالم و استاندارد در پریز، بدون اتصال گوشی، معمولاً خطر بالایی ندارد. اگر شارژر داغ میشود، بدنه آسیب دیده، پریز لق است یا احتمال تماس با آب وجود دارد، موضوع فقط خارج کردن شارژر پس از استفاده نیست؛ باید استفاده از تجهیزات معیوب را متوقف کنید. در مجموع، برای استفاده روزمره نیازی به نگرانی دائمی نیست. کافی است شارژر و پریز سالم باشند، شرایط محیطی مناسب باشد و شارژرهای بلااستفاده را از برق جدا کنید.
شارژری که به پریز متصل است، حتی بدون گوشی هم ممکن است مقدار کمی برق مصرف کند. این مصرف به طراحی، کیفیت و مدل شارژر بستگی دارد و معمولاً بسیار کمتر از زمانی است که گوشی را شارژ میکند.
مصرف شارژر در دو وضعیت متفاوت است:
یک نکته مهم: اگر روی شارژر عبارت «۲۵ وات» یا «۶۷ وات» نوشته شده است، این عدد را نباید مصرف برق شارژر در حالت بدون گوشی در نظر گرفت. این اعداد معمولاً به توان خروجی شارژر مربوط هستند.
برای مقایسه مصرف برق سایر وسایل خانه و آشنایی با نحوه محاسبه آنها، میتوانید مقاله مصرف برق وسایل منزل چقدر است؟ را مطالعه کنید.

اگر شارژر گوشی را همیشه در پریز میگذارید، احتمالاً میخواهید بدانید این کار چقدر به هزینه برق خانه اضافه میکند. برای محاسبه، باید میزان مصرف شارژر در حالت بدون گوشی را بدانیم و سپس هزینه آن را بر اساس تعرفه برق خانگی ایران حساب کنیم.
مثال محاسبه: فرض کنیم شارژری در حالت بدون گوشی ۰.۱ وات برق مصرف میکند و در تمام ۳۶۵ روز سال به پریز متصل است.
فرمول محاسبه توان مصرفی شارژر عبارتند از:
مصرف سالانه (کیلوواتساعت) = توان بیباری (وات) × ساعات اتصال سالانه ÷ ۱۰۰۰
پس طبق فرمول داریم:
۰.۱ × ۳۶۵ × ۲۴ ÷ ۱۰۰۰ = ۰.۸۷۶ کیلوواتساعت در سال
یعنی در این مثال، مصرف برق یک شارژر بدون گوشی در طول یک سال کمتر از یک کیلوواتساعت است.
تعرفه برق خانگی در ایران پلکانی است؛ یعنی هزینه هر کیلوواتساعت با توجه به میزان مصرف خانواده، منطقه جغرافیایی، فصل و زمان مصرف تغییر میکند. بنابراین در محاسبه قبض برق خانگی، نمیتوان برای همه خانوارها مبلغ یکسانی در نظر گرفت.
طبق جدول قیمت برق ۱۴۰۵، هزینه تأمین هر کیلوواتساعت برق ۱۳۲۵۶ ریال است. در مناطق عادی، برای مشترکانی که در محدوده الگوی مصرف قرار دارند، تعرفه پله اول (تا ۱۰۰ کیلوواتساعت در ماه) معادل ۱۴.۶ درصد این مبلغ است؛ یعنی حدود ۱۹۴ تومان به ازای هر کیلوواتساعت.
اگر مصرف سالانه شارژر را ۰٫۸۷۶ کیلوواتساعت در نظر بگیریم:
۰.۸۷۶ × ۱۹۴ = حدود ۱۷۰ تومان در سال
بنابراین، با فرض ثابت ماندن این نرخ، هزینه برق شارژری که یک سال کامل بدون اتصال گوشی در پریز باقی بماند، حدود ۱۷۰ تومان خواهد بود.
در نتیجه، ماندن یک شارژر کممصرف در پریز معمولاً تأثیر محسوسی بر قبض برق ندارد. بااینحال، بهتر است شارژرهای بلااستفاده را از پریز جدا کنید تا هم مصرف غیرضروری برق حذف شود و هم مدت اتصال شارژر به برق کاهش پیدا کند.
اگر هدف شما کاهش هزینه برق خانه است، بهتر است در کنار این کار، روشهای کاهش مصرف برق را نیز بررسی کنید؛ زیرا مدیریت مصرف وسایل پرمصرف معمولاً تأثیر بیشتری بر قبض برق دارد. همچنین با شناخت بهترین ساعتهای استفاده از لوازم برقی میتوانید استفاده از وسایلی مانند ماشین لباسشویی، ظرفشویی و اتو را تا حد امکان به ساعتهای خارج از اوج مصرف منتقل کنید.
بله، اما این اتفاق در شرایط عادی برای شارژر سالم و استاندارد رایج نیست. خرابی قطعات داخلی، عایقبندی نامناسب، پریز معیوب یا تماس با رطوبت میتواند خطر آتشسوزی را افزایش دهد. صرف باقی ماندن شارژر در پریز به معنی وقوع آتشسوزی نیست.
اگر گوشی به شارژر متصل نباشد و شارژر و پریز سالم باشند، معمولاً خطر بالایی وجود ندارد. بااینحال، بهتر است قبل از خواب شارژر بلااستفاده را جدا کنید. این موضوع با شارژ کردن گوشی در طول شب متفاوت است؛ زیرا هنگام شارژ گوشی، گرمای بیشتری تولید میشود.
خیر. محافظ ولتاژ مناسب میتواند هنگام افت یا افزایش ولتاژ خارج از محدوده مجاز، برق خروجی را قطع کند؛ اما خرابی داخلی شارژر، اتصال شل پریز یا تماس با آب را لزوماً تشخیص نمیدهد. استفاده از شارژر معتبر و پریز سالم همچنان ضروری است.
به شارژر یا پریز دست نزنید و تلاش نکنید آن را مستقیماً از برق خارج کنید. اگر دسترسی به جعبه فیوز ایمن است، برق مدار را از آنجا قطع کنید. در صورت مشاهده دود یا آتش، از محل فاصله بگیرید و با آتشنشانی ۱۲۵ تماس بگیرید. پس از ایمن شدن محیط، تجهیزات آسیبدیده باید تعویض یا توسط فرد متخصص بررسی شوند.
گرم شدن ملایم شارژر هنگام شارژ گوشی میتواند طبیعی باشد؛ زیرا مدار داخلی در حال انتقال انرژی است. اما وقتی گوشی متصل نیست، مصرف برق و گرمای تولیدی معمولاً بسیار کمتر است. اگر شارژر بدون گوشی بهطور غیرعادی داغ میشود یا با بوی سوختگی، تغییر رنگ بدنه، صدای غیرعادی و آثار ذوبشدگی همراه است، استفاده از آن را متوقف کنید.
برای تشخیص ایمنی، صرفاً به لمس بدنه و احساس گرم یا سرد بودن آن اعتماد نکنید. وجود هرکدام از نشانههای هشدار، دلیل کافی برای کنار گذاشتن شارژر تا زمان بررسی یا تعویض آن است.