بوبین کنتاکتور چیست؟ (راهنمای انتخاب و معرفی بهترین برندها)

بوبین کنتاکتور یکی از اصلی‌ترین قطعات تشکیل دهنده کنتاکتور است. در شرایطی که کنتاکتور، بوبین نداشته باشد؛ میدان مغناطیسی ایجاد نشده و در نهایت کنتاکت‌ها باز و بسته نمی‌شوند. باز و بسته نشدن کنتاکت‌ها نیز مانع از قطع و وصل جریان در مدار خواهد شد. برای همین انواع کنتاکتور به بهترین بوبین کنتاکتور نیازمند هستند.

از جمله مهم‌ترین نکات در خرید بوبین کنتاکتور که باید به آن‌ها دقت کنید عبارتند از: جریان بوبین، ولتاژ نامی، جریان اتصال کوتاه ضربه‌ای، ولتاژ عایق نامی و برند تولید کننده. برندهای اصل و معتبر بوبین‌های باکیفیت و دقیق‌تری تولید می‌کنند. ال اس، چانت، هیوندای، اشنایدر و پارس فانال جزء بهترین برندهای بوبین کنتاکتور هستند که در لیست معرفی 13 برند برتر و محبوب کنتاکتور در بازار نیز قرار دارند.

در ادامه مطلب به بررسی جزئیات بیشتری از عملکرد بوبین کنتاکتور و راهنمای خرید آن می‌پردازیم.

بوبین کنتاکتور چیست؟

در مدارهای الکتریکی احتمال ایجاد مشکلات مختلف مانند اتصال کوتاه و اضافه بار وجود دارد. بنابراین جریان برق مدار باید به موقع قطع و وصل شود تا به مدار آسیب وارد نشود. برای تحقق این هدف از تجهیزات مختلفی مانند کنتاکتور استفاده می‌شود.

• کنتاکتور چیست و چگونه کار می‌کند؟ معرفی انواع کنتاکتور

کنتاکتور یک کلید الکترومغناطیسی است که به واسطه ایجاد میدان مغناطیسی، کنتاکت‌های آن باز و بسته خواهند شد. در نتیجه باز و بسته شدن کنتاکت‌ها نیز جریان برق مدار به طور خودکار قطع و وصل می‌شود. قطعه‌ای که وظیفه ایجاد میدان مغناطیسی در کنتاکتور را برعهده دارد، بوبین کنتاکتور است. تحرکات بوبین منجر به باز و بسته شدن کنتاکت‌ها می‌شود. بنابراین عملکرد کلید الکترومغناطیسی کنتاکتور به وجود بوبین وابسته است. بوبین از هسته و هادی یا رسانا تشکیل می‌شود. یک سیم مسی یا آلومینیومی به عنوان رسانا به دور هسته می‌پیچد. نحوه پیچیدن سیم مسی به دور هسته می‌تواند به صورت استوانه‌ای یا دایره‌ای باشد.

انواع بوبین کنتاکتور

مشاهده همه

• 
  بوبین کنتاکتور 6 تا 22 آمپر 220 ولت چانت مدل NXC
  580,700 تومان
• 
  بوبین کنتاکتور 9 تا 18 آمپر 220 ولت چانت مدل NC1
  644,600 تومان
• 
  بوبین کنتاکتور 9 تا 22 آمپر 220 ولت چانت مدل NC7
  656,100 تومان
• 
  بوبین کنتاکتور 22 تا 9 آمپر 24 ولت چانت مدل NC7
  656,100 تومان

اجزای تشکیل دهنده بوبین کنتاکتور

بوبین کنتاکتور یک قطعه ساده، ولی با عملکرد مهم و تاثیرگذار است. هر بوبین کنتاکتور از دو جزء زیر تشکیل می‌شود:

• هادی یا رسانا
• هسته (ثابت و متحرک)

هادی یا رسانای بوبین در واقع یک سیم مسی یا آلومینیومی است که به دور هسته می‌پیچد. پیچیدن سیم رسانای بوبین به دور هسته می‌تواند به شکل دایره‌ای یا استوانه‌ای باشد. به همین علت به بوبین، سیم پیچ هم گفته می‌شود. توجه داشته باشید، رسانای برخی از انواع بوبین فقط یک دور در اطراف هسته پیچیده می‌شود.

نحوه عملکرد بوبین کنتاکتور

بوبین از دو بخش رسانا و هسته تشکیل می‌شود. با عبور جریان برق از بوبین اتفاقات زیر رخ می‌دهند:

• عبور جریان از بوبین باعث ایجاد میدان مغناطیسی می‌شود.
• میدان مغناطیسی ایجاد شده، هسته متحرک را به سمت هسته ثابت می‌کشد.
• حرکت هسته متحرک باعث بسته شدن کنتاکت‌ها خواهد شد.
• پس از قطع جریان، هسته متحرک به حالت اولیه برگشته و کنتاکت‌ها باز می‌شوند.

کیفیت ساخت بوبین کنتاکتور بر سرعت و دقت عملکرد آن اثر می‌گذارد، برای همین انتخاب بوبین کنتاکتور از برندهای پرفروش و با کیفیت بازار واجب است.

کاربرد بوبین کنتاکتور چیست؟

بوبین کنتاکتور به قطع و وصل جریان برق در مدارهای الکتریکی و الکترونیکی کمک می‌کند. بر همین اساس کاربردهای بوبین کنتاکتور در دسته‌های زیر قرار می‌گیرد:

• کنترل مدارهای قدرت
• اتوماسیون صنعتی
• کنترل از راه دور
• سیستم‌ها، مدارها و تجهیزات برق و روشنایی
• کنترل موتورهای الکتریکی
• سیستم‌های تهویه مطبوع
• انواع پمپ آب
• تابلو برق صنعتی

معرفی انواع بوبین کنتاکتور

در صنعت تولید تجهیزات برق و الکترونیک انواع مختلفی از بوبین کنتاکتور تولید می‌شوند. برای دسته‌بندی بوبین کنتاکتور هم معیارهای مختلفی وجود دارند. انواع بوبین کنتاکتور با در نظر گرفتن معیارهای مختلف، عبارتند از:

1_ بر اساس ولتاژ تغذیه

با در نظر گرفتن ولتاژ تغذیه می‌توانیم بوبین کنتاکتور را در یکی از دو دسته زیر قرار دهیم:

• بوبین AC: برای مدارهایی با ولتاژ 110، 220 و 380 ولت کاربرد دارد.
• بوبین DC: برای سیستم‌های کنترلی که به جذب بدون نویز نیاز دارند، نصب می‌شود.

2_ بر اساس توان مصرفی

توان مصرفی هم یکی از مهم‌ترین معیارها برای دسته‌بندی بوبین کنتاکتور است:

• بوبین کم مصرف: برای کنتاکتورهای کوچک با جریان کم نصب می‌شود.
• بوبین پرقدرت: در ساخت کنتاکتورهای صنعتی (برای تجهیزات برق صنعتی) با توان بالا کاربرد دارد.

3_ بر اساس جنس سیم پیچ

با در نظر گرفتن جنس سیم رسانای بوبین می‌توانیم انواع بوبین کنتاکتور را در گروه‌های زیر قرار دهیم:

• بوبین مسی: از رسانایی، طول عمر و هزینه ساخت بالاتری برخوردار است.
• بوبین آلومینیومی: این نوع وزن و هزینه ساخت کمتری دارد.

راهنمای انتخاب بوبین کنتاکتور

آیا می‌دانید برای انتخاب و خرید بوبین کنتاکتور به چه نکاتی توجه کنید؟ بوبین کنتاکتور نقش بسیار مهمی در کنترل و حفاظت از مدارهای الکتریکی دارد. به همین علت باید مناسب‌ترین نوع بوبین کنتاکتور انتخاب شود. با رعایت نکات انتخاب و خرید بوبین کنتاکتور که در ادامه نوشته شده است می‌توانید یک بوبین مناسب و با طول عمر بالا برای کنتاکتور سه فاز یا تک فاز خود بخرید.

1_ تعداد دور سیم پیچ

انواع بوبین کنتاکتور بر اساس تعداد دور سیم رسانا در دو دسته مختلف قرار می‌گیرند. دسته اول بوبین‌هایی هستند که رسانای آن‌ها فقط یک دور در اطراف هسته پیچیده شده است. رسانای بوبین‌های دسته دوم نیز چندین مرتبه به دور هسته پیچیده می‌شوند. تعداد دور سیم پیچ رابطه مستقیمی با قدرت میدان مغناطیسی ایجاد شده توسط بوبین دارد. هرچقدر تعداد دور سیم پیچ بیشتر باشد، قدرت میدان مغناطیسی هم بیشتر است.

2_ شرایط محیطی

بوبین کنتاکتور مانند سایر تجهیزات مدارهای الکتریکی و الکترونیکی در محیط‌های مختلفی نصب می‌شود. محیط‌هایی که در معرض گرد و غبار، رطوبت، گرما و… قرار می‌گیرند. بنابراین بوبین کنتاکتور باید در برابر عوامل محیطی مقاومت مناسبی داشته باشد. در غیر این صورت به سرعت دچار آسیب شده و عملکرد آن مختل می‌شود.

3_ ولتاژ کاری

از جمله دیگر نکات مهم در انتخاب و خرید بوبین کنتاکتور می‌توانیم به ولتاژ کاری اشاره کنیم. ولتاژ کاری بوبین باید با ولتاژ کلی مدار و سیستم الکتریکی تناسب داشته باشد. چنانچه این نکته هنگام خرید بوبین رعایت نشود؛ کنتاکتور نمی‌تواند در ولتاژهای مختلف، جریان مدار را قطع و وصل کند. به همین علت بوبین‌هایی با ولتاژ کاری مختلف مانند 24، 110، 220 ولت و… تولید می‌شوند.

انواع کنتاکتور

مشاهده همه

• 
  کنتاکتور 4 پل 63 آمپر اتوماتیک JBH کد CA406340A
  2,593,500 تومان
• 
  کنتاکتور 4 پل 40 آمپر اتوماتیک JBH کد CA404040A
  2,362,500 تومان
• 
  کنتاکتور 4 پل 25 امپر اتوماتیک JBH کد CA402540A
  1,806,000 تومان
• 
  کنتاکتور 9 آمپر DC ال اس مدل MC-9b
  1,466,100 تومان

4_ نوع جریان

نوع جریان بوبین اعم از AC و DC باید متناسب با نوع تغذیه مدار انتخاب شود. چنانچه تغذیه از نوع AC است، بوبین کنتاکتور AC را باید انتخاب خریداری کنید.

5_ توان و جریان مصرفی

اگر توان بوبین کنتاکتور به طور دقیق انتخاب نشود، مدار الکتریکی با افزایش دما مواجه خواهد شد. منظور از توان، مقدار انرژی الکتریکی است که بوبین کنتاکتور برای انجام دادن عملکرد خود مصرف می‌کند. توان بوبین باید با ولتاژ مدار و نوع جریان تناسب داشته باشد. به بیان دیگر هرچقدر ولتاژ بالاتر باشد، توان بوبین هم افزایش می‌یابد. حال اگر میزان توان بوبین بالاتر از ولتاژ باشد، گرم شدن و از کار افتادن مدار رخ می‌دهد.

بهترین برند بوبین کنتاکتور چیست؟

هنگام خرید بوبین کنتاکتور حتما به برند تولید کننده هم توجه کنید، زیرا برندهای شناخته شده محصولات بهتری تولید می‌کنند. کیفیت ساخت، دقت و طول عمر بوبین برندهای اصل و معتبر در سطح عالی قرار می‌گیرد. جدول زیر خلاصه‌ای از مقایسه و معرفی بهترین برندهای بوبین کنتاکتور است.

1_ ال اس

گروه صنعتی ال اس (LS) به عنوان یکی از زیر مجموعه‌های شرکت LG در سال 2003 فعالیت مستقل خود را در کره جنوبی آغاز کرده است. کیفیت ساخت انواع بوبین کنتاکتور ال اس در سطح عالی بوده و قیمت متوسط به بالا دارند. بوبین کنتاکتورهای ال اس در میان خریداران و کاربران محبوبیت زیادی دارند. گارانتی بوبین کنتاکتور ال اس هم به عنوان یک محصول وارداتی، توسط شرکت‌های مختلف تعیین می‌شود. در این میان ممکن است در فروشگاه‌های معتبر با گارانتی 1 تا 2 ساله هم عرضه شوند.

2_ چانت

شرکت چانت در سال 1984 در چین تاسیس شده است. تجهیزات برق و الکترونیک چانت به واسطه قیمت مقرون به صرفه، محبوبیت بسیار زیادی میان کاربران دارند. از طرفی کیفیت ساخت بوبین کنتاکتورهای چانت نیز در رده متوسط تا خوب قرار می‌گیرد. چنانچه بوبین کنتاکتور چانت را از فروشگاه‌های معتبر خریداری کنید، ممکن است تا 1 سال گارانتی هم به محصول تعلق بگیرد.

3_ هیوندای

فعالیت برند هیوندای الکتریک در سال 1977 به عنوان یکی از زیر مجموعه‌های گروه بزرگ هیوندای در کره جنوبی آغاز شده است. تجهیزات برق و الکترونیک هیوندای مانند انواع بوبین کنتاکتور از کیفیت ساخت خوبی برخوردار هستند. قیمت بوبین کنتاکتور هیوندای، متوسط بوده و این موضوع برای خریداران اهمیت بسیار زیادی دارد. محبوبیت بوبین کنتاکتور هیوندای نیز در میان کاربران قابل قبول است و خریداران از انتخاب این محصول رضایت دارند. چنانچه بوبین کنتاکتور عرضه شده توسط شرکت‌های مختلف گارانتی داشته باشد، بازه زمانی آن حدود 1 تا 2 سال است.

4_ اشنایدر

اشنایدر یکی از نام آشناترین برندهای تولید کننده تجهیزات برق و الکترونیک است. اشنایدر الکتریک در سال 1836 به عنوان یک شرکت چند ملیتی در فرانسه تاسیس شده است. انواع بوبین کنتاکتور اشنایدر جزء منحصر به فردترین نمونه‌های بازار محسوب می‌شوند. کیفیت ساخت عالی، قیمت گران و محبوبیت بالا در میان خریداران از جمله مهم‌ترین مشخصات بوبین کنتاکتورهای اشنایدر هستند. برای بوبین کنتاکتورهای اشنایدر وارد و عرضه شده توسط شرکت‌های معتبر، 1 تا 3 سال گارانتی در نظر گرفته می‌شود.

5_ پارس فانال

صنایع الکتریکی پارس حفاظ در سال 1363 تاسیس شد. سپس از سال 1373 محصولات آن تحت لیسانس شرکت فانال آلمان تولید و با نام تجاری پارس فانال عرضه شدند. کیفیت ساخت بوبین کنتاکتور پارس فانال، خوب بوده و قیمت اقتصادی هم دارد. همین موضوع باعث افزایش محبوبیت بوبین کنتاکتورهای برند پارس فانال در میان کاربران شده است. محصولات پارس فانال معمولا با 1 تا 2 سال گارانتی عرضه می‌شوند.

روش تست بوبین کنتاکتور

ابتدا باید بدانید، چنانچه بوبین کنتاکتور سالم باشد؛ بعد از اعمال ولتاژ کافی، در برخی از مدل‌ها صدای کلیک شنیده می‌شود. تعداد دیگری از مدل‌ها نیز دارای یک نشانگر بوده و همزمان با تحریک شدن کنتاکتور، نشانگر جابجا می‌شود. برای تست بوبین کنتاکتور اقدامات زیر را انجام دهید:

• ابتدا سیم‌های ورودی و خروجی کنتاکتور را علامت‌گذاری و باز کنید تا کنتاکتور از مدار خارج شود.
• سپس ولتاژ کافی را اعمال کرده و با دقت به نشانگر کنتاکتور نگاه کنید یا منتظر شنیدن صدای کلیک باشید.

در صورتی که هیچ یک از نشانه‌های نامبرده نمایان نشوند، بوبین معیوب است. در این شرایط باید به فکر تعویض آن باشید.

چرا بوبین کنتاکتور می‌سوزد؟

بوبین کنتاکتور از یک هسته ثابت، هسته متحرک و سیم رسانا تشکیل می‌شود. بوبین وظیفه باز و بسته کردن کنتاکت‌ها و در نتیجه قطع و وصل جریان مدار را برعهده دارد. این تجهیز ممکن است بنا به دلایل مختلفی در طول مدت زمان کارکرد خود دچار مشکلات فنی شود. مهم‌ترین علت‌های سوختن بوبین کنتاکتور عبارتند از:

• اتصال حلقه در بوبین
• وصل بودن بوبین در ساعات طولانی
• عدم استفاده از ولتاژ استاندارد
• ایجاد اضافه بار
• اتصالی داشتن مقاومت پیش گذار
• باز نشدن کنتاکت کمکی مقاومت پیش گذار
• گرم شدن بیش از حد کنتاکت‌ها
• بسته نشدن مدار هسته و وجود فاصله هوایی

بوبین سوخته و معیوب باید در اسرع وقت تعویض و جایگزین شود. در غیر این صورت مشکلات مختلفی برای مدار ایجاد می‌شوند.

• 8 علت‌ سوختن بوبین کنتاکتور + راهکارهای جلوگیری از آن

جریان بوبین کنتاکتور چقدر است؟

یکی از مهم‌ترین نکاتی که در مورد هر بوبین مطرح می‌شود، میزان جریان بوبین کنتاکتور است. جریان بوبین کنتاکتور به عوامل مختلفی مانند پارامترهای نامبرده در ادامه مطلب بستگی دارد:

• نوع ولتاژ بوبین اعم از AC یا DC
• ولتاژ نامی بوبین کنتاکتور
• توان بوبین بر حسب وات
• نوع طراحی بوبین

منظور از نوع طراحی بوبین، مدل‌های تک کویل، دو کویل یا کنترل PWM است.

محاسبه جریان بوبین کنتاکتور

برای محاسبه جریان بوبین کنتاکتور باید از فرمول زیر استفاده کنید:

I = P / V

• I = جریان بوبین بر حسب آمپر (A)
• P = توان بوبین بر حسب وات (W)
• V = ولتاژ بوبین بر حسب ولت (V)

برای مثال چنانچه یک بوبین AC، ولتاژ 220 ولت و توان 5 وات داشته باشد، جریان آن به روش زیر محاسبه می‌شود:

5 ÷ 220 = 0.0227 آمپر