المنت بخاری برقی چیست و چگونه کار می‌کند؟ + معرفی انواع آن

بخاری برقی یکی از بهترین وسایل گرمایشی است که برای گرم کردن محیط‌های مختلف از آن استفاده می‌‌‌‌‌شود. البته بخاری برقی انواع مختلفی دارد و هر کدام از آن‌ها نیز ویژگی‌های مختص به خود را دارند. توجه داشته باشید المنت بخاری برقی یکی از اصلی‌ترین ‌‌‌تجهیزات تشکیل دهنده این وسیله گرمایشی است. در واقع بخاری برقی به واسطه وجود المنت است که گرما تولید می‌‌‌‌‌کند. در حال حاضر المنت‌های مختلفی تولید می‌‌‌‌‌شوند و هر کدام از آن‌ها نیز ویژگی‌های مختص به خود را دارند. ویژگی‌هایی که تعیین کننده کاربرد المنت‌ها هستند. بر همین اساس ما قصد داریم در این مقاله به بررسی جزئیات بیشتری از المنت بخاری برقی بپردازیم تا در صورت خرابی بتوانید آن را، عیب‌یابی و تعمیر کنید.

المنت بخاری برقی چیست؟

همانطور که از نام بخاری برقی مشخص است؛ این وسیله به کمک جریان الکتریسیته، گرما تولید می‌‌‌‌‌کند. برای انجام این کار هم به وجود المنت نیاز دارد. اما تمام المنت‌های برقی مشابه یکدیگر نیستند. به طور کلی المنت؛ یک رشته سیم فلزی است و به واسطه داشتن ویژگی‌های مهمی که در ادامه مطلب به آن‌ها اشاره می‌‌‌‌‌کنیم، برای تولید حرارت مورد استفاده قرار می‌‌‌‌‌گیرد:

• مقاومت الکتریکی بسیار بالایی دارد.
• نیمه هادی است.
• به خوبی جریان الکتریسیته را به گرما تبدیل می‌‌‌‌‌کند.
• در برابر داغ شدن بسیار مقاوم است.
• مقاومت خوبی در برابر اکسید شدن دارد.

بهتر است بدانید همه این ویژگی‌ها به جنس اصلی المنت و همچنین روکش یا عایق آن وابسته هستند. بر همین اساس یک المنت از قسمت‌های نامبرده در ادامه مطلب تشکیل می‌‌‌‌‌شود:

1. سیم المنت: این سیم معمولاً از نیکروم (نیکل – کروم) ساخته می‌‌‌‌‌شود، ولی برخی از المنت‌ها نیز جنسی از آهن، کروم یا آلومینیوم دارند.
2. استوانه عایق: سیم المنت باید به دور یک استوانه عایق از جنس خاک نسوز یا سرامیک قرار بگیرد.
3. روکش یا عایق المنت: سیم المنت به تنهایی و بدون روکش عایق دارای اتصال الکتریکی است و موجب برق گرفتگی می‌‌‌‌‌شود، از طرفی گرما را هم به خوبی هدایت نمی‌کند. به همین علت عایقی از جنس موارد زیر برای سیم المنت در نظر گرفته می‌‌‌‌‌شود:

• شیشه
• سرامیک
• مس
• فولاد
• فولاد ضد زنگ

توجه داشته باشید جنس عایق المنت با در نظر گرفتن کاربرد آن و محدوده دمایی مورد نیاز انتخاب می‌‌‌‌‌شود.

المنت بخاری برقی چگونه کار می‌کند؟

همانطور که گفتیم المنت یک سیم نیمه‌هادی با مقاومت الکتریکی بسیار زیاد است که در برابر داغ شدن هم مقاومت خوبی از خود نشان می‌‌‌‌‌دهد. سیم المنت ابتدا به دور یک استوانه از جنس خاک نسوز یا سرامیک پیچیده و سپس به با در نظر گرفتن کاربرد آن، با یک روکش عایق پوشش داده می‌‌‌‌‌شود. به طور کلی در مورد نحوه کار کردن المنت بخاری برقی باید از نکات زیر مطلع باشید:

• گرمای تولید شده توسط المنت بخاری برقی به واسطه وارد شدن جریان الکتریسیته به سیم المنت ایجاد می‌‌‌‌‌شود.
• به دلیل مقاومت الکتریکی بسیار زیاد سیم المنت، جریان الکتریسیته به گرما تبدیل خواهد شد.
• سیم المنت دارای مقاومت گرمایی نیز هست، به همین علت همزمان با داغ شدن، ذوب نمی‌شود.
• از طرفی هنگام شروع تولید حرارت با ایجاد یک لایه اکسید کروم، از اکسید شدن سایر لایه‌های زیرین المنت جلوگیری می‌‌‌‌‌شود.

به این ترتیب با ورود جریان الکتریسیته به ساختار یک المنت بخاری برقی، گرما تولید خواهد شد.

آشنایی با انواع المنت بخاری برقی

آیا می‌‌‌‌‌دانید المنت‌هایی که تولید می‌‌‌‌‌شوند فقط برای ساخت بخاری برقی کاربرد ندارند؟ همانطور که گفتیم هر یک از انواع المنت برقی دارای یک سری ویژگی خاص هستند. به همین علت کاربردهای متنوعی دارند؛ برای ساخت وسایل مختلف و در نتیجه تولید حرارت در حوزه‌های گوناگون مورد استفاده قرار می‌‌‌‌‌گیرند. از جمله حوزه‌های استفاده از المنت برقی می‌‌‌‌‌توانیم به موارد زیر اشاره کنیم:

• تولید وسایلی مانند بخاری برقی، چای ساز، سشوار و غیره
• گرم کردن آب استخر
• استفاده در قالب تزریق اکستروژن
• کوره‌های ذوب فلزات

بنابراین المنت‌های برقی مورد استفاده در ساخت بخاری برقی با سایر انواع المنت متفاوت هستند. برای مثال المنتی که برای گرم کردن آب استخر کاربرد دارد؛ المنت استخری نام داشته و نوعی المنت میله‌ای ‌محسوب می‌‌‌‌‌شود.

المنت‌ها به‌طور کلی در سه نوع حرارتی، میله‌ای و سرامیکی تولید می‌شوند و از طرفی هرکدام از آن‌ها نیز به گروه‌های کوچکتر تقسیم می‌شوند. در ادامه المنت حرارتی بخاری برقی، المنت سرامیکی بخاری برقی و المنت میله‌ای بخاری برقی را جداگانه معرفی و انواع هر یک را نیز بررسی کرده‌ایم.

معرفی انواع المنت حرارتی بخاری برقی

همانطور که گفتیم هر یک از انواع المنت‌هایی که در دسترس هستند برای ساخت بخاری برقی مناسب نیستند. در واقع المنت‌های بخاری برقی دارای یک سری ویژگی منحصر به فرد هستند. بهتر است بدانید المنت بخاری برقی را اصطلاحا المنت حرارتی هم می‌‌‌‌‌نامند. از طرفی در حال حاضر انواع المنت حرارتی بخاری برقی شامل موارد زیر هستند:

1- المنت فلنج دار

از جمله المنت‌های حرارتی پرکاربرد می‌‌‌‌‌توانیم به المنت فلنج دار اشاره کنیم. المنت فلنج دار معمولا برای ساخت وسایل، دستگاه‌ها و تجهیزاتی مورد استفاده قرار می‌‌‌‌‌گیرند که دارای یک مخزن برای نگهداری از مایعات هستند. بنابراین المنت فلنج دار علاوه بر ساخت بخاری‌های برقی فلنجی، در صنایع دیگری هم به کار می‌رود. بهتر است بدانید یکی از مدل‌های المنت فلنج دار به صورت مستقیم با مایع درون مخزن دستگاه در ارتباط است و نوع دیگر، این ارتباط مستقیم با مایعات را ندارد. از جمله ویژگی‌های این نوع المنت حرارتی هم می‌‌‌‌‌توانیم به موارد زیر اشاره کنیم:

• قابلیت تولید گرما در بالاتر از نقطه جوش را دارد.
• در مدت زمان کمتری گرما تولید می‌‌‌‌‌کند.
• کاربردهای گسترده‌ای ‌دارد.
• طول عمر بیشتر و همچنین توان مصرفی کمتری هم دارد.
• نصب، سرویس و نگهداری از المنت فلنج دار آسان است.

2- المنت شیشه‌ای

المنت شیشه‌ای ‌در واقع یک سیم المنت کروم – نیکل است که درون شیشه‌ای ‌از جنس کوارتز و پیرکس قرار گرفته است. دلیل انتخاب کوارتز و پیرکس نیز مقاومت بالای آن‌ها در برابر حرارت است. به بیان دیگر کوارتز و پیرکس در برابر حرارت ایجاد شده توسط سیم المنت نمی‌شکنند. به این ترتیب الکتریسیته به انرژی حرارتی تبدیل می‌‌‌‌‌شود و یک عایق مناسب هم برای جلوگیری از ایجاد صدمات و خطرات احتمالی وجود خواهد داشت. لازم به ذکر است فضای داخلی شیشه این نوع المنت با گاز هالوژن پر می‌‌‌‌‌شود. از جمله مهم‌ترین ‌‌‌ویژگی‌های المنت شیشه‌ای می‌‌‌‌‌توانیم به موارد زیر اشاره کنیم:

• صرفه جویی در مصرف انرژی
• نصب و راه‌اند‌‌ازی آسان
• تولید حرارت بسیار زیاد
• کار کرد بی صدا
• قدرت انتقال حرارت قوی
• کاهش زمان تولید حرارت

به واسطه وجود ویژگی‌های نامبرده، المنت شیشه‌ای ‌یکی از پرکاربردترین المنت‌های حرارتی محسوب می‌‌‌‌‌شود.

3- المنت فشنگی

یکی از انواع المنت حرارتی که برای تولید وسایل گرمایشی صنعتی مورد استفاده قرار می‌‌‌‌‌گیرد؛ المنت فشنگی است. در مورد المنت حرارتی فشنگی بهتر است نکات نامبرده در ادامه مطلب را به خاطر بسپارید:

• ساختاری باریک و استوانه‌ای ‌شکل دارد.
• در قطرهای مختلف تولید می‌‌‌‌‌شود.
• به واسطه ساختاری که دارد به راحتی در حفره‌ها قرار می‌‌‌‌‌گیرد.
• ساختاری از جنس کروم – نیکل دارد.
• سیم المنت در اکسید منیزیم قرار می‌‌‌‌‌گیرد.
• در ساختار آن یک سیم پیچ برای افزایش مقاومت قرار گرفته است.
• تمام حرارت تولید شده توسط المنت فشنگی به محیط خارج از آن منتقل می‌‌‌‌‌شود.

بنابراین با استفاده از المنت حرارتی فشنگی می‌‌‌‌‌توانید المنت‌ها را در نقاط مورد نظر خود به خوبی نصب کنید.

4_ المنت نواری

بهتر است بدانید المنت نواری یک المنت ارزان قیمت، ولی کاربردی است. از این نوع المنت برای ساخت وسایل گرمایشی خانگی و صنعتی و همچنین تولید برخی دیگر از دستگاه‌های صنعتی هم استفاده می‌‌‌‌‌شود. یک المنت نواری که به عنوان المنت کامپوننتی هم شناخته می‌‌‌‌‌شود دارای ویژگی‌های نامبرده در ادامه مطلب است:

• سیم المنت از نوع نیکل – کروم است.
• در مدل‌ها و توان‌های مختلف تولید می‌‌‌‌‌شود.
• دارای یک پوشش فلزی است.
• یک گزینه مناسب برای تامین گرمای سطح و محیط‌های کوچک است.

همانطور که گفتیم قیمت ارزان و در عین حال وجود کاربردهای گسترده المنت حرارتی نواری، باعت افزایش میزان تقاضا برای خرید این نوع المنت شده‌اند‌‌.

معرفی المنت میله‌ای ‌بخاری برقی

یکی از پرکاربردترین و در عین حال متنوع‌ترین ‌‌‌المنت‌هایی که تا به حال تولید شده‌اند‌‌؛ المنت میله‌ای ‌است. در واقع المنت میله‌ای ‌شامل طیف گسترده‌ای ‌از المنت‌ها بوده که کاربرد خانگی و صنعتی دارند. برای مثال المنت فلنج دار که برای ساخت بخاری برقی از آن استفاده می‌‌‌‌‌شود؛ نوعی المنت میله‌ای ‌است. از جمله ویژگی‌ها و نکات مربوط به المنت میله‌ای می‌‌‌‌‌توانیم به موارد زیر اشاره کنیم:

• سیم المنت میله‌ای ‌از جنس نیکل-کروم است.
• روکشی از جنس آلومینیوم، مس یا استیل دارد.
• با خاک اکسید عایق می‌‌‌‌‌شود.
• قیمت مناسبی دارد.
• به دلیل انعطاف بالا؛ قابل تولید در شکل‌های مختلف است.
• طول عمر و در نتیجه کارایی بالایی دارد.
• این نوع المنت در قطرهای متنوع تولید می‌‌‌‌‌شود.

همانطور که گفتیم المنت میله‌ای ‌در انواع و مدل‌های مختلف در دسترس است. یکی از کاربردی‌ترین ‌‌‌نوع المنت میله‌ای ‌هم المنت فین دار (پره دار) نام دارد.

5- المنت فین دار

المنت فین دار یا پره دار یکی از انواع المنت میله‌ای ‌است که به عنوان المنت پولک دار یا رادیاتوری هم شناخته می‌‌‌‌‌شود. این نوع از المنت ظاهری U شکل دارد و از ویژگی‌های نامبرده در ادامه مطلب برخوردار است:

• دارای پره‌هایی از جنس آهن یا استیل است.
• گرمای بسیار زیادی را به صورت تابشی یا هدایتی منتقل می‌‌‌‌‌کند.
• به دلیل وجود پره‌ها در ساختار این المنت؛ سطح گرمایشی در آن افزایش یافته است.
• یکی از بهترین گزینه‌ها برای ساخت بخاری صنعتی برقی است.

بنابراین از انواع مختلف المنت میله‌ای ‌مانند فلنج‌دار و فین‌دار می‌‌‌‌‌توان برای ساخت بخاری‌های برقی استفاده کرد.

معرفی المنت سرامیکی هیتر برقی

المنت سرامیکی بخاری برقی نیز یکی از انواع المنت بخاری است که در کنار سایر انواع المنت که در دسترس هستند، تولید می‌شود. به طور کلی ساختار یک المنت سرامیکی از موارد زیر تشکیل می‌‌‌‌‌شود:

• هسته‌ای ‌از جنس نیکل-کروم (سیم نیکروم) برای تولید حرارت
• غلاف استیل برای حفظ ساختار المنت، مقاومت در برابر زنگ زدگی و حرارت بالا
• عایق سرامیکی برای کاهش از دست دادن حرارت

از جمله ویژگی‌های المنت سرامیکی هم می‌‌‌‌‌توانیم به موارد زیر اشاره کنیم:

• تنوع بالا در شکل ظاهری و ساختار
• مقاومت حرارتی بالا
• استحکام مکانیکی چشمگیر
• مقاومت در برابر شوک‌های الکتریکی
• طول عمر بالا
• انتقال گرما به صورت یکنواخت

بنابراین از انواع المنت سرامیکی می‌‌‌‌‌توان برای تولید وسایل صنعتی و خانگی که به تولید حرارت نیاز دارند، استفاده کرد.

چرا المنت در بخاری برقی خراب می‌شود؟

هر یک از قطعاتی که برای ساخت وسایل برقی استفاده می‌‌‌‌‌شوند؛ ممکن است بنا به دلایل مختلف به تعمیر یا تعویض نیاز داشته باشند. المنت بخاری برقی هم به عنوان اصلی‌ترین ‌‌‌قطعه تشکیل دهنده این وسیله گرمایشی، ممکن است با مشکلات مختلفی مواجه شود. در واقع پاسخ سوال؛ چرا المنت بخاری برقی خراب می‌‌‌‌‌شود؟ فقط یک جمله نیست، بلکه دلایل مختلفی برای خراب شدن المنت بخاری برقی وجود دارند. بر همین اساس در ادامه مطلب به بررسی دو مورد از مهم‌ترین ‌‌‌دلایل خراب شدن المنت بخاری برقی می‌‌‌‌‌پردازیم:

1- از بین رفتن عایق المنت

همانطور که گفتیم المنت‌های برقی دارای اتصال الکتریکی هستند. به همین علت یک عایق مناسب برای آن‌ها در نظر گرفته می‌‌‌‌‌شود تا از ایجاد برق گرفتگی جلوگیری به عمل آید. در عین حال ممکن است این عایق در اثر وجود عوامل مختلف یا گذر زمان از بین برود. از بین رفتن عایق المنت با ایجاد مشکلات زیر نمایان خواهد شد:

• وجود جریان برق در بدنه بخاری حین روشن بودن آن
• عدم تولید گرما

در این شرایط باید به از بین رفتن عایق المنت فکر کنید، بخاری را خاموش کرده و از تکنسین‌های این حوزه برای تعمیر و عیب یابی بخاری برقی کمک بگیرید. فراموش نکنید تعویض المنت بخاری برقی، تنها راهکار رفع این مشکل است.

2- قطع شدن جریان برق در المنت بخاری برقی

همانطور که گفتیم یک بخاری برقی؛ جریان الکتریسیته را به گرما تبدیل می‌‌‌‌‌کند. بنابراین چنانچه جریان برق در المنت‌ها قطع باشد؛ با روشن شدن بخاری، گرمایی تولید نمی‌شود. بهتر است بدانید در صورت قطع جریان برق در بخاری‌های برقی فن دار؛ فن روشن خواهد شد، ولی گرمایی تولید نمی‌شود. بنابراین اطلاع از علت روشن نشدن هیتر برقی برای کسانی که از این وسیله گرمایشی استفاده می‌‌‌‌‌کنند ضروری است.

آیا می‌توان المنت بخاری برقی را تعمیر کرد؟

یکی از رایج‌ترین ‌‌‌سوالاتی که خریداران بخاری برقی مطرح می‌‌‌‌‌کنند این است که آیا المنت بخاری برقی قابل تعمیر است؟ در پاسخ به این سوال مهم باید بگوییم؛ بله، المنت بخاری برقی قابل تعمیر است. البته برای مشخص شدن نقص المنت بخاری برقی و سپس تعمیر یا تعویض آن باید از تکنسین‌های این حوزه کمک بگیرید. در غیر این صورت یا تشخیص اشتباه انجام خواهد شد یا تعمیر به درستی انجام نمی‌شود. بهتر است بدانید با اطلاع از راهنمای خرید بخاری برقی می‌‌‌‌‌توانید یک بخاری مناسب را خریداری کرده و برای مدت‌های طولانی از آن استفاده کنید.

کلام آخر؛ روش‌های پیشگیری از خرابی المنت هیتر برقی

افزایش طول عمر و کارایی هر نوع وسیله برقی که خریداری می‌‌‌‌‌کنید نیازمند رعایت یک سری نکات مهم است. در غیر این صورت نه تنها طول عمر وسیله کاهش می‌‌‌‌‌یابد، بلکه در همان مدت زمان کوتاه هم مشکلات متعددی ایجاد خواهند شد. استفاده و نگهداری از بخاری‌های برقی و المنت آن‌ها نیز به عنوان یک وسیله‌ای ‌که با جریان الکتریسیته در ارتباط است، به رعایت یک سری نکات مهم وابسته است. به همین علت در ادامه توضیحات کوتاهی درباره روش‌های جلوگیری از خرابی المنت هیتر برقی و سایر قطعات آن داده‌ایم. برای اطلاعات بیشتر در این‌باره توصیه می‌شود که مقاله “راهنمای استفاده ایمن از بخاری برقی: آموزش کامل و کاربردی” را بخوانید.

• از ریختن آب بر روی بخاری برقی خودداری کنید.
• هیچگونه ضربه فیزیکی را به هیتر برقی وارد نکنید.
• بخاری برقی را در جای مناسب و به دور از مواد قابل اشتعال قرار دهید.
• بخاری را هر چند وقت یک بار تمیز کنید تا گرد و غبار باعث خراب شدن قطعات آن نشود.
• از تعمیر یا تعویض خودسرانه قطعات بخاری برقی مانند المنت برقی خودداری کنید.
• بخاری برقی را بر روی سطح صاف و ترجیحا بدون فرش و موکت قرار دهید.
• هیتر برقی را در محیط‌های مرطوب مانند حمام قرار ندهید.
• از خشک کردن لباس‌های خیس با استفاده از هیتر برقی خودداری کنید.

به این ترتیب می‌‌‌‌‌توانید طول عمر بخاری برقی را افزایش داده و بیشترین میزان بهره را از این وسیله گرمایشی ببرید.