جستجو کنید...
هشتگهای محبوب:
روشن شدن وسایل برقی مختلف، چراغها، تجهیزات صنعتی و خانگی؛ همگی به برقرار بودن جریان الکتریسیته وابسته است. از طرفی جریان الکتریسیته در هر شرایطی و هر شبکه توزیع برقی، ولتاژ یکسانی ندارد. به همین علت از انواع سیم و کابل برای انتقال و برقرار بودن جریان برق استفاده میشود، ولی نکته مهم این است که برای انتقال و توزیع جریان الکتریسیته از دکلها، نیروگاهها، شبکههای توزیع برق و غیره از سیم یا کابل فشار ضعیف استفاده نمیشود، بلکه انواع کابل فشار قوی برای انجام این کارها در نظر گرفته خواهند شد.
دلیل این موضوع هم بر میگردد به قوی بودن ولتاژ برق و فرسایش ساختار کابلهای فشار ضعیف. در واقع باید جریان و سطح ولتاژ عبوری از کابل، متناسب با نوع کابل باشد و هر کابلی نیز تحمل اندازه مشخصی جریان را دارد. در حال حاضر انواع مختلفی از کابلهای فشار قوی برای انتقال برق با ولتاژهای مختلف استفاده میشوند و انتخاب کابل برق مناسب هم یکی از مهمترین موضوعات برای انتقال برق به ویژه در مسافتهای طولانی است.
همانطور که گفتیم جریان برق همیشه یک ولتاژ ثابت و مشخص ندارد و در عین حال همواره ولتاژ پایین هم نخواهد داشت. به طور کلی جریان الکتریسیتهای که ولتاژی بیشتر از 1000 ولت یا همان 1 کیلو ولت داشته باشد؛ برق فشار قوی محسوب میشود. نکته مهمی که در این مورد وجود دارد؛ تقسیم برق فشار قوی به سه دسته مختلف است که در ادامه مطلب به آنها اشاره میکنیم:
به همین علت است که از انواع کابل فشار قوی با ویژگیهای منحصر به فرد برای انتقال جریان برق با ولتاژهای متنوع و همچنین در مسافتهای مختلف استفاده میشود.
بدون شک جریان الکتریسیته از شبکههای توزیع برق، دکلها، نیروگاهها و… از طریق سیم و کابل ساختمان به بخشهای مختلف نمیرسد، بلکه از انواع مختلف کابل برای انجام این کار استفاده میشود. کابل فشار قوی، کابلی است که برای انتقال جریان الکتریکی در ولتاژ بالا استفاده میشود. این کابلها معمولاً از هستههای مسی یا آلومینیومی ساخته میشوند که با یک عایق و سپس یک روکش محافظ پوشیده شدهاند. کابلهای فشار قوی در نیروگاهها، پستهای برق و سایر تأسیسات برقی به کار میروند و برای انتقال برق به فواصل طولانی طراحی شدهاند.
کابلهای فشار قوی باید بتوانند مقادیر زیادی جریان الکتریکی را بدون از دست دادن انرژی حمل کنند. آنها همچنین باید در برابر شرایط محیطی مانند گرما، سرما و رطوبت مقاوم باشند. کابل فشار قوی معمولاً توسط متخصصان آموزش دیده نصب و نگهداری میشود. انواع مختلفی از کابل های فشار قوی وجود دارد که هر کدام برای کاربرد خاصی طراحی شدهاند و در قسمتهای بعدی مقاله به بررسی دقیق آنها میپردازیم.
به طور کلی کابلهای فشار قوی و معمولی دارای بخش رسانایی هستند که جریان الکتریسیته را از خود و در نتیجه از کابل عبور میدهد. همچنین دارای لایههای عایق نیز هستند تا ایمنی استفاده از این کابلها حفظ شود. نکته مهمی که در این مورد وجود دارد؛ جزئیات ساختار کابل فشار قوی است. هر یک از انواع کابلهایی که تولید میشوند دارای یک سری لایه سازنده هستند و ساختار کابلهای فشار قوی از داخلیترین لایه به سمت خارج به شرح زیر است:

توجه داشته باشید هر یک از لایههای سازنده کابلهای فشار قوی؛ یک وظیفه خاص را بر عهده دارند و به طور کلی باعث عبور جریان برق و در عین حال حفظ ایمنی هنگام استفاده از این کابلها میشوند.
بهتر است بدانید امروزه کابلهای فشار قوی مختلفی با ویژگیهای متفاوت تولید میشوند و هر کدام از آنها برای انجام یک سری از کارها مناسب هستند. بنابراین تکنسینها با در نظر گرفتن میزان ولتاژ جریانی که قصد انتقال آن را دارند و چند نکته دیگر، نوع کابل فشار قوی را انتخاب میکنند. در حال حاضر انواع کابلهای فشار قوی شامل موارد نامبرده در ادامه مطلب هستند:
نامگذاری این نوع کابل بر مبنای غلاف آن انجام شده است. کابل قدرت زره دار دارای غلافی از جنس آمور یا PVC است که باعث افزایش دوام کابل در برابر عوامل محیطی، پوسیدگی و خورندگی میشود. این کابل دارای یک لایه محافظ از فلز (معمولاً فولاد گالوانیزه) است که برای محافظت از سیمهای داخلی در برابر آسیب مکانیکی است. کابلهای قدرت زره دار اغلب در محیطهایی استفاده میشوند که در معرض آسیب مکانیکی بوده، مانند محیطهای صنعتی یا زیرزمینی.
این کابلها انواع مختلفی دارند، اما همه آنها دارای یک لایه محافظ فلزی هستند. لایه محافظ فلزی میتواند به شکل سیم یا نوار باشد و در اطراف سیمهای داخلی یا در اطراف یک نوار عایق قرار گیرد.
کابلهای قدرت زره دار اغلب در محیطهایی استفاده میشوند که در معرض آسیب مکانیکی هستند، مانند محیطهای صنعتی یا زیرزمینی. آنها همچنین در محیطهایی که در معرض آسیب شیمیایی یا خوردگی هستند، به کار میروند، زیرا لایه محافظ فلزی میتواند از سیمهای داخلی در برابر این آسیبها محافظت کند.
کابل زره دار معمولاً گرانتر از کابل بدون زره است؛ اما در محیطهایی که خطر آسیب مکانیکی وجود دارد، ارزش سرمایه گذاری را دارند. در اینجا برخی از مزایای استفاده از کابل قدرت زره دار آورده شده است:

از جمله کاربردیترین کابلهای فشار قوی میتوانیم به کابل قدرت 20 کیلو ولت اشاره کنیم. این نوع کابل به دو صورت آلومینیومی زره دار و بدون زره توسط شرکتهای مختلف تولید میشود. کابل قدرت 20 کیلو ولت یک کابل برق است که برای انتقال جریان الکتریکی با ولتاژ 20 کیلو ولت طراحی شده است. این کابلها معمولاً برای انتقال برق از نیروگاهها به شبکههای توزیع برق استفاده میشوند. کابلهای قدرت 20 کیلو ولت میتوانند از انواع مختلفی از هادیها، از جمله مس و آلومینیوم ساخته شوند.
این کابلها همچنین با انواع مختلفی از عایقها، مانند پلی اتیلن (XLPE) و پلی وینیل کلراید (PVC) ساخته میشوند. کابلهای قدرت 20 کیلو ولت در محیطهای مختلفی، از جمله زیرزمین، هوایی و داخل ساختمان نصب میشوند.
برای تولید زره یا همان غلاف این نوع از کابلهای قدرت از سرب استفاده میشود، به همین علت ساختار خارجی محکم و مقاومی دارد. کابل فشار قوی سرب دار در برابر نیروهای مکانیکی، اشعه، حلال و مواد خورنده نیز مقاوم است.
این نوع کابلها معمولاً برای کاربردهای فشار قوی استفاده میشوند، زیرا سرب یک عایق بسیار موثر است. کابلهای قدرت سربدار همچنین در محیطهای خورنده به کار میروند، زیرا سرب در برابر خوردگی مقاوم است.
کابلهای قدرت سربدار گرانتر از کابلهای قدرت غیر سربدار هستند، اما مزایای بیشتری نیز دارند. کابل سربدار در دماهای بالاتر کار میکنند و برای محیطهای خورنده مناسبتر هستند و برای مدت طولانیتری دوام میآورند.
یکی از انواع کابلهای فشار قوی که حساسیت بسیار زیادی دارد و از آن برای انتقال سیگنال مخابراتی و همچنین جریان الکتریسیته در زیر دریاها و اقیانوسها استفاده میشود؛ کابل زیر دریایی است.
کابلهای قدرت زیردریایی از مواد مختلفی مانند مس، آلومینیوم، پلی اتیلن (XLPE) و پلی وینیل کلراید (PVC) تولید میشوند. آنها همچنین میتوانند با انواع مختلفی از پوششها، از جمله آلومینیوم، سرب و فولاد ضد زنگ پوشانده شوند. کابلهای قدرت دریایی میتوانند در آبهای عمیق، آبهای کم عمق و آبهای نزدیک به سواحل نصب شوند.
کابلهای قدرت زیردریایی باید در برابر عوامل محیطی مختلفی، از جمله آب، دما، فشار و رسوبات و همچنین آسیبهای فیزیکی، از جمله برخورد کشتیها و خطوط ماهیگیری محافظت شوند.
این کابلها میتوانند بسیار گران باشند، اما برای انتقال برق بین نقاط دوردست یک گزینه ضروری هستند. آنها همچنین می توانند برای انتقال برق از منابع تجدیدپذیر، مانند توربینهای بادی دریایی، یک گزینه عالی باشند.
کابلهایی که در هر قسمت از شهرها و روستاها میبینید که به صورت معلق در هوا قرار گرفتهاند؛ کابل فشار قوی هوایی هستند. از این کابلها برای انتقال جریان الکتریسیته با ولتاژ 1 تا 36 کیلو ولت و همچنین سینگالهای مخابراتی استفاده میشود.
این کابلها معمولاً برای انتقال برق از نیروگاهها به شبکههای توزیع برق استفاده میشوند. کابلهای قدرت هوایی میتوانند در انواع مختلفی از محیطها، از جمله مناطق شهری، روستایی و مناطق کویری نصب شوند.
کابلهای قدرت هوایی باید در برابر عوامل محیطی مختلفی، از جمله باد، باران، برف و خورشید محافظت شوند. آنها همچنین باید در برابر آسیبهای فیزیکی، از جمله برخورد هواپیماها و برخورد ماشین آلات، محافظت شوند.
کابلهای قدرت هوایی نسبت به کابلهای قدرت زیرزمینی ارزانتر میباشند، اما نگهداری و تعمیر آنها دشوارتر است. خطر برق گرفتگی با این کابلها بیشتر است و اثری منفی در زیبایی و جلوه بصری محیط دارد.

در محیطهای شلوغی که امکان استفاده از کابل هوایی وجود ندارد از کابل فشار قوی زمینی یا زیر زمینی برای انتقال جریان الکتریسیته با ولتاژ 1 تا 11 کیلو ولت استفاده میشود.
کابل قدرت زمینی باید در برابر عوامل محیطی مختلفی، از جمله آب، خاک و حشرات محافظت شود. آنها همچنین باید در برابر آسیبهای فیزیکی، از جمله برخورد ماشین آلات و حفر زمین، محافظت شوند. نصب این کابلها دشوارتر است، اما خطر برقگرفتی با آنها کمتر است.

مهمترین تفاوت کابلهای برق سه فاز و تک فاز؛ تعداد رشتههای هادی یا همان رسانای آن هاست. کابلهای سه فاز دارای سه رشته سیم هادی هستند و تک فازها فقط یک رشته هادی دارند. البته جنس کابل و میزان ولتاژی که کابلهای سه فاز و تک فاز نیز از خود عبور میدهند با یکدیگر متفاوت هستند.
| ویژگی | کابل قدرت سه فاز | کابل قدرت تک فاز |
| تعداد فازها | 3 | 1 |
| اختلاف فاز بین هر فاز | 120 درجه | 0 درجه |
| جریان عبوری در هر فاز | یک سوم جریان کل | جریان کل |
| ولتاژ بین هر فاز و سیم خنثی | 230 ولت | 230 ولت |
| ولتاژ بین هر دو فاز | 400 ولت | 0 ولت |
| توان عبوری | سه برابر توان کابل تک فاز | یک سوم توان کابل سه فاز |
| راندمان | 98% | 95% |
| وزن | سنگین تر | سبک تر |
| قیمت | گران تر | ارزان تر |
| کاربرد | مناسب برای مصارف صنعتی و تجاری | مناسب برای مصارف خانگی و تجاری کوچک |
از جمله دیگر انواع کابلهای فشار قوی میتوانیم به نوع روغنی اشاره کنیم و همین کابل هم خود به دو دسته مختلف تقسیم میشود؛ کابل روغنی فشار کم به واسطه کاغذ آغشته به روغن رقیق، ایزوله میشود و مقاومت الکتریکی آن افزایش مییابد. در عین حال هر یک از رشتههای موجود در کابل روغنی فشار بالا نیز توسط کاغذ آغشته به روغن غلیظ، ایزوله میشوند و کلاف هایی از جنس پلاستیک و مس دارند تا از ورود و خروج هوا به روغن جلوگیری کنند.
از انواع دیگر کابلهای فشار قوی میتوانیم به کابل گازی اشاره کنیم که در ساخت آنها از گازهایی با استاندارد خاص استفاده میگردد. همین کابل نیز خود به سه دسته مختلف تقسیم میشود؛ از کابل گازی با فشار داخلی در غلاف آلومینیومی در محیط هایی با اختلاف سطح زیاد استفاده میشود. کابل گازی با فشار داخلی در لوله فولادی نیز دارای عایقی از جنس کاغذ آغشته به روغن است و کابل گازی با فشار خارجی در لوله فولادی نیز دسته سوم از انواع کابل فشار قوی گازی محسوب میشود.
ولتاژهایی که این نوع کابل فشار قوی میتواند از خود عبور دهد؛ 52، 72.5، 123، 146 و 172 کیلو ولت است و از نوع کابلهای فشار قوی تک رشتهای محسوب میشود.
انواع کابلهای فشار قوی برای انتقال جریان الکتریسیته با ولتاژ بالا تولید میشوند. بنابراین در کنار اجزای رسانایی که برای عبور جریان برق از کابل باید در نظر گرفته شوند، استفاده از عایقهای مناسب هم ضروری است. در واقع هیچ کابل فشار قوی یا فشار ضعیفی بدون عایق تولید نمیشوند، زیرا در این شرایط امکان استفاده از آنها به دلیل نبودن ایمنی کافی، وجود ندارد. از جمله مهمترین عایقهای کابل فشار قوی میتوانیم به مواد لاستیکی، کاغذهای آغشته به روغن، پلی یورتان، پلی اتیلن ترفتالات، سیلیکون رابر، PET و PVC اشاره کنیم. هر کدام از این عایقها نیز ویژگیهای مختص به خود را دارند و برای انتخاب آنها به نکات مختلفی توجه میشود.
یکی از مهمترین اجزایی که در ساخت انواع کابل فشار قوی به کار برده میشود و نبود آن به معنای عدم کارایی کابلهای فشار قوی است؛ هادی یا رساناست. جریان برق در صورتی از کابلها عبور میکند که هادی یا رسانایی در آنها وجود داشته باشد و این موضوع هم به عبور و عدم عبور جریان برق از یک سری مواد مربوط میشود. برای مثال مواد پلاستیکی هیچگاه جریان برق را از خود عبور نمیدهند، پس هادی نیستند. در عین حال مس و آلومینیوم؛ جریان برق را به خوبی از خود عبور داده و رسانا هستند. به همین علت در کابلهای فشار قوی از مس و آلومینیوم برای ساخت رشتههای رسانا استفاده میشود.
انتخاب نوع هادی بستگی به نیازهای خاص کابل، شرایط محیطی، و مشخصات فنی مورد نظر دارد.

کابلهای فشار قوی را میتوان بر حسب ویژگیهای مختلفی تقسیم بندی کرد، یکی از این ویژگیها نیز میزان ولتاژ آن هاست. در واقع هر یک از کابلهای فشار قوی را میتوان بر حسب ولتاژی که از خود عبور میدهند به دستههای نامبرده در ادامه مطلب تقسیم کرد:
| نوع کابل فشار قوی | علامت حک شده بر روی کابل | ولتاژ کابل | مشخصات مقاومتی |
| معمولی | N2XSY, NA2XSY | 26 / 45 (52)KV, 36 / 60(72.5)KV, 87 / 150(170)KV, 76 / 132(145)KV, 64 / 110(123)KV | استفاده معمولی و صنعتی |
| زره دار | N2XSYRY, N2XSYBY, NA2XSYRY, NA2XSYBY | 26 / 45 (52)KV, 36 / 60(72.5)KV, 87 / 150(170)KV, 76 / 132(145)KV, 64 / 110(123)KV | مقاوم در برابر نیروها و آسیبهای مکانیکی |
| زره دار و سرب دار | N2XSYKYRY, N2XSYKYBY, NA2XSYKYRY, NA2XSYKYBY | 26 / 45 (52)KV, 36 / 60(72.5)KV, 87 / 150(170)KV, 76 / 132(145)KV, 64 / 110(123)KV | مقاوم در برابر نیروهای مکانیکی، مواد خورنده و حلالها |
برای ساخت انواع مختلف کابلهای فشار قوی باید استانداردهای مهمی در نظر گرفته شوند. در غیر این صورت کابل تولید شده ایمنی و کارایی کافی برای استفاده در بخشهای مختلف را نخواهد داشت. از جمله مهمترین استانداردهایی که برای تولید این نوع کابلها در نظر گرفته میشوند، میتوانیم به موارد زیر اشاره کنیم:
همانطور که گفتیم شرکتهای تولید کننده کابلهای فشار قوی، موظف به رعایت این استانداردها هستند.
جریان برقی که در کارگاههای صنعتی، خانهها، شبکههای توزیع برق، نیروگاهها، دکلها و غیره برقرار است؛ ولتاژ یکسانی ندارند. بنابراین برای انتقال جریان برق و استفاده از الکتریسیته در محیطهای مختلف باید از کابلهای متفاوتی نیز استفاده شود. در این میان انواع کابل فشار قوی برای استفاده در حوزههای زیر تولید میشوند:
لازم به ذکر است تشخیص و انتخاب نوع کابل فشار قوی بر عهده تکنسینهاست و برای انتخاب یک کابل مناسب هم به چند نکته مهم مانند میزان ولتاژ و مسافتی که جریان برق باید انتقال داده شود، توجه خواهد شد.
همانطور که گفتیم هر یک از انواع کابلهای فشار قوی دارای ویژگیهای مختلفی هستند و برای انتخاب یک کابل مناسب باید به چند نکته مهم توجه کنید. بدون شک یک انتخاب اشتباه نه تنها بازدهی کار را کاهش میدهد، بلکه باعث از بین رفتن شرایط ایمن نیز خواهد شد. از جمله مهمترین نکاتی که باید هنگام خرید کابل فشار قوی به آن توجه کنید، میتوانیم به موارد زیر اشاره کنیم:
در نظر گرفتن نکات مهمی که به آنها اشاره کردیم؛ امکان انتخاب کابلهای فشار قوی مناسب، با کیفیت و با کارایی مطلوب را برای شما فراهم میکنند.

چالشهای مرتبط با کابلهای فشار قوی ممکن است بسته به نوع کابل، شرایط کاربری و محیط اجرایی متفاوت باشند. در ادامه به برخی از چالشهای رایج در زمینه کابلهای فشار قوی اشاره میکنیم:
برای حل این چالشها، نیاز است تا طراحان، مهندسان و متخصصان در زمینه کابلهای فشار قوی از مواد مقاوم، طراحی مناسب و روشهای نوآورانه برای تجهیزات و تمدن برق استفاده کنند.
دنیای امروزی کاملا به وجود جریان الکتریسیته وابسته است و برای برقرار بودن این جریان هم باید شرایط و تجهیزات مختلفی فراهم باشند. انواع کابل فشار قوی از جمله تجهیزات لازم برای انتقال جریان برق هستند و هر کدام از آنها نیز ویژگیهای مختص به خود را دارند. البته برای شناخت مشخصات، ساختار و کاربرد کابلهای فشار قوی؛ استانداردهای مختلفی در نظر گرفته شده است. از طرفی برای انتقال جریان برق و حتی سیگنالهای مخابراتی به کمک کابلهای فشار قوی باید شرایط مختلفی توسط تکنسینها در نظر گرفته شوند و همین موضوع، انتخاب کابلهای مناسب را سخت میکند. به همین علت میتوانید برای انتخاب کابل مناسب از توضیحات سایت آرتا الکتریک استفاده کنید.