راهنمای انتخاب تابلو برق (خانگی و صنعتی) + مشاوره ساخت و قیمت

تابلو برق یکی از وسایل و تجهیزات الکتریکی مهم است که به منظور جلوگیری از خطرات ناشی از عوامل محیطی اتصال کوتاه در تجهیزات مختلف کاربرد دارد. این ابزار مسئولیت حل مشکلاتی مانند نصب آشفته تجهیزات را نیز دارد. در تعریف ساده تابلو برق می‌توان گفت که همان کنتور برق است که در مکان‌های مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرد. با این تفاوت که کنتور برق اندازه کوچکی دارد و برای مصارف خانگی مناسب است و در صورت افزایش تعداد مصرف‌کنندگان پاسخگوی نیاز نخواهد بود.

تابلو برق چیست؟

تابلو برق چیست؟ به مجموعه‌ای از تجهیزات الکتریکی که در داخل یک محفظه فلزی قرار می‌گیرند، تابلو برق می‌گویند. در ساختمان‌ها یا دستگاه‌های صنعتی، کنترل برق به عملکرد تجهیزات درون تابلو بستگی دارد. در واقع اصلی‌ترین هدف استفاده از تابلو برق، کنترل و توزیع انرژی الکتریکی است. تابلو برق را می‌توان یکی از مهم‌ترین بخش‌های سیستم تامین برق دانست که وظیفه دارد یک منبع تغذیه برق ورودی را به چندین مدار فرعی و ثانویه تقسیم کند که هر کدام از این مدارهای ثانویه توسط قطعه‌ای به نام کلید مینیاتوری یا قطع‌کننده محافظت می‌شوند. 

هدف استفاده از تابلو برق چیست؟

در گذشته اتفاقاتی همچون اتصال کوتاه، دسترسی راحت افراد به تجهیزات الکتریکی و عوامل محیطی، خطرات جانی و مالی زیادی ایجاد می‌کردند و همچنین باعث می‌شدند که انواع تجهیزات الکتریکی در برابر عواملی مانند رطوبت، باران، گرد و غبار، حیوانات و… آسیب‌پذیر باشند. در واقع تابلو برق به عنوان یک محفظه به منظور جلوگیری از این اتفاقات و حوادث طراحی شد. استفاده از تابلو برق در مکان‌ها مختلف باعث می‌شود که بتوان کنترل و حفاظت مطمئن‌تری از تجهیزات الکتریکی فراهم کرد و همچنین هزینه‌های سیستم را کاهش داد. استفاده از تابلو برق باعث ساده‌تر شدن فرایند تعمیر و نگهداری و بالا رفتن ایمنی افراد در برابر حوادثی مانند برق‌گرفتگی می‌شود. 

خطرات استفاده از تابلو برق بی‌کیفیت 

متاسفانه در خصوص تابلو برق و سایر تجهیزات الکتریکی شاهد این موضوع هستیم که این تجهیزات توسط برخی شرکت‌ها و کارگاه‌ها با کیفیت پایین‌تر و در عین حال قیمت پایین‌تر تولید و به بازار عرضه می‌شود. برخی از مصرف‌کنندگان نیز برای خرید ارزان‌تر به سراغ این محصولات می‌روند و نکات مهمی که در زمان خرید باید مورد توجه قرار بگیرد را رعایت نمی‌کنند. در خصوص خرید این محصولات و تجهیزات باید گفت که تجهیزات الکتریکی که به وسیله این تابلوهای برق کنترل می‌شوند، در معرض آسیب جدی قرار خواهند گرفت.

تابلو برق یک وسیله الکتریکی پیچیده و حساس است. ازاین‌رو، اهمیت دارد که تابلو بتواند در برابر نوسان جریان برق و ولتاژ مقاومت کند. همچنین مکانیسم‌های قطع جریان به وسیله تجهیزات پیشرفته در مواقع اضطراری در آن نیز وجود داشته باشد. انتخاب و خرید یک تابلو برق بی‌کیفیت می‌تواند عواقب و آسیب‌های جبران‌ناپذیری به همراه داشته باشد که به شرح زیر است: 

• بروز خطاهای سیستمی متعدد
• اندازه‌گیری جریان و ولتاژ اشتباه
• آسیب به قطعات داخلی در نتیجه اضافه بار
• آسیب به سایر لوازمی که با تابلو برق کنترل می‌شوند
• احتمال بروز آتش‌سوزی یا انفجار در دستگاه

استانداردهای اداره برق برای خرید تابلو برق 

وزارت نیرو به عنوان متولی تامین برق کشور، در خصوص ساخت و نصب انواع تابلو برق استانداردهایی را تعیین کرده که سازندگان موظف به رعایت این موارد هستند. به عنوان مثال در زمان جایگذاری و نصب تابلو برق در ساختمان، برای انتخاب محل مناسب، فاصله‌ای به عنوان استاندارد از کنتور آب، کنتور گاز و سایر تجهیزات ساختمان در نظر گرفته شده است. 

• راهنمای نصب تابلو برق + لیست استانداردهای نصب تابلو برق

نصب تابلو برق در یک محل در وهله اول نیاز به اخذ تاییدیه از سوی اداره برق و همچنین تولید کننده تابلو دارد. زمانی که سازنده تابلو برق و خریدار آن به مشکل برمی‌خورند، اداره برق وظیفه دارد که تاییدیه آن را مورد بررسی قرار دهد. در حالت عادی مسئولیت هر گونه مشکل و اتفاق احتمالی در آینده، بر عهده شرکت سازنده است. شرکت‌هایی که در زمینه تولید تابلو برق فعالیت می‌کنند باید از اداره برق استان محل خود، تاییدیه لازم را اخذ کرده باشند. 

استاندارد IEC برای تابلوهای برق

براساس لیست استاندارد IEC، تابلو برق‌هایی مورد تایید هستند که در تولید و ساخت آن‌ها از استاندارد  IEC تابلو برق‌ (IEC 61439 و IEC 62271) پیروی کرده باشند. استاندارد  IEC 61439 به ایمنی دستگاه، حفاظت از بار الکتریکی، پایداری الکتریکی و تست‌های عملکردی در تابلوهای برق فشار ضعیف می‌پردازد. استاندارد IEC 62271 نیز برای تابلوهای فشار متوسط و فشار قوی تعیین شده‌اند تا کیفیت و ایمنی تابلو برق را تضمین کنند.

IEC 61439  یک سند اصلی است و سندهای فرعی آن عبارتند از:

• 1-IEC 61439: قوانین عمومی حوزه انواع تابلو برق
• IEC 61439-2: استانداردهای کلیدهای قدرت و کلیدهای کنترلی و نصب آن‌ها
• IEC 61439-3: استاندارد مونتاژ تابلوهای برق توزیع
• IEC 61439-4: استاندارد مونتاژ تابلو برق مخصوص ساختمان‌ها
• IEC 61439-5: استاندارد مونتاژ تابلوهای برق برای توزیع انرژی (توان‌های بالا)
• IEC 61439-6: استانداردهای مربوط به شینه‌ها (باس بار) و ترانک‌ها

مشاوره خرید تابلو برق

قبل از خرید یا سفارش تابلو برق باید تجهیزات لازم برای نصب داخل تابلو برق و محل نصب آن را مشخص کنید. سپس باید پارامترهای مهم زیر را که نیاز به تخصص و مهارت دارد، مشخص کنید. زیرا انتخاب یک تابلو برق اشتباه از نظر ابعاد، جنس یا طراحی می‌تواند خطرات جبران‌ناپذیری را به‌جای بگذارد. 

• مشخص کردن کاربری تابلو برق
• مشخص کردن حداکثر مقدار ولتاژ و جریان برای تابلو برق
• انتخاب جنس تابلو برق با توجه به شرایط محیطی
• تایید استاندارد IEC 61439 و IEC 62271 در طراحی تابلو برق 
• طراحی و ساختار تابلو برق و امکان توسعه و تطبیق پذیری دستگاه
• برند تولیدکننده

از آنجایی‌که امکان طراحی تابلو برق به‌صورت سفارشی و بر اساس نیاز پروژه وجود دارد؛ اهمیت مشاوره از نیروهای متخصص در نصب و راه‌اندازی تابلو برق را نشان می‌دهد. مشاوره با کارشناسان فنی آرتا الکتریک برای خرید تابلو برق  این امکان را به شما می‌‌دهد که هزبنه‌هایتان را به حداقل برسانید و براساس نیاز شرایط و کاربری تابلو برق به بهترین تابلو برق صنعتی یا خانگی با ابعاد مناسب را به شما معرفی کنند. برای دریافت مشاوره و لیست قیمت تابلو برق‌های خانگی و صنعتی با شماره زیر تماس بگیرید.

نحوه قیمت گذاری تابلو برق

قیمت، مهمترین پارامتر در خرید و سفارش تابلو برق است که بر اساس تفاوت در ویژگی‌ها، برند تولید کننده، اندازه و ابعاد، کیفیت سیم‌کشی، نوع کاربری، ساختار، طراحی و… تخمین زده می‌شود. بهترین راه برای تخمین قیمت تابلو برق و اطلاع از لیست بروز قیمت انواع تابلو برق، تماس با کارشناسان آرتا الکتریک است. لیست کامل پارامتر‌های اثر گذار بر روی قیمت تابلو برق عبارتند از:

• جنس بدنه (فلزی، پلاستیکی و …)
• نوع محل قرارگیری (ایستاده، رک، قفسه‌ای و…)
• اندازه و ابعاد تابلو برق
• نوع ولتاژ تابلو برق (فشار ضعیف یا متوسط)
• محل نصب (روکار یا توکار)
• کاربرد تابلو برق (توزیع، کنترل و…)
• نوع ساختار
• نوع رنگ کاری و مونتاژ
• کیفیت تجهیزات داخلی تابلو برق و بدنه

آیا قیمت تابلو برق صنعتی و خانگی متفاوت است؟ 

در خصوص تفاوت تابلو برق‌های صنعتی و خانگی باید به این نکته اشاره کرد که انواع مختلفی از این تابلوهایی برق تولید می‌شود که از نظر هزینه‌های طراحی و ساخت شرایط متفاوتی دارند. با توجه به پارامترهای تعیین هزینه، نتیجه ساخت و قیمت نهایی تابلوهای برق خانگی و صنعتی عبارتند از:

 تابلو برق خانگی از نظر هزینه ساخت و راه‌اندازی نسبت به تابلو برق صنعتی ارزان‌تر است. زیرا این تابلو برق‌ها ابعاد کوچک‌تر و وزن سبک‌تری دارند و همچنین تجهیزات کمتری در آن‌ها برای کنترل و در نهایت تأمین ایمنی قرار می‌گیرد. 

انواع تابلو برق

مشاهده همه

• 
  تابلو برق دیواری ابعاد 30 در 100 در 80 سانتی متری
  7,160,400 تومان
• 
  تابلو برق دیواری ابعاد 30 در 100 در 70 سانتی متری
  6,739,200 تومان
• 
  تابلو برق دیواری ابعاد 30 در 90 در 70 سانتی متری
  5,756,400 تومان
• 
  تابلو برق دیواری ابعاد 30 در80 در60 سانتی متری
  4,914,000 تومان

انواع تابلو برق کدام است؟

تابلو برق یکی از تجهیزات الکتریکی مهم به حساب می‌آید که در انواع مختلفی در دسترس قرار دارد. انواع تابلو برق را از جنبه‌های مختلف می‌توان دسته‌بندی کرد که شامل موارد زیر است: 

• انواع تابلو برق از نظر ولتاژ: تابلو برق فشار ضعیف (LV)، تابلو برق فشار متوسط  (MV)، تابلو برق فشار قوی (HV)
• انواع تابلو برق از لحاظ جنس بدنه: تابلو برق فلزی، تابلو برق پلاستیکی یا پلی‌کربنات،  تابلو برق کامپوزیت، تابلو برق فولاد کربن،  تابلو برق آلومینیومی،  تابلو برق استیل
• انواع تابلو برق از نظر محل نصب: تابلوهای برق بیرونی،  تابلوهای برق داخل ساختمان
• انواع تابلو برق از نظر کاربرد: تابلوهای برق توزیع،  تابلوهای برق کنترل
• انواع تابلو برق از نظر ساختار: تابلو برق Metal Enclosed، تابلو برق Metal Clad
• انواع تابلو برق از نظر ایستایی: تابلو برق ایستاده ثابت، تابلو برق دیواری، تابلو برق فشار ضعیف کشویی

در مورد انواع تابلو برق باید به این موضوع اشاره کرد که می‌توان از نظر کاربرد آن‌ها را در دسته‌بندی‌های مختلف قرار داد. از این رو مصرف‌کنندگان می‌توانند بر حسب نیاز نوع مناسب تابلو برق را انتخاب کرده و مورد استفاده قرار دهند. انواع تابلو برق بر اساس کاربرد به شرح زیر است.

1- تابلو برق توزیع و قدرت

از این نوع تابلوهای برق در مراکز صنعتی و کارخانجات به منظور تقسیم برق روشنایی، مصارف عمومی، تامین برق ماشین‌آلات مختلف و همچنین تأمین برق مصرفی در ساختمان‌ها، فرودگاه‌ها، بیمارستان‌ها و… استفاده می‌شود. نگهداری و تعمیر تابلوهای برق توزیع ساده و کم هزینه بوده و این تابلوها می‌توانند از کل اجزا به صورت یکجا کنترل و حفاظت کرده و همچنین ایمنی و امنیت سیستم، افراد بهره‌بردار و عموم افراد در محل بکارگیری را به خوبی تامین نمایند. 

• آموزش نگهداری از تابلو برق + روش‌های نظافت آن

2- تابلو برق چنج آور

برخی محیط‌ها مانند بیمارستان‌ها و مراکز صنعتی مختلف نیاز دارند که در صورت قطعی برق شبکه، همچنان به برق دسترسی داشته باشند. به همین دلیل تابلوهای برق چنج‌آور محبوب‌ترین انتخاب برای این مرکز به حساب می‌آید. طراحی این تابلوها به صورتی است که می‌توانند بلافاصله پس از قطعی برق شبکه، ورودی‌های سیستم را به منبع تغذیه جایگزین منتقل کنند تا برق‌رسانی بدون وقفه انجام شود. 

3- تابلو برق موتورخانه

با هدف کنترل و محافظت از موتورهای الکتریکی در ساختمان‌های بزرگ مسکونی، تجاری، اداری، هتل‌ها و… از موتورخانه استفاده می‌شود. تابلو برق‌های موتورخانه در این ساختمان‌ها به منظور مدیریت، حفاظت و هوشمندسازی نصب می‌شوند. به منظور راه‌اندازی دیگ بخار، انواع الکتروموتورها و مشعل‌ها در موتورخانه به صورت هوشمند و اتوماتیک از این نوع تابلو برق استفاده می‌شود. 

تابلو برق‌های موتورخانه بر اساس نوع نصب در سه دسته توکار، دیواری و روکار تقسیم‌بندی می‌شوند که هر کدام بر حسب نیاز و شرایط محیط مورد استفاده قرار می‌گیرند. نیاز ساختمان ویژگی‌هایی همچون ابعاد، مساحت و حجم تابلو برق موتورخانه و همچنین مواد مورد استفاده برای ساخت را تعیین می‌کند. 

4- تابلو برق PLC

کاربرد راحت و آسان تابلو برق PLC سبب محبوبیت آن‌ها در صنایع مختلف است. یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های این تابلو برق‌ها، قابل برنامه‌نویسی بودن با استفاده از کامپیوتر است. ازاین‌رو، این قابلیت وجود دارد که منطق آن را تغییر دهند و عملیات‌های سخت و پیچیده در هر فرایند را به آسانی مدیریت و کنترل کرد. 

معمولا در صنایع و کارخانجات مختلف با هدف مدیریت و کنترل از راه دور سیستم‌ها و تجهیزات مختلف، از تابلوهای برق PLC استفاده می‌شود که می‌تواند راندمان خط تولید را به میزان قابل توجهی بالا ببرد. 

5- تابلو برق بانک خازنی

این تابلو برق برای خلاص شدن از پرداخت قبض‌های برق سنگین برای مجموعه‌های مختلف بهترین گزینه است. همین امر سبب شد تا استفاده از این نوع تابلو برق در مراکز صنعتی مختلف و ساختمان‌ها روز به روز افزایش یابد. 

• صفر تا صد بانک خازنی | معرفی انواع بانک خازنی + نحوه راه‌اندازی

6- تابلو برق بارانی

تابلو برق بارانی، برای استفاده در فضای باز کاربرد دارد. بر اساس نحوه نصب تابلو بر‌ق‌های بارانی دارای مدل‌های دیواری و روکار هستند. برای آشنایی با ساختار این تابلوها باید گفت که دارای یک سقف شیب‌دار هستند تا باران یا برف از روی آن‌ها سرازیر و به داخل تابلو وارد نشود. در ساخت این تابلوها معمولا از ورق گالوانیزه به همراه پوشش رنگ پودری الکترواستاتیکی، آهن به همراه پوشش رنگ الکترواستاتیکی یا آهن به همراه پوشش گالوانیزه گرم و ورق استیل ضد زنگ استفاده می‌شود. 

7- تابلو برق آسانسوری

آسانسورها دارای دو تابلو هستند که یکی از آن‌ها تابلوی فرمان و دیگری تابلوی برق است. میکروکنترلر موجود در تابلو برق به همراه کنتاکتورهای فرمان و سایر المان‌ها وظیفه کنترل آسانسور را بر عهده دارند. به همین دلیل در ساخت و نصب این تابلوها از بهترین، مرغوب‌ترین و با کیفیت‌ترین قطعات استفاده می‌شود. 

8- تابلو برق کنتوری

کنتور وسیله‌ای است که به منظور محاسبه میزان برق مصرفی در ساختمان‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد. به محفظه‌ای که در آن کنتور برق ساختمان قرار می‌گیرد، تابلو برق کنتوری می‌گویند. این نوع تابلو برق‌ها بر اساس نوع نصب در سه نوع ایستاده، روکار و توکار وجود دارند. تابلوهای ایستاده به وسیله یک پایه در محل مورد نظر نصب و تابلوهای روکار با استفاده از رول بولت بر روی دیوار نصب می‌شوند. 

9- تابلو برق پیانویی

این تابلو برق صنعتی شبیه به پیانو است و پنل کنترل صنعتی آن مانند درب پیانو باز و بسته می‌شود. در این طراحی دسترسی به کلیدها و نمایشگرها آسان است برای همین در صنایع نفت، گاز، پتروشیمی و… برای کنترل فرآیندهای تولید از تابلو برق پیانویی استفاده می‌کنند. از مزایای تابلو برق صنعتی پیانویی است است که در صورت بروز مشکل، اپراتور می‌تواند روی همه قطعات نظارت داشته باشد.

چک لیست راهنمای انتخاب تابلو برق 

با توجه به اینکه تابلو برق به عنوان یکی از مهم‌ترین تجهیزات الکتریکی دارای انواع مختلفی است، نکات و ویژگی‌هایی وجود دارد که افراد در زمان خرید تابلو برق متناسب با نیاز خود باید مورد توجه قرار دهند. از مهم‌ترین نکات و ویژگی‌های مهم در زمان خرید تابلو برق می‌توان به موارد زیر اشاره کرد. 

1- ابعاد تابلو

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌هایی که در زمان خرید تابلو برق باید مورد توجه قرار بگیرد ابعاد تابلو برق از نظر طول، عرض و ارتفاع است. ابعاد مناسب برای تابلو برق در درجه اول به ساختار تجهیزات الکتریکی مورد استفاده در آن بستگی دارد. در صورتی که قصد دارید در آینده تغییراتی در ساختار تجهیزات الکتریکی مورد استفاده لحاظ کنید، بهتر است ابعاد تابلو برق را کمی بزرگتر در نظر بگیرید. در ادامه راهنمای محاسبه ابعاد تابلو برق آورده شده است و برای اطلاعات کافی در این زمینه لیست کاملی از ابعاد مناسب انواع تابلو برق را نیز در اختیارتان قرار داده‌ایم.

اما این نکته را در نظر بگیرید که محاسبه ابعاد تابلو برق یک فرآیند مهندسی است که نیاز به دقت و توجه به جزئیات دارد. هدف اصلی از این محاسبات، اطمینان از عملکرد صحیح و ایمن تجهیزات داخل تابلو و جلوگیری از ایجاد حرارت بیش از حد است.

نحوه محاسبه ابعاد تابلو برق

با توجه به اینکه گرمای تولید شده در داخل محفظه تابلو برق باید از طریق هوا منتقل شود، ابعاد فضای داخلی و مساحت سطح تابلو باید به اندازه‌ای باشد که بتواند به راحتی گرما را به بیرون هدایت کند. تنها در این صورت، گرما اثر منفی بر روی عملکرد اجزای داخلی و کل سیستم نخواهد داشت. بر این اساس مساحت سطح تابلو برق با استفاده از فرمول زیر محاسبه می‌شود: 

بر اساس این فرمول هر یک از پارامترها به شرح زیر است:

• A: حداقل مساحت موثر رسانای گرمایی (متر مربع)
• Tmax: حداکثر دمای عملکردی مجاز تجهیزات داخل تابلو (درجه سلسیوس)
• Tamb: حداکثر دمای هوای محیط خارجی (درجه سلسیوس)
• K: ضریب انتقال حرارتی تجهیزات داخل تابلو برق
• P: توان تلف شده تجهیزاتی که درون تابلو برق گرما تولید می‌کنند (وات)

مثال عددی برای نحوه محاسبه ابعاد تابلو برق

برای درک بهتر نحوه استفاده از فرمول و محاسبات مربوط به انتخاب ابعاد تابلو برق، فرض کنید:

• حداکثر دمای مجاز تجهیزات داخل تابلو (Tmax): 55 درجه سانتی‌گراد
• حداکثر دمای هوای محیط (Tamb): 35 درجه سانتی‌گراد
• ضریب انتقال حرارتی تجهیزات (K): 10 وات بر متر مربع بر درجه سانتی‌گراد (این مقدار وابسته به نوع تجهیزات متفاوت است)
• توان تلف شده تجهیزات (P): 500 وات

با جایگذاری مقادیر در فرمول، داریم:

500 / (10 * (55 – 35)) = 2.5 مترمربع (A)

بر اساس محاسبات انجام شده، حداقل مساحت سطح تابلو برق برای دفع حرارت تولید شده باید 2.5 متر مربع باشد.

توجه: این مثال صرفاً برای نشان دادن روش محاسبه است و برای طراحی یک تابلو برق واقعی، باید تمامی عوامل موثر در نظر گرفته شوند و محاسبات دقیق‌تری انجام شود. امروزه نرم افزارهای تخصصی زیادی برای طراحی تابلو برق وجود دارند که محاسبات را به صورت خودکار انجام می‌دهند. با کمک آن‌ها می‌توانید تابلو برقی با ابعاد مناسب را تهیه کنید.

نکات مهم

• ابعاد فیزیکی تابلو: مساحت بدست آمده، لزوماً با ابعاد فیزیکی بیرونی تابلو یکسان نیست. عواملی مانند ضخامت دیواره‌ها و وجود تجهیزات جانبی بر ابعاد فیزیکی تابلو برق تاثیر می‌گذارند.
• ضریب انتقال حرارتی (K): این ضریب به نوع تجهیزات، جنس بدنه تابلو، جریان هوا در داخل تابلو و سایر عوامل بستگی دارد. ازاین‌رو، تعیین دقیق آن نیاز به محاسبات دقیق‌تر و یا مراجعه به دیتا شیت تجهیزات دارد.
• سایر عوامل موثر: علاوه‌بر مساحت سطح، عواملی مانند تهویه مناسب داخل تابلو، استفاده از مواد عایق حرارتی، طراحی مناسب کانال‌های هوا و… نیز در دفع حرارت موثر هستند.
• استانداردها: برای طراحی تابلو برق باید از استانداردهای ملی و بین‌المللی مربوطه (مانند IEC، استانداردهای ملی ایران) پیروی شود.

جدول ابعاد استاندارد تابلو برق

ابعاد استاندارد تابلو برق بر اساس استاندارد تعریف شده توسط شرکت ریتال (Rittal) آلمان به شرح جدول زیر است:

جدول ابعاد استاندارد تابلو برق کنتوری

جدول ابعاد استاندارد تابلو برق فلزی توکار

جدول ابعاد استاندارد تابلو برق فلزی روکار

جدول ابعاد استاندارد تابلو برق فلزی ریتال و ساده

جدول ابعاد استاندارد تابلو برق بارانی

2- نوع تابلو 

از دیگر ویژگی‌های مهم تابلو برق در زمان خرید می‌توان به نوع تابلو بر اساس موقعیت نصب اشاره کرد. بر اساس محل نصب و همچنین تجهیزات الکتریکی مورد نیاز می‌توان یکی از مدل‌های دیواری، جعبه ترمینال، سلول یا رک را انتخاب کرده و مورد استفاده قرار داد. 

• بررسی انواع تابلو برق صنعتی (لیست کامل)

انواع تابلو برق بر اساس ولتاژ

• تابلو برق فشار ضعیف (LV): تا سطح ولتاژ 1000 ولت کاربرد داشته و بیشتر برای مصارف خانگی مورد استفاده قرار می‌گیرد. 
• تابلو برق فشار متوسط (MV): تا سطح ولتاژ 3600 ولت کاربرد دارد و در محیط‌های صنعتی، عمرانی، پتروشیمی، نفت و گاز و نیروگاهی مورد استفاده قرار می‌گیرد. 
• تابلو برق فشار قوی (HV): مناسب برای سطح ولتاژ بالاتر از 3600 ولت و در محیط‌های صنعتی کاربرد دارد.

انواع تابلو برق از لحاظ جنس بدنه

یکی از مهم‌ترین موارد در دسته‌بندی انواع تابلو برق، جنس بدنه آن است. از مواد مختلفی برای ساخت بدنه تابلو برق استفاده می‌شود که بر این اساس هر کدام کاربردهای متفاوتی دارند. از مهم‌ترین انواع تابلو برق بر اساس جنس بدنه می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:‌ 

• تابلو برق فلزی: از ورق گالوانیزه ساخته می‌شوند و معمولا در فضای باز نصب می‌شود و برای محیط‌های مرطوب و اسیدی بهترین گزینه هستند. 
• تابلو برق پلاستیکی یا پلی‌کربنات: ترکیبی از رزین‌های ترموپلاستیک و الیاف کربن هستند که از ویژگی‌های آن می‌توان به وزن سبک، مقاومت بالا در برابر خوردگی و رطوبت اشاره کرد.
• تابلو برق کامپوزیت: ترکیبی از الیاف شیشه و رزین پلاستیکی هستند و به همین دلیل در برابر خوردگی، اشعه UV، زنگ‌زدگی و حرارت مقاومت بالایی دارند. این تابلوها به دلیل عایق بودن در برابر الکتریسیته خطر برق‌گرفتگی را از بین می‌برند. 
• تابلو برق فولاد کربن: در برابر خوردگی و زنگ‌زدگی و مواد شیمیایی مقاوم بوده و به همین دلیل بهترین گزینه برای محیط‌های مرطوب محسوب می‌شوند. 
• تابلو برق آلومینیومی: این تابلوها وزن سبک و انعطاف‌پذیری بالایی دارند و در برابر خوردگی نیز بسیار مقاوم هستند. این تابلوها به دلیل قیمت مناسب محبوبیت زیادی دارند. 
• تابلو برق استیل: از ورق استیل ساخته می‌شود که به همین دلیل در برابر خوردگی و زنگ‌زدگی مقاومت بالایی دارند. به همین دلیل در صنایع مواد غذایی و صنایعی که نیاز به ضدعفونی مداوم محیط وجود دارد به کار گرفته می‌شوند. 

انواع تابلو برق از نظر محل نصب

از نظر محل نصب، تابلوهای برق را می‌توان در دو دسته تابلوهای برق بیرونی و درونی تقسیم‌بندی کرد و هر کدام ویژگی‌های خاص خود را دارند. 

• تابلوهای برق بیرونی: به منظور نصب در فضاهای باز طراحی می‌شوند. به همین دلیل ضخامت ورق استفاده شده در ساخت‌ آن‌ها نباید از 2 میلیمتر کمتر باشد. این تابلوها باید در برابر عوامل محیطی مختلف مقاومت بالایی داشته باشند. 
• تابلوهای برق درونی: برای استفاده در فضاهای داخلی طراحی و معمولا از ورق با ضخامت کمتر از 2 میلیمتر تولید می‌شوند. 

انواع تابلو برق از نظر کاربرد

از نظر کاربرد، تابلوهای برق در دو دسته تقسیم‌بندی می‌شوند که هر کدام دارای ویژگی‌های منحصر به فردی هستند:

• تابلوهای برق توزیع: وظیفه جمع‌آوری انرژی الکتریکی و توزیع آن را بر عهده دارند. در واقع این تابلوها ورودی برق شبکه را دریافت کرده و به مصرف‌کننده‌ها انتقال می‌دهند. 
• تابلوهای برق کنترل: این تابلوهای وضعیت سیستم را سنجیده و نمایش می‌دهند و در ادامه تنظیمات اعمال شده توسط کاربر را انتقال می‌دهند. 

انواع تابلو برق از نظر ساختار

بر اساس نوع طراحی و ساختار نیز می‌توان تابلوهای برق را در دو دسته اصلی تقسیم‌بندی کرد: 

• تابلو برق Metal Enclosed: یک محفظه فلزی بسته دارند که همه تجهیزات در داخل آن قرار می‌گیرد. همه قسمت‌های این تابلو فلزی است و به منظور تأمین ایمنی پوسته بیرونی به زمین متصل می‌شود. 
• تابلو برق Metal Clad: این تابلو دارای محفظه‌های تفکیک شده است که مهم‌ترین ویژگی آن وارد نشدن آسیب به سایر محفظه‌ها در صورت بروز خطا یا مشکل در یک محفظه است. 

انواع تابلو برق از نظر ایستایی

از نظر ایستایی، انواع تابلو برق را می‌توان در انواع زیر دسته‌بندی کرد:

• تابلو برق ایستاده ثابت: برای نصب نیاز به هیچ مهارکننده‌ای نداشته و به همین دلیل بیشتر در موتورخانه‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند. 
• تابلو برق دیواری: به دو صورت روکار و توکار بر روی دیوار نصب می‌شوند و معمولا برای طراحی سیستم‌هایی که ولتاژ کاری پایین دارند مورد استفاده قرار می‌گیرند. 
• تابلو برق فشار ضعیف کشویی: دارای دو نوع خروجی و ورودی هستند که در تابلوهای توزیع و مدارهای راه‌انداز موتور مورد استفاده قرار می‌گیرند.

3- میزان مقاومت در برابر نفوذ آب و گرد و خاک

میزان مقاومت تابلو برق در برابر نفوذ عواملی مانند رطوبت و گرد و غبار در مورد تابلو برق‌هایی اهمیت دارد که قرار است در فضای بیرونی نصب شوند. از این رو اگر قصد دارید تابلو برق را در محیط باز و بیرون از فضای ساختمان مورد استفاده قرار دهید، به منظور حفاظت از تجهیزات الکتریکی و جلوگیری از حوادث احتمالی، باید در بر نفوذ آب و گرد و غبار مقاوم باشد. این ویژگی با IP سنجیده می‌شود.

4- ضخامت صفحه نصب تجهیزات و قطر بدنه تابلو

بسته به نوع و تعداد تجهیزات الکتریکی که باید در تابلو برق نصب شده و مورد استفاده قرار بگیرد، ضخامت صفحه نصب و قطر بدنه تابلو می‌تواند متفاوت باشد. بدون شک هر چه تعداد تجهیزات بیشتر باشد ضخامت صفحه نصب نیز باید بیشتر باشد تا توانایی تحمل تجهیزات از لحاظ وزن را داشته باشد. 

5- استاندارد رنگ

رنگ‌آمیزی بدنه تابلو برق یکی از نکات مهم در زمان خرید است. باید اطمینان حاصل کرد که از رنگ با کیفیت و مناسب برای آن استفاده شده باشد تا در مرور زمان شاهد ریختن و از بین رفتن رنگ در قسمت‌های مختلف نباشیم.

6- استانداردهای بین المللی

یکی از مواردی که در زمان خرید تابلو برق باید مورد توجه قرار بگیرد، رعایت استانداردهای بین‌المللی مربوط به تابلو برق‌ها در زمینه ایمنی، تجهیزات، ابعاد و… است. در صورتی که این استانداردها به دقت رعایت شود، با یک محصول استاندارد و ایمن سروکار خواهید داشت.

7- قابلیت توسعه و انطباق پذیری دستگاه

یکی از مهم‌ترین نکاتی که در زمان خرید تابلو برق باید مورد توجه قرار بگیرد انطباق‌پذیری آن با تجهیزات و اجزای مورد استفاده و همچنین قابلیت توسعه آن متناسب با نیازهای آینده است. در واقع با توجه به این موضوع که ممکن است در آینده نیاز سیستم تغییر کند، باید از تابلوهای برقی استفاده کرد که در این شرایط امکان توسعه داشته باشد تا نیازی به خرید تابلو برق جدید نباشد. 

8- بررسی دفترچه راهنمای فنی

در زمان خرید تابلو برق باید دفترچه راهنمای فنی آن به دقت مطالعه شود. با مطالعه دفترچه می‌توان پی برد که آیا تابلو مورد نظر از نظر ویژگی‌های مختلف می‌تواند پاسخگوی نیازهای سیستم باشد. البته این مسئله تنها برای محصولاتی که از قبل تولید شده‌اند برقرار است. برای ساخت تابلو برق‌های سفارشی، این مسئله باید با تابلوساز هماهنگ شود.

9- برند تابلو برق

در زمان خرید تابلو برق توجه به برند سازنده از اهمیت زیادی برخوردار است. با خرید تابلو برق از برندهای معتبر می‌توان اطمینان حاصل کرد که در طراحی و ساخت محصول از مواد اولیه و تجهیزات با کیفیت و مرغوب استفاده شده و این تابلو از طول عمر و دوام بالایی برخوردار است. 

10- خدمات پس از فروش برند

زمانی که برای خرید تابلو برق از یک برند اقدام می‌کنید، نحوه پشتیبانی برند از مشتریان و ارائه خدمات پس از فروش را مورد توجه قرار دهید. تابلو برق یکی از تجهیزاتی است که امکان دارد با معایب و مشکلاتی روبرو شود؛ به همین دلیل سطح خدمات پس از فروش برند سازنده برای پشتیبانی از مشتریان در این شرایط از اهمیت بالایی برخوردار است. 

11- سایر توضیحات تکمیلی در چک لیست خرید تابلو برق

از دیگر نکات مهم که در زمان خرید تابلو برق باید مورد توجه قرار بگیرد می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: 

• توجه به نوع و شرایط فضای استفاده از تابلو برق و انتخاب بهترین گزینه بر این اساس
• توجه به تعبیه شدن استاندارد تأمین حفاظت دستگاه در تابلو برق
• وجود استاندارد عدم نفوذ آب (ذرات آب) در تابلو برق
• بررسی محل نصب (درونی یا بیرونی) تابلو برق