آموزش نصب انواع دیوارکوب و لوستر دیواری

چراغ دیواری علاوه بر افزایش زیبایی فضا، نقش مهمی در نورپردازی اصولی و تأمین ایمنی محیط دارد. به همین دلیل، در ادامه یک راهنمای کامل و مرحله‌به‌مرحله از نحوه نصب انواع چراغ و لوستر دیواری (دیوار کوب) آموزش می‌دهیم. چنانچه زمان محدودی دارید و فقط می‌خواهید سریع نحوه نصب چراغ دیواری را یاد بگیرید، راهنمای تصویری نصب چراغ دیواری در انتهای مطلب را بررسی کنید.

اما اگر قصد دارید نصب چراغ دیواری را به‌صورت اصولی و حرفه‌ای انجام دهید، در این آموزش تمام نکات مربوط به تعیین ارتفاع استاندارد نصب چراغ دیواری، ارتفاع چراغ دیواری از کف و ارتفاع دیوارکوب پذیرایی برای داشتن نورپردازی ایده‌آل و کاربردی بیان شده است. همچنین آموزش انشعاب گرفتن از کلید و پریز، تجهیزات روشنایی و تابلو برق را بررسی کردیم تا تمامی مراحل کامل پوشش داده شوند.

ابزار و قطعات مورد نیاز برای نصب چراغ دیواری و لوستر دیواری

1. اره دستی مخصوص دیوار خشک: جهت برش دقیق دیوار گچی در محل نصب جعبه برق و کلید 
2. دریل شارژی: برای باز و بسته کردن پیچ‌ها و نصب متعلقات چراغ
3. سیم لخت‌کن و کابل‌بر: جهت برش دقیق کابل‌های برق و برداشتن روکش سیم برق و آماده‌سازی آن جهت اتصال ایمن (معرفی ابزارهای برش سیم و کابل)
4. تستر ولتاژ غیر‌تماسی: جهت اطمینان از قطع بودن برق پیش از شروع کار
5. اسکنر دیوار: برای پیدا کردن محل ستون‌ها و سازه‌های نگهدارنده داخل دیوار گچی و جلوگیری از سوراخ‌کاری یا برش اشتباه
6. فنر سیم‌کشی: جهت عبور دادن کابل برق از داخل دیوار، مخصوصاً در دیوارهای عایق‌دار
7. مداد علامت‌گذاری: برای مشخص کردن محل برش‌ها، جعبه‌ها و نصب چراغ و کلید
8. متر نواری: جهت اندازه‌گیری دقیق ارتفاع کلید و محل نصب چراغ دیواری
9. چراغ دیوارکوب: منبع نور اصلی 
10. جعبه برق گرد قدیمی: مخصوص نصب در دیوارهای تمام‌شده بدون نیاز به تخریب
11. سیم برق ۲.۵*۲ یا ۱.۵*۲ : کابل استاندارد شامل سیم فاز، نول و ارت برای مدار روشنایی
12. کلید روشنایی (سوئیچ نور): برای کنترل روشن و خاموش شدن چراغ دیوارکوب
13. جعبه کلید قدیمی (کار شده): مناسب نصب کلید در دیوار گچی بدون باز کردن سازه
14. صفحه رویی کلید روشنایی: جهت پوشش نهایی و ایمن‌سازی کلید برق پس از نصب
15. تجهیزات نصب کلید و پریز

• بیشتر بخوانید: راهنمای انتخاب چراغ دیواری (دیوار‌کوب و لوستر دیواری)

بهترین محل نصب چراغ دیواری

ارتفاع استاندارد چراغ دیوارکوب و کلید و پریز آن به شرایط محل نصب بستگی دارد زیرا نوع فضا، کاربری محیط و موقعیت نورپردازی تعیین‌کننده ارتفاع مناسب هستند. به همین دلیل، در جدول‌های زیر، ارتفاع استاندارد نصب چراغ دیواری و کلید و پریز  را برای هر موقعیت به‌صورت دقیق ارائه دادیم.

جدول ارتفاع استاندارد نصب چراغ دیواری

• ارتفاع استاندارد نصب چراغ دیواری چقدر است؟ (بهترین ارتفاع نصب)

جدول ارتفاع استاندارد نصب کلید و پریز

• استاندارد نصب کلید و پریز + راهنمای کامل

نحوه نصب چراغ دیواری

در این بخش، نحوه نصب چراغ دیواری را به‌صورت کاملا اصولی و مرحله‌به‌مرحله توضیح داده‌ایم تا فرآیند نصب را ایمن، استاندارد و بدون خطا انجام دهید. تمام مراحل، از آماده‌سازی محل نصب تا اتصال نهایی و تست چراغ، به زبان ساده و همراه با تصویر ارائه شده‌ است.

۱- قطع کامل برق

پیش از هرگونه اقدامی، ابتدا برق محل نصب لوستر دیوارکوب را از تابلو برق قطع کنید. سپس با استفاده از تستر ولتاژ غیر‌‌‌تماسی، میزان جریان مدار را بررسی کنید تا هیچ جریانی در آن وجود نداشته باشد.

۲- شناسایی و علامت‌گذاری سازه‌های داخلی دیوار

با استفاده از اسکنر دیوار (Stud Finder)، محل ستون‌ها یا پروفیل‌های عمودی داخل دیوار گچی را پیدا کنید. چون این قطعات، همان بخش‌هایی هستند که دیوار به آن‌ها متصل شده و چراغ دیوارکوب باید بین آن‌ها نصب شود. پس از پیدا کردن این بخش‌ها، محل آن‌ها را با نوار چسب نقاشی روی دیوار علامت بزنید.

فاصله ستون‌های داخلی معمولا به‌صورت استاندارد، حدود ۳۷ تا ۴۰ سانتی‌متر است و از مرکز هر ستون تا مرکز ستون بعدی در نظر گرفته می‌شود.

۳- تعیین محل نصب چراغ و کلید

ابتدا محل دقیق نصب چراغ دیواری و کلید برق را با نوار چسب روی دیوار علامت‌گذاری کنید. این نقاط باید طوری انتخاب شوند که روی سازه‌های داخلی دیوار قرار نگیرند و فضای کافی برای برش و نصب داشته باشند.

به‌طور معمول، کلید برق در ارتفاع حدود ۱۲۰ سانتی‌متر (۴۸ اینچ) از کف نصب می‌شود. البته استاندارد دقیقی برای این ارتفاع وجود ندارد، اما این اندازه به رایج‌ترین و راحت‌ترین حالت برای دسترسی شناخته می‌شود.

۴- علامت‌گذاری و برش محل نصب جعبه چراغ

معمولا جعبه برق مخصوص نصب چراغ، یک الگوی کاغذی برای برش دارد. پس ابتدا الگو را ببُرید، سپس آن را در محل نصب چراغ روی دیوار قرار دهید و دور آن را با مداد علامت بزنید. اگر از جعبه برق ۴ اینچی (حدود ۱۰ سانتی‌متر) استفاده می‌کنید، برش دیوار باید دقیقا هم‌اندازه جعبه باشد.

برای برش دیوار گچی، از اره مخصوص دیوار خشک یا اره گردبر استفاده کنید و پس از برش، قطعه دیوار را به‌آرامی خارج نمایید.

۵- علامت‌گذاری و برش محل جعبه کلید برق

در صورتی که کلید برق دارای الگوی کاغذی است، برای علامت گذاشتن محل نصب کلید از همان الگو استفاده کنید. ولی اگر فاقد الگو بود، جعبه کلید را از سمت پشت روی دیوار قرار دهید و دور آن را علامت بزنید. سپس محل علامت‌گذاری‌شده را با دقت برش دهید و قطعه دیوار گچی را جدا کنید.

نکته مهم فنی:

از لبه بیرونی جعبه به‌ عنوان الگو استفاده نکنید زیرا جعبه پس از نصب باید روی سطح دیوار بنشیند و در غیر این صورت اندازه سوراخ بزرگ‌تر از حد لازم می‌شود.

۶- بررسی نوع جعبه پریز 

ابتدا قاب رویی پریز برق را باز کنید و با استفاده از تستر ولتاژ، دوباره از قطع بودن برق مطمئن شوید. سپس پیچ‌های پریز را باز کنید و بدون جدا کردن سیم‌ها، پریز را به‌آرامی از داخل قوطی بیرون بیاورید. در این مرحله باید نوع جعبه برق را تشخیص دهید، برای تشخیص نوع جعبه موارد زیر را بررسی کنید:

1. جعبه قدیمی (Old Work Box): این نوع جعبه دارای پیچ‌های تنظیم است و بدون نیاز به تخریب یا برش دیوار، به‌راحتی قابل خارج کردن است.
2. جعبه میخ‎کوبی یا پیچ‌کوبی (New Work Box): این جعبه به اسکلت یا سازه داخلی دیوار متصل است و برای خارج کردن آن، معمولا باید بخشی از دیوار گچی را برش دهید.

۷- خارج کردن جعبه پریز قدیمی

در این مرحله اگر جعبه پریز روی دیوار وجود دارد باید آن را بردارید. برای انجام این کار ابتدا پیچ‌های تنظیم جعبه قدیمی را در جهت خلاف عقربه‌های ساعت بچرخانید تا جعبه آزاد شود. سپس آن را به‌آرامی از داخل فضای دیوار بیرون بکشید و اجازه دهید همچنان به سیم‌ها متصل باقی بماند.

۸- سیم‌کشی بین جعبه چراغ و جعبه کلید روشنایی

کابل را از محل جعبه چراغ به سمت جعبه کلید و مسیر پریز عبور دهید. طول کابل را طوری تنظیم کنید که حدود ۲۰ تا ۲۵ سانتی‌متر از هر سمت سوراخ بیرون بماند تا کار سیم‌کشی به‌راحتی انجام شود.

نکته مهم: در دیوارهای داخلی که فاقد عایق هستند، معمولا نیازی به استفاده از فنر سیم‌کشی (Fish Tape) نیست، اما در دیوارهای خارجی عایق‌دار، برای عبور ساده‌تر کابل از فنر سیم‌کشی استفاده کنید.

۹- نصب جعبه برق چراغ دیواری در دیوار

ابتدا قسمت بالایی کابل را از یکی از ورودی‌های جعبه برق گرد عبور دهید. سپس جعبه را به‌طور دقیق داخل دیوار قرار دهید. پس از آن، پیچ‌های قفل‌کننده را در جهت عقربه‌های ساعت سفت کنید تا محکم روی دیوار گچی قرار بگیرد.

۱۰- نصب متعلقات و براکت چراغ دیواری

روکش خارجی کابل را با سیم‌ چین، به‌اندازه مناسب جدا کنید تا رشته‌های داخلی لخت شود. سپس براکت یا صفحه فلزی نصب چراغ را با استفاده از پیچ‌های مخصوص به جعبه برق متصل نمایید. در این مرحله، هر سه سیم فاز، نول و ارت را از داخل براکت عبور دهید تا برای اتصال نهایی آماده شوند.

۱۱- اتصال چراغ دیوارکوب

سیم‌های چراغ دیوارکوب را مطابق استاندارد رنگ‌بندی به کابل برق متصل کنید:

• سیم مشکی چراغ به سیم مشکی کابل (فاز)
• سیم سفید چراغ به سیم سفید کابل (نول)
• سیم ارت چراغ به سیم مسی لخت یا سیم سبز ارت

دقت کنید که تمام اتصالات سیم و کابل، با استفاده از مهره‌های سیمی استاندارد، کاملا محکم و در جای خود قرار بگیرند. پس از اطمینان از استحکام اتصالات، چراغ را طبق دستورالعمل سازنده روی براکت نصب کنید و پیچ‌های آن را سفت ببندید.

۱۲- سیم‌کشی بین جعبه کلید و پریز برق

یک کابل جداگانه از جعبه کلید به سمت پریز برق عبور دهید و مطابق نوع جعبه، سیم‌کشی را انجام دهید:

• در صورت استفاده از جعبه قدیمی، کابل را به‌طور مستقیم از مسیر باز پشت دیوار عبور دهید.
• در جعبه‌های میخکوبی یا پیچکوبی، برای هدایت کابل از پشت پریز به سمت بالا، از نوار ماهی (Fish Tape) استفاده کنید.

در هر حالت، دقت کنید که حدود ۲۰ تا ۲۵ سانتی‌متر کابل آزاد در داخل هر جعبه باقی بماند تا انجام اتصالات به‌درستی امکان‌پذیر باشد.

۱۳- نصب جعبه کلید برق

دو کابل را وارد جعبه کلید کنید. سپس جعبه را در محل تعیین‌ شده قرار دهید و با پیچ‌گوشتی برقی، پیچ‌های نگهدارنده را سفت کنید تا جعبه کاملا به دیوار گچی فیکس شود و هم‌سطح دیوار قرار بگیرد.

۱۴- اتصال کلید برق

اتصالات کلید برق را طبق اصول سیم‌کشی استاندارد انجام دهید:

• سیم‌های مشکی (فاز): سیم فاز ورودی را به یکی از پیچ‌های کلید و سیم خروجی به سمت چراغ و به پیچ دیگر متصل کنید.
• سیم‌های سفید (نول): این سیم‌ها به‌صورت مستقیم به یکدیگر متصل می‌شوند و از داخل کلید عبور نمی‌کنند.
• سیم ارت: دو سیم مسی بدون روکش را به‌ همراه یک تکه سیم مسی اضافه به طول حدود 12 تا 15 سانتی‌متر به هم بتابانید و آن را با مهره سیمی محکم کنید. سپس سیم سوم را به پیچ سبز رنگ کلید متصل نمایید.

پس از اتمام اتصالات، کلید را داخل جعبه قرار دهید و آن را پیچ کنید و در نهایت صفحه رویی کلید را نصب نمایید.

۱۵- اتصال پریز برق

در این مرحله باید روکش کابل را جدا کنید و سیم‌ها به میزان لازم لخت شوند. سپس با توجه به نوع سیم‌کشی (پایانی یا عبوری)، اتصالات را به‌صورت زیر انجام دهید:

• ترمینال طلایی: سیم مشکی (فاز)
• ترمینال نقره‌ای: سیم سفید (نول)
• اتصال زمین: با استفاده از روش استاندارد دم‌اسبی (Pigtail)

در صورتی که بیش از یک کابل در جعبه پریز وجود دارد، هرگز چند سیم را زیر یک ترمینال قرار ندهید و حتما از اتصال دم‌ اسبی برای حفظ ایمنی و استاندارد استفاده کنید.

۱۶- بستن پریز برق

سیم‌ها را به‌صورت مرتب و بدون فشار اضافی داخل جعبه قرار دهید. سپس پریز را در جای خود محکم کنید و در پایان صفحه رویی پریز را قرار دهید.

۱۷- تست نهایی و راه‌اندازی

پس از اتمام فرآیند نصب، برق مدار را از تابلو برق وصل کنید. با استفاده از کلید روشنایی، چراغ دیوارکوب را روشن و خاموش کنید تا از عملکرد صحیح کلید، پریز و چراغ اطمینان حاصل نمایید.

انواع لوستر دیواری

مشاهده همه

• فروش ویژه محصول تخفیف خورده
  
  چراغ دیواری مولکولی چشمه نور مدل A1219/1
  851,400 تومان 613,900 تومان 28%
• فروش ویژه محصول تخفیف خورده
  
  چراغ دیواری مدرن چشمه نور کد L6351
  966,900 تومان 696,900 تومان 28%
• فروش ویژه محصول تخفیف خورده
  
  چراغ دیواری چشمه نور مدل A817/1W
  1,357,400 تومان 977,900 تومان 28%
• فروش ویژه محصول تخفیف خورده
  
  چراغ دیواری مدرن چشمه نور مدل L6376
  1,065,900 تومان 767,900 تومان 28%

راهنمای نصب تصویری چراغ و لوستر دیواری

نکات مهم انشعاب گرفتن برای نصب کلید روشنایی

اگر برای روشن و خاموش کردن چراغ دیواری، روی دیوار کلید روشنایی وجود ندارد باید از کلید یا پریز مجاور آن به کمک سیم برق، یک انشعاب جدید بگیرید. برای انجام این فرآیند نکات زیر را رعایت کنید:

1.  با استفاده از جدول سطح مقطع سیم و کابل، از سیم‌هایی با سطح مقطع مناسب استفاده کنید .
2. انشعاب گرفتن برای کلید روشنایی باید صرفا از مدار روشنایی انجام شود و از پریز برق انشعاب نگیرید. زیرا مدار کلید و مدار پریز طبق مقررات ملی ساختمان مستقل هستند. در نتیجه نباید با هم ترکیب شوند.
3. در مدار کلید روشنایی فقط سیم فاز و برگشت فاز وجود دارد. سیم نول مستقیم از جعبه تقسیم به مصرف‌کننده (چراغ) می‌رود و نباید از داخل کلید عبور کند.
4. جعبه تقسیم، تابلو برق (مدار روشنایی) و مسیر سیم‌کشی چراغ، بهترین منبع انشعاب برای اضافه‌کردن یک کلید روشنایی جدید است.
5. اگر قصد اضافه‌ کردن چراغ جدید با همان کلید را دارید، می‌توانید از سیم‌های خروجی چراغ (فاز برگشتی و نول) انشعاب بگیرید تا هر دو چراغ هم‌زمان روشن و خاموش شوند.
6. در تبدیل کلید تک‌پل به دوپل، سیم نول باید مستقیم از جعبه تقسیم به چراغ‌ها متصل شود. برای انجام این کار، سیم فاز را ابتدا وارد کلید کنید و سپس از خروجی‌های جداگانه به سمت هر چراغ هدایت نمایید.
7. شناسایی دقیق سیم‌ها الزامی است و قبل از هر اتصال، با فازمتر سیم فاز را تشخیص دهید.
8. سیم‌هایی که به پیچ‌های کلید متصل‌ هستند، معمولا سیم فاز و برگشت فاز هستند، نه نول.
9. اصول ایمنی در اتصال سیم‌ها را رعایت کنید مثلا سیم افشان و سیم مفتول را مستقیم به هم نپیچانید.
10. اتصالات را با چسب برق استاندارد (حداقل دو لایه) عایق‌کاری کنید.
11. در سیم‌های نازک‌تر از ۱.۵ میلی‌متر مربع، پیش از اتصال حتما سیم لحیم‌کاری شود.
12. مسیر عبور سیم جدید باید از لوله برق انجام شود و از عبور مورب یا غیراصولی داخل دیوار خودداری کنید.
13. در ساختمان‌های قدیمی، جعبه تقسیم معمولا در بالای کلید و حدود ۴۰ سانتی‌متر پایین‌تر از سقف قرار دارد. در این صورت بهترین نقطه برای گرفتن انشعاب فاز و نول جهت کلید روشنایی جدید است.

 نکات مهم نصب چراغ دیواری

1. اگر پس از نصب متوجه شدید که جهت عملکرد کلید برعکس است (به‌طوری که با بالا زدن کلید چراغ خاموش و با پایین آوردن آن روشن می‌شود)، نیازی به جابه‌جایی سیم‌ها نیست. بلکه کافی است کلید را از داخل جعبه بیرون بیاورید و آن را ۱۸۰ درجه بچرخانید و دوباره نصب کنید. قبل از انجام این کار، حتما برق مدار را از تابلو قطع کنید.
2. استفاده از چراغ دیواری کلیددار فرآیند نصب را ساده‌تر می‌کند. در این نوع چراغ‌ها، کلید مستقیماً روی بدنه چراغ قرار دارد و نیازی به اجرای سیم‌کشی و نصب کلید دیواری مجزا نیست. البته برخی کاربران ترجیح می‌دهند که از کلید دیواری استفاده کنند زیرا دسترسی راحت‌تری دارد.
3. نصب کلید دیواری چراغ‌دار باعث تشخیص راحت‌تر محل کلید در محیط‌های کم‌نور می‌شود. همچنین روشن کردن چراغ دیوارکوب با ایمنی و اطمینان بیشتری انجام خواهد شد.
4. هنگام نصب جعبه‌های برق قدیمی در دیوار گچی، بهتر است به‌جای دریل از پیچ‌گوشتی دستی چهارسو استفاده کنید. چون گیره‌های پلاستیکی این نوع جعبه‌ها حساس هستند. اگر از مته استفاده کنید، فشار زیادی به گیره‌ها اِعمال می‌شود و باعث شکستن یا آسیب دیدن آن‌ها خواهد شد.

• ترجمه از: https://www.thespruce.com/how-to-install-wall-sconce-5221961