نورپردازی آشپزخانه + بررسی اصول کامل نورپردازی آشپزخانه مدرن و کلاسیک

بخش مهمی از طراحی دکوراسیون در خانه به شیوه نورپردازی آن بستگی دارد. روشنایی دیوار و سقف آشپزخانه با شیوه‌های مدرن و زیبا باعث ایجاد یک فضای خاص و منحصربه‌فرد در خانه شما می‌شود. آشپزخانه تنها مکانی برای آشپزی نیست و افراد وقت زیادی را در آن می‌گذرانند و به همین دلیل نورپردازی آن اهمیت ویژه‌ای دارد. بنابراین توصیه می‌شود برای روشنایی آشپزخانه خود برنامه ‌ریزی و طراحی خاصی در ذهن داشته باشید.

نورپردازی دکوراتیو، عمومی و کاربردی سه مدلی هستند که شما می‌توانید از طریق آن‌ها به آشپزخانه خود زیبایی ببخشید. برای روشنایی آشپزخانه باید ابتدا نورپردازی کاربردی را در آشپزخانه به اجرا درآورید. با استفاده از نورپردازی کاربردی به روشنایی قسمت‌هایی که نیاز است و بیشترین استفاده را از آن‌ها دارید، می‌پردازید. مرحله بعدی که می‌توانید آشپزخانه را زیباتر کنید این است که از نورپردازی دکوراتیو استفاده کنید. مرحله آخر که بسیار مهم است، نورپردازی عمومی با یکی از انواع لوستر آشپزخانه است که برای اینکه روشنایی کافی در آشپزخانه داشته باشید باید آن را به اجرا درآورید. اگر شما از این سه روش به درستی استفاده کنید می‌توانید بهترین نورپردازی را در آشپزخانه‌تان داشته باشید. در ادامه همراه ما باشید تا با اصول و جزئیات نورپردازی آشپزخانه آشنا شوید و بتوانید با استفاده از تجهیزات مناسب به روشنایی هر چه بهتر و زیباتر آشپزخانه‌تان کمک کنید.

چرا نورپردازی اصولی آشپزخانه مهم است؟

• نورپردازی تاثیر به سزایی در دکوراسیون آشپزخانه‌های کوچک و فاقد پنجره دارد، اما نمی‌توان از اهمیت آن در آشپزخانه‌های بزرگ نیز غافل شد. اگر آشپزخانه کوچکی دارید و نمی‌دانید چگونه باید آن را نورپردازی کنید تا بزرگتر دیده شود، مقاله “بهترین روش نورپردازی آشپزخانه کوچک” را بخوانید.
• باید منبع نوری انتخاب شود که بتواند نور لازم برای محیط را تامین کند و در عین حال در مصرف برق نیز صرفه‌جویی شود.
• با نورپردازی مناسب، می‌توان چهره‌ آشپزخانه را متحول کرد و بسیاری از زیبایی‌های آن را به نمایش گذاشت. همچنین، زاویه‌ تابش نور، تاثیر بسیار مهمی در جهت نشان دادن لکه‌های کثیفی و چربی باقی ‌مانده بر روی کابینت‌ها دارد، بنابراین با سیستم نورپردازی حرفه‌ای می‌توان بسیاری از معایب را پوشش داد.
• از دیگر فواید نورپردازی مناسب آشپزخانه، این است که متراژ آشپزخانه را بزرگ‌تر از ابعاد واقعی‌اش نشان می‌دهد و باعث می‌شود فضا دلبازتر دیده شود.
• کار کردن در یک فضای تاریک که نور کافی در آن وجود ندارد، بسیار خسته‌کننده و کسل‌کننده است و می‌تواند انگیزه و انرژی شما را برای فعالیت‌های روزانه کاهش دهد. در عین حال، وجود یک فضای روشن و پر از نور، انرژی ‌بخش بوده و کار کردن در آشپزخانه را برای‌تان تبدیل به یک فعالیت لذت‌بخش می‌کند.

بهترین سبک نورپردازی آشپزخانه

بسیاری از افراد این تصور را دارند که بهترین سبک نورپردازی آشپزخانه به این معنا است که یک چراغ یا لوستر شیک و بزرگ وسط آشپزخانه نصب شود، اما اینگونه نیست. بهترین سبک نورپردازی آشپزخانه، سبکی است که کیفیت نور آن بالا باشد و چشم را اذیت نکند و تمام بخش‌های آشپزخانه به صورت یکنواخت روشن باشد. نورپردازی آشپزخانه به شاخص‌هایی مانند متراژ آشپزخانه، تعداد پنجره‌های آن، سبک طراحی و چیدمان آشپزخانه، رنگ کابینت‌ها، روکار یا توکار بودن چراغ‌ها، سلیقه افراد در انتخاب چراغ یا لوستر و… بستگی دارد.

از آنجایی که سبک طراحی و چیدمان آشپزخانه در نوع نورپردازی تاثیر می‌گذارد، در ادامه نکات مهم نورپردازی آشپزخانه مدرن و کلاسیک را بررسی خواهیم کرد.

نورپردازی آشپزخانه مدرن

برای نورپردازی آشپزخانه مدرن باید از تجهیزات نورپردازی که طراحی آن‌ها مدرن است، استفاده شود. زیرا در آشپزخانه‌های مدرن طراحی تمام وسایل موجود در آشپزخانه کاملا ساده و مدرن هستند و نصب یک لوستر یا چراغ پر زرق و برق از نظر ظاهری جالب نیست.

رنگ نور از دیگر نکات مهم نورپردازی آشپزخانه مدرن محسوب می‌شود. بهترین رنگ نور برای آشپزخانه مدرن نورهایی با دمای رنگ بیشتر از ۵۰۰۰ کلوین است (نورهای سرد به رنگ سفید و مهتابی). البته برای پیشگیری از خیرگی توصیه می‌شود که از نورهای گرم نیز برای نورپردازی در آشپزخانه مدرن به صورت نامحسوس، استفاده کنید.

نورپردازی آشپزخانه کلاسیک

برای نورپردازی آشپزخانه کلاسیک، چراغ‌ یا لوستر کلاسیک انتخاب مناسبی است. زیرا طراحی لوازم این سبک آشپزخانه کمی پیچیده است پس طراحی لوازم نورپردازی آن هم باید کمی پیچیده باشد تا به چشم بیاید. چون نصب یک لوستر ساده بین لوازم پر زرق باعث می‌شود که لوستر یا چراغ اصلا دیده نشود.

نکته مهم دیگری که هنگام نورپردازی سبک کلاسیک نیز باید به آن توجه کرد رنگ نور است. معمولا رنگ‌های گرم که دمای آن‌ها کمتر از ۵۰۰۰ است، بهترین رنگ نورها برای آشپزخانه‌های کلاسیک به شمار می‌روند.

بهترین ایده‌ها برای نورپردازی آشپزخانه مدرن تا کلاسیک

یکی از نکات مهمی که در این مطلب باید به آن اشاره کنیم این است که برای داشتن یک آشپزخانه با نور مناسب تنها نصب چراغ یا لوستر کافی نیست بلکه با یک‌سری ایده‌ها می‌توان بهترین سبک نورپردازی آشپزخانه را پیاده‌سازی کرد.

1. قرار دادن سنگ‌های تزئینی: گذاشتن سنگ‌‌های تزئینی براق و نیمه شفاف روی کانتر یا جزیره و نصب چراغ‌های مخفی داخل این سنگ‌ها زیبایی و جذابیت آشپزخانه را دو چندان می‌کند و در روشنایی آن نیز موثر است.
2. استفاده از کاشی و سنگ‌های روشن و براق برای دیوار و کف آشپزخانه: روشن و براق بودن کاشی‌ها و سنگ‌های آشپزخانه نیز به منعکس شدن نور و روشن‌تر شدن آشپزخانه کمک می‌کند.
3. نصب پرده نازک برای پنجره‌ها: در صورتی که آشپزخانه دارای پنجره است، برای پنجره‌های آن باید از پرده‌های نازک استفاده شود تا در طول روز نور طبیعی خورشید فضای آشپزخانه را روشن کند.
4. نصب دیمر: کلید دیمر ابزاری است که از طریق آن می‌توان میزان روشنایی قسمت‌های مختلف آشپزخانه مانند هود، سینک و کابینت را کم و زیاد کرد یعنی در طول روز که نور وجود دارد، شدت نور تجهیزات را کاهش داد و هنگام شب نیز میزان نور آن‌ها را بالا برد.
5. پریز توکار کابینتی: پریز کابینتی یکی از بهترین تجهیزات الکتریکی است که می‌توان آن را در آشپزخانه نصب کرد. این پریزها کاملا مخفی هستند و با نصب آن‌ها در پیشخوان آشپزخانه می‌توانید انواع چراغ مانند ریسه‌های ال ای دی را در آشپزخانه برای نورپردازی نصب کنید و هیچ نگرانی از بابت دیده شدن سیم و کابل‌ها نداشته باشید.

انواع نورپردازی آشپزخانه

از آنجایی که آشپزخانه یکی از نقاط مهم یک خانه به شمار می‌رود و محلی برای انجام کارهای مختلف مانند پخت و پز، شست و شوی ظروف، غذا خوردن، قرار دادن ظروف و… است، در نتیجه نورپردازی آن لازم است که انواع مختلفی داشته باشد. برای آشنایی هرچه بیشتر شما در ادامه انواع نورپردازی آشپزخانه را معرفی خواهیم کرد.

1- نورپردازی معمولی

نورپردازی معمولی که به آن روشنایی یا نورپردازی محیطی هم گفته می‌شود یک نوع نورپردازی است که در آن، نور اصلی محیط آشپزخانه توسط تجهیزاتی مانند لوستر، انواع چراغ‌ سقفی، چراغ‌های روکار و چراغ‌های آویز تامین می‌شود. در واقع منبع روشنایی این نوع؛ نور را به صورت یکنواخت در فضا پخش می‌کند.

2- نورپردازی دکوراتیو

نورپردازی دکوراتیو یا تاکیدی که بیشتر جنبه تزئینی دارد و با هدف زیبایی و تزئین آشپزخانه انجام می‌شود. در این نوع نورپردازی ریسه ال ای دی را بالای کابینت یا حاشیه سقف‌ها قرار می‌دهند یا به منظور تزیین آشپزخانه یک لوستر یا چراغ دکوری (تزئینی) را وسط آشپزخانه نصب می‌کنند.

3- نورپردازی کاربردی

روشنایی یا نورپردازی متمرکز که نام دیگر آن نورپردازی کاربردی است از دیگر انواع نورپردازی است که در آن تجهیزات روشنایی بالای سینک، بالای اجاق گاز و… می‌شوند تا افراد هنگام ظرف شستن یا آشپزی نور کافی داشته باشند. برای این نوع نورپردازی از چراغ زیرکابینتی استفاده می‌کنند.

لایه‌های نورپردازی آشپزخانه

نورپردازی آشپزخانه از چهار لایه اصلی نور تشکیل می‌شود که هر کدام از آن‌ها در بهتر شدن نورپردازی تاثیر می‌گذارد. به بیان دیگر باید گفت که هر یک از این لایه‌ها یک بخش از آشپزخانه را روشن می‌کنند.

• لایه شاخص

منظور از لایه‌ شاخص تجهیزاتی است که به آشپزخانه بعد و عمق می‌دهد و نور اصلی آشپزخانه را تامین می‌کند، در واقع چراغ‌های توکار، چراغ‌ ریلی و چراغ‌های قابل تنظیم جزو لایه شاخص هستند.

• لایه تزئینی

همانطور که از نام این لایه مشخص است شامل تجهیزات روشنایی تزئینی مانند چراغ دیواری، لوستر و سایر لوازم روشنایی تزئیناتی می‌شود. لوازم به کار برده شده برای این لایه علاوه‌بر روشنایی آشپزخانه موجب زیبایی فضای آشپزخانه می‌شود.

• لایه محیطی

لایه محیطی شامل نور چراغ‌های توکار یا نیمه توکار و نور طبیعی خورشید که از طریق پنجره یا سقف شیشه‌ای به آشپزخانه می‌تابد، می‌شود.

• لایه کاری

این لایه مربوط به روشنایی داخل کابینت‌ها و بالای میز کار داخل آشپزخانه است تا افراد هنگام انجام کارهای روزمره دید لازم و تمرکز کافی داشته باشند.

اصول نورپردازی آشپزخانه                     

نورپردازی آشپزخانه باید مطابق با روش‌های به روز و با استفاده از ابزار و تکنولوژی‌های نوین انجام شود تا آشپزخانه را به محیطی راحت، دلباز و صمیمی برای افراد خانواده تبدیل کند. به جز نورپردازی عمومی که با هدف روشنایی محیط آشپزخانه انجام می‌شود، به نورپردازی دکوراتیو نیز در طراحی دکوراسیون آشپزخانه باید توجه شود.

اگر فضای کافی وجود دارد و سقف بلند است، استفاده از چراغ آویز سقفی و لوستر گزینه مناسبی است. در صورت کوتاه بودن سقف، طرح‌های متنوع و مدرن سقف کاذب و استفاده از نورهای مخفی در آن‌ها امروزه بیشتر طرفدار پیدا کرده است. بسته به مدل آشپزخانه، می‌توان سقف بالای کانتر یا جزیره را به صورت جداگانه و منحصر به فرد نورپردازی کرد. در صورتی که آشپزخانه‌تان دارای دیوار خالی است می‌توان از دیوارکوب‌های متناسب با سبک آشپزخانه بهره گرفت که با انعکاس نور روی دیوار جلوه زیبایی به دکوراسیون خانه شما می‌بخشند. همچنین، در هنگام نورپردازی آشپزخانه چراغ‌ها را طوری نصب کنید که زاویه پرتاب نورهای لامپ به سمت پایین باشد تا سایه‌ها در محیط گرفته شوند.

برای روشن کردن آشپزخانه لامپ چند وات مناسب است؟

وات در واقع توان مصرفی لامپ را نشان می‌دهد و ربطی به مقدار روشنایی ندارد. در واقع لومن کمیتی است که مقدار روشنایی هر لامپ را نشان می‌دهد. برای روشن کردن هر یک متر مربع به 200 لومن حدوداً نیاز است، بنابراین اگر یک آشپزخانه با مساحت 10 متر مربع دارید، حداقل به 2000 لومن (تقریباً 20 وات) روشنایی بدون در نظر گرفتن چراغ‌های زیر کابینتی نیاز دارید.

ترفندهای نورپردازی آشپزخانه

برخی از قسمت‌های آشپزخانه مانند اجاق گاز، میز غذاخوری و… به نور بیشتری نیاز دارند و باید روشن‌تر از سایر قسمت‌ها باشند زیرا بسیاری از کارهای مهم مانند آشپزی، سرو غذا و… در این قسمت‌ها انجام می‌شود. در نتیجه نورپردازی موارد زیر جزو ترفندهای نورپردازی آشپزخانه به حساب می‌آید.

1- نورپردازی سقف آشپزخانه

سقف آشپزخانه نقش اصلی را تامین روشنایی مطلوب آشپزخانه دارد. اما با استفاده از انواع منابع روشنایی زیبا می‌توان سهمی در نورپردازی دکوراتیو آشپزخانه نیز برای آن در نظر گرفت. در آشپزخانه‌هایی که سقف بلند دارند از چراغ‌های آویز استفاده می‌شود. اما امروزه اکثرا برای آشپزخانه‌ها از سقف‌های کاذب استفاده می‌کنند و انواع نورهای مخفی در آن نصب می‌شود. تا نور به صورت یکنواخت و غیر مستقیم بوده و آشپزخانه به شکلی خلوت‌تر و دلبازتر به نظر برسد. سقف‌های کاذب می‌توانند از جنس‌های مختلف، در طرح‌ها و رنگ‌های گوناگون باشند تا با فضای کلی آشپزخانه هم خوانی داشته باشند. از انواع چراغ‌های توکار و روکار و پنل ال ای دی نیز می‌توان در سقف آشپزخانه استفاده کرد.

2- نورپردازی در زیر کابینت‌های ردیف بالایی

نصب چراغ یا ریسه زیر کابینت‌های ردیف بالایی باعث می‌شود که نور چراغ توسط کاشی‌ها منعکس شود و ظاهر آشپزخانه مدرن و جذاب به نظر برسد و فضا کمی عریض معلوم شود.

3- نورپردازی بالای میز ناهار خوری و جزیره

غذا خوردن در محیطی که از نور کافی برخوردار است باعث می‌شود که افراد حین غذا خوردن احساس بهتر و اشتهای بیشتری داشته باشند. پس نصب یک منبع نوری مناسب بالای میز ناهارخوری یا جزیره از دیگر ترفندهای نورپردازی آشپزخانه محسوب می‌شود. بهترین محصول برای نورپردازی در این قسمت از آشپزخانه، لوستر جزیره است.

4- نورپردازی داخل کابینت

نورپردازی داخل فضای کابینت، باعث می‌شود دید بهتری نسبت محتویات داخل آن داشته باشید. اگر چه تا به حال نورپردازی داخل کابینت کمتر اهمیت داده می‌شده است، اما نقش آن در سهولت در امور روزمره در آشپزخانه انکار ناپذیر است.

ممکن است در کابینت نقاط کوری وجود داشته باشد که با استفاده از نور محیطی آشپزخانه، روشنایی کافی برای دیدن آن بخش مهیا نشود. به خصوص زمانی که رنگ داخلی کابینت‌ها تیره باشد، در این حالت استفاده از روشنایی داخل کابینت مفید خواهد بود.

5- نورپردازی داخل کشوی آشپزخانه

نورپردازی داخل کشوهای آشپزخانه هدفی مشابه با نورپردازی داخل کابینت‌ها دارد. استفاده از تجهیزات روشنایی در کشوها، به روشن تر شدن فضای داخلی و بهتر دیده شدن اجسام به خصوص در تاریکی شب کمک می‌کند. با بیرون کشیدن کشو، لامپ داخلی آن روشن شده و با بستن درب آن، خاموش می‌شود.

6- نورپردازی کانتر در آشپزخانه

کانتر از بخش‌های مهم و پرکاربرد در طراحی دکوراسیون داخلی و همچنین نورپردازی داخلی خانه به شمار می‌رود. همچنین، بسیاری از کارهای روزمره و حساس آشپزخانه روی کانتر انجام می‌شود. بنابراین لازم است تا نور کافی تامین شود و روشنایی مطلوب با استفاده از نورپردازی مناسب به دست بیاید.

از طرف دیگر، کانتر بیشتر از سایر بخش‌های آشپزخانه در معرض دید بوده و جلب توجه می‌کند. با توجه به این که کانتر نزدیک‌ترین بخش آشپزخانه به فضای پذیرایی است، بهتر است به شیوه نورپردازی آن اهمیت داده شود. در نورپردازی کانتر، استفاده از نورپردازی مخفی در سقف‌های کاذب گزینه مناسبی است، چرا که جلوه‌های دکوراتیو زیبایی ایجاد می‌کند.

7- نورپردازی بالای سینک ظرفشویی

سینک ظرفشویی یکی از بخش‌های آشپزخانه محسوب می‌شود که شما زمان زیادی را در روز در آن جا صرف شستشوی ظرف‌ها، میوه‌ها و… می‌کنید؛ به همین خاطر ضروری است تا روشنایی مناسبی داشته باشد. وقتی سینک ظرفشویی نور کافی دارد، می‌توان شستشو را با دقت بیشتری انجام داد و به طور ناخودآگاه زمان کمتری را برای این کار صرف کرد. نورپردازی در سینک نیز توسط نور‌های مخفی انجام می‌شود.

8- نورپردازی بالای اجاق

معمولا فردی که در حال آشپزی است باید دید کافی داشته باشد تا بتواند کار خود را به خوبی انجام دهد. به همین منظور نصب چراغ بالای اجاق گاز یکی از ترفندهای نورپردازی آشپزخانه محسوب می‌شود. هودهای جدید و امروزی دارای چراغ هستند و می‌توان از آن برای نورپردازی بالای اجاق گاز استفاده کرد.

کدام قسمت‌ آشپزخانه به نور بیشتری نیاز دارد؟

در کدام قسمت آشپزخانه غذا درست می‌کنید؟ اولین گام برای نورپردازی اصولی آشپزخانه پاسخ به این سوال است. پاسخ این سوال به شما نشان می‌دهد که در کدامین قسمت‌های آشپزخانه نیاز به نوری متمرکز، شدت روشنایی بیشتر و چراغی با فاصله کمتر دارید. 

برای افزایش جذابیت بصری محیط از چراغ‌های تزئینی (accent lighting) مانند لوستر و آویز و در انتها برای بهبود حس کلی فضا و روشنایی یکسان بهتر است از انواع چراغ‌ سقفی و انواع پنل سقفی در اطراف اجاق گاز و کانتر، استفاده شود. پس از پایان نصب تجهیزات نورپردازی از دیمر، کنترلر و کلید برای کنترل و تنظیم مقدار و نوع نور در ساعت‌های مختلف شبانه روز می‌توان استفاده کرد.

۱- فضای داخلی کابینت‌ها، کشوها و کمدها

بسیاری از افراد پس از ورود به آشپزخانه بعد از روشن کردن چراغ‌ها و در موارد بسیاری بدون نیاز به چراغ، در یخچال را باز می‌کنند که داخل آن لامپ است. لامپ داخل یخچال باعث بهتر دیده شدن مواد غذایی می‌شود. کابینت‌ها و کشوها نیز مانند یخچال‌ها قفسه‌های بسیاری دارند و عموماْ داخل آنها به خوبی دیده نمی‌شود. نصب لامپ در داخل کابینت‌ها متداول نیست، اما اگر داخل کابینت‌ها نور خوبی داشته باشند، جزئیات بیشتری در دسترس است و پیدا کردن مواد غذایی و ظروف آسان‌تر می‌شود. 

برای نورپردازی داخل و زیر کابینت‌ها از چه چراغ‌هایی باید استفاده شود؟ برای نورپردازی کابینت‌ها معمولاً از چراغ‌های خطی ال ای دی که به اسم چراغ زیرکابینتی در بازار شناخته می‌شوند، استفاده می‌شود. بهترین روش برای روشن‌کردن داخل کابینت‌ها، استفاده از چراغ برای هر قفسه است. بهتر است چراغ بر روی سقف قفسه و با فاصله از در کابینت نصب شود. توان و نوع چراغ با توجه به ابعاد هر قفسه باید انتخاب شود. در شکل زیر چراغ نصب شده در داخل کابینت و کشوها را مشاهده می‌کنید.

۲- پیشخوان آشپزخانه

این روزها بیشتر خانه‌ها به سمت طراحی مدرن رفته‌اند و متراژشان کاهش یافته است، بنابراین باید از تمامی قسمت‌ها به طور بهینه استفاده شود. کمبود فضا باعث شده است تا کانتر یا پیشخوان‌ها به بخش جدا ناپذیر هر آشپزخانه‌ای تبدیل شوند. میزهای پیشخوان در بعضی از طراحی‌ها زیر کابینت‌های بالایی آشپزخانه قرار می‌گیرند که در این حالت بهترین روش برای نورپردازی استفاده از چراغ‌های زیرکابینتی است. 

در حالتی که بالای پیشخوان کابینتی نصب نشده است، چراغ‌های آویز تزئینی با لامپ‌ ال ای دی یا لامپ‌های فیلامنتی دکوراتیو بهترین راه حل برای نورپردازی است. تغییر کل دکوراسیون آشپزخانه بسیار گران است اما تغییر روشنایی یک راه حل ارزان برای بهبود و تغییر روشنایی و جو کلی محیط است که تاثیر بسزایی در حس افراد و بهتر دیده شدن منازل دارد.

۳- سقف و دیوارها

نورپردازی محیط بسیاری از آشپزخانه‌ها با یک لامپ در قسمت میانی آنها انجام می‌شود که باعث می‌شود نور برای مشاهده قسمت‌های مختلف آشپزخانه کافی نباشد. در طراحی‌های مدرن از چراغ خطی و پنل‌ سقفی توکار و پنل سقفی روکار در چند قسمت مختلف برای ایجاد روشنایی یکسان و یکنواخت در تمامی نقاط استفاده می‌شود.