14 علت اصلی کم نور شدن لامپ ال ای دی + روش‌های برطرف کردن آن

لامپ ال ای دی اولین و تقریباً تنها لامپی است که امروزه برای روشنایی مسکونی و صنعتی استفاده می‌شود. این دسته از لامپ‌ها به دلیل مزایای زیادی که دارند، توسط افراد زیادی استفاده‌پذیر هستند. با این وجود، یکی از مشکلاتی که برای بسیاری از این لامپ‌ها به‌وجود می‌آید، کم‌نور شدن آن است که بعد از مدتی اتفاق می‌افتد. در این مقاله قصد داریم به بررسی علت این مشکل بپردازیم و ببینیم چطور می‌توانیم زمان رخ دادن آن را به تعویق بیندازیم. با ما همراه باشید.

علت کاهش نور لامپ ال ای دی چیست؟

کاهش نور در تمامی لامپ‌ها امری طبیعی‌ و رایج است اما کم‌نور شدن لامپ ال ای دی، کمی دیرتر از حد معمول رخ می‌دهد. به بیان دیگر می‌توان گفت عمر مفید لامپ ال ای دی بیشتر از دیگر لامپ‌هاست. 

به‌عنوان مثال در لامپ‌های رشته‌ای و فیلامنت، با افزایش دما، مواد اولیه موجود در لامپ تبخیر شده یا تنگستنی که در داخل لامپ وجود دارد از بین می‌رود. در لامپ کم مصرف، لامپ مهتابی یا لامپ‌های فلورسنت نیز، به مرور زمان لایه فسفر از بین می‌رود و کاهش نور اتفاق می‌افتد.

از جمله مهم‌ترین علل کاهش نور لامپ‌های LED قرار دادن این لامپ‌ها در شرایط نامناسب بوده، زیرا عملکرد لامپ با مشکل روبرو شده و بازدهی آن کم می‌شود.

بررسی علت کم نور شدن لامپ ال ای دی و اس ام دی

لامپ‌های LED معمولا قیمت بالاتری نسبت به لامپ‌های معمولی و رشته‌ای دارند. به همین دلیل انتظار می‌رود که دیرتر از لامپ‌های معمولی دچار مشکل شوند. اما استفاده نادرست و رعایت نکردن برخی از مسائل باعث خرابی لامپ ال ای دی می‌شود.

1. کاهش کارایی لامپ (با روشن و خاموش کردن بیش از اندازه)

کاهش کارایی یا عملکرد یکی از عوامل مهم در کم‌نور شدن لامپ‌های ال ای دی است. به عنوان مثال با هر بار خاموش و روشن کردن لامپ، جریان الکتریکی در آن عبور می‌کند. همین رفت‌وآمد جریان الکتریکی باعث کاهش درخشش لامپ می‌شود‌.

 2. دمای نا‌مناسب محیط

قرار دادن لامپ در دمای بسیار گرم یا سرد یکی از عواملی است که می‌تواند باعث کم نور شدن لامپ قبل از پایان طول عمر آن باشد. مثلا در فضاهای بسیار گرم که هیچگونه وسایل سرمایشی وجود ندارد، دمای بالا، لامپ را به تدریج کم نور و از کار می‌اندازد. از سوی دیگر مکان‌های بسیار سرد نیز بر روی چیپ‌های ال ای دی اثر می‌گذارد و بازتاب نور را کاهش داده و در نتیجه باعث کم نور شدن لامپ می‌شود.

3. نصب لامپ ال ای دی با قاب محافظ

درست است که لامپ‌های ال ای دی به نسبت دیگر انواع لامپ حرارت کمتری از خود تولید می‎کنند. اما، وجود هرگونه قاب یا محافظ دور لامپ ال ای دی موجب بالا رفتن حرارت لامپ می‌شود. با نصب لامپ‌های LED در یک فضای بسته، کاهش طول عمر لامپ اتفاق می‌افتد و باعث کم نور شدن لامپ می‌شود.

4. سوختن تعدادی از دیودها

دیودها یا همان تراشه‌های ال ای دی ساختار اصلی لامپ‌های LED هستند. هرچه تعداد دیودها بیشتر باشد نور لامپ نیز بیشتر است. با سوختن تعدادی از دیودها و آسیب دیدن تراشه‌ها، روشنایی و نور لامپ نیز کاهش پیدا می‌کند. سوختن دیودها علت‌های متفاوتی دارد و یکی از مهمترین آن‌ها عدم کنترل مقاومت جریان برق توسط جعبه فیوز موجود در هر واحد ساختمانی است. این اتفاق بیشتر برای ساختمان‌هایی رخ می‌دهد که فاقد محافظ ولتاژ ورودی کنتور هستند.

5. تراشه LED نامرغوب

استفاده از تراشه‌های نامرغوب یکی دیگر از عواملی است که باعث کاهش نور لامپ می‌شود. کار اصلی این تراشه تبدیل انرژی به نور است و در صورت بی‌کیفیت بودن آن بازده نوری کاهش پیدا می‌کند.

6. پایین بودن کیفیت فسفرهای ال ای دی و از بین رفتن آن

بازده نوری یک لامپ با راندمان کوانتومی فسفر، رابطه مستقیم دارد. به‌این‌صورت که هرچه راندمان کوانتومی فسفر بیشتر باشد بازده نوری لامپ بیشتر است. برخی از شرکت‌ها و برندهای نامعتبر سودجو برای پایین آوردن هزینه‌های تولید به فسفرهای ال ای دی ناخالصی اضافه می‌کنند. به همین علت، کم نور شدن زودهنگام لامپ اتفاق می‌افتد. اگر خرید لامپ را از یک برند معتبر انجام داده‎اید که دارای خدمات پس از فروش است، این فرضیه نمی‌تواند علت کم نور شدن لامپ ال ای دی شما باشد.

در واقع از بین رفتن فسفرهای ال ای دی لامپ علتی است که باید به آن بپزدارید. زیرا زمانی‌که لامپ به پایان طول عمر خود می‌رسد فسفرهای درون ال‎ای‎دی کاهش پیدا می‌کند و نتیجه آن نیز پایین آمدن بازده نوری لامپ است. لیست بهترین برندهای خوب لامپ را در مطلب “معرفی باکیفیت‌ترین و بهترین مارک‌ لامپ ال ای دی” بخوانید.

7. مشکلات ساختاری یا تقلبی بودن لامپ

لامپ LED یا اس ام دی از قطعات مختلفی ساخته می‌شوند که عملکرد بهینه این قطعات در شدت نور تاثیر زیادی دارد. برای مثال، اشکال در ساختار یا اتصال اجزای داخلی باعث کاهش نور در لامپ ال ای دی می‌شود. ارزان بودن برخی از محصولات به‌دلیل استفاده از تجهیزات بی‌کیفیت است. به همین دلیل همیشه باید به نشان استاندارد بر روی کالا دقت کرد و از مراکز معتبر اقدام به خرید لامپ کرد.

. عدم سیم‌کشی صحیح در مدار

هرگونه ساییدگی، پارگی یا اتصالات ضعیف در سیم‌کشی برق ساختمان؛ از علت‌های کم شدن نور لامپ ال ای دی است. درصورتی‌که مطمئن شدید که مشکل کم نور شدن لامپ ال ای دی از سیم‌کشی برق است باید از یک برق‌کار کمک بخواهید.

9. خرابی کلید چراغ

کلید‌ برق فطعه‌ای برای قطع و وصل کردن جریان در مدار هستند. زمانی‌که کلید‌ها آسیب ببینند و نتوانند به‌خوبی عمل کنند ولتاژ برق در مدار کاهش یافته و سبب کاهش نور لامپ ال ای دی می‌شود. برای رفع این مورد باید با برقکار تماس بگیرید یا با احتیاط کلید برق را تعویض کنید.

10.عدم تطبیق ولتاژ با لامپ

چنانچه ولتاژ یک لامپ از ولتاژ برق ساختمان محل نصب آن بیشتر باشد، نور ال ای دی کمتر از حد معمول می‌شود. چنانچه این فرضیه علت کم نور شدن لامپ ال ای است، باید لامپ را تعویض کنید.

11. افزایش وات برق

برخی از لوازم سنگین مانند ظرفشویی، ماشین لباسشویی و… در منزل وجود دارند که ۲ تا ۴ برابر وات برق معمولی، انرژی مصرف می‌کنند. چنانچه لامپ‌های ال ای دی در ساختمان روشن باشد و یکی از این لوازم سنگین را به برق بزنید؛ نور لامپ‌های ال ای دی در اثر افزایش وات، کم می‌شود.

12. تمیز نکردن لامپ

نگهداری نادرست از لامپ‌های ال ای دی که به منظور تمیز نکردن آن‌ها از گرد و غبار است سبب کاهش میزان نوردهی می‌شود. برای حفظ بازدهی نور در لامپ‌های ال ای دی، باید به‌صورت دوره‌ای آن‌‎ها را تمیز کنید. برای اطلاعات بیشتر درباره تمیز کردن دوره‌ای لامپ؛ مقاله “آموزش تمیز کردن لامپ و انواع چراغ + تکنیک‌های کاربردی” را بخوانید.

13. آسیب دیدگی دیمر

یکی از مشکلات رایج در کم شدن نور لامپ‌های ال ای دی دیمر دار، آسیب دیدگی یا خرابی کلید دیمر است. اگر لامپ LED دارید که بطور ناگهانی با کم شدن نور آن مواجه شدید، دیمر را تعویض کنید تا این مشکل برطرف شود. البته این موضوع برای محصولاتی صدق می‌کند که قابلیت دیمر داشته باشند، زیرا بیشتر لامپ‌های ال ای دی در بازار فاقد این ویژگی هستند و استفاده از دیمر باعث آسیب به لامپ و سوختن آن می‌شود. 

14. نزدیک شدن به پایان طول عمر لامپ ال ای دی

رایج‌ترین دلیل کاهش نور لامپ‌های LED پایان یافتن طول عمر آن است. هر لامپ ال ای دی به‌طور متوسط بین 20000 تا 50000 عمر می‌کند. البته این میزان با توجه به کیفیت، متریال ساخت و میزان استفاده و تعداد خاموش و روشن کردن لامپ، متغیر است. بازده نوری هر لامپ ال‌ای‌دی با نزدیک شدن به پایان طول عمر آن کاهش می‌یابد.

راه حل‌هایی برای جلوگیری از کم نور شدن لامپ ال ای دی

طول عمر متوسط لامپ های ال ای دی بین ۲ تا ۳ سال است. شاید این سوال پیش بیاید که برای افزایش طول عمر مفید آن‌ها چه اقدامات و راه حل‌هایی وجود دارد.

1. کنترل مقاومت و جریان ورودی

جریان برق می‌تواند میزان روشنایی لامپ را تغییر دهد، زیرا هرچه ولتاژ بیشتر باشد، جریان نیز بیشتر است. پس برای تنظیم شدت نور لامپ ال ای دی باید مقاومت و ولتاژ ورودی به لامپ کنترل شود‌. به عبارت دیگر کاهش مقدار مقاومت باعث افزایش روشنایی لامپ می‌شود.

2. قرار ندادن در قاب

قاب‌های بسته که جریان هوا از آن عبور نمی‌کند، باعث کاهش عمر لامپ می‌شود.

3. نصب صحیح

طریقه بستن لامپ یکی دیگر از عواملی است که در میزان عمر و کارکرد لامپ تاثیر می‌گذارد. نصب صحیح، لامپ باید رو به بالا نصب شود تا نور لامپ یکنواخت باشد.

4. کنترل دما

راه دیگر برای جلوگیری از کم نور شدن لامپ ال ای دی، کنترل دما بوده که اهمیت زیادی دارد. پس افزایش دما سرعت خراب شدن لامپ‌های ال ای دی را افزایش می‌دهد.

سخن آخر

با خواندن این مقاله دانستیم علت یکی از مشکلات متداول لامپ‌های ال ای دی چیست و چطور می‌توان این مشکل را حل کرد. طول عمر لامپ‌های ال ای دی به دلیل ساختار خاصی که دارند، نسبت به سایر لامپ‌ها بیشتر است. اما هرچیزی تاریخ مصرفی دارد!

با تهیه لامپی باکیفیت و ساخته شده از مواد اولیه مرغوب، می‌توانید استفاده بیشتری از آن بکنید. امیدواریم خواندن این مقاله و انجام راه‌حل‌های عنوان‌شده، به شما عزیزان کمک کرده باشد. از همراهی شما سپاسگزاریم.