آموزش تعویض کلید و پریز برق قدیمی با جدید برای افراد مبتدی

یکی از پرکاربرد ترین یراق آلات در طراحی دکوراسیون، کلید و پریز برق است. وجود کلید و پریز برق در هر محیطی که برق یا الکتریسیته در آن وجود دارد، الزامی است. از آن جایی که در دنیای امروز بخش‌های مختلف زندگی افراد به برق وابسته است، کلید و پریز قسمتی جدا نشدنی در ساختمان محسوب می‌شوند. به همین دلیل شاید نیاز داشته باشید کلید و پریز داخلی خود را تعویض کنید.

اگر در زمینه برق کشی ساختمان به صورت تخصصی فعالیت ندارید، با مطالعه این مقاله می‌توانید به سادگی کلید و پریز برق قدیمی را با کلید و پریز جدید تعویض کنید. تعویض کلید و پریز برق قدیمی کار سختی نیست، اما نیاز به دقت و رعایت نکات ایمنی دارد. بی توجهی به استانداردهای لازم برای نصب کلید و پریز، علاوه بر خسارات جانی، برق کشی ساختمان را نیز با مشکل مواجه می‌کند.

نکات ایمنی برای تعویض کلید و پریز برق چیست؟

نکاتی که باید قبل از تعویض کلید و پریز به آن توجه داشته باشید:

• خشک بودن محیط حائز اهمیت است و باید قبل از هر اقدامی اطمینان حاصل کنید که همه محیط و دستانتان کاملا خشک است.
• قبل از تعویض کلید و پریز، از قطع بودن فیوز اطمینان حاصل کنید.
• از کلید برق لوازم روشنایی منزل خود انشعاب نگیرید.
• کلید و پریز برق جدیدی که می‌خواهید نصب کنید باید بیشتر از 10 سانتی متر از لوله گاز فاصله داشته باشند.
• برای تعویض کلید و پریزها در ارتفاع پایین باید از انواع کلید و پریزی استفاده کنید که درپوش تا خطر برق گرفتگی و آتش سوزی کودکان را تهدید نکند.
•  به یک پریز برق یا سیم رابط همزمان چند وسیله برقی را متصل نکنید.
• فراموش نکنید، نباید با دست خیس یا مرطوب پریز برق را لمس کنید.

ابزار لازم برای تعویض کلید و پریز

در وسایلی که برای تعویض کلید و پریز به کار برده می‌شود، قدیمی یا جدید بودن ساختمان و محل نصب اهمیتی ندارد. ابزاری که برای تعویض کلید یا پریز برق به آنها احتیاج دارید:

1. فازمتر
2. سیم چین
3. پیچ گوشتی (چهارسو یا دوسو)
4. چسب برق

مراحل تعویض کلید و پریز برق با کادر تک خانه

نصب کلید و پریز جدید بدون حضور برقکار و فرد متخصص امکان پذیر نیست. اما تعویض کلید یا پریز قدیمی به سادگی ممکن است و تنها کافیست مراحل زیر را به ترتیب انجام دهید:

مرحله اول: قطع کردن جریان برق

قبل از انجام هر اقدامی برای تعویض کلید و پریز، باید فیوز برق قسمتی را که قصد تعویض کلید یا پریز آن را دارید، قطع کنید. بعد از قطع کردن جریان برق، با استفاده از فازمتر از قطع بودن جریان الکتریکی مطمئن شوید.

مرحله دوم: جدا کردن کلید و پریز قدیمی

تعویض کلید و پریز قدیمی با نمونه‌های جدیدی که در بازار موجود است، یکی از مراحل نوسازی منزل است. برای جدا کردن کلیدها و پریزهای قدیمی، در ابتدا باید روکش آن‌ها را بردارید. برای انجام این کار، با استفاده از پیچ گوشتی، پیچی که در وسط پریز قرار گرفته است را باز کرده و با استفاده از یک ابزار نوک تیز، روکش کلید یا پریز را جدا کنید.

سپس نوبت به خارج کردن پریز از داخل محفظه می‌رسد. برای انجام این کار، دو پیچ چهارگوشی که در دو طرف کلید و پریز قرار دارد را باز کنید. با باز کردن پیچ‌ها، گیره‌هایی که کلید و پریز را داخل محفظه نگه داشته‌اند، شل شده و به راحتی می‌توان کلید و پریز قدیمی را جدا کرد.

اگر در زمینه برق کاری تجربه دارید، بعد از جدا کردن کلید و پریز قدیمی، سیم‌هایی که به آن وصل است را نیز جدا کنید. چرا که بعد از گذشت مدتی سیم‌های رابط کهنه می‌شوند و نیاز به تعویض دارند.

مرحله سوم: تشخیص سیم‌‌های برق

برای انجام هر کار برقی در ابتدا باید سیم‌های فاز و نول را مشخص کرد. برای تشخیص فاز یا نول بودن هر سیم، از فازمتر استفاده می‌شود. با رعایت نکات ایمنی، فاز متر را به هر یک از سیم‌ها متصل می‌کنیم و دکمه ای که در ته فازمتر قرار دارد را با انگشت خود فشار می‌دهیم. اگر چراغ فازمتر روشن شود، سیم فاز است و غیر این صورت، سیم نول است.

توجه داشته باشید که دراین مرحله فیوز بخش مربوطه خاموش است. اگر درحال تعویض پریز برق هستید می‌توانید قبل از انجام هرکاری به وسیله فازمتر مشخص کنید کدام ورودی پریز فاز است. بعد از قطع کردن فیوز و هنگام جدا کردن سیم‌ها از پریز سیم مورد نظر را به وسیله چسب برق علامت گذاری کنید.

در کلید‌های تک پل برق هم که برای روشنایی استفاده می‌شود معمولا یک سیم وارد و همان سیم خارج می‌شود و این سیم فاز است. اگر مشاهده کردید که سیم برق حالت طبیعی خودرا از دست داده می‌توانید با سیم چین کمی از سیم برق را ببرید و دوباره روکش سیم را جدا کنید. اگه هنوز کلید برق نخریدید، چطور کلید برق مناسبی بخریم؟ کمک می‌کند بهتر تصمیم بگیرید.

مرحله چهارم: نصب مکانیزم کلید و پریز برق

کلید و پریز دارای دو قسمت مهم هستند:

1. قاب بیرونی
2. مکانیزم درونی

بعد از باز کردن رویه کلید یا پریز، به اتصال سیم‌های فاز و نول به ترمینال‌های مکانیزم برق می‌پردازیم. سپس کلید برق یا پریز را درون قوطی برق قرار می‌دهیم و پیچ‌های چنگه را می‌بندیم تا مکانیزم درونی در جای خود ثابت شود.

مرحله پنجم: نصب کادر تک خانه

در این مرحله کادر را بر روی مکانیزم برق قرار می‌دهیم و آن را در جای خود محکم می‌کنیم. سپس رویه پریز برق را روی کادر قرار می‌دهیم و پیچ‌های آن را با پیچ گوشتی می‌بندیم. رویه کلید برق با استفاده از گیره یا چفت در جای خود محکم می‌شود و برای انجام این کار باید کمی به رویه فشار وارد کنید.

مرحله آخر: وصل کردن فیوز برق

بعد از اتمام اتصال کلید و پریز برق جدید، دوباره به سراغ جریان برق و فیوز می‌رویم. برای بررسی کلید و پریز، جریان برق را وصل می‌کنیم. پریز را با استفاده از فازمتر امتحان می‌کنیم و در صورتی که چراغ فازمتر روش شد، پریز برق جدید به درستی متصل شده است. برای بررسی کلید برق نیز می‌توانید روشن شدن لامپ را ملاک قرار دهید.

شیوه تعویض کلید و پریز برق در کادر دو خانه

اگر قصد دارید کلید و پریز مکانیکی را در کنار یکدیگر نصب کنید، به کادر دو خانه نیاز دارید. مراحل تعویض کلید و پریز در کادر دو خانه تا حد زیادی مشابه با کادر تک خانه است. در ادامه همراه ما باشید، تا به گام‌های تعویض کلید و پریز مکانیکی بپردازیم.

گام اول: تشخیص سیم‌‌های فاز و نول

بعد از قطع کردن فیوز برق، با استفاده از فازمتر به بررسی فاز یا نول بودن سیم‌ها می‌پردازیم. البته اغلب اوقات سیم فاز به رنگ مشکی و سیم نول دارای روکشی آبی رنگ است. سیم‌های برگشتی نیز روکشی زرد رنگ دارند.

گام دوم: نصب مکانیزم برق کلید و پریز

در ابتدا رویه کلید و پریز را جدا کرده و سپس سیم فاز را به ترمینال L و سیم نول را به ترمینال‌های N وصل می‌کنیم. بعد از آن نوبت به اتصال سیم‌های برگشتی به ترمینال‌های مربوطه می‌شود. در نهایت مکانیزم را داخل جعبه برق قرار داده و پیچ‌ها را می‌بندیم تا مکانیزم در جای خود محکم شود.

گام سوم: اتصال کادر دو خانه

کادر دو خانه را بر روی مکانیزم‌های متصل شده درون جعبه برق قرار می‌دهیم. رویه کلید را با فشار بر روی کادر قفل کرده و برای اتصال رویه پریز باید پیچ‌های آن را محکم کنید.

گام نهایی: اتصال جریان برق

در نهایت فیوز اصلی برق را وصل کرده و از اتصال درست کلید و پریز در کادر دو خانه مطمئن می‌شویم. همانطور که در بالا توضیح داده شد، برای بررسی پریز برق از فازمتر استفاده می‌شود و درستی اتصال کلید برق را روشن شدن یا نشدن چراغ‌ها مشخص می‌کند.

آموزش نصب کلید و پریز کنار هم

برای نصب کلید و پریز کنار هم، باید توجه کنید که مرکز قوطی‌های برق در فاصله مناسبی از یکدیگر قرار بگیرند. این فاصله مطابق با نوع کلید و پریز تعیین می‌شود. فاصله مناسب بین مرکز تا مرکز قوطی‌های برق به این شرط که از قاب‌های چند خانه کنار هم استفاده نشده باشد، به شرح زیر است:

• فاصله بیشتر از 91 میلیمتر با در نظر گرفتن جداکننده
• فاصله بیشتر از 71 میلیمتر بدون در نظر گرفتن جداکننده

درصورتی‌که از قاب‌های چند خانه استفاده می‌کنید باید از قوطی‌های مخصوص آن‌ها نیز استفاده کنید تا در نصب کلید و پریز کنار هم با مشکل مواجه نشوید.

استانداردهای نصب کلید و پریز

فاکتورهای بیشماری برای نصب کلید و پریز به‌صورت استاندارد وجود دارد و رعایت همه این استانداردها برای نصب کلید و پریز در ساختمان از حساسیت زیادی برخوردار است. زیرا انتخاب محل نصب نامناسب می‌تواند موجب بروز مشکلاتی نظیر آتش‌سوزی یا عدم استفاده از پریز و کلید شود. برای اهمیت استاندارد نصب کلید و پریز به مثال‌های زیر توجه کنید:

• اگر پریز در پشت درب اتاق خواب نصب شود، درصورت باز بودن در غیر قابل استفاده خواهد بود.
• نصب پریز در کنار لوله آب پکیچ غیر استاندارد است. زیرا اگر پریز در کنار لوله آب نصب شود؛ با نشتی لوله آب، آتش سوزی رخ خواهد داد.
• فاصله پریزها در خانه می‌تواند حداکثر 3 متر از یکدیگر باشد.
• کمترین تعداد پریزی که می‌توان برای پذیرایی در نظر گرفت 3 عدد است. این پریزها برای سیستم‌های صوتی، تلویزیون و جاروبرقی در نظر گرفته شده‌اند.
• نصب کلیدهای پذیرایی در محل نصب تلویزیون، ممنوع است.

چگونه فاصله و ارتفاع استاندارد نصب کلید و پریز را رعایت کنیم؟

نصب کلید و پریز برق از استانداردهای به خصوصی پیروی می‌کند. یکی از این استانداردها، فاصله مناسب برای نصب است. با توجه به محل نصب کلید و پریز و کاربردی که دارد، در ارتفاع‌های متفاوتی نصب می‌شوند. برای اینکه از استاندارهای فاصله و ارتفاع نصب کلید و پریز مطلع شوید باید مقررات برق ساختمان را بدانید.

کلام پایانی

در کلام آخر لازم است به این موضوع اشاره کنیم که ترجیحاً اقدامی برای نصب کلید یا پریز جدید نکنید؛ اگر در منزل یا محیط کارتان کمبود پریز دارید، از یک سه راهی و چند راهی برق برای جبران آن استفاده کنید. اگر نور محیط کم است، نیازی به افزودن یک انشعاب و کلید برق جدید نیست و یک لامپ قوی‌تر مشکل شما را حل خواهد کرد.