نورپردازی وظیفه‌ای چیست؟ | معرفی تجهیزات نورپردازی وظیفه‌ای

نورپردازی وظیفه‌ای یکی از کارآمدترین مدل‌های نورپردازی است که به منظور تامین نور لازم برای انجام یک کار خاص اجرا می‌شود. نورپردازی وظیفه‌ای به افزایش بازدهی انجام کار مورد نظر کمک می‌کند. برای اجرای این سبک نورپردازی به استفاده از تجهیزات روشنایی خاصی نیاز دارید. انواع چراغ و لامپ مهم‌ترین تجهیزات لازم برای اجرای نورپردازی وظیفه‌ای هستند. ساده‌ترین مثال برای نورپردازی نامبرده، چراغ زیر کابینتی است. اجرای نورپردازی متمرکز یا همان وظیفه‌ای مزایای گسترده‌ای به همراه دارد. اگر قصد دارید با نورپردازی وظیفه‌ای تغییرات شگفت‌ انگیزی در روشنایی محل کار یا منزل انجام دهید، این مطلب برای شماست!

نورپردازی وظیفه‌ای چیست؟ و چه ویژگی‌هایی دارد؟

نورپردازی درست و اصولی یکی از مهم‌ترین موضوعات برای محیط‌هایی با کاربری مختلف است. به همین علت در صنعت نور و روشنایی تجهیزات مختلفی برای اجرای سبک‌های متفاوت نورپردازی تولید می‌شوند. سبک‌های گوناگون نورپردازی را می‌توانیم با در نظر گرفتن نوع محیط اجرا و کاربرد آن‌ها در دسته‌های نورپردازی عمومی، نورپردازی تاکیدی، نورپردازی تزئینی و نورپردازی وظیفه‌ای قرار دهیم.

نورپردازی وظیفه‌ای (Task Lighting) از جمله کارآمدترین نوع نورپردازی است که برای تأمین روشنایی مناسب جهت انجام فعالیت‌های خاص مانند مطالعه، آشپزی یا کار در دفتر طراحی شده است. این نوع نورپردازی برای افزایش بازدهی انجام یک کار خاص اجرا می‌شود. نورپردازی وظیفه‌ای با ایجاد نور متمرکز به تحقق این هدف کمک می‌کند. نورپردازی اداری، متمرکز و وظیفه‌ای همگی نام‌های رایج این سبک نورپردازی هستند.

از جمله مهم‌ترین ویژگی‌های نورپردازی وظیفه ای می‌توانیم به موارد زیر اشاره کنیم:

• نورپردازی متمرکز روشنایی محلی را تامین می‌کند که نورپردازی عمومی برای آن کارایی ندارد.
• اجرای این سبک نورپردازی منجر به افزایش تمرکز افراد و بازدهی کار آن‌ها می‌شود.
• به کمک نورپردازی اداری یا وظیفه‌ای میزان استرس اشخاص هنگام کار کاهش می‌یابد.
• کنترل تابش نور و صرفه‌جویی در مصرف انرژی هم از جمله دیگر ویژگی‌های نورپردازی وظیفه‌ای هستند.
• اجرای نورپردازی متمرکز یا همان وظیفه‌ای نسبتا آسان است.
• تجهیزات مورد نیاز برای اجرای نورپردازی اداری در دسترس عموم هستند. اما در نظر داشته باشید که برای افزایش بازدهی نورپردازی متمرکز باید از تجهیزات مناسب استفاده کنید. در غیر این صورت اجرای این سبک نورپردازی بی‌نتیجه خواهد بود.

هدف از نورپردازی وظیفه‌ای چیست؟

هر یک از سبک‌های نورپردازی با در نظر گرفتن اهداف مشخصی اجرا می‌شوند. نورپردازی وظیفه‌ای به آسانی اجرا می‌شود و مهم‌ترین هدف آن، ایجاد روشنایی متمرکز است. افزایش بازدهی انجام کار، کاهش استرس، صرفه‌جویی در مصرف انرژی، تامین روشنایی محل‌های خاص و… از جمله مهم‌ترین اهداف نورپردازی اداری، متمرکز یا همان وظیفه‌ای هستند.

کجا از نورپردازی وظیفه‌ای استفاده کنیم؟

آیا می‌دانید برای تامین روشنایی چه محل‌هایی از نورپردازی وظیفه‌ای استفاده می‌شود؟ بدون شک در بسیاری از محیط‌ها نورپردازی متمرکز را مشاهده کرده‌اید. در ادامه مطلب به مهم‌ترین محیط‌های مناسب برای اجرای نورپردازی وظیفه‌‌ای اشاره می‌کنیم:

1_ آشپزخانه

برای بسیاری از آشپزخانه‌ها در فاصله بین کابینت‌های هوایی و زمینی (فضای بین کابینتی) چراغ‌های کوچکی نصب می‌شوند. هدف از نصب این چراغ‌ها تامین روشنایی متمرکز و کافی برای انجام کار بر روی کابینت است. لامپ هالوژن و چراغ خطی کارآمدترین تجهیزات روشنایی برای اجرای نورپردازی متمرکز در فضای بین کابینتی هستند. اجرای این سبک نورپردازی نه تنها به افزایش بازدهی کار کمک می‌کند، بلکه میزان زیبایی آشپزخانه را نیز افزایش می‌دهد.

2_ محل کار و مطالعه

اغلب مردم بر روی میز مطالعه یا کار خود یک چراغ مطالعه دارند. این افراد حتی ممکن است از نام سبک نورپردازی اجرا شده مطلع نباشند. استفاده از چراغ مطالعه به معنای اجرای سبک نورپردازی متمرکز در میز مطالعه، اتاق خواب یا دفتر کار است.

3_ میز آرایش

امروزه برای تامین روشنایی بهتر و بیشتر میز آرایش از چراغ‌ بالا آینه‌ای استفاده می‌شود. این چراغ‌ها در چهار طرف آینه یا بالای آن نصب شده و به افزایش بازدهی استفاده از آینه کمک می‌کنند. اتاق خواب‌های شخصی، سالن‌های آرایشی، اتاق گریم و… محل‌های مناسبی برای نصب چراغ بالا آینه‌ای و اجرای نورپردازی وظیفه‌ای هستند.

4_ کافی شاپ و رستوران

از جمله دیگر محل‌های مناسب برای اجرای نورپردازی متمرکز می‌توانیم به کافی شاپ و رستوران اشاره کنیم. در برخی از این محیط‌ها برای افزایش جلوه و زیبایی از نورپردازی عمومی استفاده نمی‌شود. بلکه بخش‌های خاصی از محیط مانند میزهای پذیرایی نور کافی دریافت می‌کنند.

• پایده‌های خلاقانه نورپردازی کافی شاپ‎ بر اساس تم و سبک دکوراسیون داخلی

5_ اتاق خواب و پذیرایی

چراغ خواب یکی از قدیمی‌ترین تجهیزات نور و روشنایی محسوب می‌شود که استفاده از آن هنوز هم رایج است. به کمک مدل‌های مختلف چراغ خواب و آباژور رومیزی می‌توانید نور مورد نیاز کنار تخت خواب را تامین کنید. به این ترتیب برای انجام کارهای کوچک و اضطراری نیازی به روشن کردن چراغ و لامپ اصلی اتاق ندارید. البته استفاده از آباژور برای‌ هال و پذیرایی هم کاربرد دارد.

• نورپردازی اتاق خواب [راهکارها + معرفی محصولات مناسب روشنایی]

6_ مغازه و بوتیک

سبک نورپردازی و دکوراسیون مغازه‌هایی که لباس، کیف، کفش، روسری، زیورآلات و… می‌فروشند، طی چند سال اخیر تغییر کرده است. در برخی از این مغازه‌ها از نورپردازی متمرکز به جای عمومی استفاده می‌شود. انجام این کار به جلوه بیشتر محصولات عرضه شده کمک می‌کند.

• نورپردازی مغازه و فروشگاه [آموزش اصول+معرفی محصولات]

7_ تعمیرگاه

بدون شک در کارگاه‌های تعمیر ساعت، لوازم صوتی و تصویری، کامپیوتر و حتی جواهرسازی، اجرای نورپردازی وظیفه‌ای یک کار ضروری است. تکنسین‌ها برای متمرکز شدن بر روی قطعات مختلف یک وسیله و مشاهده دقیق بخش‌های آن به تامین نور کافی نیاز دارند. تحقق این هدف هم به اجرای نورپردازی وظیفه‌ ای وابسته است. انواع مختلف چراغ رومیزی به اجرای نورپردازی متمرکز کمک می‌کنند.

8_ سالن‌های زیبایی

در سالن‌های زیبایی امروزی لاین‌های مختلف خدماتی مانند کاشت ناخن، مژه، میکاپ، رنگ مو و… را ارائه می‌دهند. برای انجام اقداماتی مانند کاشت ناخن و مژه به نورپردازی وظیفه‌ای نیاز است. در غیر این صورت نور کافی برای مشاهده جزئیات کار تامین نخواهد شد. در سالن‌های زیبایی نورپردازی متمرکز تکمیل کننده نورپردازی عمومی است. اگر برای نورپردازی وظیفه‌ای لاین ناخن نیاز به خرید تجهیزات مناسب دارید؛ خواندن مقاله “نکات مهم در خرید چراغ ناخن کاری + معرفی محصول” به شما کمک می‌کند.

• چطور سالن آرایشی را نورپردازی کنیم؟

9_ کارگاه خیاطی

از جمله دیگر محل‌های مناسب برای اجرای نورپردازی وظیفه‌ای می‌توانیم به کارگاه‌های خیاطی کوچک و بزرگ اشاره کنیم. هر یک از چرخ‌های خیاطی پیشرفته و امروزی دارای لامپ ال ای دی هستند. این چراغ‌ها نور متمرکز برای استفاده از چرخ خیاطی را تامین می‌کنند. چنانچه چرخ خیاطی شما قدیمی‌تر است و چراغ ندارد، می‌توانید از چراغ‌های LED کوچکی که به همین منظور تولید می‌شوند، استفاده کنید.

10_ مطب دکتر و اتاق جراحی

اتاق جراحی و مطب دندانپزشکی یکی از مهم‌ترین محل‌های اجرای نورپردازی وظیفه‌ای هستند. انجام عمل جراحی و ارائه خدمات دندانپزشکی به تامین نور متمرکز وابسته است. برای تحقق این هدف هم از تجهیزات روشنایی و نورپردازی ویژه استفاده می‌شود.

نکات مهم قابل اجرا در نورپردازی وظیفه‌ای

هر یک از سبک‌های نورپردازی در صورتی که اصولی اجرا نشوند، نتیجه خوبی به همراه نخواهند داشت. نورپردازی متمرکز یا وظیفه‌ای هم از این موضوع مجزا نیست. از جمله مهم‌ترین نکات قابل اجرا در نورپردازی وظیفه‌ای، اداری یا همان متمرکز می‌توانیم به موارد زیر اشاره کنیم:

• همه بخش‌های مختلف یک محیط قابلیت اجرای نورپردازی متمرکز را ندارند.
• برای اجرای نورپردازی وظیفه‌ای باید به نوع کاربری محیط توجه کنید.
• تجهیزات روشنایی باید متناسب با شدت نور مورد نیاز و میزان فضایی که در اختیار دارید، انتخاب شوند.
• هنگام انتخاب تجهیزات روشنایی به رنگ نور مدل‌های مختلف توجه کنید.

در اغلب موارد باید نورپردازی متمرکز توسط تکنسین‌های حرفه‌ای اجرا شود. در برخی از موقعیت‌ها مانند تامین روشنایی میز مطالعه و کار هم می‌توانید خودتان با خرید چراغ مطالعه مناسب، نورپردازی متمرکز را اجرا کنید.

معرفی تجهیزات نورپردازی وظیفه‌ای

انتخاب تجهیزات نورپردازی وظیفه‌ای یک موضوع بسیار مهم است که باید به درستی انجام شود. در حال حاضر تجهیزات مختلفی در صنعت نور و روشنایی تولید می‌شوند که برخی از آن‌ها برای اجرای نورپردازی وظیفه‌ای کاربرد دارند. در ادامه مطلب به بررسی تجهیزات روشنایی مناسب نورپردازی وظیفه‌ای می‌پردازیم:

1_ انواع چراغ رومیزی و آباژور

چراغ‌های رومیزی ساده‌ترین و کارآمدترین تجهیزات روشنایی برای اجرای نورپردازی متمرکز هستند. انواع مختلفی از چراغ رومیزی هم تولید می‌شوند که اغلب مردم آن‌ها را به عنوان چراغ مطالعه می‌شناسند. موضوع مهم این است که هر یک از مدل‌های مختلف چراغ رومیزی برای انجام برخی از کارها مناسب‌تر هستند. از جمله مهم‌ترین مدل‌های چراغ رومیزی و مشخصات مناسب آن‌ها می‌توانیم به موارد زیر اشاره کنیم:

• چراغ مطالعه: رنگ سفید یا طبیعی، مقدار روشنایی مناسب 540 لومن، توان 6.5 تا 8.5 وات
• چراغ رومیزی اداری: رنگ سفید یا طبیعی، توان 9 تا 12 وات
• چراغ رومیزی مهندسی: مناسب برای نقشه‌کشی و جواهرسازی، پایه بلند و قابل تنظیم، توان 9 تا 12 وات
• چراغ رومیزی عکاسی: رنگ نور متناسب با رنگ محیط، توان 12 تا 30 وات
• چراغ رومیزی نقاشی: استفاده از حداقل دو چراغ به صورت همزمان، رنگ نور سفید، دمای رنگ نور 5 تا 6 هزار کلوین، 9 تا 12 وات

به طور کلی مشخصات چراغ رومیزی مانند توان، رنگ نور، ارتفاع پایه و… باید متناسب با شرایط کار انتخاب شوند. آباژورها نیز یکی دیگر از تجهیزات مناسب برای اجرای نورپردازی وظیفه‌ای هستند. رنگ نور این تجهیزات هم متناسب با سبک دکوراسیون و کاربری محیط انتخاب می‌شود. رنگ نور طبیعی و آفتابی از جمله کارآمدترین رنگ نورهای مناسب برای آباژور هستند. فراموش نکنید، ابعاد آباژور باید هنگام خرید مورد توجه قرار بگیرد. برای مثال آباژور مناسب اتاق خواب باید ابعاد کوچکی داشته باشد. زیرا بر روی میز قرار می‌گیرد. از طرفی آباژورهای مناسب ‌هال و پذیرایی ابعاد بزرگ‌تری داشته و مدل ایستاده آن‌ها کارآمدتر است. در راهنمای خرید آباژور ایستاده کنار سالنی، با نکات بیشتری آشنا خواهید شد.

2_ چراغ مطالعه

بسیاری از دانش‌آموزان، دانشجویان و سایر افرادی که ساعتی از وقت خود را صرف مطالعه می‌کنند، به خرید چراغ مطالعه نیاز دارند. با توجه به اینکه نور چراغ مطالعه بر روی کتاب، دفتر و جزوه متمرکز می‌شود، نباید زمینه ایجاد مشکلات مختلف برای بینایی اشخاص را فراهم کند. به همین علت باید رنگ نور، شدت روشنایی و توان مناسبی داشته باشد. رنگ نور مناسب چراغ مطالعه، سفید یا طبیعی است. مقدار روشنایی 540 لومن و توان 6.5 تا 8.5 وات هم برای چراغ مطالعه مناسب هستند.

چنانچه پایه چراغ مطالعه قابل تنظیم است، می‌توانید ارتفاع را متناسب با میزان راحتی خود انتخاب کنید. اگر از چراغ مطالعه با لامپ قابل تعویض استفاده می‌کنید، نباید ابعاد لامپ در حدی باشد که از کلاهک چراغ خارج شود. بهترین چراغ‌های مطالعه امروزی، مدل‌های LED هستند. این تجهیزات انرژی بسیار کمی مصرف می‌کنند، نور آزار دهنده ندارند و طول عمر آن‌ها نیز بسیار زیاد است. می‌توانید در مقاله راهنمای خرید چراغ مطالعه، با نکات مهم خرید چراغ مطالعه آشنا شوید.

3_ چراغ زیر کابینتی

از جمله دیگر تجهیزات کاربردی برای اجرای نورپردازی وظیفه‌ای می‌توانیم به چراغ زیر کابینتی اشاره کنیم. شرکت‌های مختلف انواع و مدل‌های گوناگونی از چراغ زیر کابینتی تولید می‌کنند. چراغ‌های LED خطی روکار و توکار، گرد، چراغ‌ هالوژن و… قابلیت نصب در زیر کابینت را دارند. نصب این تجهیزات به تامین روشنایی فضای بین کابینتی کمک می‌کند. معمولا از نور سفید یا طبیعی برای نورپردازی متمرکز فضای بین کابینتی استفاده می‌شود. البته مدل‌هایی با نور رنگی هم در دسترس هستند که بیشتر جنبه زینتی دارند. هنگام انتخاب و خرید چراغ زیر کابینتی باید به ابعاد فضایی که در اختیار دارید، میزان نور مورد نیاز، شرایط نصب چراغ‌های موجود، توان، رنگ نور و… توجه کنید.

4_ چراغ بالا آینه‌ای

چراغ‌های بالا آینه‌ای در قسمت بالای آینه سرویس بهداشتی نصب می‌شوند. این تجهیزات در مدل‌های خطی، گرد دوتایی، سه تایی و… در دسترس هستند. رنگ نور چراغ‌های بالا آینه‌ای سرویس بهداشتی معمولا سفید یا طبیعی است. این تجهیزات باید در فاصله مناسب نسبت به شیر آب روشویی نصب شوند. برای خرید چراغ بالا آینه‌ای کاربردی که طول عمر بالایی دارد، باید به درجه حفاظت، توان، رنگ نور، ابعاد و برند تولید کننده توجه کنید. اکثر افراد نسبت به درجه حفاظت چراغ‌های مختلف بی تفاوت هستند.

در حالی که تجهیزات با درجه حفاظت بالاتر، مقاومت بیشتری نسبت به شرایط محیطی مانند گرد و غبار و رطوبت دارند. با توجه به اینکه محیط حمام و دستشویی هم رطوبت بالایی دارد، باید از چراغ‌هایی با درجه حفاظت بالا برای نورپردازی وظیفه‌ای چنین محیط‌هایی استفاده کنید. توان و شدت نور چراغ بالا آیینه‌ای هم متناسب با متراژ سرویس بهداشتی انتخاب می‌شود. میزان نور این تجهیزات نباید در حدی باشد که باعث آزار چشم و کاهش قدرت بینایی شود.

5_ چراغ آویز

چراغ‌های آویزی جزء آن دسته از تجهیزات نور و روشنایی هستند که مدل‌های مدرن و امروزی بی‌شماری دارند. از طرفی بسیاری از مردم تمایل دارند نور متمرکز خانه یا محل کار خود را با استفاده از چراغ‌های آویز مدرن تامین کنند. از چراغ‌های آویز می‌توانید برای تامین نور بالای میز غذاخوری، اپن و جزیره آشپزخانه، میز بیلیارد، برد گیم، تکمیل دکوراسیون کافه، رستوران و… استفاده کنید.

رنگ نور، شدت روشنایی، ارتفاع چراغ و سایر مشخصات این تجهیزات هم بر اساس نوع کاربری محیط و ابعاد محل مورد نظر انتخاب می‌شوند. گاهی اوقات تنها هدف نصب چراغ‌های آویز، افزایش زیبایی محیط است. به همین علت از نورهای رنگی با شدت کم استفاده می‌شود. در برخی موقعیت‌های دیگر هم از چراغ‌های آویز برای اجرای نورپردازی وظیفه‌ای و انجام یک کار مشخص استفاده می‌شود. در این شرایط چراغ‌ها باید شدت و رنگ نور کافی داشته باشند. یکی از مهم‌ترین مثال‌های این زمینه، تامین نور متمرکز میز غذاخوری است. توجه داشته باشید، ارتفاع نصب چراغ آویز باید در حدی باشد که امکان استفاده از میزهای مختلف، اپن یا جزیره آشپزخانه را محدود نکند. توصیه می‌کنیم برای اجرای نورپردازی وظیفه‌ای با چراغ آویز از برقکارها و طراحان حرفه‌ای کمک بگیرید.