چرا لوازم برقی آتش می‌گیرند؟ | 13 روش پیشگیری از آتش سوزی لوازم برقی منزل

آیا می‌دانید دلایل مختلفی برای آتش‌سوزی لوازم برقی منزل وجود دارند؟ آیا از عواقب آتش‌سوزی لوازم برقی خانه مطلع هستید؟ آتش‌سوزی لوازم برقی می‌تواند به کل ساختمان نفوذ کرده و باعث ایجاد زیان‌های مالی و جانی گسترده شود. بنابراین باید با استفاده از راهکارهای اصولی از آتش‌سوزی لوازم برقی خانه جلو‌گیری کنید. متاسفانه بسیاری از مردم نسبت به این موضوع بی توجه هستند. در حالی که می‌توان به کمک راهکارهایی ساده، از شکل‌‌گیری فاجعه‌های بزرگ جلو‌گیری کرد. در ادامه مطلب به بررسی جزئیات بیشتری از علل آتش‌سوزی لوازم برقی منزل و راه‌های پیشگیری از آن می‌پردازیم.

علت‌های آتش‌سوزی لوازم برقی چیست؟

آتش به واسطه وجود عوامل مختلفی ایجاد می‌شود. از تماس مواد اشتعال زا با جرقه تا جریان برق، همگی عامل روشن شدن آتش هستند. بنابراین هر یک از وسایل، لوازم خانگی و تجهیزات برقی ممکن است در شرایط خاصی دچار آتش‌سوزی شوند. از جمله مهم‌ترین علت‌های آتش‌سوزی لوازم برقی خانه می‌توانیم به موارد زیر اشاره کنیم:

• نوسان جریان برق
• قطعی مکرر برق
• خرابی وسایل برقی
• عدم استفاده از وسایل محافظتی
• معیوب بودن تجهیزات حفاظتی
• فرسوده بودن سیم‌کشی ساختمان
• خرابی سیم‌کشی وسایل برقی
• خیس و مرطوب بودن لوازم
• افزایش دمای بدنه وسایل برقی
• قرار‌گیری در معرض عوامل اشتعال زا
• استفاده همزمان از چند وسیله برقی پرمصرف
• افزایش فشار شبکه
• عوامل طبیعی

با توجه به گسترده بودن دلیل‌های آتش‌سوزی لوازم برقی خانه و تاثیر مستقیم هر یک از آن‌ها بر سوختن وسایل، باید همه این عوامل را با هم در نظر بگیرید.

1_ نوسان جریان برق

یکی از اصلی‌ترین دلایل آتش‌سوزی لوازم برقی، نوسان جریان برق است. افزایش و کاهش ولتاژ می‌تواند باعث ایجاد شوک الکتریکی، جرقه و در نهایت آتش‌سوزی شود. این روزها شاهد قطعی برق در همه مناطق کشور به صورت مداوم نیز هستیم. قطع شدن مکرر جریان برق ممکن است با نوسان شدید همراه باشد. در نتیجه برای وسایل برقی زمینه آتش‌سوزی فراهم می‌شود. بهترین وسیله برای جلوگیری از خاموش شدن مکرر وسایل برقی هنگام نوسان برق، استابلایزر است.

2_ خرابی وسایل برقی

گاهی اوقات دلیل سوختن و آتش‌سوزی وسایل برقی، یک عامل بیرونی نیست. بلکه خرابی، قطعات و تجهیزات داخلی و سیم و کابل همان وسیله، باعث آتش‌سوزی می‌شود. خرابی، فرسودگی و معیوب بودن وسایل هم با نشانه‌های مختلفی همراه هستند. چنانچه عملکرد یک دستگاه برقی دچار اختلال شده، بوی سوختگی از اطراف آن احساس می‌کنید و هر نشانه شک برانگیز دیگری، ابتدا باید وسیله را از جریان برق جدا کنید. سپس بررسی لوازم برقی و برطرف کردن ایرادات آن‌ها را به تکنسین‌های حرفه‌ای بسپارید.

3_ عدم استفاده از تجهیزات حفاظتی

آیا می‌دانید برای همه وسایل برقی باید تجهیزات حفاظتی نصب کنید؟ تجهیزات حفاظتی از ورود جریان برق نوسانی به وسایل جلو‌گیری می‌کنند. در نتیجه لوازم برقی دچار اختلال در عملکرد، سوختگی و آتش‌سوزی نمی‌شوند. محافظ برق، ترانس، استابلایزر و حتی یو پی اس به خصوص یو پی اس آنلاین تجهیزات مناسبی برای محافظت از لوازم برقی هستند.

4_ معیوب بودن وسایل حفاظتی

همانطور که گفتیم برای جلو‌گیری از ورود جریان نوسانی به وسایل برقی باید از تجهیزات حفاظتی استفاده کنید. البته معیوب بودن همین تجهیزات هم می‌تواند عامل آتش‌سوزی لوازم برقی منزل باشد. بر همین اساس باید تجهیزات حفاظتی را از برندهای اصل و فروشگاه‌های معتبر خریداری کنید. هنگام خرید تجهیزات حفاظتی باید حداکثر جریان قابل تحمل، ولتاژ و سایر مشخصات فنی مدل‌های موجود را در نظر بگیرید.

5_ فرسوده بودن سیم‌ کشی ساختمان

عامل آتش‌سوزی لوازم برقی خانه می‌تواند فرسوده بودن سیم‌کشی ساختمان باشد. فرسوده، معیوب و چند تکه بودن سیم‌کشی ساختمان باعث برخورد کابل‌ های برق به یکدیگر شده و موجب جرقه و در نتیجه آتش‌سوزی می‌شود. گاهی ممکن است آتش‌سوزی براثر یکی از اشتباهات رایج در سیم کشی ساختمان رخ دهد. لیست 10 اشتباه رایج در سیم‌کشی ساختمان را بررسی کنید و درصورت مشاهده هر اشتباه سریعا برای رفع آن اقدام کنید.

6_ فرسوده بودن سیم‌ کشی وسایل برقی

برخی افراد تصور می‌کنند اگر یک وسیله بسیار قدیمی دارند که هنوز هم کار می‌کند، به بررسی آن توسط تکنسین‌های فنی نیاز ندارند. در حالی که ممکن است سیم‌کشی وسایل برقی دچار فرسودگی شده و آتش بگیرد. البته فرسودگی سیم‌کشی لوازم برقی جدید هم دور از انتظار نیست. چنانچه وسایل برقی بی کیفیت را از برندهای تقلبی خریداری کنید، شاهد فرسودگی زود هنگام سیم‌کشی آن‌ها خواهید بود.

7_ خیس و مرطوب بودن وسایل برقی

بدون شک همه مردم می‌دانند جریان برق و آب نباید در تماس با یکدیگر قرار بگیرند. با این حال احتمال دارد به واسطه سهل انگاری و بی توجهی، وسایل برقی خیس شوند. برای جلو‌گیری از ایجاد این مشکل باید وسایل برقی را در معرض تماس مستقیم با آب و رطوبت، نزدیکی سینک ظرفشویی، فضای باز و… قرار ندهید.

8_ افزایش دمای بدنه لوازم برقی

افزایش دما و حرارت باعث ذوب شدن تجهیزات، قطعات و سیم‌کشی داخلی لوازم برقی می‌شود. همین موضوع هم یکی از مهم‌ترین دلایل آتش‌سوزی لوازم برقی خانه است.

9_ قرار‌گیری در معرض مواد اشتعال زا

هر نوع وسیله‌ای مانند لوازم برقی در صورتی که در معرض تماس با مواد اشتعال زا قرار بگیرند، دچار آتش‌سوزی می‌شوند. به همین علت باید از قرار‌گیری مواد اشتعال زا در نزدیکی وسایل مختلف به ویژه لوازم برقی جلو‌گیری کنید.

10_ استفاده همزمان از چند وسیله برقی پرمصرف

به نظر شما چرا توصیه می‌شود از چند وسیله برقی پر مصرف به ویژه در ساعات پیک مصرف، خودداری کنید؟ یکی از دلایل این موضوع، صرفه‌جویی در مصرف برق است. دلیل دوم به افزایش فشار وارد شده به شبکه برق و در نتیجه نوسانی شدن جریان مربوط است. جریان نوسان دار هم یکی از اصلی‌ترین دلایل آتش‌سوزی لوازم برقی منزل محسوب می‌شود. تنها با محاسبه مصرف برق لوازم خانگی می‌توانید از بروز این مشکل پیشگیری کنید. امکان محاسبه مصرف برق لوازم خانگی منزل در مطلب زیر فراهم شده است.

11_ افزایش فشار شبکه

برخی افراد تصور می‌کنند فشار وارد شده به شبکه برق فقط در صورت استفاده همزمان از چند وسیله پرمصرف افزایش می‌یابد. در حالی که استفاده از تجهیزات خاصی مانند دستگاه جوش هم باعث افزایش فشار وارد شده به شبکه می‌شود. بنابراین هنگام استفاده از دستگاه جوش باید به جریان مورد نیاز آن توجه کرده و در صورت لزوم از موتور برق یا همان ژنراتور استفاده کنید.

اگر نمی‌دانید کدام موتور برق مناسب دستگاه جوش است، مطلب”بهترین موتور برق برای جوشکاری کدام است؟” را بخوانید.

12_ عوامل طبیعی

از جمله دیگر دلایل آتش‌سوزی لوازم برقی خانه می‌توانیم به عوامل طبیعی مانند رعد و برق اشاره کنیم. در صورت برخورد صاعقه با ساختمان، یک جریان اضافی به بخش‌های مختلف خانه، بدنه وسایل و سیم‌کشی وارد می‌شود. درصورتی که ساختمان بدون سیستم ارتینگ یا فاقد تجیزات چاه ارت باشد؛ شوک الکتریکی، جرقه زدن و آتش‌سوزی شکل می‌گیرد.

پس اگر ساختمان شما فاقد سیستم ارتینگ است، ابتدا مقاله “آموزش ساده و کاربردی اجرای چاه ارت ساختمان” را بخوانید تا با نحوه اجرای چاه ارت آشنا شوید. سپس، در صورت فراهم بودن شرایط، برای پیشگیری از خطراتی مانند آتش‌سوزی، هرچه سریع‌تر نسبت به اجرای آن اقدام کنید.

راه‌های پیشگیری از آتش‌سوزی لوازم برقی منزل

آتش‌سوزی لوازم برقی خانه عواقب مختلفی به همراه دارد. از سوختن همان وسیله برقی تا آتش گرفتن همه بخش‌های خانه، پیامدهای آتش‌سوزی لوازم برقی هستند. این موضوع باعث ایجاد زیان‌های مالی و جانی می‌شود. بنابراین تا حد امکان باید از آتش‌سوزی وسایل برقی خانه جلو‌گیری کنید. از جمله مهم‌ترین راه‌های پیشگیری از آتش‌سوزی لوازم برقی منزل می‌توانیم به موارد زیر اشاره کنیم:

1_ از تجهیزات حفاظتی استفاده کنید

برای جلو‌گیری از ورود جریان نوسانی به وسایل برقی باید از تجهیزات حفاظتی استفاده کرد. اما کدام وسایل به محافظ برق نیاز دارند؟ ساده‌ترین تجهیز حفاظتی، محافظ برق است برای همه لوازم برقی اعم از سیستم‌های صوتی، تصویری، کامپیوتر، یخچال، فریزر، لباسشویی، تلویزیون و…کاربرد دارد. این وسیله ساده در صورت مواجه شدن با جریان نوسانی، به طور کلی برق را قطع می‌کند.

انواع ترانس و استابلایزر هم باعث رفع نوسان جریان می‌شوند. چنانچه قصد استفاده از وسایل برقی در زمان قطع برق و پرداخت هزینه بیشتر برای خرید تجهیزات محافظتی دارید، توصیه می‌کنیم یو پی اس بخرید. دستگاه یو پی اس جریان برق را ذخیره کرده، نوسان را برطرف و در صورت قطعی برق هم جریان مورد نیاز وسایل را تامین می‌کند.

2_ وسایل برقی و تجهیزات حفاظتی با کیفیت بخرید

بی کیفیت بودن وسایل برقی و تجهیزات حفاظتی مانند ترانس و استابلایزر یکی از علل آتش‌سوزی لوازم برقی هستند. بنابراین باید این تجهیزات و وسایل را از برندهای اصل و فروشگاه‌های معتبر خریداری کنید. برندهای شناخته شده برای تولید محصولات خود از قطعات باکیفیت استفاده می‌کنند. به همین علت پس از گذشت مدت زمانی کوتاه دچار خرابی، اختلال و آتش‌سوزی نمی‌شوند.

مشاوران برجسته آرتا الکتریک برای اینکه تجربه خریدی مطمئن داشته باشید، با توجه به نظرات مشتریان، لیستی کامل از بهترین برندهای تجهیزات حفاظتی موجود در بازار را گردآوری کرده‌اند. در ادامه می‌توانید با مراجعه به هر مطلب، برندهای معتبر را با یکدیگر مقایسه کنید.

• بهترین مارک محافظ برق ایرانی کدام است؟
• معرفی بهترین مارک‌های استابلایزر بازار ایران | بررسی کامل
• لیست بهترین برندهای یو پی اس در بازار ایران

3_ جعبه فیوز نصب کنید

برای کاهش احتمال آتش‌سوزی وسایل برقی می‌توانید از جعبه فیوز استفاده کنید. قرار‌گیری انواع کلید مینیاتوری برای هر قسمت از خانه در یک جعبه فیوز باعث جلو‌گیری از ورود جریان نوسانی به وسایل برقی می‌شود. همین موضوع هم از ایجاد آتش‌سوزی جلو‌گیری می‌کند.

4_ یک دستگاه GFCI نصب کنید

در کنار تجهیزاتی مانند استابلایزر و ترانس، GFCI هم برای محافظت از وسایل برقی و جلو‌گیری از آتش‌سوزی عملکرد مناسبی دارد. GFCI که به عنوان قطع کننده مدار خطای زمین شناخته می‌شود، نشت جریان برق را به سرعت تشخیص می‌دهد. نشت برق زمانی صورت می‌گیرد که جریان به جای مسیر درست و همیشگی از یک مسیر جدید و اشتباه با مقاومت کم عبور کند. چنانچه نشت جریان به موقع تشخیص داده نشده و برق قطع نشود، شوک الکتریکی، برق‌گرفتگی و آتش‌سوزی رخ می‌دهد. GFCI وظیفه تشخیص نشت جریان و خطای زمین را برعهده داشته و هنگام مواجه شدن با این موضوع، برق را قطع می‌کند.

5_ برقگیر نصب کنید

بر اساس قوانین تعیین شده باید برای ساختمان‌های بلند، برق گیر نصب شود. برق گیر یک وسیله فلزی و رسانای جریان برق است که در مقابل تغییرات ولتاژ ناچیز، مقاومت بالایی از خود نشان می‌دهد. با این حال هنگام مواجه شدن با تغییرات ولتاژ شدید مانند برخورد صاعقه با ساختمان، مقاومت برقگیر کاهش یافته و جریان اضافی را به زمین منتقل می‌کند. به این ترتیب جریان نوسانی به سیم‌کشی ساختمان و وسایل برقی وارد نشده و آتش‌سوزی رخ نمی‌دهد.

6_ وسایل برقی را در معرض آب، حرارت و مواد اشتعال زا قرار ندهید

متاسفانه برخی افراد نسبت به محل قرار‌گیری وسایل برقی به ویژه لوازم آشپزخانه بی توجه هستند. در نتیجه وسایل برقی مانند چای ساز، ماکروفر، توستر و… را در نزدیکی سینک ظرفشویی یا اجاق گاز قرار می‌دهند. از طرفی برخی افراد هم تعدادی از وسایل برقی را در فضای باز و در تماس با رطوبت، آب باران و تابش مستقیم نور خورشید می‌گذارند. نتیجه همین این کارها، ایجاد آتش‌سوزی است. بنابراین باید از قرار دادن وسایل برقی در تماس با آب، حرارت و مواد اشتعال زا خودداری کنید.

7_ از کلید محافظ جان استفاده کنید.

کلید محافظ جان نوعی تجهیز حفاظتی است که از ایجاد صدمات ناشی از اضافه بار و اتصال کوتاه در مدار جلو‌گیری می‌کند. با نصب کلید محافظ جان میزان احتمال برق گرفتگی و آتش‌سوزی کاهش می‌یابد. نصب کلید محافظ جان برای مدارها و سیستم‌های برقی مختلف را به تکنسین‌های حرفه‌ای بسپارید.

8_ وسایل برقی را به صورت اصولی نصب کنید

نصب درست و اصولی وسایل برقی باعث جلو‌گیری از خرابی زود هنگام و آسیب رسیدن به قطعات داخلی آن‌ها می‌شود. برهمین مبنا باید برای نصب وسایل برقی مانند یخچال، لباسشویی، ماشین ظرفشویی و… از نصاب‌های معتبر کمک بگیرید.

9_ وسایل برقی را بررسی کنید

گاهی اوقات یک مشکل فنی کوچک زمینه ساز شکل‌گیری خطرات بزرگ و آتش‌سوزی می‌شود. چنانچه وسایل برقی را به صورت دوره‌ای بررسی و سرویس کنید، مشکلات ساده را پیدا کرده و از ایجاد آتش‌سوزی جلو‌گیری خواهید کرد. بررسی وضعیت و سرویس وسایل برقی را هم باید به تکنسین‌های حرفه‌ای بسپارید.

10_ پریزهای خانه را بررسی کنید

معیوب بودن پریز برق می‌تواند باعث آتش‌سوزی وسایل برقی منزل شود. توصیه می‌کنیم پریزهای شکسته و قدیمی را تعویض کنید. اگر تابه‌حال تعویض کلید و پریزها را انجام نداده‌اید و در این زمینه مبتدی هستید، مقاله “آموزش تعویض کلید و پریز برق قدیمی با جدید برای افراد مبتدی” به شما کمک می‌کند. لطفا چنانچه کلید و پریزها را تعویض کردید و نتوانستید از سلامت پریزهای جدید مطمئن شوید، از یک برقکار حرفه‌ای بخواهید وضعیت پریزها را بررسی کند.

11_ وسایل برقی را برای مدت طولانی به پریز متصل نکنید

در مرحله اول بهتر است برای همه وسایل برقی خانه اعم از لوازم آشپزخانه و سایر تجهیزات، ترانس، محافظ یا استابلایزر نصب کنید. چنانچه برخی از وسایل برقی به تجهیزات حفاظتی متصل نیستند، باید از اتصال دوشاخه آن‌ها به پریز برق به صورت مداوم خودداری کنید. به طور کلی برقرار نبودن مداوم جریان برق در وسایلی مانند تلویزیون باعث افزایش طول عمر آن‌ها می‌شود.

12_ نکات ایمنی را در نظر بگیرید

برای همه وسایل برقی باید به طرز استفاده و نگهداری اصولی از آن‌ها توجه کنید. استفاده اشتباه و عدم رعایت نکات ایمنی یکی از مهم‌ترین دلایل آتش‌سوزی لوازم برقی منزل هستند. برای استفاده درست و ایمن از وسایل برقی هم باید دفترچه راهنمای آن‌ها را مطالعه کنید.

13_ سنسور دود و حرارت نصب کنید

برای جلو‌گیری از گسترش آتش‌سوزی و وارد شدن زیان‌های مالی گسترده و صدمات جانی می‌توانید سنسور دود و حرارت نصب کنید. با انجام این کار هنگام انتشار دود به سرعت از ایجاد آتش‌سوزی مطلع شده و از گسترش آن جلو‌گیری می‌کنید.

عواقب بی‌توجهی به نکات ایمنی در هنگام استفاده از وسایل برقی

جریان برق به همان اندازه که به پیشرفت زندگی کمک می‌کند، می‌تواند زمینه ساز ایجاد آسیب‌های جدی و گاه جبران ناپذیر باشد. به همین علت باید به صورت اصولی از وسایل و لوازم برقی استفاده کنید. در ادامه مطلب مهم‌ترین عواقب بی توجهی به استفاده درست از لوازم برقی را بررسی می‌کنیم:

1_ خطرات و آسیب‌‌های جسمی

برق‌گرفتگی، آتش‌سوزی و حتی وارد شدن ضربات فیزیکی ناشی از استفاده غیر اصولی از وسایل برقی باعث آسیب رسیدن به جسم انسان می‌شود. هر یک از لوازم برقی برای استفاده ایمن، دستور العمل‌های مختص به خود را دارند. بنابراین باید از دفترچه راهنمای آن‌ها، توصیه تکنسین‌های حرفه‌ای و سایت‌های معتبر استفاده کنید.

2_ خرابی وسایل برقی

چنانچه از وسایل برقی به درستی استفاده نکرده و نکات ایمنی را رعایت نکنید، باعث آسیب رسیدن به همان وسایل هم می‌شوید. در نتیجه علاوه بر اینکه نمی‌توانید کارهای روزانه خود را انجام دهید، متحمل پرداخت هزینه‌های مالی زیاد برای تعمیر یا تعویض وسیله برقی نیز خواهید شد.

3_ خطرات زیست محیطی

سوختن و آتش‌سوزی وسایل برقی خانه باعث انتشار دودهای مضر می‌شود. انتشار دودهای سمی و آلاینده‌ها نیز یکی از عوامل تهدید کننده سلامت محیط زیست است. بنابراین استفاده غیر اصولی از وسایل برقی و آتش‌سوزی آن‌ها به ضرر محیط زیست است.

4_ خسارت مالی

خراب شدن وسیله برقی، آتش‌سوزی و صدمات جسمانی ناشی از آن‌ها باعث ایجاد زیان‌های مالی سنگین می‌شود. بر همین مبنا بهترین راهکار، استفاده درست و ایمن از وسایل برقی خانه است.

بهترین روش برای اطفای حریق ناشی از لوازم برقی

در این مطلب به بررسی راه‌های پیشگیری از آتش‌سوزی لوازم برقی پرداختیم، ولی اطلاع از روش‌های خاموش کردن وسایل برقی آتش گرفته هم ضروری است. آیا می‌دانید برای اطفای حریق وسایل برقی نباید از آب استفاده کنید؟ حتی استفاده از کپسول‌های آتش نشانی آب و گاز که فوم تولید می‌کنند هم برای خاموش کردن وسایل برقی سوخته، خطرناک است. بهترین راهکار برای اطفای حریق وسایل برقی، استفاده از کپسول CO2 است. به این ترتیب از گسترش آتش جلو‌گیری کرده و میزان خسارت‌های ایجاد شده کاهش می‌یابد.