جستجو کنید...
هشتگهای محبوب:
کابل آلومینیوم یکی از پرفروشترین کابلهای تولید شده است. هادی این نوع کابل از جنس آلومینیوم بوده و برای انتقال برق، اطلاعات و سیگنال از آن استفاده میشود. برای خرید کابل آلومینیوم باید با ویژگیهای انواع مختلف این کابل آشنا باشید. امروزه کابل آلومینیوم را در مدلهای مختلف تولید میکنند. ساختار هر یک از انواع کابل آلومینیوم با یکدیگر متفاوت بوده و کاربردهای مختص به خود را دارند. در ادامه مطلب به بررسی جزئیات بیشتری از انواع کابل آلومینیوم و راهنمای این کابل میپردازیم.
برای انتقال جریان برق، سیگنالهای مخابراتی و اطلاعات از تجهیزات مختلفی مانند سیم و کابل استفاده میشود. کابل یک تجهیز انتقال دهنده قطورتر از سیم است. به طور کلی هر کابل از دو بخش اصلی؛ هادی و روکش تولید میشود. البته هر یک از کابلهای امروزی دارای یک یا چند بخش متمایز و مختص به خود نیز هستند. در گذشته تمام سیم و کابلهای تولید شده؛ هادی مسی داشتند. در حالی که امروزه سیم و کابلهایی از جنس آلومینیوم نیز ساخته میشوند. کابل آلومینیوم دارای هادی آلومینیومی است و در اغلب موارد میتوان آن را جایگزین کابلهای مسی کرد. کیفیت رسانایی آلومینیوم کمتر از مس است، ولی در هر صورت یک هادی خوب محسوب میشود. در حال حاضر انواع مختلفی از کابل آلومینیوم با ویژگیهای متنوع و منحصر به فرد تولید میشوند.
اگر دوست دارید با دلیل استفاده از فلز آلومینیوم به جای مس آشنا شوید، توصیه میکنیم مقاله “چرا از سیم و کابل آلومینیوم به جای مس استفاده میشود؟” را مطالعه کنید.
در خصوص مشخصات کابل آلومینیوم باید گفت که هر کابل از سه بخش اصلی رسانا (هادی)، پوشش عایق و پوسته یا غلاف ساخته شده است. معمولا کابلها بر اساس جنس فلز مورد استفاده در هادی نامگذاری میشوند؛ بنابراین منظور از کابل آلومینیومی این است که از فلز نقرهای رنگ آلومینیوم به عنوان هادی در آن استفاده شده است. رسانایی الکتریکی در آلومینیوم 60 بوده و به همین دلیل گزینه مناسبی برای بکارگیری در شبکههای توزیع و انتقال برق به حساب میآید. هر چند این میزان از رسانایی مس کمتر است اما دلیل نمیشود که استفاده از این کابلها در شبکه نامناسب باشد. در صورتی که برخی نکات فنی مانند استفاده از جداول مختلف و همچنین استفاده از کابل با قطر مناسب مورد توجه قرار بگیرد، میتوان عملکردی مانند کابل مسی از کابلهای آلومینیومی انتظار داشت.
یکی دیگر از مشخصات و ویژگیهای فلز آلومینیوم، ضریب انبساط حرارتی بالا است که در تغییر طول کابل ناشی از تغییرات دمایی مؤثر است. در واقع در این نوع کابل در صورت افزایش دما، شاهد انبساط کابل و افزایش ابعاد آن خواهیم بود. در شرایط کاهش دما نیز عکس این قضیه رخ داده و کابل منقبض شده و طول آن کاهش پیدا میکند. یکی از ویژگیهای مهم آلومینیوم کمتر بودن چگالی آن در مقایسه با سایر رساناها است که میتواند به صورت مستقیم بر وزن آن تاثیر بگذارد. در واقع آلومینیوم در مقایسه با سایر فلزات که به عنوان هادی مورد استفاده قرار میگیرند، از وزن سبکتری برخوردار بوده و به همین دلیل حمل و نقل و نصب آن راحتتر است. همین امر باعث شده که از کابل آلومینیومی به صورت گسترده در شبکه تولید و انتقال برق و سیستمهای الکتریکی هواپیماها استفاده شود.
آلومینیوم نیز مانند مس رسانای جریان برق، سیگنال و اطلاعات است. کمتر بودن میزان رسانایی آلومینیوم نسبت به مس هم دلیل خوبی برای بی کیفیت بودن کابلهای آلومینیومی نیست. به طور کلی آلومینیوم دارای ویژگیها و مشخصات زیر است:
از انواع کابل آلومینیومی در حوزههای مختلف برق، الکترونیک و مخابرات استفاده میشود. کابل آلومینیومی هم مانند کابل مسی یک تجهیز کاربردی و مناسب برای انتقال جریان برق و سیگنالهای مخابراتی است. از جمله مهمترین کاربردهای کابل آلومینیوم میتوانیم به موارد زیر اشاره کنیم:
از انواع کابل آلومینیوم در هر محیطی برای انتقال جریان برق و سیگنالهای مخابراتی استفاده میشود. دامنه استفاده از کابلهای آلومینیومی بسیار وسیع بوده و این تجهیز یک جایگزین مناسب برای کابلهای مسی گران قیمت است.
آلومینیوم شاخص “رسانایی به وزن” بهتری نسبت به مس دارد و بنابراین برای سیم کشی شبکههای برق از جمله خطوط انتقال برق سربار و خطوط توزیع برق محلی و همچنین برای سیم کشی برق برخی از هواپیماها استفاده میشود.
همانطور که گفتیم کابلهای آلومینیوم را در مدلهای مختلف با ویژگیهای متفاوت تولید میکنند. ویژگیها و ساختار متفاوت هر یک از انواع کابل آلومینیوم باعث شکلگیری کاربردهای ویژهای برای این تجهیزات شده است. در ادامه مطلب به بررسی انواع کابل آلومینیوم میپردازیم:
یکی از منحصر به فردترین کابلهای آلومینیومی؛ کابل آلومینیومی زره دار (کابل آرموردار) است. این نوع کابل علاوه بر روکش پلاستیکی، یک لایه روکش فلزی هم دارد. زره، آرمور یا همان روکش فلزی؛ آخرین لایه فلزی کابل زره دار است. زره کابل آلومینیومی ممکن است از فولاد، آلومینیوم یا سایر فلزات تولید شود.
کابل آلومینیومی زره دار یکی از مقاومترین کابلهای تولید شده است. این نوع کابل انتقال جریان برق و سیگنال از ویژگیهای زیر برخوردار است:
با توجه به ویژگیهایی که کابل آلومینیومی زره دار دارد؛ از آن برای انتقال جریان برق در محیطهایی با فشار مکانیکی بالا و سایر شرایط نامساعد استفاده میشود.
دستهای از کابلهای آلومینیومی در خطوط انتقال هوایی بر روی پایه قرار میگیرند. این نوع کابلهای آلومینیومی را خودنگهدار مینامند. کابل خودنگهدار دارای یک سیم نگهدارنده است که به عنوان مسنجر هم شناخته میشود.
انواع کابل آلومینیومی خودنگهدار برای انتقال جریان برق در خطوط هوایی کاربرد دارند. از جمله مهمترین ویژگیهای کابل آلومینیومی خودنگهدار میتوانیم به موارد زیر اشاره کنیم:
به دلیل وجود همین ویژگیها؛ کابل آلومینیومی خودنگهدار در بیشتر حوزهها جایگزین کابل مسی شده است.
کابلهایی که توانایی تحمل جریانهایی با ولتاژ بالاتر از 30 کیلو ولت و انتقال آنها را دارند؛ کابل فشار قوی یا قدرت نامیده میشوند. از مدلهای مختلف کابل آلومینیومی فشار قوی برای انتقال جریان برق در نیروگاهها، شبکههای توزیع و خطوط انتقال استفاده میشود.
کابل آلومینیومی فشار قوی یکی از کاربردیترین کابلهای تولید شده است. امروزه برای انتقال جریانهای با ولتاژ بالا از کابلهای آلومینیومی فشار قوی استفاده میشود. از جمله مهمترین ویژگیهای این نوع کابل میتوانیم به موارد زیر اشاره کنیم:
مدلهای مختلف کابل آلومینیوم فشار قوی برای کابلکشی ساختمانهای مسکونی، محیطهای کوچک و… کاربرد ندارند. کاربرد کابل آلومینیومی فشار قوی به انتقال و توزیع جریان برق مربوط است.
در کنار کابل آلومینیومی فشار قوی، مدلهای فشار متوسط هم تولید میشوند. کابلهای آلومینیومی فشار متوسط توانایی تحمل و انتقال جریان با ولتاژ 6 تا 30 کیلو ولت را دارند. کابلهای آلومینیومی فشار متوسط در مدلهای تک و سه رشته تولید میشوند. از این نوع کابلهای آلومینیومی در داخل یا خارج از ساختمان و حتی به صورت دفن در زمین استفاده میشود.
کابل آلومینیومی فشار متوسط یکی از کاربردیترین کابلهای تولید شده است. استفاده از این دسته کابلهای آلومینیومی به دلیل برخورداری از ویژگیهای زیر رایج شده است:
برای انتخاب کابل آلومینیومی ابتدا باید ویژگیها و مشخصات هر یک از مدلهای این کابل را بررسی کنید. در غیر این صورت کابل انتخاب شده تناسبی با کار مورد نظر شما ندارد.
در کنار سایر انواع کابل آلومینیومی، مدلهای زمینی هم تولید میشوند. کابلهای آلومینیومی زمینی در مدلهای دو، سه و چهار رشته در دسترس هستند. ولتاژ اسمی این دسته از کابلهای آلومینیومی؛ 0.6-1 کیلو ولت است. از کابلهای آلومینیومی زمینی برای انتقال جریان با ولتاژ پایین استفاده میشود.
کابل آلومینیومی زمینی هم مانند سایر انواع این کابل؛ ویژگیهای مختص به خود را دارد. ویژگیهایی که باعث شکلگیری کاربردهای گسترده این نوع کابل میشوند. از جمله مهمترین ویژگیهای کابل آلومینیومی زمینی میتوانیم به موارد زیر اشاره کنیم:
از مدلهای مختلف کابل زمینی برای کابلکشی و انتقال جریان برق در محیطهای مسکونی که ولتاژ پایین است استفاده میشود.
از مدلهای مختلف کابل آلومینیوم هوایی برای نصب بر روی تیرهای برق، خطوط انتقال هوایی و موارد این چنینی استفاده میشود. این دسته از کابلهای آلومینیومی در سه مدل ACC ،AAAC و ACSR در دسترس هستند.
با اطلاع از ویژگیهای کابل آلومینیومی هوایی بهتر میتوانید کابل مناسب را انتخاب کنید. از جمله مهمترین ویژگیهای کابل آلومینیوم هوایی میتوانیم به موارد زیر اشاره کنیم:
با توجه به ویژگیهایی که نام بردیم؛ کابل آلومینیومی هوایی یک جایگزین مناسب برای کابلهای مسی گران قیمت است.
زمانی که تنوع یک محصول افزایش مییابد؛ انتخاب هم سخت میشود. درست است که در نهایت یکی از مدلهای محصول مورد نظر انتخاب میشود، ولی درست بودن انتخاب از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است. برای انتخاب کابل آلومینیومی باید به نکات زیر توجه کنید:
اولین اقدام برای انتخاب کابل آلومینیوم؛ تعیین نیازهاست. این نیازها شامل میزان جریان، ولتاژ، شرایط محیطی، نوع نصب کابل و… هستند. برای مثال باید محل نصب کابل اعم خارجی یا داخلی را مشخص کنید. باید بدانید در محل نصب کابل؛ مواد شیمیایی، خورنده یا حتی امکان تابش اشعه UV وجود دارد یا نه. با انجام این کار میتوانید مشخصات کابل مناسب را تعیین کنید.
برای انتخاب کابل آلومینیومی باید از رعایت استانداردها و مقررات ملی و بین المللی در تولید کابلها مطلع شوید. برای انجام این کار باید به نشانهای درج شده بر روی کابل توجه کنید.
برای انتخاب سایز کابل از میان مدلهای موجود باید مشخصاتی مانند ولتاژ، جریان و طول مسیر را در نظر بگیرید. اندازه سطح مقطع کابل باید مناسب باشد تا جریان بدون افزایش نامطلوب دما منتقل شود. نوع عایق کابل آلومینیومی را نیز باید متناسب با شرایط محیطی انتخاب کنید.
کابلهای آلومینیوم مانند انواع کابل، در سایزها و سطح مقطعهای مختلف تولید میشوند. سایزهای این کابل روی غلاف آن به صورت دو عددی (برای مثال: 25*1) درج میشوند. عدد اول تعداد رشتههای آلومینیومی داخل کابل و عدد دوم سایز سطح مقطع کابل آلومینیوم به میلیمتر است. ردهبندی سایز کابلهای آلومینیومی از 25*1 تا 35*5 است و با بالا رفتن سطح مقطع کابل، جریان بیشتری از کابل عبور میکند. به همین دلیل برای کابل آلومینیوم باید به جدول سایز بندی آن مراجعه کنید یا از افراد متخصص در فروش کابل آلومینیوم، مشاوره بگیرید.
برای مثال؛ جدول انتخاب کابل آلومینیوم برای سیستمهای تک فاز که دارای ولتاژ 220 یا 230 ولت هستند، به شرح زیر است:
| کابل آلومینیوم | حداکثر فاصله مجاز برای اشتراک 15 آمپر (متر) | حداکثر فاصله مجاز برای اشتراک 25 آمپر (متر) | حداکثر فاصله مجاز برای اشتراک 32 آمپر (متر) |
| 10 * 2 | 108 | 65 | 50 |
| 16 * 2 | 180 | 108 | 84 |
| 25 * 2 | 288 | 173 | 135 |
جریان مجاز کابل آلومینیوم به میزان جریان عبوری لحظهای از هادی کابل میگویند که به بدنه کابل آسیبی وارد نمیکند. در کابلهای آلومینیومی، مقدار جریان عبوری باید طوری انتخاب شود که گرمای تولید شده در سیم، به خوبی به اطراف منتقل شود. جریان بیش از حد در کابل آلومینیوم دمای کابل را بالا برد و به عایق و در موارد شدیدتر به هادی کابل آسیب میزند. پارامترهای زیر بر جریان عبوری از کابل آلومینیوم تاثیر میگذارند:
ازآنجاییکه با وارد شدن جریان بیش از حد به کابل بدنه آن آسیب دیده و موجب سوختن سیم و آتشسوزی میشود؛ باید قبل از انتخاب، پارامترهایی که بر جریان عبوری کابل تاثیر میگذارد و جدول جریان مجاز کابل بر اساس سطح مقطع آن را بررسی کنید.
پارامتر مهم دیگر، انتخاب محصول با سطح مقطع مناسب است. جریان الکتریکی عبوری از کابل، طول کابل، شرایط محیطی و نحوه نصب و نوع بار متصل به کابل (موتور، روشنایی، مقاومت) مواردی هستند که در تعیین اندازه سطح مقطع تاثیر میگذارند.
علاوهبر رعایت و بررسی همه موارد گفته شده بهتر است، استانداردهای بین المللی و مقررات کابلکشی ساختمانها را نیز در نظر بگیرید. در این استانداردهای جدولهایی وجود دارد که سطح مقطع را بر اساس این پارامترها مشخص کردهاند. این جدولها براساس بررسی جریان، طول کابل و شرایط نصب، سطح مقطع مناسب را پیشنهاد میدهند.
برای اطمینان از کیفیت کابل، اصل بودن برند تولید کننده و همچنین برخورداری کابل از گارانتی باید از فروشگاههای معتبر خرید کنید. با انجام این کار هزینه صرف شده هدر نخواهد رفت.
توصیه میشود هنگام انتخاب کابل، درباره نحوه نصب و نگهداری از آن هم سوال بپرسید. با انجام این کار چنانچه نصب و نگهداری اصولی از کابل به رعایت نکاتی خاص نیاز داشته باشد، از آنها مطلع خواهید شد.
هزینهای که شما برای کابل آلومینیومی پرداخت میکنید؛ فقط یک بخش از هزینههای کلی است. برای نصب، تعمیر، نگهداری و حتی جایگزین کردن کابل هم به صرف هزینه نیاز دارید. بنابراین با انتخاب کابلهای با کیفیتی که قیمت بالاتر دارند؛ میتوانید در پرداخت هزینههای مالی در بلند مدت صرفهجویی کنید.
سیم کشی آلومینیومی برای یک خانه یا ساختمان تجاری با در نظر گرفتن این نکته که قیمت آن تقریباً نصف کابل مسی است، میتواند ارزانتر تمام شود. آلومینیوم همچنین بسیار سبکتر از مس است و کار با آن در شرایط خاص آسانتر و برای مسافتهای طولانیتر ایده آل است.
عمر مفید کابلهای آلومینیوم در شرایط مناسب بین 20 تا 40 سال است و بر اساس پارامترهای مختلفی تعیین میشود. این پارامترهای عبارتند از:
در زمان خرید این موضوع اهمیت دارد که بتوان از کیفیت و استانداردهای این کابل اطمینان حاصل کرده و بر این اساس بهترین محصول را خریداری کرد. روشهای مختلفی برای تشخیص کیفیت و استانداردهای کابل آلومینیومی وجود دارد که میتوان برسی نشانههای استاندارد، بررسی مشخصات فنی، بررسی مستندات عرضه شده همراه با کابل، استفاده از تجهیزات تست و عملکرد، بررسی کد رنگی و گارانتی اشاره کرد.
در خصوص تفاوت کابل آلومینیومی با کابل مسی باید به این نکته اشاره کرد که هر دو کابل تقریبا عملکرد یکسانی در انتقال نیرو و جریان الکتریکی دارند اما تفاوتهایی در بعضی پارامترها بین این دو کابل وجود دارد که باعث شده کابلهای آلومینیومی از محبوبیت بالایی برخوردار باشند. از مهمترین مزایای کابل آلومینیومی که باعث گسترش استفاده از آن در صنایع مختلف شده میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
در خصوص کابلهای آلومینیومی باید به این موضوع اشاره کرد که این کابلها در مقایسه با سایر انواع کابل دارای ضعفها و معایبی هستند که در زمان خرید باید مورد توجه قرار بگیرد. از مهمترین معایب این نوع کابلها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
در خصوص معایب کابلهای آلومینیومی باید به این نکته اشاره کرد که برخی از این معایب قابل رفع بوده و با انجام یک سری تغییرات شامل موارد زیر میتوان شرایطی را فراهم کرد که کابلهای آلومینیومی مانند کابل مسی کاربرد زیادی داشته باشد:
انواع کابل آلومینیوم