آموزش تمیز کردن پنکه + نکات مهم مراقبت از انواع پنکه

پنکه یکی از کاربردی‌ترین و اولین وسایل سرمایشی است که در انواع مختلف اعم از خانگی و صنعتی هستند که در مدل‌های ایستاده، رومیزی، سقفی، دیواری، بدون پره و مه پاش تولید می‌شوند. با توجه به اینکه در هر محیطی گرد و غبار و آلودگی وجود دارد، در طول مدت زمان استفاده از انواع پنکه باید آن‌ها را به‌صورت دوره‌ای و منظم تمیز کنید. هر یک از انواع پنکه به بررسی دوره‌ای، تمیز کردن و حتی تعمیر و تعویض قطعات در طولانی مدت نیاز دارند. زیرا بدون انجام این اقدامات؛ طول عمر پنکه کاهش یافته و خیلی زودتر از مدت زمانی که انتظار دارید باید مجدد برای خرید پنکه اقدام کنید.

در کنار تمیزکاری منظم و دوره‌ای، مراقبت از پنکه، یکی دیگر از راه‌های افزایش طول عمر آن است. در واقع، مراقبت از قطعات مختلف پنکه یعنی پره‌ها و موتور عملکرد سرمایشی آن را بهبود می‌بخشد و خرابی آن را به تعویق می‌اندازد. یکی از نکات مهم در مراقبت از پنکه، توجه به زمان روشن نگه‌داشتن آن است. روشن ماندن پنکه خارج از زمان بهینه، فشار زیادی به موتور وارد می‌کند و در پی آن خرابی بوش، خازن و استاتور در موتور در کوتاه مدت اتفاق می‌افتد. پس یکی از راه‌های مراقبت از پنکه این است که بدانید پنکه باید چند ساعت روشن باشد؟

پنکه چند ساعت باید روشن باشد؟

زمان روشن ماندن انواع پنکه به نیازهای فردی (گرمایی یا سرمایی بودن) و دما و رطوبت محیط بستگی دارد. از آنجایی‌که پنکه‌‌ها برای روشن ماندن در زمان طولانی طراحی شده‌اند؛ بنابراین، انواع پنکه 8 تا 10 ساعت مداوم می‌توانند روشن باشند. اما توصیه می‌شود هر 6 ساعت یک بار برای استراحت موتور آن را یک ربع خاموش کنید.

چگونه پنکه را تمیز کنیم؟ (آموزش نحوه تمیز کردن انواع پنکه)

تمیز کردن به موقع و دوره‌ای انواع پنکه مانع از خرابی و باعث افزایش طول عمر پنکه می‌شود. تمیز کردن پنکه به تجهیزات ویژه، وقت زیاد و انجام کارهای سخت نیاز ندارد. برای تمیز کردن پنکه باید از اصول انجام این کار مطلع باشید. بدانید بهترین روش تمیز کردن پنکه چیست و از کدام شوینده‌‌ها باید استفاده کنید.

در ادامه پس از معرفی شوینده‌های مناسب پنکه، با نحوه تمیز کردن انواع پنکه به صورت مجزا آشنا خواهید شد.

راهنمای انتخاب مواد شوینده مناسب برای تمیز کردن پنکه

مواد شوینده مناسب جهت تمیز کردن پنکه، موادی هستند که اختلالی در عملکرد پنکه به‌وجو نیاورد و به قطعات آسیب نزند. شوینده‌های غیر سایشی، محلول‌های ضدعفونی بدون الکل، ترکیب آب و سرکه، دستمال میکروفایبر و شوینده‌های مخصوص؛  ابزارها و مواد شوینده مناسب برای تمیز کردن انواع پنکه هستند. البته اگر قصد تمیز کردن پنکه صنعتی را دارید بهتر است از شوینده‌های مخصوص پنکه‌های صنعتی استفاده کنید زیرا این شوینده‌ها قدرت تمیز کنندگی بالاتری دارند.

1. ترکیب مایع ظرفشویی و آب نوعی شوینده‌های غیر سایشی است که بدون آسیب به سطوح پلاستیکی یا فلزی پنکه، چربی‌ها و گردوغبار را از روی پره‌ها و موتور پنکه پاک کند.
2. پرهیز از مواد شوینده شیمیایی قوی زیرا این مواد شوینده مثل وایتکس و سفید کننده‌ها خاصیت خورندگی دارند و به قطعات پلاستیکی پنکه آسیب می‌زند. همچنین رنگ روی بدنه پنکه را نیز پاک می‌کند.
3. محلول‌های ضدعفونی‌کننده بدون الکل برای زمانی مناسب است که هدف از تمیزکردن پنکه فقط پاک کردن گرد و غبار است. این نوع محلول‌ها چربی‌های روی پنکه را پاک نمی‌کنند و مناسب برای تمیزکردن منظم پنکه هستند.
4. محلول آب و سرکه سفید برای تمیز کردن عمیقی انواع پنکه مناسب است. این ترکیب درحالیکه به قطعات آسیب نمی‌زند، به راحتی چربی‌ها و گرد و غبار روی پره‌های پنکه را از بین می‌برد. نسبت مناسب سرکه سفید به آب برای تمیز کردن پنکه، 1 به 2 است یعنی ترکیب نصف لیوان سرکه سفید با یک لیوان آب.
5. مایع شوینده مخصوص وسایل الکترونیکی برای پنکه‌هایی مناسب است که دکمه‌های لمسی دارند. این شوینده‌ها مناسب قطعات الکترونیکی هستند و آسیبی به دستگاه شما وارد نمی‌کنند.
6. با دستمال میکروفایبر نیز می‌توانید بدون نیاز به مواد شوینده اضافی انواع پنکه را تمیز کنید. این دستمال مانع از افتادن خط و خش‌ روی پره‌های پنکه یا سطوح حساس آن می‌شود.

1- نحوه تمیز کردن پنکه رومیزی

پنکه رومیزی یکی از کوچک‌ترین پنکه‌های تولید شده است. این پنکه پایه دار بوده و بر روی میز قرار می‌گیرد. برای تمیز کردن پنکه‌های رومیزی باید مراحل زیر را طی کنید:

• ابتدا دو شاخه سیم پنکه را از پریز برق جدا کنید.
• قاب محافظ پره‌ها را از طریق باز کردن گیره آن از بدنه جدا کنید.
• چنانچه پره‌ها گرد و غبار زیادی ندارند؛ در همان حالت با دستمال و شوینده مناسب آن‌ها را تمیز کنید.
• در صورتی که پره‌ها خیلی آلوده هستند؛ توپی روی پره‌ها را خلاف جهت عقربه‌های ساعت بچرخانید تا باز شده و پره‌ها را جدا کنید.
• پره‌ها و توپی را با آب و شوینده شستشو داده و خشک کنید.
• با دستمال، خلال دندان و شوینده بسیار کم؛ قسمت‌های داخلی پنکه را نیز تمیز کنید.
• قبل از بستن قطعاتی که جدا کرده‌اید؛ باید از خشک شدن تمام قسمت‌های ثابت و جدا شدنی اطمینان حاصل کنید.
• قطعات را در جای خود نصب کرده و قاب محافظ را ببندید.
• سیم برق، پایه، دکمه‌ها و کنترل پنکه را نیز تمیز کنید.

با تمیز کردن به موقع و دوره‌ای پنکه رومیزی؛ نیازی به باز کردن تمام قطعات آن نخواهید داشت.

2- نحوه تمیز کردن پنکه ایستاده

پنکه ایستاده یکی از کاربردی‌ترین مدل‌های تولید شده است. تقریبا در اکثر خانه‌ها حداقل یک پنکه ایستاده وجود دارد. ساختار کلی پنکه ایستاده هم به پنکه رومیزی شباهت دارد. با این تفاوت که ابعاد پنکه ایستاده بزرگ‌تر بوده، وزن بیشتری دارد و در نتیجه قدرت آن هم بالاتر است. برای تمیز کردن انواع پنکه ایستاده باید اقدامات زیر را انجام دهید:

• پنکه را خاموش کرده و کابل برق را از پریز جدا کنید.
• گیره قاب محافظ را باز کرده و آن را از بدنه جدا کنید.
• قاب، پره، توپی و قسمت پشتی پنکه را با دستمال، شوینده و خلال دندان تمیز کنید.
• چنانچه قسمت‌های نامبرده آلودگی شدید دارند؛ باید آن‌ها را به طور کامل جدا کرده و با آب شستشو دهید.
• تا زمان خشک شدن قطعاتی که شستشو داده‌اید؛ بهتر است پایه، دکمه‌ها، کنترل، سیم برق و… را تمیز کنید.
• پس از خشک شدن کامل قطعات؛ آن‌ها را در جای خود نصب کنید.
• بعد از بستن گیره قاب محافظ پنکه؛ سیم برق را به پریز زده، از روشن شدن و درست چرخیدن پره‌ها اطمینان حاصل کنید.

توصیه می‌کنیم حداقل دو بار در طول ماه انواع پنکه را تمیز کنید. با انجام این کار نیازی به باز کردن تمام قطعات نداشته و از ایجاد مشکلات فنی برای پنکه جلوگیری خواهید کرد.

• معرفی 14 مدل پنکه ایستاده پرفروش بازار

3- روش تمیز کردن پنکه سقفی

تمیز کردن پنکه سقفی به انجام چند کار متفاوت نیاز دارد.

• برای تمیز کردن قطعات پنکه‌های سقفی خانگی و صنعتی باید از چهارپایه استفاده کنید.
• البته قبل از قرار گرفتن بر روی چهارپایه باید پنکه را خاموش کرده و در صورت روشن بودن محیط با نور آفتاب؛ فیوز را نیز قطع کنید.
• برای تمیز کردن پنکه سقفی باید به میزان آلودگی آن توجه داشته باشید. چنانچه آلودگی پنکه سقفی خیلی زیاد باشد؛ باید قطعات آن را جدا کنید.

با اطلاع از نحوه تمیز کردن پنکه سقفی در ۴ مرحله؛ می‌توانید این وسیله سرمایشی را به آسانی تمیز کنید.

• بهترین مارک پنکه سقفی ایرانی و خارجی کدام است؟

4- روش تمیز کردن پنکه مه پاش

نحوه تمیز کردن پنکه‌های مه پاش نسبت به سایر انواع پنکه ایستاده، رومیزی و سقفی متفاوت است. امروزه انواع مختلفی از پنکه مه پاش با ساختار متفاوت تولید می‌شوند. تمیز کردن پنکه‌های مه پاش پره دار مانند پنکه ایستاده است. با این تفاوت که اگر پنکه از نوع مخزن دار باشد؛ باید مخزن آن را نیز تمیز کنید. برای تمیز کردن پنکه مه پاش التراسونیک هم باید از دفترچه راهنمای این وسیله سرمایشی استفاده کنید.

5- نحوه تمیز کردن انواع پنکه صنعتی

پنکه‌های صنعتی در مدل‌های ایستاده، زمینی، دیواری، سقفی و مه پاش تولید می‌شوند. ابعاد پنکه‌های صنعتی هم بزرگ‌تر از پنکه‌های خانگی است. به همین علت به صرف وقت بیشتر، در اختیار داشتن چهار پایه و حتی نیروی کمکی نیاز دارید. اولین اقدام برای پاک کردن انواع پنکه صنعتی؛ خاموش کردن پنکه و قطع اتصال دستگاه به برق است. سپس با مطالعه دفترچه راهنمای پنکه می‌توانید قسمت‌های مختلف آن را با دستمال تمیز کنید یا در صورت لزوم آن‌ها را جدا کرده و با آب شستشو دهید.

ولی در حالت کلی پره‌ها و بدنه را با یک دستمال مرطوب آغشته به محلول آب و صابون پاک کنید. از یک برس یا خلال دندان برای تمیز کردن گوشه‌ها و شکاف‌ها استفاده کنید. به هیچ عنوان برای تمیز کردن موتور یا قطعات الکترونیکی از دستمال مرطوب یا شوینده استفاده نکنید.

نکات مهمی که در روش تمیز کردن پنکه باید رعایت کنید

در صورتی که از نحوه تمیز کردن انواع پنکه مطلع باشید، دفترچه راهنمای دستگاه را مطالعه کنید و چند نکته مهم را در نظر بگیرید؛ تمیز کردن پنکه کار سخت و پیچیده‌ای نیست. با تمیز کردن به موقع و اصولی انواع پنکه هم طول عمر دستگاه را افزایش خواهید داد. از جمله مهم‌ترین نکات در تمیز کردن پنکه می‌توانیم به موارد زیر اشاره کنیم:

• هیچگاه موتور پنکه را با آب یا شوینده فراوان شستشو ندهید.
• برای تمیزکاری موتور پنکه از جاروبرقی استفاده کنید.
• برای تمیز کردن پنکه از مواد اشتعال زا استفاده نکنید.
• هرگز قطعات خیس و تازه شسته شده را در جای خود نصب نکنید.
• برای تمیز کردن پنکه از جدا شدن سیم و کابل برق از پریز اطمینان حاصل کنید.
• پنکه‌های صنعتی و پنکه سقفی را با همراهی نیروی کمکی تمیز کنید.
• روغن‌کاری به موقع پنکه از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است.
• برای تمیز کردن هفتگی پنکه از گرد و غبار می‌توانید از سشوار استفاده کنید.
• چنانچه پره‌ها را از پنکه جدا نمی‌کنید؛ هنگام تمیز کردن آن‌ها یک دست خود را در پشت پره‌ها قرار دهید تا فشار زیادی به آن‌ها وارد نشود.
• مطالعه دفترچه راهنمای هر یک از انواع پنکه خانگی و صنعتی کمک بزرگی به شما می‌کند.

با رعایت این نکات نه تنها ایمنی خود را حفظ می‌کنید، بلکه از وارد شدن صدمات جدی به پنکه نیز جلوگیری خواهید کرد. تمیز کردن به موقع، اصولی و کامل پنکه به افزایش زیبایی و طول عمر پنکه کمک می‌کند.

روش تمیز کردن پره‌های پنکه چیست؟

1. اگر پره‌ها فقط گرد و غبار دارند با سشوار یا دستمال میکروفایبر آن‌ها را تمیز کنید. در این روش، تحت هیچ شرایطی به پره‌ها فشار وارد نکنید تا جابه‌جای نشوند. (تمیزکاری پنکه سقفی را دو نفری انجام دهید تا برای حفظ تعادل روی نردبان به پره‌ها دست نزنید!)
2. درصورتی‌که چربی روی پره‌های پنکه را گرفته است، ابتدا پره‌ها را جدا کنید. سپس آن را با مایع ظرفشویی یا شوینده مناسب بشویید. درصورتی پره‌ها را در جای خود نصب کنید که کاملا خشک شده باشند.

نحوه باز کردن پنکه چگونه است؟

• برای باز کردن پنکه، ابتدا آن را از برق جدا کنید.
• با استفاده از یک پیچ‌گوشتی، پیچ‌ها را باز و قطعات مختلف پنکه مانند پره‌ها و موتور را جدا کنید.
• پس از تمیزکاری و روغن‌کاری موتور پنکه قطعات را بهم وصل کنید.
• نکته: بهتر است برای اطمینان از اتصال صحیح پنکه، دفترچه راهنمای آن را مطالعه کنید.

راهنمای روغن کاری پنکه

• برای روغن‌کاری پنکه، پنکه را از برق جدا کنید (در صورت نیاز پره‌ها را باز کنید).
• با استفاده از روغن مخصوص موتور الکتریکی، به بلبرینگ‌ها و قسمت‌های متحرک موتور روغن بزنید (مطمئن شوید که روغن اضافی روی سایر قطعات نریزد).
• پس از روغن‌کاری، پره‌ها را به آرامی با دست بچرخانید تا روغن به همه قسمت‌های موتور برسد.

زمان روغن کاری پنکه: هر سه ماه یک بار برای استفاده مداوم و یک بار در سال درصورت استفاده در تابستان

روش درست مراقبت از پنکه

هر یک از انواع وسایلی که خریداری می‌کنید به نگهداری اصولی نیاز دارند. وسایل سرمایشی به ویژه پنکه هم از این موضوع مجزا نیستند. هر یک از انواع پنکه خانگی و صنعتی ساختار ساده‌ای دارند، ولی باید علاوه‌بر تمیز کردن، به فکر نگهداری اصولی از همین وسایل ساده هم باشید. از جمله مهم‌ترین نکات در نگهداری اصولی از پنکه عبارتند از:

1- نصب یا قرار دادن در جای مناسب

یکی از مهم‌ترین یا در واقع اولین نکته‌ای که برای مراقبت از انواع پنکه باید رعایت کنید؛ نصب درست در جای مناسب است. چنانچه پنکه خریداری شده به نصب نیاز دارد؛ باید از دفترچه راهنما استفاده کنید یا از تکنسین‌های این حوزه کمک بگیرید. توصیه می‌شود پنکه را در مسیر جریان باد نصب کنید تا به تهویه هوای محیط کمک کرده و میزان فشار وارد شده به پنکه کاهش پیدا کند. توصیه می‌کنیم پنکه را در نزدیکی وسایل حرارتی، گیاهان و پرده قرار ندهید. بهتر است پنکه رومیزی و ایستاده را بر روی یک سطح هموار قرار دهید.

نکته مهم دیگری که باید به آن توجه کنید؛ خرید پنکه مناسب است. شما باید از نکات مهم در خرید انواع پنکه مطلع باشید تا بتوانید یک پنکه مناسب انتخاب کنید. برای مثال توان و ابعاد پنکه باید متناسب با متراژ محیط باشد. برای محیط‌های کوچک که وسایل متعددی در آن قرار گرفته است؛ می‌توانید پنکه دیواری خریداری کنید تا فضای کمتری اشغال شود.

2- سرویس دوره ای پنکه

تقریبا همه کسانی که از کولر آبی برای خنک شدن هوا استفاده می‌کنند؛ با توجه به نوع کولر آبی (کولر سلولزی یا کولر پوشالی) به صورت دوره‌ای باید پوشال یا پدهای سلولزی آن را تعویض کنند و سرویس پمپ آب، موتور کولر و سایر قسمت‌های کولر را نیز در دستور کار خود قرار دهند. در حالی که اغلب مردم نسبت به بررسی دوره‌ای انواع پنکه بی توجه هستند. همین موضوع باعث کاهش طول عمر پنکه می‌شود. برای مراقبت از پنکه‌های خانگی و صنعتی باید حرکت پره‌ها، چرخ دنده و حتی موتور را هر چند وقت یکبار بررسی کنید. مهم‌ترین کار در بررسی دوره‌ای هم روغن‌کاری چرخ دنده است. با انجام این کار از سایش چرخ دنده و ایجاد صدا حین چرخش آن جلوگیری خواهید کرد. در صورتی که در تمام فصل‌های سال از پنکه استفاده می‌کنید؛ باید هر سه ماه یکبار روغن‌کاری انجام دهید. در غیر این صورت یکبار در سال آن هم با شروع فصل گرما کفایت می‌کند.

3- تعمیر سریع در صورت عیب یابی

هر یک از انواع پنکه خانگی و صنعتی در معرض ایجاد مشکلات فنی قرار می‌گیرند. چنانچه با مشکلات رایج و احتمالی انواع پنکه آشنا باشید؛ سریع‌تر می‌توانید نقص فنی پنکه را برطرف کنید. البته در صورتی که از نحوه برطرف کردن ایرادات احتمالی پنکه نیز مطلع باشید. در غیر این صورت باید از تکنسین‌های فنی این حوزه کمک بگیرید. خواندن مقاله زیر می‌تواند به شما در تعمیر سریع انواع پنکه در منزل کمک کند.

• بررسی دلایل خرابی پنکه و نچرخیدن پره‌ها

4- تمیز کردن مداوم پنکه

بر خلاف تصور بسیاری از مردم؛ تمیز نکردن مداوم پنکه یکی از اصلی‌ترین دلایل خرابی پنکه‌هاست. با تجمع گرد و غبار، پرز و کرک معلق در هوا و حتی ذرات ریز زباله بر روی پره‌ها، چرخ دنده و موتور؛ زمینه ایجاد مشکلات جدی فراهم می‌شود. در این شرایط ممکن است حرکت چرخ دنده و پره‌ها مختل شده، به موتور فشار وارد شود و به طور کلی پنکه متوقف گردد. به همین علت باید قبل از تجمع گرد و غبار و سایر آلودگی‌ها بر روی قسمت‌های مختلف، نسبت به تمیز کردن آن اقدام کنید. با انجام این کار به افزایش طول عمر انواع پنکه کمک خواهید کرد.

چرا باید پنکه را تمیز کنیم؟

افزایش طول عمر پنکه و پیشگیری از آسیب رسیدن به موتور آن، تنها علت تمیز کردن پنکه نیست. در واقع تمیز کردن دوره‌ای پنکه هم از آسیب‌های احتمالی جلوگیری می‌کند و هم عملکرد دستگاه را بهبود می‌بخشد. مزایای نگهداری و تمیز کردن منظم پنکه عبارتند از:

• افزایش راندمان و کارایی: با تمیز کردن گرد و غبار از روی پنکه، سرعت چرخش پره‌ها افزایش می‌یابد و موتور حداکثر توان خود کار می‌کند.
• کاهش مصرف انرژی: وقتی پنکه کثیف است، سخت‌تر می‌چرخد و برای سرد کردن محیط زمان زیادی باید روشن بماند. در نتیجه انرژی بیشتری مصرف می‌کند.
• بهبود کیفیت هوا: با روشن کردن پنکه کثیف، گرد و غبار در هوا پخش می‌شوند و کیفیت هوای داخل خانه پایین می‌آید.
•  ایمنی بیشتر: تجمع گرد و غبار و پرز در موتور پنکه موجب گرم شدن بیش از حد آن می‌شود. با تمیز کردن منظم و دوره‌ای پنکه از خطر احتمال آتش‌سوزی ناشی از گرم شدن موتور می‌توان جلوگیری کرد.
• ظاهر بهتر: پنکه‌های تمیز و بدون گرد و غبار، دکوراسیون داخلی منزل را زیباتر می‌کند.